Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

--- wiki:susrutaproject:03-su.sa:03-za-vulgate-1938 [2026/08/14 16:58] – external edit 127.0.0.1
+++ wiki:susrutaproject:03-su.sa:03-za-vulgate-1938 [2026/09/11 21:56] (current) – external edit 127.0.0.1
@@ Line 13: / Line 13: @@
                     <p>Copyright (C) The Suśruta Project</p>
                     <p>
-                        <ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/" type="licence"
+                        <ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/"
-                            >Distributed by <ref target="http://sarit.indology.info" type="url"
+                            type="licence">Distributed by <ref
-                                >SARIT</ref> under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0
+                                target="http://sarit.indology.info" type="url">SARIT</ref>
-                            Unported License. </ref>
+                            under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported
+                            License. </ref>
                     </p>
                     <p>Under this licence, you are free<list>
-                            <item>to Share — to copy, distribute and transmit the work</item>
+                            <item>to Share — to copy, distribute and transmit the
+                                work</item>
                             <item>to Remix — to adapt the work </item>
                         </list></p>
@@ Line 25: / Line 27: @@
                     <p>
                         <list>
-                            <item>Attribution — You must attribute the work in the manner specified
+                            <item>Attribution — You must attribute the work in the manner
-                                by the author or licensor (but not in any way that suggests that
+                                specified by the author or licensor (but not in any way
-                                they endorse you or your use of the work)|</item>
+                                that suggests that they endorse you or your use of the
-                            <item>Share Alike — If you alter, transform, or build upon this work,
+                                work)|</item>
-                                you may distribute the resulting work only under the same or similar
+                            <item>Share Alike — If you alter, transform, or build upon
-                                license to this one|</item>
+                                this work, you may distribute the resulting work only
+                                under the same or similar license to this one|</item>
                         </list>
                     </p>
-                    <p>More information and fuller details of this license are given on the Creative
+                    <p>More information and fuller details of this license are given on
-                        Commons website|</p>
+                        the Creative Commons website|</p>
-                    <p>SARIT assumes no responsibility for unauthorised use that infringes the
+                    <p>SARIT assumes no responsibility for unauthorised use that infringes
-                        rights of any copyright owners, known or unknown|</p>
+                        the rights of any copyright owners, known or unknown|</p>
                 </availability>
                 <date>2025</date>
@@ Line 42: / Line 45: @@
             </publicationStmt>
             <notesStmt>
-                <note type="footnote">Suśrutasaṃhitā (without commentaries) transcribed from Y. T.
+                <note type="footnote">Suśrutasaṃhitā (without commentaries) transcribed
-                    Ācārya's 1938 Bombay edition|</note>
+                    from Y. T. Ācārya's 1938 Bombay edition|</note>
             </notesStmt>
@@ Line 50: / Line 53: @@
                 <bibl>
-                    <title>Suśrutasamhitā of Suśruta with the Nibandhasaṅgraha Commentary of Śrī
+                    <title>Suśrutasamhitā of Suśruta with the Nibandhasaṅgraha Commentary
-                        Ḍalhanāchārya and the Nyāyacandrikā Pañjikā of Śrī Gayadāsāchārya on
+                        of Śrī Ḍalhanāchārya and the Nyāyacandrikā Pañjikā of Śrī
-                        Nidānasthāna, edited from the begining to the 9th ādhyāya of Cikitsāsthāna
+                        Gayadāsāchārya on Nidānasthāna, edited from the begining to the
-                        by Vaidya Jādavji Trikamji Āchārya and the rest by Nārāyaṇ Rām
+th ādhyāya of Cikitsāsthāna by Vaidya Jādavji Trikamji Āchārya
-                        Āchārya</title>
+                        and the rest by Nārāyaṇ Rām Āchārya</title>
-                    <editor role="sections:1.1-4.9">Yādavaśarman Trivikramātmaja Ācāryā</editor>
+                    <editor role="sections:1.1-4.9">Yādavaśarman Trivikramātmaja
+                        Ācāryā</editor>
                     <editor role="sections:4.10-6.66">Nārāyaṇ Rām Āchārya</editor>
                     <publisher>Nirṇaya Sāgar Press</publisher>
@@ Line 61: / Line 65: @@
                     <date>1938</date>
                     <edition>Revised third edition</edition>
-                    <note xml:lang="en">This SARIT edition omits the text of the commentaries from
+                    <note xml:lang="en">This SARIT edition omits the text of the
-                        this edition.</note>
+                        commentaries from this edition.</note>
                 </bibl>
@@ Line 79: / Line 83: @@
         </fileDesc>
         <revisionDesc>
-            <change when="2025-07-16" who="Tyler Neil">Provided initial raw text file|</change>
+            <change when="2025-07-16" who="Tyler Neil">Provided initial raw text
+                file|</change>
             <change when="2025-07-17" who="Dominik Wujastyk">Added initial TEI/XML
                 encoding|</change>
             <change when="2025-07-17" who="Dominik Wujastyk">Fixed the xml:ids. Validating
                 XML|</change>
-            <change when="2025-08-15" who="Dominik Wujastyk">Completed harmonizing this 1938 file
+            <change when="2025-08-15" who="Dominik Wujastyk">Completed harmonizing this
-                with the 1931 file: word-spacing, xml:ids, spelling and typos.</change>
+file with the 1931 file: word-spacing, xml:ids, spelling and
-            <change when="2025-08-15" who="Dominik Wujastyk">Removed Ācārya's avagrahas after long ā
+                typos.</change>
-                (vā'pi &gt; vāpi, etc.).</change>
+            <change when="2025-08-15" who="Dominik Wujastyk">Removed Ācārya's avagrahas
-            <change when="2026-02-14" who="Dominik Wujastyk">commented out the filiation so that
+                after long ā (vā'pi &gt; vāpi, etc.).</change>
-                siglum A isn't bold. We aren't including the 1931 edition in our collations,
+            <change when="2026-02-14" who="Dominik Wujastyk">commented out the filiation
-                normally.</change>
+                so that siglum A isn't bold. We aren't including the 1931 edition in our
-            <change who="Dominik Wujastyk" when="2026-05-01">Completed update of pb elements
+                collations, normally.</change>
-                pointing to IIIF images</change>
+            <change who="Dominik Wujastyk" when="2026-05-01">Completed update of pb
+                elements pointing to IIIF images</change>
         </revisionDesc>
@@ Line 119: / Line 125: @@
                     <lg xml:id="SS.3.1.3">
-                        <l> sarvabhūtānāṃ kāraṇam akāraṇaṃ sattvarajastamo<pc> </pc>lakṣaṇam
+                        <l> sarvabhūtānāṃ kāraṇam akāraṇaṃ sattvarajastamo<pc
-                            aṣṭarūpam akhilasya jagataḥ saṃbhavahetur avyaktaṃ nāma | tad ekaṃ
+                            > </pc>lakṣaṇam aṣṭarūpam akhilasya jagataḥ saṃbhavahetur
-                            bahūnāṃ kṣetrajñānām adhiṣṭhānaṃ samudra ivaudakānāṃ bhāvānām ||3|| </l>
+                            avyaktaṃ nāma | tad ekaṃ bahūnāṃ kṣetrajñānām adhiṣṭhānaṃ
+                            samudra ivaudakānāṃ bhāvānām ||3|| </l>
                     </lg>
@@ Line 127: / Line 134: @@
                     <lg xml:id="SS.3.1.4">
-                        <l> tasmād avyaktān mahān utpadyate talliṅga eva | talliṅgāc ca mahatas
+                        <l> tasmād avyaktān mahān utpadyate talliṅga eva | talliṅgāc ca
-                            tallakṣaṇa evāhaṅkāra utpadyate; sa trividho vaikārikas taijaso bhūtādir
+                            mahatas tallakṣaṇa evāhaṅkāra utpadyate; sa trividho
-                            iti | tatra vaikārikād ahaṅkārāt taijasasahāyāt tallakṣaṇāny
+                            vaikārikas taijaso bhūtādir iti | tatra vaikārikād ahaṅkārāt
-                            evaikādaśendriyāṇy utpadyante,
+                            taijasasahāyāt tallakṣaṇāny evaikādaśendriyāṇy utpadyante,
                             <caesura/>
                              tad yathā --
                             <caesura/>
                              śrotra<pc> </pc>tvakcakṣurjihvā<pc> </pc>ghrāṇa<pc> </pc>vāgghastopastha<pc> </pc>pāyu<pc> </pc>pāda<pc> </pc>manāṃsīti;
-                            tatra pūrvāṇi pañca buddhīndriyāṇi, itarāṇi pañca karmendriyāṇi,
+                            tatra pūrvāṇi pañca buddhīndriyāṇi, itarāṇi pañca
-                            ubhayātmakaṃ manaḥ; bhūtāder api taijasasahāyāt tallakṣaṇāny eva
+                            karmendriyāṇi, ubhayātmakaṃ manaḥ; bhūtāder api taijasasahāyāt
-                            pañcatanmātrāṇy utpadyante --- śabdatanmātraṃ, sparśatanmātraṃ,
+                            tallakṣaṇāny eva pañcatanmātrāṇy utpadyante ---
-                            rūpatanmātraṃ, rasatanmātraṃ, gandhatanmātram iti; teṣāṃ viśeṣāḥ --
+                            śabdatanmātraṃ, sparśatanmātraṃ, rūpatanmātraṃ, rasatanmātraṃ,
-                            śabdasparśarūparasagandhāḥ; tebhyo bhūtāni -- vyomānilānalajalorvyaḥ;
+                            gandhatanmātram iti; teṣāṃ viśeṣāḥ --
-                            evam eṣā tattvacaturviṃśatir vyākhyātā ||4|| </l>
+                            śabdasparśarūparasagandhāḥ; tebhyo bhūtāni --
+                            vyomānilānalajalorvyaḥ; evam eṣā tattvacaturviṃśatir vyākhyātā
+                            ||4|| </l>
                     </lg>
@@ Line 146: / Line 155: @@
                     <lg xml:id="SS.3.1.5">
-                        <l> tatra buddhīndriyāṇāṃ śabdādayo viṣayāḥ; karmendriyāṇāṃ yathāsaṅkhyaṃ
+                        <l> tatra buddhīndriyāṇāṃ śabdādayo viṣayāḥ; karmendriyāṇāṃ
-                            vacanādānānandavisargaviharaṇāni ||5|| </l>
+                            yathāsaṅkhyaṃ vacanādānānandavisargaviharaṇāni ||5|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.1.6">
-                        <l> avyaktaṃ mahān ahaṅkāraḥ pañca tanmātrāṇi cety aṣṭau prakṛtayaḥ; śeṣāḥ
+                        <l> avyaktaṃ mahān ahaṅkāraḥ pañca tanmātrāṇi cety aṣṭau
-                            ṣoḍaśa vikārāḥ ||6|| </l>
+                            prakṛtayaḥ; śeṣāḥ ṣoḍaśa vikārāḥ ||6|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.1.7">
-                        <l> svaḥ svaś caiṣāṃ viṣayo 'dhibhūtaṃ; svayam adhyātmam; adhidaivatam ---
+                        <l> svaḥ svaś caiṣāṃ viṣayo 'dhibhūtaṃ; svayam adhyātmam;
-                            atha buddher brahmā, ahaṅkārasyeśvaraḥ, manasaś candramāḥ, diśaḥ
+                            adhidaivatam --- atha buddher brahmā, ahaṅkārasyeśvaraḥ,
-                            śrotrasya, tvaco vāyuḥ, sūryaś cakṣuṣaḥ, rasanasyāpaḥ, pṛthivī
+                            manasaś candramāḥ, diśaḥ śrotrasya, tvaco vāyuḥ, sūryaś
-                            ghrāṇasya, vāco 'gniḥ, hastayor indraḥ, pādayor viṣṇuḥ, pāyor mitraḥ,
+                            cakṣuṣaḥ, rasanasyāpaḥ, pṛthivī ghrāṇasya, vāco 'gniḥ,
-                            prajāpatir upasthasyeti ||7|| </l>
+                            hastayor indraḥ, pādayor viṣṇuḥ, pāyor mitraḥ, prajāpatir
+                            upasthasyeti ||7|| </l>
                     </lg>
@@ Line 165: / Line 175: @@
                     <lg xml:id="SS.3.1.8">
                         <l> tatra sarva evācetana eṣa vargaḥ, puruṣaḥ pañcaviṃśatitamaḥ
-                            kāryakāraṇasaṃyuktaś cetayitā bhavati | saty apy acaitanye pradhānasya
+                            kāryakāraṇasaṃyuktaś cetayitā bhavati | saty apy acaitanye
-                            puruṣakaivalyārthaṃ pravṛttim upadiśanti, kṣīrādīṃś cātra hetūn
+                            pradhānasya puruṣakaivalyārthaṃ pravṛttim upadiśanti,
-                            udāharanti ||8|| </l>
+                            kṣīrādīṃś cātra hetūn udāharanti ||8|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.1.9">
-                        <l> ata ūrdhvaṃ prakṛtipuruṣayoḥ sādharmyavaidharmye vyākhyāsyāmaḥ | tad
+                        <l> ata ūrdhvaṃ prakṛtipuruṣayoḥ sādharmyavaidharmye vyākhyāsyāmaḥ
-                            yathā --- ubhāv apy anādī, ubhāv apy anantau, ubhāv apy aliṅgau, ubhāv
+                            | tad yathā --- ubhāv apy anādī, ubhāv apy anantau, ubhāv apy
-                            api nityau, ubhāv apy anaparau, ubhau ca sarvagatāv iti; ekā tu prakṛtir
+                            aliṅgau, ubhāv api nityau, ubhāv apy anaparau, ubhau ca
-                            acetanā triguṇā bījadharmiṇī prasavadharmiṇy amadhyasthadharmiṇī ceti,
+                            sarvagatāv iti; ekā tu prakṛtir acetanā triguṇā bījadharmiṇī
-                            bahavas tu puruṣāś cetanāvanto 'guṇā abījadharmāṇo 'prasavadharmāṇo
+                            prasavadharmiṇy amadhyasthadharmiṇī ceti, bahavas tu puruṣāś
+                            cetanāvanto 'guṇā abījadharmāṇo 'prasavadharmāṇo
                             madhyasthadharmāṇaś ceti ||9|| </l>
                     </lg>
@@ Line 182: / Line 193: @@
                     <lg xml:id="SS.3.1.10">
                         <l> tatra kāraṇānurūpaṃ kāryam iti kṛtvā sarva evaite viśeṣāḥ
-                            sattvarajastamomayā bhavanti; tadañjanatvāt tanmayatvāc ca tadguṇā eva
+                            sattvarajastamomayā bhavanti; tadañjanatvāt tanmayatvāc ca
-                            puruṣā bhavantīty eke bhāṣante ||10|| </l>
+                            tadguṇā eva puruṣā bhavantīty eke bhāṣante ||10|| </l>
                     </lg>
@@ Line 207: / Line 218: @@
                     <lg xml:id="SS.3.1.14">
-                        <l> yato 'bhihitaṃ --- “tatsaṃbhavadravyasamūho bhūtādir uktaḥ” (sū.1);
+                        <l> yato 'bhihitaṃ --- “tatsaṃbhavadravyasamūho bhūtādir uktaḥ”
-                            bhautikāni cendriyāṇy āyurvede varṇyante, tathendriyārthāḥ ||14|| </l>
+                            (sū.1); bhautikāni cendriyāṇy āyurvede varṇyante,
+                            tathendriyārthāḥ ||14|| </l>
                     </lg>
                     <pb facs="426" n="342a"/>
                     <lg xml:id="SS.3.1.15">
-                        <l> bhavati cātra --- indriyeṇendiyārthaṃ tu svaṃ svaṃ gṛhṇāti mānavaḥ ||
+                        <l> bhavati cātra --- indriyeṇendiyārthaṃ tu svaṃ svaṃ gṛhṇāti
-                            niyataṃ tulyayonitvān nānyenānyam iti sthitiḥ || </l>
+                            mānavaḥ || niyataṃ tulyayonitvān nānyenānyam iti sthitiḥ ||
+                        </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.1.16">
                         <l> na cāyurvedaśāstreṣūpadiśyante sarvagatāḥ kṣetrajñā nityāś ca;
-                            asarvagateṣu ca kṣetrajñeṣu nityapuruṣakhyāpakān hetūn udāharanti;
+                            asarvagateṣu ca kṣetrajñeṣu nityapuruṣakhyāpakān hetūn
-                            āyurvedaśāstreṣv asarvagatāḥ kṣetrajñā nityāś ca, tiryagyonimānuṣadeveṣu
+                            udāharanti; āyurvedaśāstreṣv asarvagatāḥ kṣetrajñā nityāś ca,
-                            saṃcaranti dharmādharmanimittaṃ; ta ete 'numānagrāhyāḥ
+                            tiryagyonimānuṣadeveṣu saṃcaranti dharmādharmanimittaṃ; ta ete
-                            paramasūkṣmāścetanāvantaḥ śāśvatā lohitaretasoḥ sanni<pb facs="426"
+                            'numānagrāhyāḥ paramasūkṣmāścetanāvantaḥ śāśvatā lohitaretasoḥ
-                                n="342b"/>pāteṣv abhivyajyante, yato 'bhihitaṃ ---
+                                sanni<pb facs="426" n="342b"/>pāteṣv abhivyajyante, yato
-                            ‘pañcamahābhūtaśarīrisamavāyaḥ puruṣaḥ’ (sū.a.1) iti; sa eṣa
+                            'bhihitaṃ --- ‘pañcamahābhūtaśarīrisamavāyaḥ puruṣaḥ’ (sū.a.1)
-                            karmapuruṣaś cikitsādhikṛtaḥ ||16|| </l>
+                            iti; sa eṣa karmapuruṣaś cikitsādhikṛtaḥ ||16|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.1.17">
-                        <l> tasya sukhaduḥkhe icchādveṣau prayatnaḥ prāṇāpānāv unmeṣanimeṣau buddhir
+                        <l> tasya sukhaduḥkhe icchādveṣau prayatnaḥ prāṇāpānāv
-                            manaḥ saṅkalpo vicāraṇā smṛtir vijñānam adhyavasāyo viṣayopalabdhiś ca
+                            unmeṣanimeṣau buddhir manaḥ saṅkalpo vicāraṇā smṛtir vijñānam
-                            guṇāḥ ||17|| </l>
+                            adhyavasāyo viṣayopalabdhiś ca guṇāḥ ||17|| </l>
                     </lg>
                     <pb facs="427" n="343a"/>
                     <lg xml:id="SS.3.1.18">
-                        <l> sāttvikās tu --- ānṛśaṃsyaṃ saṃvibhāgarucitā titikṣā satyaṃ dharma
+                        <l> sāttvikās tu --- ānṛśaṃsyaṃ saṃvibhāgarucitā titikṣā satyaṃ
-                            āstikyaṃ jñānaṃ buddhir medhā smṛtir dhṛtir anabhiṣaṅgaś ca; rājasās tu
+                            dharma āstikyaṃ jñānaṃ buddhir medhā smṛtir dhṛtir
-                            --- duḥkha<pc> </pc>bahulatāṭanaśīlatādhṛtir ahaṅkāra ānṛtikatvam
+                            anabhiṣaṅgaś ca; rājasās tu --- duḥkha<pc
-                            akāruṇyaṃ dambho māno harṣaḥ kāmaḥ krodhaś ca; tāmasās tu -- viṣāditvaṃ
+                            > </pc>bahulatāṭanaśīlatādhṛtir ahaṅkāra ānṛtikatvam akāruṇyaṃ
+                            dambho māno harṣaḥ kāmaḥ krodhaś ca; tāmasās tu -- viṣāditvaṃ
                             nāstikyam adharmaśīlatā buddher nirodho 'jñānaṃ durmedhastvam
                             akarmaśīlatā nidrālutvaṃ ceti ||18|| </l>
@@ Line 245: / Line 259: @@
                     <lg xml:id="SS.3.1.19">
-                        <l> āntarikṣāḥ --- śabdaḥ śabdendriyaṃ sarvacchidrasamūho viviktatā ca;
+                        <l> āntarikṣāḥ --- śabdaḥ śabdendriyaṃ sarvacchidrasamūho
-                            vāyavyās tu --- sparśaḥ sparśendriyaṃ sarvaceṣṭāsamūhaḥ
+                            viviktatā ca; vāyavyās tu --- sparśaḥ sparśendriyaṃ
-                            sarvaśarīraspandanaṃ laghutā ca; taijasās tu --- rūpaṃ rūpendriyaṃ
+                            sarvaceṣṭāsamūhaḥ sarvaśarīraspandanaṃ laghutā ca; taijasās tu
-                            varṇaḥ santāpo bhrājiṣṇutā paktir amarṣas taikṣṇyaṃ śauryaṃ ca; āpyās tu
+                            --- rūpaṃ rūpendriyaṃ varṇaḥ santāpo bhrājiṣṇutā paktir
-                            --- raso rasanendriyaṃ sarvadravasamūho gurutā śaityaṃ sneho retaś ca;
+                            amarṣas taikṣṇyaṃ śauryaṃ ca; āpyās tu --- raso rasanendriyaṃ
-                            pārthivās tu --- gandho gandhendriyaṃ sarvamūrtasamūho gurutā ceti
+                            sarvadravasamūho gurutā śaityaṃ sneho retaś ca; pārthivās tu
-                            ||19|| </l>
+                            --- gandho gandhendriyaṃ sarvamūrtasamūho gurutā ceti ||19||
+                        </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.1.20">
-                        <l> tatra sattvabahulam ākāśaṃ, rajobahulo vāyuḥ, sattvarajobahulo 'gniḥ,
+                        <l> tatra sattvabahulam ākāśaṃ, rajobahulo vāyuḥ, sattvarajobahulo
-                            sattvatamobahulā āpaḥ, tamobahulā pṛthivīti ||20|| </l>
+                            'gniḥ, sattvatamobahulā āpaḥ, tamobahulā pṛthivīti ||20|| </l>
                     </lg>
@@ Line 264: / Line 279: @@
                              anyonyānupraviṣṭāni sarvāṇy etāni nirdiśet
                             <caesura/>
-                             sve sve dravye tu sarveṣāṃ vyaktaṃ lakṣaṇam iṣyate ||21|| </l>
+                             sve sve dravye tu sarveṣāṃ vyaktaṃ lakṣaṇam iṣyate ||21||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 275: / Line 291: @@
                     <lg xml:id="SS.3.1.trailer">
-                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne sarvabhūtacintāśārīraṃ nāma prathamo
+                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne sarvabhūtacintāśārīraṃ nāma
-                            'dhyāyaḥ ||1|| </l>
+                            prathamo 'dhyāyaḥ ||1|| </l>
                     </lg>
                 </div>
@@ Line 296: / Line 312: @@
                         <l> vāta<pc> </pc>pitta<pc> </pc>śleṣma<pc> </pc>kuṇapa <pc
                                 > </pc>granthi<pc> </pc>pūtipūya<pc> </pc>kṣīṇa<pc
-                                > </pc>mūtrapurīṣa<pc> </pc>retasaḥ prajotpādane na samarthā
+                                > </pc>mūtrapurīṣa<pc> </pc>retasaḥ prajotpādane na
-                            bhavanti ||3|| </l>
+                            samarthā bhavanti ||3|| </l>
                     </lg>
@@ Line 303: / Line 319: @@
                         <l> teṣu vātavarṇavedanaṃ vātena, pittavarṇavedanaṃ pittena,
                             śleṣmavarṇavedanaṃ śleṣmaṇā, kuṇapagandhyanalpaṃ ca raktena,
-                            granthibhūtaṃ śleṣmavātābhyāṃ, pūtipūyanibhaṃ pittaśleṣmabhyāṃ, kṣīṇaṃ
+                            granthibhūtaṃ śleṣmavātābhyāṃ, pūtipūyanibhaṃ
-                            prāg uktaṃ pittamārutābhyāṃ, mūtrapurīṣagandhi sannipāteneti | teṣu
+                            pittaśleṣmabhyāṃ, kṣīṇaṃ prāg uktaṃ pittamārutābhyāṃ,
-                                kuṇapa<pc> </pc>granthi<pc> </pc>pūti<pc> </pc>pūya<pc
+                            mūtrapurīṣagandhi sannipāteneti | teṣu kuṇapa<pc
-                                > </pc>kṣīṇa<pc> </pc>retasaḥ kṛcchrasādhyāḥ, mūtrapurīṣaretasas tv
+                                > </pc>granthi<pc> </pc>pūti<pc> </pc>pūya<pc
-                            asādhyā iti ||4|| </l>
+                                > </pc>kṣīṇa<pc> </pc>retasaḥ kṛcchrasādhyāḥ,
+                            mūtrapurīṣaretasas tv asādhyā iti ||4|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.2.5">
-                        <l> ārtavam api tribhir doṣaiḥ śoṇitacaturthaiḥ pṛthagdvandvaiḥ samastaiś
+                        <l> ārtavam api tribhir doṣaiḥ śoṇitacaturthaiḥ pṛthagdvandvaiḥ
-                            copasṛṣṭam abījaṃ bhavati; tad api doṣavarṇavedanādibhir vijñeyam | teṣu
+                            samastaiś copasṛṣṭam abījaṃ bhavati; tad api
-                                kuṇapagranthi<pc> </pc>pūtipūya<pc> </pc>kṣīṇamūtrapurīṣa<pc
+                            doṣavarṇavedanādibhir vijñeyam | teṣu kuṇapagranthi<pc
+                                > </pc>pūtipūya<pc> </pc>kṣīṇamūtrapurīṣa<pc
                             > </pc>prakāśam asādhyaṃ , sādhyam anyac ceti ||5|| </l>
                     </lg>
@@ Line 328: / Line 346: @@
                     <lg xml:id="SS.3.2.7">
                         <l> pāyayeta naraṃ sarpir bhiṣak kuṇapa<pc> </pc>retasi |
-                                dhātakīpuṣpakhadira<pc> </pc>dāḍimārjuna<pc> </pc>sādhitam ||7||</l>
+                                dhātakīpuṣpakhadira<pc> </pc>dāḍimārjuna<pc> </pc>sādhitam
+                            ||7||</l>
                     </lg>
@@ Line 356: / Line 375: @@
                     <lg xml:id="SS.3.2.11cd">
-                        <l> sphaṭikābhaṃ dravaṃ snigdhaṃ madhuraṃ madhugandhi ca ||11||</l>
+                        <l> sphaṭikābhaṃ dravaṃ snigdhaṃ madhuraṃ madhugandhi ca
+                            ||11||</l>
                     </lg>
@@ Line 413: / Line 433: @@
                         <l> asṛgdaro bhavet sarvaḥ sāṅgamardaḥ savedanaḥ |
                             <caesura/>
-                             tasyātivṛttau daurbalyaṃ bhramo mūrcchā tamas tṛṣā ||19|| </l>
+                             tasyātivṛttau daurbalyaṃ bhramo mūrcchā tamas tṛṣā ||19||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 431: / Line 452: @@
                     <lg xml:id="SS.3.2.22">
-                        <l> tatra matsya<pc> </pc>kulatthāmla<pc> </pc>tilamāṣasurā hitāḥ |
+                        <l> tatra matsya<pc> </pc>kulatthāmla<pc> </pc>tilamāṣasurā hitāḥ
+                            |
                             <caesura/>
                              pāne mūtram udaśvic ca dadhiśuktaṃ ca bhojane ||22||</l>
@@ Line 450: / Line 472: @@
                                 divāsvapnāñjanāśru<pc> </pc>pāta<pc
                                 > </pc>snānānulepanābhyaṅga<pc> </pc>nakha<pc
-                                > </pc>cchedana<pc> </pc>pradhāvana<pc> </pc>hasana<pc
+                                > </pc>cchedana<pc> </pc>pradhāvana<pc
-                                > </pc>kathanātiśabda<pc> </pc>śravaṇāvalekhanānilāyāsān pariharet |
+                                > </pc>hasana<pc> </pc>kathanātiśabda<pc
-                            kiṃ kāraṇaṃ? divā svapantyāḥ svāpaśīlaḥ, añjanād andhaḥ, rodanād
+                            > </pc>śravaṇāvalekhanānilāyāsān pariharet | kiṃ kāraṇaṃ? divā
-                            vikṛtadṛṣṭiḥ, snānānulepanād duḥkhaśīlaḥ , tailābhyaṅgāt kuṣṭhī,
+                            svapantyāḥ svāpaśīlaḥ, añjanād andhaḥ, rodanād vikṛtadṛṣṭiḥ,
+                            snānānulepanād duḥkhaśīlaḥ , tailābhyaṅgāt kuṣṭhī,
                             nakhāpakartanāt kunakhī, pradhāvanāc cañcalaḥ, hasanāc
-                            chyāvadantauṣṭhatālujihvaḥ, pralāpī cātikathanāt , atiśabdaśravaṇād
+                            chyāvadantauṣṭhatālujihvaḥ, pralāpī cātikathanāt ,
-                            badhiraḥ, avalekhanāt khalatiḥ, mārutāyāsasevanād unmatto garbho
+                            atiśabdaśravaṇād badhiraḥ, avalekhanāt khalatiḥ,
-                            bhavatīty evam etān pariharet | darbha<pc> </pc>saṃstara<pc
+                            mārutāyāsasevanād unmatto garbho bhavatīty evam etān pariharet
-                            > </pc>śāyinīṃ karatala<pc> </pc>śarāva<pc> </pc>parṇānyatama<pc
+                            | darbha<pc> </pc>saṃstara<pc> </pc>śāyinīṃ karatala<pc
-                            > </pc>bhojinīṃ haviṣyaṃ, tryahaṃ ca bhartuḥ saṃrakṣet | tataḥ
+                                > </pc>śarāva<pc> </pc>parṇānyatama<pc> </pc>bhojinīṃ
-                            śuddhasnātāṃ caturthe 'hany ahata<pc> </pc>vāsaḥ<pc> </pc>samalaṅkṛtāṃ
+                            haviṣyaṃ, tryahaṃ ca bhartuḥ saṃrakṣet | tataḥ śuddhasnātāṃ
-                                kṛtamaṅgalasvasti<pc> </pc>vācanāṃ bhartāraṃ darśayet | tat kasya
+                            caturthe 'hany ahata<pc> </pc>vāsaḥ<pc> </pc>samalaṅkṛtāṃ
-                            hetoḥ? ||25||</l>
+                                kṛtamaṅgalasvasti<pc> </pc>vācanāṃ bhartāraṃ darśayet |
+                            tat kasya hetoḥ? ||25||</l>
                     </lg>
@@ Line 478: / Line 502: @@
                     <lg xml:id="SS.3.2.28">
-                        <l> tato 'parāhṇe pumān māsaṃ brahmacārī sarpiḥsnigdhaḥ sarpiḥkṣīrābhyāṃ
+                        <l> tato 'parāhṇe pumān māsaṃ brahmacārī sarpiḥsnigdhaḥ
-                            śālyodanaṃ bhuktvā māsaṃ brahmacāriṇīṃ tailasnigdhāṃ tailamāṣottarāhārāṃ
+                            sarpiḥkṣīrābhyāṃ śālyodanaṃ bhuktvā māsaṃ brahmacāriṇīṃ
-                            nārīm upeyād rātrau sāmādibhir abhiviśvāsya ; vikalpyaivaṃ caturthyāṃ
+                            tailasnigdhāṃ tailamāṣottarāhārāṃ nārīm upeyād rātrau
-                            ṣaṣṭhyām aṣṭamyāṃ daśamyāṃ dvādaśyāṃ copeyād iti putrakāmaḥ ||28||</l>
+                            sāmādibhir abhiviśvāsya ; vikalpyaivaṃ caturthyāṃ ṣaṣṭhyām
+                            aṣṭamyāṃ daśamyāṃ dvādaśyāṃ copeyād iti putrakāmaḥ ||28||</l>
                     </lg>
@@ Line 491: / Line 516: @@
                     <lg xml:id="SS.3.2.30">
-                        <l> ataḥ paraṃ pañcamyāṃ saptamyāṃ navamyām ekādaśyāṃ ca strīkāmaḥ;
+                        <l> ataḥ paraṃ pañcamyāṃ saptamyāṃ navamyām ekādaśyāṃ ca
-                            trayodaśīprabhṛtayo nindyāḥ ||30|| </l>
+                            strīkāmaḥ; trayodaśīprabhṛtayo nindyāḥ ||30|| </l>
                     </lg>
@@ Line 498: / Line 523: @@
                         <l>
                             <pb facs="431" n="347b"/> tatra prathame divase ṛtumatyāṃ
-                            maithunagamanam anāyuṣyaṃ puṃsāṃ bhavati, yaś ca tatrādhīyate garbhaḥ sa
+                            maithunagamanam anāyuṣyaṃ puṃsāṃ bhavati, yaś ca tatrādhīyate
-                            prasavamāno vimucyate ; dvitīye 'py evaṃ sūtikāgṛhe vā; tṛtīye 'py evam
+                            garbhaḥ sa prasavamāno vimucyate ; dvitīye 'py evaṃ sūtikāgṛhe
-                            asampūrṇāṅgo 'lpāyur vā bhavati; caturthe tu sampūrṇāṅgo dīrghāyuś ca
+                            vā; tṛtīye 'py evam asampūrṇāṅgo 'lpāyur vā bhavati; caturthe
-                            bhavati | na ca pravartamāne rakte bījaṃ praviṣṭaṃ guṇakaraṃ bhavati,
+                            tu sampūrṇāṅgo dīrghāyuś ca bhavati | na ca pravartamāne rakte
-                            yathā nadyāṃ pratisrotaḥ plāvidravyaṃ prakṣiptaṃ pratinivartate nordhvaṃ
+                            bījaṃ praviṣṭaṃ guṇakaraṃ bhavati, yathā nadyāṃ pratisrotaḥ
-                            gacchati tadvad etad draṣṭavyam | tasmān niyamavatīṃ trirātraṃ pariharet
+                            plāvidravyaṃ prakṣiptaṃ pratinivartate nordhvaṃ gacchati
-                            | </l>
+                            tadvad etad draṣṭavyam | tasmān niyamavatīṃ trirātraṃ
+                            pariharet | </l>
                     </lg>
@@ Line 512: / Line 538: @@
                     <lg xml:id="SS.3.2.32">
-                        <l> labdha<pc> </pc>garbhā<pc> </pc>yāś caiteṣv ahaḥsu lakṣmaṇā<pc
+                        <l> labdha<pc> </pc>garbhā<pc> </pc>yāś caiteṣv ahaḥsu
-                                > </pc>vaṭa<pc> </pc>śuṅga<pc> </pc>sahadevā<pc
+                                lakṣmaṇā<pc> </pc>vaṭa<pc> </pc>śuṅga<pc
-                                > </pc>viśva<pc> </pc>devānām anyatamāṃ kṣīreṇābhiṣutya trīṃś caturo
+                                > </pc>sahadevā<pc> </pc>viśva<pc> </pc>devānām anyatamāṃ
-                            vā bindūn dadyād dakṣiṇe nāsāpuṭe putrakāmāyai , na ca tān niṣṭhīvet
+                            kṣīreṇābhiṣutya trīṃś caturo vā bindūn dadyād dakṣiṇe nāsāpuṭe
-                            ||32|| </l>
+                            putrakāmāyai , na ca tān niṣṭhīvet ||32|| </l>
                     </lg>
@@ Line 533: / Line 559: @@
                     <lg xml:id="SS.3.2.35">
-                        <l> tatra tejodhātur varṇānāṃ prabhavaḥ, sa yadā garbhotpattāv abdhātuprāyo
+                        <l> tatra tejodhātur varṇānāṃ prabhavaḥ, sa yadā garbhotpattāv
-                            bhavati tadā garbhaṃ gauraṃ karoti, pṛthivīdhātuprāyaḥ kṛṣṇaṃ,
+                            abdhātuprāyo bhavati tadā garbhaṃ gauraṃ karoti,
-                            pṛthivyākāśadhātuprāyaḥ kṛṣṇaśyāmaṃ, toyākāśadhātuprāyo gauraśyāmam |
+                            pṛthivīdhātuprāyaḥ kṛṣṇaṃ, pṛthivyākāśadhātuprāyaḥ
-                            ‘yādṛgvarṇam āhāram upasevate garbhiṇī tādṛgvarṇaprasavā bhavati’ ity
+                            kṛṣṇaśyāmaṃ, toyākāśadhātuprāyo gauraśyāmam | ‘yādṛgvarṇam
-                            eke bhāṣante | tatra dṛṣṭibhāgam apratipannaṃ tejo jātyandhaṃ karoti,
+                            āhāram upasevate garbhiṇī tādṛgvarṇaprasavā bhavati’ ity eke
-                            tad eva raktānugataṃ raktākṣaṃ, pittānugataṃ piṅgākṣaṃ, śleṣmānugataṃ
+                            bhāṣante | tatra dṛṣṭibhāgam apratipannaṃ tejo jātyandhaṃ
-                            śuklākṣaṃ, vātānugataṃ vikṛtākṣam iti ||35|| </l>
+                            karoti, tad eva raktānugataṃ raktākṣaṃ, pittānugataṃ
+                            piṅgākṣaṃ, śleṣmānugataṃ śuklākṣaṃ, vātānugataṃ vikṛtākṣam iti
+                            ||35|| </l>
                     </lg>
@@ Line 606: / Line 634: @@
                         <l> anayā viprakṛtyā tu teṣāṃ śukravahāḥ sirāḥ |
                             <caesura/>
-                             harṣāt sphuṭatvam āyānti dhvajocchrāyas tato bhavet ||45|| </l>
+                             harṣāt sphuṭatvam āyānti dhvajocchrāyas tato bhavet ||45||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 634: / Line 663: @@
                     <lg xml:id="SS.3.2.50">
-                        <l> sarpa<pc> </pc>vṛścika<pc> </pc>kūṣmāṇḍa<pc> </pc>vikṛtākṛtayaś ca ye |
+                        <l> sarpa<pc> </pc>vṛścika<pc> </pc>kūṣmāṇḍa<pc
+                            > </pc>vikṛtākṛtayaś ca ye |
                             <caesura/>
-                             garbhās tv ete striyāś caiva jñeyāḥ pāpakṛto bhṛśam ||50|| </l>
+                             garbhās tv ete striyāś caiva jñeyāḥ pāpakṛto bhṛśam ||50||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 665: / Line 696: @@
                     <lg xml:id="SS.3.2.55">
-                        <l> niḥśvāsocchvāsa<pc> </pc>saṅkṣobha<pc> </pc>svapnān garbho 'dhigacchati
+                        <l> niḥśvāsocchvāsa<pc> </pc>saṅkṣobha<pc> </pc>svapnān garbho
-                            |
+                            'dhigacchati |
                             <caesura/>
                              mātur niśvasitocchvāsasaṅkṣobhasvapnasaṃbhavān ||55|| </l>
@@ Line 680: / Line 711: @@
                         <l> bhāvitāḥ pūrvadeheṣu satataṃ śāstrabuddhayaḥ |
                             <caesura/>
-                             bhavanti sattva<pc> </pc>bhūyiṣṭhāḥ pūrvajātismarā narāḥ ||57|| </l>
+                             bhavanti sattva<pc> </pc>bhūyiṣṭhāḥ pūrvajātismarā narāḥ
+                            ||57|| </l>
                     </lg>
@@ Line 690: / Line 722: @@
                     <lg xml:id="SS.3.2.trailer">
-                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne śukraśoṇitaśuddhiśārīraṃ nāma dvitīyo
+                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne śukraśoṇitaśuddhiśārīraṃ
-                            'dhyāyaḥ ||2|| </l>
+                            nāma dvitīyo 'dhyāyaḥ ||2|| </l>
                     </lg>
                 </div>
@@ Line 710: / Line 742: @@
                     <lg xml:id="SS.3.3.3">
-                        <l> saumyaṃ śukram ārtavam āgneyam itareṣām apy atra bhūtānāṃ sānnidhyam
+                        <l> saumyaṃ śukram ārtavam āgneyam itareṣām apy atra bhūtānāṃ
-                            asty aṇunā viśeṣeṇa, parasparopakārāt (parasparānugrahāt,)
+                            sānnidhyam asty aṇunā viśeṣeṇa, parasparopakārāt
-                            parasparānupraveśāc ca ||3|| </l>
+                            (parasparānugrahāt,) parasparānupraveśāc ca ||3|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.3.4">
-                        <l> tatra strīpuṃsayoḥ saṃyoge tejaḥ śarīrād vāyur udīrayati, tatas
+                        <l> tatra strīpuṃsayoḥ saṃyoge tejaḥ śarīrād vāyur udīrayati,
-                                tejonila<pc> </pc>sannipātāc chukraṃ cyutaṃ yonim abhipratipadyate
+                            tatas tejonila<pc> </pc>sannipātāc chukraṃ cyutaṃ yonim
-                            saṃsṛjyate cārtavena, tato 'gnīṣomasaṃyogāt saṃsṛjyamāno garbhāśayam
+                            abhipratipadyate saṃsṛjyate cārtavena, tato 'gnīṣomasaṃyogāt
-                            anupratipadyate kṣetrajño vedayitā spraṣṭā ghrātā draṣṭā śrotā rasayitā
+                            saṃsṛjyamāno garbhāśayam anupratipadyate kṣetrajño vedayitā
-                            puruṣaḥ sraṣṭā gantā sākṣī dhātā vaktā yaḥ ko 'sāv ity evam ādibhiḥ
+                            spraṣṭā ghrātā draṣṭā śrotā rasayitā puruṣaḥ sraṣṭā gantā
-                            paryāyavācakair nāmabhir abhidhīyate daivasaṃyogād akṣayo 'vyayo 'cintyo
+                            sākṣī dhātā vaktā yaḥ ko 'sāv ity evam ādibhiḥ paryāyavācakair
-                            bhūtātmanā sahānvakṣaṃ sattvarajastamobhir daivāsurair aparaiś ca
+                            nāmabhir abhidhīyate daivasaṃyogād akṣayo 'vyayo 'cintyo
-                            bhāvair vāyunābhipreryamāṇo garbhāśayam anupraviśyāvatiṣṭhate ||4|| </l>
+                            bhūtātmanā sahānvakṣaṃ sattvarajastamobhir daivāsurair aparaiś
+                            ca bhāvair vāyunābhipreryamāṇo garbhāśayam
+                            anupraviśyāvatiṣṭhate ||4|| </l>
                     </lg>
@@ Line 749: / Line 783: @@
                     <lg xml:id="SS.3.3.8">
-                        <l> sphuradbhujakucaśroṇinābhyūru<pc> </pc>jaghana<pc> </pc>sphicām |
+                        <l> sphuradbhujakucaśroṇinābhyūru<pc> </pc>jaghana<pc
+                            > </pc>sphicām |
                             <caesura/>
                              harṣautsukyaparāṃ cāpi vidyād ṛtumatīm iti ||8||</l>
@@ Line 780: / Line 815: @@
                     <lg xml:id="SS.3.3.13">
-                        <l> tatra sadyo<pc> </pc>gṛhītagarbhāyā liṅgāni --- śramo glāniḥ pipāsā
+                        <l> tatra sadyo<pc> </pc>gṛhītagarbhāyā liṅgāni --- śramo glāniḥ
-                                sakthi<pc> </pc>sadanaṃ śukraśoṇitayor avabandhaḥ sphuraṇaṃ ca yoneḥ
+                            pipāsā sakthi<pc> </pc>sadanaṃ śukraśoṇitayor avabandhaḥ
-                            ||13|| </l>
+                            sphuraṇaṃ ca yoneḥ ||13|| </l>
                     </lg>
@@ Line 802: / Line 837: @@
                     <lg xml:id="SS.3.3.16">
-                        <l> tadā prabhṛti vyavāyaṃ vyāyāmam atitarpaṇam atikarśanaṃ divāsvapnaṃ
+                        <l> tadā prabhṛti vyavāyaṃ vyāyāmam atitarpaṇam atikarśanaṃ
-                            rātrijāgaraṇaṃ śokaṃ yānārohaṇaṃ bhayam utkuṭukāsanaṃ caikāntataḥ
+                            divāsvapnaṃ rātrijāgaraṇaṃ śokaṃ yānārohaṇaṃ bhayam
-                            snehādikriyāṃ śoṇitamokṣaṇaṃ cākāle vegavidhāraṇaṃ ca na seveta ||16||
+                            utkuṭukāsanaṃ caikāntataḥ snehādikriyāṃ śoṇitamokṣaṇaṃ cākāle
-                        </l>
+                            vegavidhāraṇaṃ ca na seveta ||16|| </l>
                     </lg>
@@ Line 816: / Line 851: @@
                     <lg xml:id="SS.3.3.18">
                         <l> tatra prathame māsi kalalaṃ jāyate; dvitīye śītoṣmānilair
-                            abhiprapacyamānānāṃ mahābhūtānāṃ saṃghāto ghanaḥ sañjāyate, yadi piṇḍaḥ
+                            abhiprapacyamānānāṃ mahābhūtānāṃ saṃghāto ghanaḥ sañjāyate,
-                            pumān, strī cet peśī, napuṃsakaṃ ced arbudam iti; tṛtīye
+                            yadi piṇḍaḥ pumān, strī cet peśī, napuṃsakaṃ ced arbudam iti;
-                            hastapādaśirasāṃ pañca piṇḍakā nirvartante 'ṅgapratyaṅgavibhāgaś ca
+                            tṛtīye hastapādaśirasāṃ pañca piṇḍakā nirvartante
-                            sūkṣmo bhavati; caturthe sarvāṅgapratyaṅgavibhāgaḥ pravyakto bhavati,
+                            'ṅgapratyaṅgavibhāgaś ca sūkṣmo bhavati; caturthe
-                            garbhahṛdayapravyaktibhāvāc cetanādhātur abhivyakto bhavati, kasmāt?
+                            sarvāṅgapratyaṅgavibhāgaḥ pravyakto bhavati,
-                            tatsthānatvāt | tasmād garbhaś caturthe māsy abhiprāyam indriyārtheṣu
+                            garbhahṛdayapravyaktibhāvāc cetanādhātur abhivyakto bhavati,
-                            karoti, dvihṛdayāṃ ca nārīṃ dauhṛdinīm ācakṣate | dauhṛdavimānanāt
+                            kasmāt? tatsthānatvāt | tasmād garbhaś caturthe māsy
-                            kubjaṃ kuṇiṃ khañjaṃ jaḍaṃ vāmanaṃ vikṛtākṣamanakṣaṃ vā nārī sutaṃ
+                            abhiprāyam indriyārtheṣu karoti, dvihṛdayāṃ ca nārīṃ
-                            janayati, tasmāt sā yad yad icchet tat tasyai dāpayet, labdhadauhṛdā hi
+                            dauhṛdinīm ācakṣate | dauhṛdavimānanāt kubjaṃ kuṇiṃ khañjaṃ
+                            jaḍaṃ vāmanaṃ vikṛtākṣamanakṣaṃ vā nārī sutaṃ janayati, tasmāt
+                            sā yad yad icchet tat tasyai dāpayet, labdhadauhṛdā hi
                             vīryavantaṃ cirāyuṣaṃ ca putraṃ janayati ||18|| </l>
                     </lg>
@@ Line 831: / Line 868: @@
                         <l> bhavanti cātra
                             <caesura/>
-                             indriyārthāṃs tu yān yān sā bhoktum icchati garbhiṇī garbhābādhabhayāt
+                             indriyārthāṃs tu yān yān sā bhoktum icchati garbhiṇī
-                            tāṃs tān bhiṣag āhṛtya dāpayet ||19|| </l>
+                            garbhābādhabhayāt tāṃs tān bhiṣag āhṛtya dāpayet ||19|| </l>
                     </lg>
@@ Line 855: / Line 892: @@
                     <lg xml:id="SS.3.3.23">
                         <l>
-                            <pb facs="437" n="353a"/> dukūlapaṭṭa<pc> </pc>kauśeya<pc
+                            <pb facs="437" n="353a"/> dukūlapaṭṭa<pc
-                            > </pc>bhūṣaṇādiṣu dauhṛdāt |
+                                > </pc>kauśeya<pc> </pc>bhūṣaṇādiṣu dauhṛdāt |
                             <caesura/>
                              alaṅkāraiṣiṇaṃ putraṃ lalitaṃ sā prasūyate ||23|| </l>
@@ Line 902: / Line 939: @@
                     <lg xml:id="SS.3.3.30">
-                        <l> pañcame manaḥ pratibuddhataraṃ bhavati, ṣaṣṭhe buddhiḥ, saptame
+                        <l> pañcame manaḥ pratibuddhataraṃ bhavati, ṣaṣṭhe buddhiḥ,
-                            sarvāṅgapratyaṅgavibhāgaḥ pravyaktataraḥ; aṣṭame 'sthirībhavaty ojaḥ ,
+                            saptame sarvāṅgapratyaṅgavibhāgaḥ pravyaktataraḥ; aṣṭame
-                            tatra jātaś cen na jīven nirojastvān nairṛtabhāgatvāc ca , tato baliṃ
+                            'sthirībhavaty ojaḥ , tatra jātaś cen na jīven nirojastvān
-                            māṃsaudanam asmai dāpayet; navamadaśamaikādaśadvādaśānām anyatamasmiñ
+                            nairṛtabhāgatvāc ca , tato baliṃ māṃsaudanam asmai dāpayet;
-                            jāyate, ato 'nyathā vikārī bhavati ||30|| </l>
+                            navamadaśamaikādaśadvādaśānām anyatamasmiñ jāyate, ato 'nyathā
+                            vikārī bhavati ||30|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.3.31">
-                        <l> mātus tu khalu rasavahāyāṃ nāḍyāṃ garbhanābhināḍī pratibaddhā, sāsya
+                        <l> mātus tu khalu rasavahāyāṃ nāḍyāṃ garbhanābhināḍī pratibaddhā,
-                            mātur āhārarasavīryam abhivahati | tenopasnehenāsyābhivṛddhir bhavati |
+                            sāsya mātur āhārarasavīryam abhivahati |
+                            tenopasnehenāsyābhivṛddhir bhavati |
                             asañjātāṅgapratyaṅgapravibhāgam ā niṣekāt prabhṛti
-                            sarvaśarīrāvayavānusāriṇīnāṃ rasavahānāṃ tiryaggatānāṃ dhamanīnām
+                            sarvaśarīrāvayavānusāriṇīnāṃ rasavahānāṃ tiryaggatānāṃ
-                            upasneho jīvayati ||31|| </l>
+                            dhamanīnām upasneho jīvayati ||31|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.3.32">
-                        <l> garbhasya khalu saṃbhavataḥ pūrvaṃ śiraḥ saṃbhavatīty āha śaunakaḥ,
+                        <l> garbhasya khalu saṃbhavataḥ pūrvaṃ śiraḥ saṃbhavatīty āha
-                            śiromūlatvāt pradhānendriyāṇāṃ ; hṛdayam iti kṛtavīryo, buddher manasaś
+                            śaunakaḥ, śiromūlatvāt pradhānendriyāṇāṃ ; hṛdayam iti
-                            ca sthānatvāt ; nābhir iti pārāśaryaḥ, tato hi vardhate deho dehinaḥ;
+                            kṛtavīryo, buddher manasaś ca sthānatvāt ; nābhir iti
-                            pāṇipādam iti mārkaṇḍeyaḥ, tanmūlatvāc ceṣṭāyā garbhasya; madhyaśarīram
+                            pārāśaryaḥ, tato hi vardhate deho dehinaḥ; pāṇipādam iti
-                            iti subhūtir gautamaḥ, tannibaddhatvāt sarvagātrasaṃbhavasya | tat tu na
+                            mārkaṇḍeyaḥ, tanmūlatvāc ceṣṭāyā garbhasya; madhyaśarīram iti
-                            samyak, sarvāṇy aṅgapratyaṅgāni yugapat saṃbhavantīty āha dhanvantariḥ,
+                            subhūtir gautamaḥ, tannibaddhatvāt sarvagātrasaṃbhavasya | tat
-                            garbhasya sūkṣmatvān nopalabhyante vaṃśāṅkuravac cūtaphalavac ca; tad
+                            tu na samyak, sarvāṇy aṅgapratyaṅgāni yugapat saṃbhavantīty
-                            yathā --- cūtaphale paripakve keśara<pc> </pc>māṃsāsthi<pc
+                            āha dhanvantariḥ, garbhasya sūkṣmatvān nopalabhyante
-                            > </pc>majjānaḥ pṛthak pṛthag dṛśyante kālaprakarṣāt, tāny eva taruṇe
+                            vaṃśāṅkuravac cūtaphalavac ca; tad yathā --- cūtaphale
-                            nopalabhyante sūkṣmatvāt ; teṣāṃ sūkṣmāṇāṃ keśarādīnāṃ kālaḥ
+                            paripakve keśara<pc> </pc>māṃsāsthi<pc> </pc>majjānaḥ pṛthak
-                            pravyaktatāṃ karoti; etenaiva vaṃśāṅkuro 'pi vyākhyātaḥ | evaṃ garbhasya
+                            pṛthag dṛśyante kālaprakarṣāt, tāny eva taruṇe nopalabhyante
-                            tāruṇye sarveṣv aṅgapratyaṅgeṣu satsv api saukṣmyād anupalabdhiḥ, tāny
+                            sūkṣmatvāt ; teṣāṃ sūkṣmāṇāṃ keśarādīnāṃ kālaḥ pravyaktatāṃ
-                            eva kālaprakarṣāt pravyaktāni bhavanti ||32|| </l>
+                            karoti; etenaiva vaṃśāṅkuro 'pi vyākhyātaḥ | evaṃ garbhasya
+                            tāruṇye sarveṣv aṅgapratyaṅgeṣu satsv api saukṣmyād
+                            anupalabdhiḥ, tāny eva kālaprakarṣāt pravyaktāni bhavanti
+                            ||32|| </l>
                     </lg>
@@ Line 936: / Line 978: @@
                     <lg xml:id="SS.3.3.33">
                         <l> tatra garbhasya pitṛjamātṛja<pc> </pc>rasajātmaja<pc
-                            > </pc>sattvajasātmyajāni śarīralakṣaṇāni vyākhyāsyāmaḥ | garbhasya
+                            > </pc>sattvajasātmyajāni śarīralakṣaṇāni vyākhyāsyāmaḥ |
-                                keśaśmaśru<pc> </pc>lomāsthi<pc> </pc>nakha<pc> </pc>danta<pc
+                            garbhasya keśaśmaśru<pc> </pc>lomāsthi<pc
-                                > </pc>sirāsnāyudhamanī<pc> </pc>retaḥ<pc> </pc>prabhṛtīni sthirāṇi
+                                > </pc>nakha<pc> </pc>danta<pc
-                            pitṛjāni, māṃsaśoṇitamedomajja<pc> </pc>hṛnnābhi<pc
+                                > </pc>sirāsnāyudhamanī<pc> </pc>retaḥ<pc> </pc>prabhṛtīni
-                            > </pc>yakṛtplīhāntragudaprabhṛtīni mṛdūni mātṛjāni, śarīropacayo balaṃ
+                            sthirāṇi pitṛjāni, māṃsaśoṇitamedomajja<pc
-                            varṇaḥ sthitir hāniś ca rasajāni, indriyāṇi jñānaṃ vijñānam āyuḥ
+                                > </pc>hṛnnābhi<pc> </pc>yakṛtplīhāntragudaprabhṛtīni
-                            sukhaduḥkhādikaṃ cātmajāni, sattvajāny uttaratra vakṣyāmaḥ, vīryam
+                            mṛdūni mātṛjāni, śarīropacayo balaṃ varṇaḥ sthitir hāniś ca
-                            ārogyaṃ balavarṇau medhā ca sātmyajāni ||33|| </l>
+                            rasajāni, indriyāṇi jñānaṃ vijñānam āyuḥ sukhaduḥkhādikaṃ
+                            cātmajāni, sattvajāny uttaratra vakṣyāmaḥ, vīryam ārogyaṃ
+                            balavarṇau medhā ca sātmyajāni ||33|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.3.34">
-                        <l> tatra yasyā dakṣiṇe stane prāk payodarśanaṃ bhavati dakṣiṇākṣimahattvaṃ
+                        <l> tatra yasyā dakṣiṇe stane prāk payodarśanaṃ bhavati
-                            ca pūrvaṃ ca dakṣiṇaṃ sakthy utkarṣati bāhulyāc ca punnāmadheyeṣu
+                            dakṣiṇākṣimahattvaṃ ca pūrvaṃ ca dakṣiṇaṃ sakthy utkarṣati
-                            dravyeṣu daurhṛdam abhidhyāyati svapneṣu copalabhate
+                            bāhulyāc ca punnāmadheyeṣu dravyeṣu daurhṛdam abhidhyāyati
-                            padmotpalakumudāmrātakādīni punnāmāny eva prasannamukhavarṇā ca bhavati
+                            svapneṣu copalabhate padmotpalakumudāmrātakādīni punnāmāny eva
-                            tāṃ brūyāt putram iyaṃ janayiṣyatīti, tadviparyaye kanyāṃ, yasyāḥ
+                            prasannamukhavarṇā ca bhavati tāṃ brūyāt putram iyaṃ
-                            pārśvadvayam unnataṃ purastān nirgatam udaraṃ prāg abhihitaṃ ca lakṣaṇaṃ
+                            janayiṣyatīti, tadviparyaye kanyāṃ, yasyāḥ pārśvadvayam
-                            ca tasyā napuṃsakam iti vidyāt, yasyā madhye nimnaṃ droṇībhūtam udaraṃ
+                            unnataṃ purastān nirgatam udaraṃ prāg abhihitaṃ ca lakṣaṇaṃ ca
-                            sā yugmaṃ prasūyata iti ||34|| </l>
+                            tasyā napuṃsakam iti vidyāt, yasyā madhye nimnaṃ droṇībhūtam
+                            udaraṃ sā yugmaṃ prasūyata iti ||34|| </l>
                     </lg>
@@ Line 974: / Line 1019: @@
                     <lg xml:id="SS.3.3.trailer">
-                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne garbhāvakrāntiśārīraṃ nāma tṛtīyo
+                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne garbhāvakrāntiśārīraṃ nāma
-                            'dhyāyaḥ ||3|| </l>
+                            tṛtīyo 'dhyāyaḥ ||3|| </l>
                     </lg>
                 </div>
@@ Line 995: / Line 1040: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.3">
-                        <l> agniḥ somo vāyuḥ sattvaṃ rajas tamaḥ pañcendriyāṇi bhūtātmeti prāṇāḥ
+                        <l> agniḥ somo vāyuḥ sattvaṃ rajas tamaḥ pañcendriyāṇi bhūtātmeti
-                            ||3|| </l>
+                            prāṇāḥ ||3|| </l>
                     </lg>
                     <pb facs="439" n="355a"/>
                     <lg xml:id="SS.3.4.4">
-                        <l> tasya khalv evaṃpravṛttasya śukraśoṇitasyābhipacyamānasya kṣīrasy eva
+                        <l> tasya khalv evaṃpravṛttasya śukraśoṇitasyābhipacyamānasya
-                            santānikāḥ sapta tvaco bhavanti | tāsāṃ prathamāvabhāsinī nāma, yā
+                            kṣīrasy eva santānikāḥ sapta tvaco bhavanti | tāsāṃ
-                            sarvān varṇān avabhāsayati pañcavidhāṃ ca chāyāṃ prakāśayati, sā vrīher
+                            prathamāvabhāsinī nāma, yā sarvān varṇān avabhāsayati
-                            aṣṭādaśabhāgapramāṇā, sidhmapadmakaṇṭakādhiṣṭhānā; dvitīyā lohitā nāma,
+                            pañcavidhāṃ ca chāyāṃ prakāśayati, sā vrīher
-                            ṣoḍaśabhāgapramāṇā, tilakālakanyacchavyaṅgādhiṣṭhānā; tṛtīyā śvetā nāma,
+                            aṣṭādaśabhāgapramāṇā, sidhmapadmakaṇṭakādhiṣṭhānā; dvitīyā
-                            dvādaśabhāgapramāṇā, carmadalājagallīmaṣakādhiṣṭhānā; caturthī tāmrā
+                            lohitā nāma, ṣoḍaśabhāgapramāṇā,
-                            nāmāṣṭabhāgapramāṇā, vividhakilāsakuṣṭhādhiṣṭhānā; pañcamī vedinī nāma
+                            tilakālakanyacchavyaṅgādhiṣṭhānā; tṛtīyā śvetā nāma,
-                            pañcabhāgapramāṇā, kuṣṭhavisarpādhiṣṭhānā; ṣaṣṭhī rohiṇī nāma
+                            dvādaśabhāgapramāṇā, carmadalājagallīmaṣakādhiṣṭhānā; caturthī
-                            vrīhipramāṇā, granthyapacyarbudaślīpadagalagaṇḍādhiṣṭhānā; saptamī
+                            tāmrā nāmāṣṭabhāgapramāṇā, vividhakilāsakuṣṭhādhiṣṭhānā;
-                            māṃsadharā nāma vrīhidvayapramāṇā, bhagandaravidradhyarśo 'dhiṣṭhānā |
+                            pañcamī vedinī nāma pañcabhāgapramāṇā, kuṣṭhavisarpādhiṣṭhānā;
-                            yad etat pramāṇaṃ nirdiṣṭaṃ tan māṃsaleṣv avakāśeṣu, na lalāṭe
+                            ṣaṣṭhī rohiṇī nāma vrīhipramāṇā,
-                            sūkṣmāṅgulyādiṣu ca; yato vakṣyaty udareṣu ---
+                            granthyapacyarbudaślīpadagalagaṇḍādhiṣṭhānā; saptamī
-                            ‘vrīhimukhenāṅguṣṭhodarapramāṇam avagāḍhaṃ vidhyet’ (ci.14) iti ||4||
+                            māṃsadharā nāma vrīhidvayapramāṇā, bhagandaravidradhyarśo
-                        </l>
+                            'dhiṣṭhānā | yad etat pramāṇaṃ nirdiṣṭaṃ tan māṃsaleṣv
+                            avakāśeṣu, na lalāṭe sūkṣmāṅgulyādiṣu ca; yato vakṣyaty
+                            udareṣu --- ‘vrīhimukhenāṅguṣṭhodarapramāṇam avagāḍhaṃ
+                            vidhyet’ (ci.14) iti ||4|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.4.5">
-                        <l> kalāḥ khalv api sapta bhavanti dhātvāśayāntaramaryādāḥ ||5|| </l>
+                        <l> kalāḥ khalv api sapta bhavanti dhātvāśayāntaramaryādāḥ ||5||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 1036: / Line 1085: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.8">
-                        <l> tāsāṃ prathamā māṃsadharā, yasyāṃ māṃse sirāsnāyudhamanīsrotasāṃ pratānā
+                        <l> tāsāṃ prathamā māṃsadharā, yasyāṃ māṃse
-                            bhavanti ||8|| </l>
+                            sirāsnāyudhamanīsrotasāṃ pratānā bhavanti ||8|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1048: / Line 1097: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.10">
-                        <l> dvitīyā raktadharā māṃsasyābhyantarataḥ, tasyāṃ śoṇitaṃ viśeṣataś ca
+                        <l> dvitīyā raktadharā māṃsasyābhyantarataḥ, tasyāṃ śoṇitaṃ
-                            sirāsu yakṛtplīhnoś ca bhavati ||10|| </l>
+                            viśeṣataś ca sirāsu yakṛtplīhnoś ca bhavati ||10|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1059: / Line 1108: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.12">
-                        <l> tṛtīyā medodharā; medo hi sarvabhūtānām udarastham aṇvasthiṣu ca,
+                        <l> tṛtīyā medodharā; medo hi sarvabhūtānām udarastham aṇvasthiṣu
-                            mahatsu ca majjā bhavati ||12|| </l>
+                            ca, mahatsu ca majjā bhavati ||12|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1072: / Line 1121: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.14">
-                        <l> caturthī śleṣmadharā sarva<pc> </pc>sandhiṣu prāṇabhṛtāṃ bhavati ||14||
+                        <l> caturthī śleṣmadharā sarva<pc> </pc>sandhiṣu prāṇabhṛtāṃ
-                        </l>
+                            bhavati ||14|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1083: / Line 1132: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.16">
-                        <l> pañcamī purīṣadharā nāma; yāntaḥkoṣṭhe malam abhivibhajate pakvāśayasthā
+                        <l> pañcamī purīṣadharā nāma; yāntaḥkoṣṭhe malam abhivibhajate
-                            ||16|| </l>
+                            pakvāśayasthā ||16|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1094: / Line 1143: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.18">
-                        <l> ṣaṣṭhī pittadharā ; yā caturvidham annapānam āmāśayāt pracyutaṃ
+                        <l> ṣaṣṭhī pittadharā ; yā caturvidham annapānam āmāśayāt
-                            pakvāśayopasthitaṃ dhārayati ||18|| </l>
+                            pracyutaṃ pakvāśayopasthitaṃ dhārayati ||18|| </l>
                     </lg>
                     <pb facs="441" n="357a"/>
@@ Line 1106: / Line 1155: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.20">
-                        <l> saptamī śukradharā, yā sarvaprāṇināṃ sarvaśarīravyāpinī ||20||</l>
+                        <l> saptamī śukradharā, yā sarvaprāṇināṃ sarvaśarīravyāpinī
+                            ||20||</l>
                     </lg>
@@ Line 1128: / Line 1178: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.24">
-                        <l> gṛhītagarbhāṇām ārtavavahānāṃ srotasāṃ vartmāny avarudhyante garbheṇa,
+                        <l> gṛhītagarbhāṇām ārtavavahānāṃ srotasāṃ vartmāny avarudhyante
-                            tasmād gṛhītagarbhāṇām ārtavaṃ na dṛśyate; tatas tad adhaḥ pratihatam
+                            garbheṇa, tasmād gṛhītagarbhāṇām ārtavaṃ na dṛśyate; tatas tad
-                            ūrdhvam āgatam aparaṃ copacīyamānam aparety abhidhīyate ; śeṣaṃ
+                            adhaḥ pratihatam ūrdhvam āgatam aparaṃ copacīyamānam aparety
-                            cordhvataram āgataṃ payodharāv abhipratipadyate, tasmād garbhiṇyaḥ
+                            abhidhīyate ; śeṣaṃ cordhvataram āgataṃ payodharāv
-                            pīnonnatapayodharā bhavanti ||24|| </l>
+                            abhipratipadyate, tasmād garbhiṇyaḥ pīnonnatapayodharā
+                            bhavanti ||24|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.4.25">
-                        <l> garbhasya yakṛtplīhānau śoṇitajau, śoṇitaphenaprabhavaḥ phupphusaḥ ,
+                        <l> garbhasya yakṛtplīhānau śoṇitajau, śoṇitaphenaprabhavaḥ
-                            śoṇitakiṭṭaprabhava uṇḍukaḥ ||25|| </l>
+                            phupphusaḥ , śoṇitakiṭṭaprabhava uṇḍukaḥ ||25|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1178: / Line 1229: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.31.2">
-                        <l> śoṇitakaphaprasādajaṃ hṛdayaṃ, yadāśrayā hi dhamanyaḥ prāṇavahāḥ;
+                        <l> śoṇitakaphaprasādajaṃ hṛdayaṃ, yadāśrayā hi dhamanyaḥ
-                            tasyādho vāmataḥ plīhā phupphusaś ca, dakṣiṇato yakṛt kloma ca;
+                            prāṇavahāḥ; tasyādho vāmataḥ plīhā phupphusaś ca, dakṣiṇato
+                            yakṛt kloma ca;
                             <caesura/>
-                             tadviśeṣeṇa cetanāsthānam, atas tasmiṃs tamasāvṛte sarvaprāṇinaḥ
+                             tadviśeṣeṇa cetanāsthānam, atas tasmiṃs tamasāvṛte
-                            svapanti ||31|| </l>
+                            sarvaprāṇinaḥ svapanti ||31|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1194: / Line 1246: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.33">
-                        <l> nidrāṃ tu vaiṣṇavīṃ pāpmānam upadiśanti, sā svabhāvata eva sarvaprāṇino
+                        <l> nidrāṃ tu vaiṣṇavīṃ pāpmānam upadiśanti, sā svabhāvata eva
-                            'bhispṛśati | tatra yadā saṃjñāvahāni srotāṃsi tamobhūyiṣṭhaḥ śleṣmā
+                            sarvaprāṇino 'bhispṛśati | tatra yadā saṃjñāvahāni srotāṃsi
-                            pratipadyate tadā tāmasī nāma nidrā saṃbhavaty anavabodhinī, sā
+                            tamobhūyiṣṭhaḥ śleṣmā pratipadyate tadā tāmasī nāma nidrā
-                            pralayakāle; tamobhūyiṣṭhānām ahaḥsu niśāsu ca bhavati, rajobhūyiṣṭhānām
+                            saṃbhavaty anavabodhinī, sā pralayakāle; tamobhūyiṣṭhānām
-                            animittaṃ, sattvabhūyiṣṭhānām ardharātre; kṣīṇaśleṣmaṇām anilabahulānāṃ
+                            ahaḥsu niśāsu ca bhavati, rajobhūyiṣṭhānām animittaṃ,
-                            manaḥśarīrābhitāpavatāṃ ca naiva, sā vaikārikī bhavati ||33|| </l>
+                            sattvabhūyiṣṭhānām ardharātre; kṣīṇaśleṣmaṇām anilabahulānāṃ
+                            manaḥśarīrābhitāpavatāṃ ca naiva, sā vaikārikī bhavati ||33||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 1230: / Line 1284: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.38">
-                        <l> sarvartuṣu divāsvāpaḥ pratiṣiddho 'nyatra grīṣmāt, pratiṣiddheṣv api tu
+                        <l> sarvartuṣu divāsvāpaḥ pratiṣiddho 'nyatra grīṣmāt,
+                            pratiṣiddheṣv api tu
                             bālavṛddhastrīkarśitakṣatakṣīṇamadyanityayānavāhanādhvakarmapariśrāntānām
-                            abhuktavatāṃ medaḥsvedakapharasaraktakṣīṇānām ajīrṇināṃ ca muhūrtaṃ
+                            abhuktavatāṃ medaḥsvedakapharasaraktakṣīṇānām ajīrṇināṃ ca
-                            divāsvapanam apratiṣiddham | rātrāv api jāgaritavatāṃ jāgaritakālād
+                            muhūrtaṃ divāsvapanam apratiṣiddham | rātrāv api jāgaritavatāṃ
-                            ardham iṣyate divāsvapanam | vikṛtirhi divāsvapno nāma; tatra svapatām
+                            jāgaritakālād ardham iṣyate divāsvapanam | vikṛtirhi
-                            adharmaḥ sarvadoṣaprakopaś ca, tatprakopāc ca
+                            divāsvapno nāma; tatra svapatām adharmaḥ sarvadoṣaprakopaś ca,
+                            tatprakopāc ca
                             kāsaśvāsapratiśyāyaśirogauravāṅgamardārocakajvarāgnidaurbalyāni
-                            bhavanti; rātrāv api jāgaritavatāṃ vātapittanimittāsta evopadravā
+                            bhavanti; rātrāv api jāgaritavatāṃ vātapittanimittāsta
-                            bhavanti ||38|| </l>
+                            evopadravā bhavanti ||38|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1355: / Line 1411: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.57">
-                        <l> garbhasya khalu rasanimittā mārutādhmānanimittā ca parivṛddhir bhavati
+                        <l> garbhasya khalu rasanimittā mārutādhmānanimittā ca parivṛddhir
-                            ||57|| </l>
+                            bhavati ||57|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1387: / Line 1443: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.62">
-                        <l> sapta prakṛtayo bhavanti --- doṣaiḥ pṛthak, dviśaḥ, samastaiś ca ||62||
+                        <l> sapta prakṛtayo bhavanti --- doṣaiḥ pṛthak, dviśaḥ, samastaiś
-                        </l>
+                            ca ||62|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1399: / Line 1455: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.64">
-                        <l> tatra vātaprakṛtiḥ prajāgarūkaḥ śītadveṣī durbhagaḥ steno matsaryanāryo
+                        <l> tatra vātaprakṛtiḥ prajāgarūkaḥ śītadveṣī durbhagaḥ steno
-                            gāndharvacittaḥ sphuṭitakaracaraṇo 'lparūkṣaśmaśrunakhakeśaḥ krāthī
+                            matsaryanāryo gāndharvacittaḥ sphuṭitakaracaraṇo
-                            dantakhādī ca bhavati ||64|| </l>
+                            'lparūkṣaśmaśrunakhakeśaḥ krāthī dantakhādī ca bhavati ||64||
+                        </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.4.65">
-                        <l> adhṛtir adṛḍhasauhṛdaḥ kṛtaghnaḥ kṛśaparuṣo dhamanītataḥ pralāpī |
+                        <l> adhṛtir adṛḍhasauhṛdaḥ kṛtaghnaḥ kṛśaparuṣo dhamanītataḥ
-                            drutagatir aṭano 'navasthitātmā viyati ca gacchati saṃbhrameṇa suptaḥ
+                            pralāpī | drutagatir aṭano 'navasthitātmā viyati ca gacchati
-                            ||65||</l>
+                            saṃbhrameṇa suptaḥ ||65||</l>
                     </lg>
@@ Line 1413: / Line 1470: @@
                         <l> avyavasthitamatiś caladṛṣṭir mandaratnadhanasaṃcayamitraḥ |
                             <caesura/>
-                             kiṃcid eva vilapaty anibaddhaṃ mārutaprakṛtir eṣa manuṣyaḥ ||66||</l>
+                             kiṃcid eva vilapaty anibaddhaṃ mārutaprakṛtir eṣa manuṣyaḥ
+                            ||66||</l>
                     </lg>
@@ Line 1425: / Line 1483: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.68">
                         <l> pittaprakṛtis tu svedano durgandhaḥ
-                            pītaśithilāṅgastāmranakhanayanatālujihvauṣṭhapāṇipādatalo durbhago
+                            pītaśithilāṅgastāmranakhanayanatālujihvauṣṭhapāṇipādatalo
-                            valīpalitakhālity ajuṣṭo bahubhuguṣṇadveṣī kṣiprakopaprasādo madhyabalo
+                            durbhago valīpalitakhālity ajuṣṭo bahubhuguṣṇadveṣī
-                            madhyāyuś ca bhavati ||68|| </l>
+                            kṣiprakopaprasādo madhyabalo madhyāyuś ca bhavati ||68|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1453: / Line 1511: @@
                         <l> (bhujaṅgolūkagandharvayakṣamārjāravānaraiḥ |
                             <caesura/>
-                             vyāghrarkṣanakulānūkaiḥ paittikās tu narāḥ smṛtāḥ ) ||71||</l>
+                             vyāghrarkṣanakulānūkaiḥ paittikās tu narāḥ smṛtāḥ )
+                            ||71||</l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.4.72">
                         <l> śleṣmaprakṛtis tu dūrvendīvaranistriṃśārdrāriṣṭakaśarakāṇḍānām
-                            anyatamavarṇaḥ subhagaḥ priyadarśano madhurapriyaḥ kṛtajño dhṛtimān
+                            anyatamavarṇaḥ subhagaḥ priyadarśano madhurapriyaḥ kṛtajño
-                            sahiṣṇur alolupo balavāṃś ciragrāhī dṛḍhavairaś ca bhavati ||72|| </l>
+                            dhṛtimān sahiṣṇur alolupo balavāṃś ciragrāhī dṛḍhavairaś ca
+                            bhavati ||72|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.4.73">
-                        <l> śuklākṣaḥ sthirakuṭilālinīlakeśo lakṣmīvān jaladamṛdaṅgasiṃhaghoṣaḥ |
+                        <l> śuklākṣaḥ sthirakuṭilālinīlakeśo lakṣmīvān
+                            jaladamṛdaṅgasiṃhaghoṣaḥ |
                             <caesura/>
-                             suptaḥ san sakamalahaṃsacakravākān saṃpaśyed api ca jalāśayān manojñān
+                             suptaḥ san sakamalahaṃsacakravākān saṃpaśyed api ca jalāśayān
-                            ||73|| </l>
+                            manojñān ||73|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.4.74">
-                        <l> raktāntanetraḥ suvibhaktagātraḥ snigdhacchaviḥ sattvaguṇopapannaḥ |
+                        <l> raktāntanetraḥ suvibhaktagātraḥ snigdhacchaviḥ
-                            kleśakṣamo mānayitā gurūṇāṃ jñeyo balāsaprakṛtirmanuṣyaḥ ||74|| </l>
+                            sattvaguṇopapannaḥ | kleśakṣamo mānayitā gurūṇāṃ jñeyo
+                            balāsaprakṛtirmanuṣyaḥ ||74|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.4.75">
-                        <l> (dṛḍhaśāstramatiḥ sthiramitradhanaḥ parigaṇya cirāt pradadāti bahu |
+                        <l> (dṛḍhaśāstramatiḥ sthiramitradhanaḥ parigaṇya cirāt pradadāti
-                            pariniścitavākyapadaḥ satataṃ gurumānakaraś ca bhavet sa sadā ||75||</l>
+                            bahu | pariniścitavākyapadaḥ satataṃ gurumānakaraś ca bhavet
+                            sa sadā ||75||</l>
                     </lg>
@@ Line 1505: / Line 1568: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.80">
-                        <l> prakṛtimiha narāṇāṃ bhautikīṃ kecid āhuḥ pavanadahanatoyaiḥ kīrtitās tās
+                        <l> prakṛtimiha narāṇāṃ bhautikīṃ kecid āhuḥ pavanadahanatoyaiḥ
-                            tu tisraḥ | sthiravipulaśarīraḥ pārthivaś ca kṣamāvān śucir atha
+                            kīrtitās tās tu tisraḥ | sthiravipulaśarīraḥ pārthivaś ca
-                            cirajīvī nābhasaḥ khair mahadbhiḥ ||80|| </l>
+                            kṣamāvān śucir atha cirajīvī nābhasaḥ khair mahadbhiḥ ||80||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 1568: / Line 1632: @@
                     </lg>
-                    <lg xml:id="SS.3.4.90">
+                    <lg xml:id="SS.3.4.90ab">
-                        <l> vihārācāracapalaṃ sarpasattvaṃ vidurnaram |
+                        <l> vihārācāracapalaṃ sarpasattvaṃ vidur naram |</l>
-                            <caesura/>
+                    </lg>
-                             pravṛddhakāmasevī cāpy ajasrāhāra eva ca ||90||</l>
+                    <lg xml:id="SS.3.4.90cd">
+                        <l> pravṛddhakāmasevī cāpy ajasrāhāra eva ca ||90||</l>
                     </lg>
-                    <lg xml:id="SS.3.4.91">
+                    <lg xml:id="SS.3.4.91ab">
                         <l> amarṣaṇo 'navasthāyī śākunaṃ kāyalakṣaṇam |
-                            <caesura/>
+                        </l>
+                    </lg>
+                    <lg xml:id="SS.3.4.91cd">
+                        <l>
                              ekāntagrāhitā raudram asūyā dharmabāhyatā ||91||</l>
                     </lg>
@@ Line 1583: / Line 1652: @@
                         <l> bhṛśamātraṃ tamaś cāpi rākṣasaṃ kāyalakṣaṇam |
                             <caesura/>
-                            <pb facs="447" n="363a"/>ucchiṣṭāhāratā taikṣṇyaṃ sāhasapriyatā tathā
+                            <pb facs="447" n="363a"/>ucchiṣṭāhāratā taikṣṇyaṃ
-                            ||92||</l>
+                            sāhasapriyatā tathā ||92||</l>
                     </lg>
-                    <lg xml:id="SS.3.4.93">
+                    <lg xml:id="SS.3.4.93ab">
                         <l> strīlolupatvaṃ nairlajjyaṃ paiśācaṃ kāyalakṣaṇam |
-                            <caesura/>
+                        </l>
+                    </lg>
+                    <lg xml:id="SS.3.4.93cd">
+                        <l>
                              asaṃvibhāgam alasaṃ duḥkhaśīlam asūyakam ||93|| </l>
                     </lg>
-                    <lg xml:id="SS.3.4.94">
+                    <lg xml:id="SS.3.4.94ab">
-                        <l> lolupaṃ cāpy adātāraṃ pretasattvaṃ vidurnaram |
+                        <l> lolupaṃ cāpy adātāraṃ pretasattvaṃ vidur naram |</l>
-                            <caesura/>
+                    </lg>
+                    <lg xml:id="SS.3.4.94cd">
+                        <l>
                              ṣaḍ ete rājasāḥ kāyāḥ,
                             <caesura/>
@@ Line 1622: / Line 1698: @@
                         <l> ity ete trividhāḥ kāyāḥ proktā vai tāmasās tathā
                             <caesura/>
-                             kāyānāṃ prakṛtīrjñātvā tv anurūpāṃ kriyāṃ caret ||98||</l>
+                             kāyānāṃ prakṛtīr jñātvā tv anurūpāṃ kriyāṃ caret ||98||</l>
                     </lg>
@@ Line 1632: / Line 1708: @@
                     <lg xml:id="SS.3.4.trailer">
-                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne garbhavyākaraṇaṃ śārīraṃ nāma
+                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne garbhavyākaraṇaṃ śārīraṃ
-                            caturtho 'dhyāyaḥ ||4|| </l>
+                            nāma caturtho 'dhyāyaḥ ||4|| </l>
                     </lg>
                 </div>
@@ Line 1651: / Line 1727: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.3">
-                        <l> śukraśoṇitaṃ garbhāśayastham ātmaprakṛtivikārasaṃmūrcchitaṃ ‘garbha’ ity
+                        <l> śukraśoṇitaṃ garbhāśayastham ātmaprakṛtivikārasaṃmūrcchitaṃ
-                            ucyate | taṃ cetanāvasthitaṃ vāyur vibhajati, teja enaṃ pacati, āpaḥ
+                            ‘garbha’ ity ucyate | taṃ cetanāvasthitaṃ vāyur vibhajati,
-                            kledayanti, pṛthivī saṃhanti, ākāśaṃ vivardhayati; evaṃ vivardhitaḥ sa
+                            teja enaṃ pacati, āpaḥ kledayanti, pṛthivī saṃhanti, ākāśaṃ
-                            yadā hastapādajihvāghrāṇakarṇanitambādibhir aṅgair upetas tadā ‘śarīraṃ’
+                            vivardhayati; evaṃ vivardhitaḥ sa yadā
-                            iti saṃjñāṃ labhate | tac ca ṣaḍaṅgaṃ --- śākhāś catasro, madhyaṃ
+                            hastapādajihvāghrāṇakarṇanitambādibhir aṅgair upetas tadā
-                            pañcamaṃ, ṣaṣṭhaṃ śira iti ||3|| </l>
+                            ‘śarīraṃ’ iti saṃjñāṃ labhate | tac ca ṣaḍaṅgaṃ --- śākhāś
+                            catasro, madhyaṃ pañcamaṃ, ṣaṣṭhaṃ śira iti ||3|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.5.4">
                         <l> ataḥ paraṃ pratyaṅgāni vakṣyante -
-                            mastakodarapṛṣṭhanābhilalāṭanāsācibukabastigrīvā ity etā ekaikāḥ,
+                            mastakodarapṛṣṭhanābhilalāṭanāsācibukabastigrīvā ity etā
+                            ekaikāḥ,
                             karṇanetrabhrūśaṅkhāṃsagaṇḍakakṣastanavaṅkṣaṇavṛṣaṇapārśvasphigjānukūrparabāhūruprabhṛtayo
                             dve dve, viṃśatir aṅgulayaḥ, srotāṃsi vakṣyamāṇāni , eṣa
@@ Line 1669: / Line 1747: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.5">
-                        <l> tasya punaḥ saṃkhyānaṃ --- tvacaḥ kalā dhātavo malā doṣā yakṛtplīhānau
+                        <l> tasya punaḥ saṃkhyānaṃ --- tvacaḥ kalā dhātavo malā doṣā
-                            phupphusa uṇḍuko hṛdayamāśayā antrāṇi vṛkkau srotāṃsi kaṇḍarā jālāni
+                            yakṛtplīhānau phupphusa uṇḍuko hṛdayamāśayā antrāṇi vṛkkau
-                            kūrcā rajjavaḥ sevanyaḥ saṃghātāḥ sīmantā asthīni sandhayaḥ snāyavaḥ
+                            srotāṃsi kaṇḍarā jālāni kūrcā rajjavaḥ sevanyaḥ saṃghātāḥ
-                            peśyo marmāṇi sirā dhamanyo yogavahāni srotāṃsi ca ||5|| </l>
+                            sīmantā asthīni sandhayaḥ snāyavaḥ peśyo marmāṇi sirā dhamanyo
+                            yogavahāni srotāṃsi ca ||5|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.5.6">
                         <l> tvacaḥ sapta, kalāḥ sapta, āśayāḥ sapta, dhātavaḥ sapta, sapta
-                            sirāśatāni, pañca peśīśatāni, nava snāyuśatāni, trīṇyasthiśatāni, dve
+                            sirāśatāni, pañca peśīśatāni, nava snāyuśatāni,
-                            daśottare saṃdhiśate, saptottaraṃ marmaśataṃ, caturviṃśatirdhamanyaḥ,
+                            trīṇyasthiśatāni, dve daśottare saṃdhiśate, saptottaraṃ
-                            trayo doṣāḥ, trayo malāḥ, nava srotāṃsi, (ṣoḍaśa kaṇḍarāḥ, ṣoḍaśa
+                            marmaśataṃ, caturviṃśatirdhamanyaḥ, trayo doṣāḥ, trayo malāḥ,
-                            jālāni, ṣaṭ kūrcāḥ, catasro rajjavaḥ, sapta sevanyaḥ, caturdaśa
+                            nava srotāṃsi, (ṣoḍaśa kaṇḍarāḥ, ṣoḍaśa jālāni, ṣaṭ kūrcāḥ,
-                            saṃghātāḥ, caturdaśa sīmantāḥ, dvāviṃśatir yogavahāni srotāṃsi,
+                            catasro rajjavaḥ, sapta sevanyaḥ, caturdaśa saṃghātāḥ,
+                            caturdaśa sīmantāḥ, dvāviṃśatir yogavahāni srotāṃsi,
                             dvikānyantrāṇi ) ceti samāsaḥ ||6|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1691: / Line 1771: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.8">
-                        <l> āśayās tu --- vātāśayaḥ, pittāśayaḥ, śleṣmāśayo, raktāśaya, āmāśayaḥ,
+                        <l> āśayās tu --- vātāśayaḥ, pittāśayaḥ, śleṣmāśayo, raktāśaya,
-                            pakvāśayo, mūtrāśayaḥ , strīṇāṃ garbhāśayo 'ṣṭama iti ||8|| </l>
+                            āmāśayaḥ, pakvāśayo, mūtrāśayaḥ , strīṇāṃ garbhāśayo 'ṣṭama
+                            iti ||8|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.5.9">
-                        <l> sārdhatrivyāmānyantrāṇi puṃsāṃ, strīṇāmardhavyāmahīnāni ||9|| </l>
+                        <l> sārdhatrivyāmānyantrāṇi puṃsāṃ, strīṇāmardhavyāmahīnāni ||9||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 1706: / Line 1788: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.11">
-                        <l> ṣoḍaśa kaṇḍarāḥ --- tāsāṃ catasraḥ pādayoḥ, tāvatyo hastagrīvāpṛṣṭheṣu;
+                        <l> ṣoḍaśa kaṇḍarāḥ --- tāsāṃ catasraḥ pādayoḥ, tāvatyo
-                            tatra hastapādagatānāṃ kaṇḍarāṇāṃ nakhā agraprarohāḥ,
+                            hastagrīvāpṛṣṭheṣu; tatra hastapādagatānāṃ kaṇḍarāṇāṃ nakhā
-                            grīvāhṛdayanibandhinīnām adhobhāgagatānāṃ meḍhraṃ,
+                            agraprarohāḥ, grīvāhṛdayanibandhinīnām adhobhāgagatānāṃ
-                            śroṇipṛṣṭhanibandhinīnām adhobhāgagatānāṃ bimbaṃ , mūrdhoruvakṣoṃ
+                            meḍhraṃ, śroṇipṛṣṭhanibandhinīnām adhobhāgagatānāṃ bimbaṃ ,
-                            'sapiṇḍādīnāṃ ca ||11|| </l>
+                            mūrdhoruvakṣoṃ 'sapiṇḍādīnāṃ ca ||11|| </l>
                     </lg>
                     <pb facs="449" n="365a"/>
@@ Line 1716: / Line 1798: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.12">
                         <l> māṃsasirāsnāyvasthijālāni pratyekaṃ catvāri; tāni
-                            maṇibandhagulphasaṃśritāni parasparanibaddhāni parasparagavākṣitāni
+                            maṇibandhagulphasaṃśritāni parasparanibaddhāni
-                            ceti, yairgavākṣitamidaṃ śarīram ||12|| </l>
+                            parasparagavākṣitāni ceti, yairgavākṣitamidaṃ śarīram ||12||
+                        </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.5.13">
-                        <l> ṣaṭ kūrcāḥ, te hastapādagrīvāmeḍhreṣu; hastayor dvau, pādayor dvau,
+                        <l> ṣaṭ kūrcāḥ, te hastapādagrīvāmeḍhreṣu; hastayor dvau, pādayor
-                            grīvāmeḍhrayor ekaikaḥ ||13|| </l>
+                            dvau, grīvāmeḍhrayor ekaikaḥ ||13|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1731: / Line 1814: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.15">
-                        <l> sapta sevanyaḥ ; sirasi vibhaktāḥ pañca, jihvāśephasor ekaikā; tāḥ
+                        <l> sapta sevanyaḥ ; sirasi vibhaktāḥ pañca, jihvāśephasor ekaikā;
-                            parihartavyāḥ śastreṇa ||15||</l>
+                            tāḥ parihartavyāḥ śastreṇa ||15||</l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.5.16">
                         <l> caturdaśāsthnāṃ saṃghātāḥ; teṣāṃ trayo gulphajānuvaṅkṣaṇeṣu,
-                            etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau, trikaśirasor ekaikaḥ ||16|| </l>
+                            etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau, trikaśirasor ekaikaḥ
+                            ||16|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.5.17">
-                        <l> caturdaśaiva sīmantāḥ; te cāsthisaṅghātavadgaṇanīyāḥ, yatas tair yuktā
+                        <l> caturdaśaiva sīmantāḥ; te cāsthisaṅghātavadgaṇanīyāḥ, yatas
-                            asthisaṃghātāḥ; ye hy uktāḥ saṃghātās te khalv aṣṭādaśaikeṣām ||17||
+                            tair yuktā asthisaṃghātāḥ; ye hy uktāḥ saṃghātās te khalv
-                        </l>
+                            aṣṭādaśaikeṣām ||17|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.5.18">
-                        <l> trīṇi saṣaṣṭāny asthiśatāni vedavādino bhāṣante; śalyatantreṣu tu trīṇy
+                        <l> trīṇi saṣaṣṭāny asthiśatāni vedavādino bhāṣante; śalyatantreṣu
-                            eva śatāni | teṣāṃ saviṃśam asthiśataṃ śākhāsu, saptadaśottaraṃ śataṃ
+                            tu trīṇy eva śatāni | teṣāṃ saviṃśam asthiśataṃ śākhāsu,
-                            śroṇipārśvapṛṣṭhoraḥsu, grīvāṃ praty ūrdhvaṃ triṣaṣṭiḥ, evam asthnāṃ
+                            saptadaśottaraṃ śataṃ śroṇipārśvapṛṣṭhoraḥsu, grīvāṃ praty
-                            trīṇi śatāni pūryante ||18|| </l>
+                            ūrdhvaṃ triṣaṣṭiḥ, evam asthnāṃ trīṇi śatāni pūryante ||18||
+                        </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.5.19">
                         <l> ekaikasyāṃ tu pādāṅgulyāṃ trīṇi trīṇi tāni pañcadaśa,
-                            talakūrcagulphasaṃśritāni daśa, pārṣṇyām ekaṃ, jaṅghāyāṃ dve, jānuny
+                            talakūrcagulphasaṃśritāni daśa, pārṣṇyām ekaṃ, jaṅghāyāṃ dve,
-                            ekam, ekam ūrāv iti, triṃśadevam ekasmin sakthni bhavanti,
+                            jānuny ekam, ekam ūrāv iti, triṃśadevam ekasmin sakthni
-                            etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau; śroṇyāṃ pañca, teṣāṃ
+                            bhavanti, etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau; śroṇyāṃ pañca,
-                            gudabhaganitambeṣu catvāri, trikasaṃśritam ekaṃ, pārśve ṣaṭtriṃśad
+                            teṣāṃ gudabhaganitambeṣu catvāri, trikasaṃśritam ekaṃ, pārśve
-                            ekasmin , dvitīye 'pyevaṃ, pṛṣṭhe triṃśat, aṣṭāvurasi , dve aṃsaphalake
+                            ṣaṭtriṃśad ekasmin , dvitīye 'pyevaṃ, pṛṣṭhe triṃśat,
-                            ; grīvāyāṃ nava, kaṇṭhanāḍyāṃ catvāri, dve hanvoḥ , <pb facs="450"
+                            aṣṭāvurasi , dve aṃsaphalake ; grīvāyāṃ nava, kaṇṭhanāḍyāṃ
-                                n="366a"/>dantā dvātriṃśat, nāsāyāṃ trīṇi, ekaṃ tāluni,
+                            catvāri, dve hanvoḥ , <pb facs="450" n="366a"/>dantā
-                            gaṇḍakarṇaśaṅkheṣv ekaikaṃ, ṣaṭ śirasīti ||19|| </l>
+                            dvātriṃśat, nāsāyāṃ trīṇi, ekaṃ tāluni, gaṇḍakarṇaśaṅkheṣv
+                            ekaikaṃ, ṣaṭ śirasīti ||19|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1768: / Line 1854: @@
                         <l> etāni pañcavidhāni bhavanti; tad yathā-
                             kapālarucakataruṇavalayanalakasaṃjñāni | teṣāṃ
-                            jānunitambāṃsagaṇḍatāluśaṅkhaśiraḥsu kapālāni, daśanās tu rucakāni ,
+                            jānunitambāṃsagaṇḍatāluśaṅkhaśiraḥsu kapālāni, daśanās tu
-                            ghrāṇakarṇagrīvākṣikoṣeṣu taruṇāni, pārśvapṛṣṭhoraḥsu valayāni , śeṣāṇi
+                            rucakāni , ghrāṇakarṇagrīvākṣikoṣeṣu taruṇāni,
-                            nalakasaṃjñāni ||20|| </l>
+                            pārśvapṛṣṭhoraḥsu valayāni , śeṣāṇi nalakasaṃjñāni ||20|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1805: / Line 1891: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.26">
-                        <l> saṅkhyātas tu daśottare dve śate | teṣāṃ śākhāsvaṣṭaṣaṣṭiḥ, ekonaṣaṣṭiḥ
+                        <l> saṅkhyātas tu daśottare dve śate | teṣāṃ śākhāsvaṣṭaṣaṣṭiḥ,
-                            koṣṭhe, grīvāṃ pratyūrdhvaṃ tryaśītiḥ | ekaikasyāṃ pādāṅgulyāṃ trayas
+                            ekonaṣaṣṭiḥ koṣṭhe, grīvāṃ pratyūrdhvaṃ tryaśītiḥ | ekaikasyāṃ
-                            trayaḥ, dvāvaṅguṣṭhe, te caturdaśa; jānugulphavaṅkṣaṇeṣv ekaikaḥ, evaṃ
+                            pādāṅgulyāṃ trayas trayaḥ, dvāvaṅguṣṭhe, te caturdaśa;
-                            saptadaśaikasmin sakthni bhavanti; etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau;
+                            jānugulphavaṅkṣaṇeṣv ekaikaḥ, evaṃ saptadaśaikasmin sakthni
-                            trayaḥ kaṭīkapāleṣu, caturviṃśatiḥ pṛṣṭhavaṃśe, tāvanta eva pārśvayoḥ,
+                            bhavanti; etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau; trayaḥ
-                            urasy aṣṭau; tāvanta eva grīvāyāṃ, trayaḥ kaṇṭhe, nāḍīṣu
+                            kaṭīkapāleṣu, caturviṃśatiḥ pṛṣṭhavaṃśe, tāvanta eva
-                            hṛdayaklomanibaddhāsvaṣṭādaśa, dantaparimāṇā dantamūleṣu, ekaḥ kākalake
+                            pārśvayoḥ, urasy aṣṭau; tāvanta eva grīvāyāṃ, trayaḥ kaṇṭhe,
-                            nāsāyāṃ ca, dvau vartmamaṇḍalayor netrāśrayau, gaṇḍakarṇaśaṅkheṣv
+                            nāḍīṣu hṛdayaklomanibaddhāsvaṣṭādaśa, dantaparimāṇā
-                            ekaikaḥ, dvau hanusandhī, dvāv upariṣṭād bhruvoḥ śaṅkhayoś ca, pañca
+                            dantamūleṣu, ekaḥ kākalake nāsāyāṃ ca, dvau vartmamaṇḍalayor
-                            śiraḥkapāleṣu, eko mūrdhni ||26|| </l>
+                            netrāśrayau, gaṇḍakarṇaśaṅkheṣv ekaikaḥ, dvau hanusandhī, dvāv
+                            upariṣṭād bhruvoḥ śaṅkhayoś ca, pañca śiraḥkapāleṣu, eko
+                            mūrdhni ||26|| </l>
                     </lg>
                     <pb facs="451" n="367a"/>
@@ Line 1820: / Line 1908: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.27">
                         <l> ta ete sandhayo 'ṣṭavidhāḥ-
-                            korolūkhalasāmudgaprataratunnasevanīvāyasatuṇḍamaṇḍalaśaṅkhāvartāḥ |
+                            korolūkhalasāmudgaprataratunnasevanīvāyasatuṇḍamaṇḍalaśaṅkhāvartāḥ
-                            teṣām aṅgulimaṇibandhagulphajānukūrpareṣu korāḥ sandhayaḥ,
+                            | teṣām aṅgulimaṇibandhagulphajānukūrpareṣu korāḥ sandhayaḥ,
-                            kakṣāvaṅkṣaṇadaśaneṣūlūkhalāḥ, aṃsapīṭhagudabhaganitambeṣu sāmudgāḥ,
+                            kakṣāvaṅkṣaṇadaśaneṣūlūkhalāḥ, aṃsapīṭhagudabhaganitambeṣu
-                            grīvāpṛṣṭhavaṃśayoḥ pratarāḥ, śiraḥkaṭīkapāleṣu tunnasevanyaḥ, hanvor
+                            sāmudgāḥ, grīvāpṛṣṭhavaṃśayoḥ pratarāḥ, śiraḥkaṭīkapāleṣu
-                            ubhayatas tu vāyasatuṇḍāḥ, kaṇṭhahṛdayanetraklomanāḍīṣu maṇḍalāḥ,
+                            tunnasevanyaḥ, hanvor ubhayatas tu vāyasatuṇḍāḥ,
-                            śrotraśṛṅgāṭakeṣu śaṅkhāvartāḥ | teṣāṃ nāmabhir evākṛtayaḥ prāyeṇa
+                            kaṇṭhahṛdayanetraklomanāḍīṣu maṇḍalāḥ, śrotraśṛṅgāṭakeṣu
-                            vyākhyātāḥ ||27|| </l>
+                            śaṅkhāvartāḥ | teṣāṃ nāmabhir evākṛtayaḥ prāyeṇa vyākhyātāḥ
+                            ||27|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1836: / Line 1925: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.29">
-                        <l> nava snāyuśatāni | tāsāṃ śākhāsu ṣaṭśatāni, dve śate triṃśac ca koṣṭhe,
+                        <l> nava snāyuśatāni | tāsāṃ śākhāsu ṣaṭśatāni, dve śate triṃśac
-                            grīvāṃ pratyūrdhvaṃ saptatiḥ | ekaikasyāṃ tu pādāṅgulyāṃ ṣaṇ nicitās tās
+                            ca koṣṭhe, grīvāṃ pratyūrdhvaṃ saptatiḥ | ekaikasyāṃ tu
-                            triṃśat , tāvatya eva talakūrcagulpheṣu, tāvatya eva jaṅghāyāṃ, daśa
+                            pādāṅgulyāṃ ṣaṇ nicitās tās triṃśat , tāvatya eva
-                            jānuni, catvāriṃśadūrau, daśa vaṅkṣaṇe, śatam adhyardham evam ekasmin
+                            talakūrcagulpheṣu, tāvatya eva jaṅghāyāṃ, daśa jānuni,
-                            sakthni bhavanti; etenetarasakthi bahū ca vyākhyātau; ṣaṣṭiḥ kaṭyāṃ,
+                            catvāriṃśadūrau, daśa vaṅkṣaṇe, śatam adhyardham evam ekasmin
-                            pṛṣṭhe 'śītiḥ, pārśvayoḥ ṣaṣṭiḥ, urasi triṃśat; ṣaṭtriṃśadgrīvāyāṃ,
+                            sakthni bhavanti; etenetarasakthi bahū ca vyākhyātau; ṣaṣṭiḥ
-                            mūrdhni catustriṃśat; evaṃ nava snāyuśatāni vyākhyātāni bhavanti ||29||
+                            kaṭyāṃ, pṛṣṭhe 'śītiḥ, pārśvayoḥ ṣaṣṭiḥ, urasi triṃśat;
-                        </l>
+                            ṣaṭtriṃśadgrīvāyāṃ, mūrdhni catustriṃśat; evaṃ nava
+                            snāyuśatāni vyākhyātāni bhavanti ||29|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1892: / Line 1982: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.37">
-                        <l> pañca peśīśatāni bhavanti | tāsāṃ catvāri śatāni śākhāsu, koṣṭhe
+                        <l> pañca peśīśatāni bhavanti | tāsāṃ catvāri śatāni śākhāsu,
-                            ṣaṭṣaṣṭiḥ, grīvāṃ praty ūrdhvaṃ catustriṃśat | ekaikasyāṃ tu pādāṅgulyāṃ
+                            koṣṭhe ṣaṭṣaṣṭiḥ, grīvāṃ praty ūrdhvaṃ catustriṃśat |
-                            tisras tisras tāḥ <pb facs="452" n="368a"/>pañcadaśa, daśa prapade,
+                            ekaikasyāṃ tu pādāṅgulyāṃ tisras tisras tāḥ <pb facs="452"
-                            pādopari kūrcasanniviṣṭāstāvatya eva, daśa gulphatalayoḥ,
+                                n="368a"/>pañcadaśa, daśa prapade, pādopari
-                            gulphajānvantare viṃśatiḥ, pañca jānuni, viṃśatir ūrau , daśa vaṅkṣaṇe,
+                            kūrcasanniviṣṭāstāvatya eva, daśa gulphatalayoḥ,
-                            śatam evam ekasmin sakthni bhavati; etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau;
+                            gulphajānvantare viṃśatiḥ, pañca jānuni, viṃśatir ūrau , daśa
-                            tisraḥ pāyau, ekā meḍhre, sevanyāṃ cāparā, dve vṛṣaṇayoḥ , sphicoḥ pañca
+                            vaṅkṣaṇe, śatam evam ekasmin sakthni bhavati; etenetarasakthi
-                            pañca, dve bastiśirasi, pañcodare , nābhyām ekā, pṛṣṭhordhvasanniviṣṭāḥ
+                            bāhū ca vyākhyātau; tisraḥ pāyau, ekā meḍhre, sevanyāṃ cāparā,
-                            pañca pañca dīrghāḥ, ṣaṭ pārśvayoḥ, daśa vakṣasi, akṣakāṃsau prati
+                            dve vṛṣaṇayoḥ , sphicoḥ pañca pañca, dve bastiśirasi,
-                            samantāt sapta, dve hṛdayāmāśayayoḥ, ṣaṭ yakṛtplīhoṇḍu(ndu)keṣu;
+                            pañcodare , nābhyām ekā, pṛṣṭhordhvasanniviṣṭāḥ pañca pañca
-                            grīvāyāṃ catasraḥ, aṣṭau hanvoḥ , ekaikā kākalakagalayoḥ, dve tāluni,
+                            dīrghāḥ, ṣaṭ pārśvayoḥ, daśa vakṣasi, akṣakāṃsau prati
-                            ekā jihvāyāṃ, dve oṣṭhayoḥ, dve nāsāyāṃ , dve netrayoḥ, gaṇḍayoś
+                            samantāt sapta, dve hṛdayāmāśayayoḥ, ṣaṭ
-                            catasraḥ, karṇayor dve, catasro lalāṭe, ekā śirasīti ; evam etāni pañca
+                            yakṛtplīhoṇḍu(ndu)keṣu; grīvāyāṃ catasraḥ, aṣṭau hanvoḥ ,
+                            ekaikā kākalakagalayoḥ, dve tāluni, ekā jihvāyāṃ, dve
+                            oṣṭhayoḥ, dve nāsāyāṃ , dve netrayoḥ, gaṇḍayoś catasraḥ,
+                            karṇayor dve, catasro lalāṭe, ekā śirasīti ; evam etāni pañca
                             peśīśatāni ||37|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1917: / Line 2010: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.39">
-                        <l> strīṇāṃ tu viṃśatir adhikā | daśa tāsāṃ stanayor ekaikasmin pañca
+                        <l> strīṇāṃ tu viṃśatir adhikā | daśa tāsāṃ stanayor ekaikasmin
-                            pañceti, yauvane tāsāṃ parivṛddhiḥ; apatyapathe catasraḥ --- tāsāṃ
+                            pañca pañceti, yauvane tāsāṃ parivṛddhiḥ; apatyapathe catasraḥ
-                            prasṛte abhyantarato dve, mukhāśrite bāhye ca vṛtte dve,
+                            --- tāsāṃ prasṛte abhyantarato dve, mukhāśrite bāhye ca vṛtte
-                            garbhacchidrasaṃśritāstisraḥ, śukrārtavapraveśinyas tisra eva |
+                            dve, garbhacchidrasaṃśritāstisraḥ, śukrārtavapraveśinyas tisra
-                            pittapakvāśayayor madhye garbhaśayyā, yatra garbhas tiṣṭhati ||39|| </l>
+                            eva | pittapakvāśayayor madhye garbhaśayyā, yatra garbhas
+                            tiṣṭhati ||39|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1927: / Line 2021: @@
                         <l> tāsāṃ
                             bahalapelavasthūlāṇupṛthuvṛttahrasvadīrghasthiramṛduślakṣṇakarkaśabhāvāḥ
-                            sandhyasthisirāsnāyupracchādakā yathāpradeśaṃ svabhāvata eva bhavanti
+                            sandhyasthisirāsnāyupracchādakā yathāpradeśaṃ svabhāvata eva
-                            ||40|| </l>
+                            bhavanti ||40|| </l>
                     </lg>
@@ Line 1981: / Line 2075: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.49">
-                        <l> tasmāt samastagātram aviṣopahatam adīrghavyādhipīḍitam avarṣaśatikaṃ
+                        <l> tasmāt samastagātram aviṣopahatam adīrghavyādhipīḍitam
-                            niḥsṛṣṭāntrapurīṣaṃ puruṣam āvahanty āmāpagāyāṃ nibaddhaṃ pañjarasthaṃ
+                            avarṣaśatikaṃ niḥsṛṣṭāntrapurīṣaṃ puruṣam āvahanty āmāpagāyāṃ
-                                muñja<pc> </pc>valkala<pc> </pc>kuśa<pc> </pc>śaṇādīnām
+                            nibaddhaṃ pañjarasthaṃ muñja<pc> </pc>valkala<pc
-                            anyatamenāveṣṭitāṅgam aprakāśe deśe kothayet, samyak prakuthitaṃ
+                                > </pc>kuśa<pc> </pc>śaṇādīnām anyatamenāveṣṭitāṅgam
-                            coddhṛtya, tato dehaṃ saptarātrād uśīra<pc> </pc>bāla<pc
+                            aprakāśe deśe kothayet, samyak prakuthitaṃ coddhṛtya, tato
-                                > </pc>veṇu<pc> </pc>balvaja<pc> </pc>kūrcānām anyatamena śanaiḥ
+                            dehaṃ saptarātrād uśīra<pc> </pc>bāla<pc> </pc>veṇu<pc
-                            śanair avagharṣayaṃs tvagādīn sarvān eva bāhyābhyantarān
+                                > </pc>balvaja<pc> </pc>kūrcānām anyatamena śanaiḥ śanair
+                            avagharṣayaṃs tvagādīn sarvān eva bāhyābhyantarān
                             aṅgapratyaṅgaviśeṣān yathoktān lakṣayec cakṣuṣā ||49|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2004: / Line 2099: @@
                     <lg xml:id="SS.3.5.trailer">
-                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne śarīrasaṃkhyāvyākaraṇaśārīraṃ nāma
+                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne
-                            pañcamo 'dhyāyaḥ ||5|| </l>
+                            śarīrasaṃkhyāvyākaraṇaśārīraṃ nāma pañcamo 'dhyāyaḥ ||5|| </l>
                     </lg>
                 </div>
@@ Line 2024: / Line 2119: @@
                     <lg xml:id="SS.3.6.3">
-                        <l> saptottaraṃ marmaśatam | tāni marmāṇi pañcātmakāni bhavanti; tad yathā
+                        <l> saptottaraṃ marmaśatam | tāni marmāṇi pañcātmakāni bhavanti;
-                            --- māṃsamarmāṇi, sirāmarmāṇi, snāyumarmāṇi, asthimarmāṇi, sandhimarmāṇi
+                            tad yathā --- māṃsamarmāṇi, sirāmarmāṇi, snāyumarmāṇi,
-                            ceti | na khalu māṃsasirāsnāyvasthisandhivyatirekeṇānyāni marmāṇi
+                            asthimarmāṇi, sandhimarmāṇi ceti | na khalu
-                            bhavanti, yasmān nopalabhyante ||3|| </l>
+                            māṃsasirāsnāyvasthisandhivyatirekeṇānyāni marmāṇi bhavanti,
+                            yasmān nopalabhyante ||3|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.4">
-                        <l> tatraikādaśa māṃsamarmāṇi, ekacatvāriṃśat sirāmarmāṇi, saptaviṃśatiḥ
+                        <l> tatraikādaśa māṃsamarmāṇi, ekacatvāriṃśat sirāmarmāṇi,
-                            snāyumarmāṇi, aṣṭāv asthimar<pb facs="454" n="370a"/>māṇi, viṃśatiḥ
+                            saptaviṃśatiḥ snāyumarmāṇi, aṣṭāv asthimar<pb facs="454"
-                            sandhimarmāṇi ceti | tad etat saptottaraṃ marmaśatam ||4|| </l>
+                                n="370a"/>māṇi, viṃśatiḥ sandhimarmāṇi ceti | tad etat
+                            saptottaraṃ marmaśatam ||4|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.5">
                         <l> teṣām ekādaśaikasmin sakthni bhavanti, etenetarasakthi bāhū ca
-                            vyākhyātau, udarorasor dvādaśa, caturdaśa pṛṣṭhe, grīvāṃ pratyūrdhvaṃ
+                            vyākhyātau, udarorasor dvādaśa, caturdaśa pṛṣṭhe, grīvāṃ
-                            saptatriṃśat ||5|| </l>
+                            pratyūrdhvaṃ saptatriṃśat ||5|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2046: / Line 2143: @@
                             kṣipratalahṛdayakūrcakūrcaśirogulphendrabastijānvāṇyurvilohitākṣāṇi
                             viṭapaṃ ceti, etenetaratsakthi vyākhyātam | udarorasos tu
-                            gudabastinābhihṛdayastanamūlastanarohitāpalāpānyapastambhau ceti |
+                            gudabastinābhihṛdayastanamūlastanarohitāpalāpānyapastambhau
-                            pṛṣṭhamarmāṇi tu
+                            ceti | pṛṣṭhamarmāṇi tu
-                            kaṭīkataruṇakukundaranitambapārśvasandhibṛhatyaṃsaphalakānyaṃsau ceti |
+                            kaṭīkataruṇakukundaranitambapārśvasandhibṛhatyaṃsaphalakānyaṃsau
-                            bāhumarmāṇi tu
+                            ceti | bāhumarmāṇi tu
                             śipratalahṛdayakūrcakūrcaśiromaṇibandhendrabastikūrparāṇyurvīlohitākṣāṇi
-                            kakṣadharaṃ ceti; etenetaro bāhurvyākhyātaḥ | jatruṇa ūrdhvaṃ catasro
+                            kakṣadharaṃ ceti; etenetaro bāhurvyākhyātaḥ | jatruṇa ūrdhvaṃ
-                            dhamanyo 'ṣṭau mātṛkā dve kṛkāṭike dve vidhure dve phaṇe dvāv apāṅgau
+                            catasro dhamanyo 'ṣṭau mātṛkā dve kṛkāṭike dve vidhure dve
-                            dvāv āvartau dvāv utkṣepau dvau śaṅkhāv ekā sthapanī pañca sīmantāś
+                            phaṇe dvāv apāṅgau dvāv āvartau dvāv utkṣepau dvau śaṅkhāv ekā
-                            catvāri śṛṅgāṭakāny eko 'dhipatir iti ||6|| </l>
+                            sthapanī pañca sīmantāś catvāri śṛṅgāṭakāny eko 'dhipatir iti
+                            ||6|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2062: / Line 2160: @@
                             sirāmarmāṇi,
                             āṇī(ṇi)viṭapakakṣadharakūrcakūrcaśirobastikṣiprāṃsavidhurotkṣepāḥ
-                            snāyumarmāṇi, kaṭīkataruṇanitambāṃsaphalakaśaṅkhāstvasthimarmāṇi,
+                            snāyumarmāṇi,
-                            jānukūrparasīmantādhipatigulphamaṇibandhakukundarāvartakṛkāṭikāś ceti
+                            kaṭīkataruṇanitambāṃsaphalakaśaṅkhāstvasthimarmāṇi,
-                            sandhimarmāṇi ||7|| </l>
+                            jānukūrparasīmantādhipatigulphamaṇibandhakukundarāvartakṛkāṭikāś
+                            ceti sandhimarmāṇi ||7|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.8">
-                        <l> tāny etāni pañcavikalpāni bhavanti; tad yathā - -- sadyaḥprāṇaharāṇi,
+                        <l> tāny etāni pañcavikalpāni bhavanti; tad yathā - --
-                            kālāntaraprāṇaharāṇi, viśalyaghnāni, vaikalyakarāṇi, rujākarāṇi ceti |
+                            sadyaḥprāṇaharāṇi, kālāntaraprāṇaharāṇi, viśalyaghnāni,
-                            tatra sadyaḥprāṇaharāṇy ekonaviṃśatiḥ, kālāntaraprāṇaharāṇi
+                            vaikalyakarāṇi, rujākarāṇi ceti | tatra sadyaḥprāṇaharāṇy
-                            trayastriṃśat, trīṇi viśalyaghnāni, catuścatvāriṃśad vaikalyakarāṇi,
+                            ekonaviṃśatiḥ, kālāntaraprāṇaharāṇi trayastriṃśat, trīṇi
-                            aṣṭau rujākarāṇīti ||8|| </l>
+                            viśalyaghnāni, catuścatvāriṃśad vaikalyakarāṇi, aṣṭau
+                            rujākarāṇīti ||8|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2080: / Line 2180: @@
                              śṛṅgāṭakāny adhipatiḥ śaṅkhau kaṇṭhasirā gudam |
                             <caesura/>
-                             hṛdayaṃ bastinābhyau(bhī) ca ghnanti sadyo hatāni tu ||9||</l>
+                             hṛdayaṃ bastinābhyau(bhī) ca ghnanti sadyo hatāni tu
+                            ||9||</l>
                     </lg>
@@ Line 2117: / Line 2218: @@
                     <lg xml:id="SS.3.6.15">
                         <l>
-                            <pb facs="455" n="371a"/>marmāṇi māṃsasirāsnāyvasthisandhisannipātāḥ;
+                            <pb facs="455" n="371a"/>marmāṇi
-                            teṣu svabhāvata eva viśeṣeṇa prāṇās tiṣṭhanti; tasmān marmasv abhihatās
+                            māṃsasirāsnāyvasthisandhisannipātāḥ; teṣu svabhāvata eva
-                            tāṃs tān bhāvān āpadyante ||15|| </l>
+                            viśeṣeṇa prāṇās tiṣṭhanti; tasmān marmasv abhihatās tāṃs tān
+                            bhāvān āpadyante ||15|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.16">
-                        <l> tatra sadyaḥprāṇaharāṇyāgneyāni, agniguṇeṣvāśu kṣīṇeṣu kṣapayanti;
+                        <l> tatra sadyaḥprāṇaharāṇyāgneyāni, agniguṇeṣvāśu kṣīṇeṣu
-                            kālāntaraprāṇaharāṇi saumyāgneyāni, agniguṇeṣvāśu kṣīṇeṣu krameṇa ca
+                            kṣapayanti; kālāntaraprāṇaharāṇi saumyāgneyāni, agniguṇeṣvāśu
-                            somaguṇeṣu kālāntareṇa kṣapayanti; viśalyaprāṇaharāṇi vāyavyāni,
+                            kṣīṇeṣu krameṇa ca somaguṇeṣu kālāntareṇa kṣapayanti;
-                            śalyamukhāvaruddho yāvad antarvāyus tiṣṭhati tāva jīvati, uddhṛtamātre
+                            viśalyaprāṇaharāṇi vāyavyāni, śalyamukhāvaruddho yāvad
-                            tu śalye marmasthānāśrito vāyurniṣkrāmati, tasmāt saśalyo
+                            antarvāyus tiṣṭhati tāva jīvati, uddhṛtamātre tu śalye
-                            jīvatyuddhṛtaśalyo mriyate (pākātpatitaśalyo vā jīvati); vaikalyakarāṇi
+                            marmasthānāśrito vāyurniṣkrāmati, tasmāt saśalyo
-                            saumyāni, somo hi sthiratvāc chaityāc ca prāṇāvalambanaṃ karoti;
+                            jīvatyuddhṛtaśalyo mriyate (pākātpatitaśalyo vā jīvati);
-                            rujākarāṇyagnivāyuguṇabhūyiṣṭhāni, viśeṣataś ca tau rujākarau;
+                            vaikalyakarāṇi saumyāni, somo hi sthiratvāc chaityāc ca
-                            pāñcabhautikīṃ ca rujām āhur eke ||16|| </l>
+                            prāṇāvalambanaṃ karoti; rujākarāṇyagnivāyuguṇabhūyiṣṭhāni,
+                            viśeṣataś ca tau rujākarau; pāñcabhautikīṃ ca rujām āhur eke
+                            ||16|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.17">
-                        <l> kecid āhur māṃsādīnāṃ pañcānām api samastānāṃ vivṛddhānāṃ samavāyāt
+                        <l> kecid āhur māṃsādīnāṃ pañcānām api samastānāṃ vivṛddhānāṃ
-                            sadyaḥprāṇaharāṇi, ekahīnānām alpānāṃ vā kālāntaraprāṇaharāṇi,
+                            samavāyāt sadyaḥprāṇaharāṇi, ekahīnānām alpānāṃ vā
-                            dvihīnānāṃ viśalyaprāṇaharāṇi , trihīnānāṃ vaikalyakarāṇi, ekasminn eva
+                            kālāntaraprāṇaharāṇi, dvihīnānāṃ viśalyaprāṇaharāṇi ,
-                            rujākarāṇīti | naivaṃ, yato 'sthimarmasvapyabhihateṣu śoṇitāgamanaṃ
+                            trihīnānāṃ vaikalyakarāṇi, ekasminn eva rujākarāṇīti | naivaṃ,
-                            bhavati ||17|| </l>
+                            yato 'sthimarmasvapyabhihateṣu śoṇitāgamanaṃ bhavati ||17||
+                        </l>
                     </lg>
                     <pb facs="456" n="372a"/>
                     <lg xml:id="SS.3.6.18">
-                        <l> caturvidhā yās tu sirāḥ śarīre prāyeṇa tā marmasu sanniviṣṭāḥ |
+                        <l> caturvidhā yās tu sirāḥ śarīre prāyeṇa tā marmasu sanniviṣṭāḥ
-                            snāyvasthimāṃsāni tathaiva sandhīn santarpya dehaṃ prati yāpayanti
+                            | snāyvasthimāṃsāni tathaiva sandhīn santarpya dehaṃ prati
-                            ||18|| </l>
+                            yāpayanti ||18|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.19">
-                        <l> tataḥ kṣate marmaṇi tāḥ pravṛddhaḥ samantato vāyur abhistṛṇoti |
+                        <l> tataḥ kṣate marmaṇi tāḥ pravṛddhaḥ samantato vāyur abhistṛṇoti
-                            vivardhamānas tu sa mātariśvā rujaḥ sutīvrāḥ pratanoti kāye ||19||</l>
+                            | vivardhamānas tu sa mātariśvā rujaḥ sutīvrāḥ pratanoti kāye
+                            ||19||</l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.20">
-                        <l> rujābhibhūtaṃ tu tataḥ śarīraṃ pralīyate naśyati cāsya saṃjñā |
+                        <l> rujābhibhūtaṃ tu tataḥ śarīraṃ pralīyate naśyati cāsya saṃjñā
+                            |
                             <caesura/>
                              ato hi śalyaṃ vinihartumicchanmarmāṇi yatnena parīkṣya karṣet
@@ Line 2167: / Line 2274: @@
                     <lg xml:id="SS.3.6.22">
                         <l> tatra sadyaḥprāṇaharam ante viddhaṃ kālāntareṇa mārayati,
-                            kālāntaraprāṇaharam ante viddhaṃ vaikalyam āpādayati, viśalyaghnaṃ
+                            kālāntaraprāṇaharam ante viddhaṃ vaikalyam āpādayati,
-                            vaikalyakaraṃ ca bhavati, vaikalyakaraṃ kālāntareṇa kleśayati rujāṃ ca
+                            viśalyaghnaṃ vaikalyakaraṃ ca bhavati, vaikalyakaraṃ
-                            karoti, rujākaram atīvravedanaṃ bhavati ||22|| </l>
+                            kālāntareṇa kleśayati rujāṃ ca karoti, rujākaram atīvravedanaṃ
+                            bhavati ||22|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.23">
                         <l> tatra sadyaḥprāṇaharāṇi saptarātrābhyantarān mārayanti,
-                            kālāntaraprāṇaharāṇi pakṣān māsād vā, teṣv api tu kṣiprāṇi kadācid āśu
+                            kālāntaraprāṇaharāṇi pakṣān māsād vā, teṣv api tu kṣiprāṇi
-                            mārayanti, viśalyaprāṇaharāṇi vaikalyakarāṇi ca kadācid atyabhihatāni
+                            kadācid āśu mārayanti, viśalyaprāṇaharāṇi vaikalyakarāṇi ca
-                            mārayanti ||23|| </l>
+                            kadācid atyabhihatāni mārayanti ||23|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.24">
-                        <l> ata ūrdhvaṃ sakthimarmāṇi vyākhyāsyāmaḥ --- tatra pādasyāṅguṣṭhāṅgulyor
+                        <l> ata ūrdhvaṃ sakthimarmāṇi vyākhyāsyāmaḥ --- tatra
-                            madhye kṣipraṃ nāma marma, tatra viddhasyākṣepakeṇa maraṇaṃ;
+                            pādasyāṅguṣṭhāṅgulyor madhye kṣipraṃ nāma marma, tatra
-                            madhyamāṅgulīm anupūrveṇa madhye pādatalasya talahṛdayaṃ nāma , tatra
+                            viddhasyākṣepakeṇa maraṇaṃ; madhyamāṅgulīm anupūrveṇa madhye
-                            rujābhir maraṇaṃ; kṣiprasyopariṣṭād ubhayataḥ kūrco nāma, tatra pādasya
+                            pādatalasya talahṛdayaṃ nāma , tatra rujābhir maraṇaṃ;
-                            bhramaṇavepane bhavataḥ; gulphasandher adha ubhayataḥ kūrcaśiraḥ, tatra
+                            kṣiprasyopariṣṭād ubhayataḥ kūrco nāma, tatra pādasya
-                            rujāśophau; pādajaṅghayoḥ sandhāne gulphaḥ, tatra rujaḥ stabdhapādatā
+                            bhramaṇavepane bhavataḥ; gulphasandher adha ubhayataḥ
-                            khañjatā vā; pārṣṇiṃ prati jaṅghāmadhye indrabastiḥ, tatra śoṇitakṣayeṇa
+                            kūrcaśiraḥ, tatra rujāśophau; pādajaṅghayoḥ sandhāne gulphaḥ,
-                            maraṇaṃ; jaṅghorvoḥ sandhāne jānu, tatra khañjatā; jānuna ūrdhvam
+                            tatra rujaḥ stabdhapādatā khañjatā vā; pārṣṇiṃ prati
-                            ubhayatas tryaṅgulamāṇī , tatra śophābhivṛddhiḥ stabdhasakthitā ca;
+                            jaṅghāmadhye indrabastiḥ, tatra śoṇitakṣayeṇa maraṇaṃ;
-                            ūrumadhye urvī, tatra śoṇitakṣayāt sakthiśoṣaḥ; urvyā ūrdhvam adho
+                            jaṅghorvoḥ sandhāne jānu, tatra khañjatā; jānuna ūrdhvam
-                            vaṅkṣaṇasandher ūrumūle lohitākṣaṃ, tatra lohitakṣayeṇa maraṇaṃ
+                            ubhayatas tryaṅgulamāṇī , tatra śophābhivṛddhiḥ
-                            pakṣāghāto vā; vaṅkṣaṇavṛṣaṇayor antare viṭapaṃ, tatra ṣāṇḍhyam
+                            stabdhasakthitā ca; ūrumadhye urvī, tatra śoṇitakṣayāt
-                            alpaśukratā vā bhavati; evam etāny ekādaśa sakthimarmāṇi vyākhyātāni |
+                            sakthiśoṣaḥ; urvyā ūrdhvam adho vaṅkṣaṇasandher ūrumūle
+                            lohitākṣaṃ, tatra lohitakṣayeṇa maraṇaṃ pakṣāghāto vā;
+                            vaṅkṣaṇavṛṣaṇayor antare viṭapaṃ, tatra ṣāṇḍhyam alpaśukratā
+                            vā bhavati; evam etāny ekādaśa sakthimarmāṇi vyākhyātāni |
                             etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau | viśeṣatas tu yāni sakthni
-                            gulphajānuviṭapāni, tāni bāhau maṇibandhakūrparakakṣadharāṇi ; yathā
+                            gulphajānuviṭapāni, tāni bāhau maṇibandhakūrparakakṣadharāṇi ;
-                            vaṅkṣaṇavṛṣaṇayor antare viṭapam evaṃ <pb facs="457" n="373a"
+                            yathā vaṅkṣaṇavṛṣaṇayor antare viṭapam evaṃ <pb facs="457"
-                            />vakṣaḥkakṣayor madhye kakṣadharaṃ, tasmin viddhe ta evopadravāḥ;
+                                n="373a"/>vakṣaḥkakṣayor madhye kakṣadharaṃ, tasmin viddhe
-                            viśeṣatas tu maṇibandhe kuṇṭhatā, kūrparākhye kuṇiḥ, kakṣadhare
+                            ta evopadravāḥ; viśeṣatas tu maṇibandhe kuṇṭhatā, kūrparākhye
-                            pakṣāghātaḥ | evam etāni catuścatvāriṃśac chākhāsu marmāṇi vyākhyātāni
+                            kuṇiḥ, kakṣadhare pakṣāghātaḥ | evam etāni catuścatvāriṃśac
-                            ||24|| </l>
+                            chākhāsu marmāṇi vyākhyātāni ||24|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.25">
                         <l> ata ūrdhvam udarorasor marmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ --- tatra
-                            vātavarconirasanaṃ sthūlāntrapratibaddhaṃ gudaṃ nāma marma, tatra
+                            vātavarconirasanaṃ sthūlāntrapratibaddhaṃ gudaṃ nāma marma,
-                            sadyomaraṇaṃ; alpamāṃsaśoṇito 'bhyantarataḥ kaṭyāṃ mūtrāśayo bastiḥ,
+                            tatra sadyomaraṇaṃ; alpamāṃsaśoṇito 'bhyantarataḥ kaṭyāṃ
-                            tatrāpi sadyomaraṇam aśmarīvraṇād ṛte, tatrāpy ubhayato bhinne na
+                            mūtrāśayo bastiḥ, tatrāpi sadyomaraṇam aśmarīvraṇād ṛte,
-                            jīvati, ekato bhinne mūtrasrāvī vraṇo bhavati, sa tu yatnenopakrānto
+                            tatrāpy ubhayato bhinne na jīvati, ekato bhinne mūtrasrāvī
-                            rohati; pakvāmāśayayor madhye sirāprabhavā nābhiḥ, tatrāpi sadyo
+                            vraṇo bhavati, sa tu yatnenopakrānto rohati; pakvāmāśayayor
-                            maraṇaṃ; stanayor madhyamadhiṣṭhāyor asyāmāśayadvāraṃ sattvarajastamasām
+                            madhye sirāprabhavā nābhiḥ, tatrāpi sadyo maraṇaṃ; stanayor
-                            adhiṣṭhānaṃ hṛdayaṃ, tatrāpi sadya eva maraṇaṃ; stanayor adhastād
+                            madhyamadhiṣṭhāyor asyāmāśayadvāraṃ sattvarajastamasām
-                            dvyaṅgulam ubhayataḥ stanamūle, tatra kaphapūrṇakoṣṭhatayā
+                            adhiṣṭhānaṃ hṛdayaṃ, tatrāpi sadya eva maraṇaṃ; stanayor
-                            (kāsaśvāsābhyāṃ ) mriyate; stanacūcukayor ūrdhvaṃ dvyaṅgulam ubhayataḥ
+                            adhastād dvyaṅgulam ubhayataḥ stanamūle, tatra
-                                stana<pb facs="457" n="375b"/>rohitau , tatra lohitapūrṇakoṣṭhatayā
+                            kaphapūrṇakoṣṭhatayā (kāsaśvāsābhyāṃ ) mriyate; stanacūcukayor
-                            kāsaśvāsābhyāṃ ca mriyate; aṃsakūṭayor adhastāt pārśvoparibhāgayor
+                            ūrdhvaṃ dvyaṅgulam ubhayataḥ stana<pb facs="457" n="375b"
-                            apalāpau nāma, tatra raktena pūyabhāvaṃ gatena maraṇaṃ; ubhayatroraso
+                            />rohitau , tatra lohitapūrṇakoṣṭhatayā kāsaśvāsābhyāṃ ca
+                            mriyate; aṃsakūṭayor adhastāt pārśvoparibhāgayor apalāpau
+                            nāma, tatra raktena pūyabhāvaṃ gatena maraṇaṃ; ubhayatroraso
                             nāḍyau vātavahe apastambhau nāma, tatra vātapūrṇakoṣṭhatayā
-                            kāsaśvāsābhyāṃ ca maraṇam; evam etāny udarorasor dvādaśa marmāṇi
+                            kāsaśvāsābhyāṃ ca maraṇam; evam etāny udarorasor dvādaśa
-                            vyākhyātāni ||25|| </l>
+                            marmāṇi vyākhyātāni ||25|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.26">
-                        <l> ata ūrdhvaṃ pṛṣṭhamarmāṇi vyākhyāsyāmaḥ --- tatra pṛṣṭhavaṃśam ubhayataḥ
+                        <l> ata ūrdhvaṃ pṛṣṭhamarmāṇi vyākhyāsyāmaḥ --- tatra pṛṣṭhavaṃśam
-                            pratiśroṇikāṇḍamasthinī kaṭīkataruṇe, tatra śoṇitakṣayāt pāṇḍurvivarṇo
+                            ubhayataḥ pratiśroṇikāṇḍamasthinī kaṭīkataruṇe, tatra
-                            hīnarūpaś ca mriyate; pārśvayor jaghanabahirbhāge pṛṣṭhavaṃśamubhayato
+                            śoṇitakṣayāt pāṇḍurvivarṇo hīnarūpaś ca mriyate; pārśvayor
-                            kukundare, tatra sparśājñānamadhaḥkāye ceṣṭopaghātaś ca; śroṇīkāṇḍayor
+                            jaghanabahirbhāge pṛṣṭhavaṃśamubhayato kukundare, tatra
-                            upary āśayāc chādanau pārśvāntarapratibaddhau nitambau,
+                            sparśājñānamadhaḥkāye ceṣṭopaghātaś ca; śroṇīkāṇḍayor upary
-                            tatrādhaḥkāyaśoṣo daurbalyāc ca maraṇaṃ; adhaḥpārśvāntarapratibaddhau
+                            āśayāc chādanau pārśvāntarapratibaddhau nitambau,
-                            jaghanapārśvamadhyayos tiryag ūrdhvaṃ ca jaghanāt pārśvasandhī, tatra
+                            tatrādhaḥkāyaśoṣo daurbalyāc ca maraṇaṃ;
-                            lohitapūrṇakoṣṭhatayā mriyate; stanamūlād ṛjūbhayataḥ pṛṣṭhavaṃśasya <pb
+                            adhaḥpārśvāntarapratibaddhau jaghanapārśvamadhyayos tiryag
-                                facs="458" n="374a"/> bṛhatī, tatra śoṇitātipravṛttinimittair
+                            ūrdhvaṃ ca jaghanāt pārśvasandhī, tatra lohitapūrṇakoṣṭhatayā
-                            upadravair mriyate; pṛṣṭhopari pṛṣṭhavaṃśam ubhayatas trikasaṃbaddhe
+                            mriyate; stanamūlād ṛjūbhayataḥ pṛṣṭhavaṃśasya <pb facs="458"
-                            aṃsaphalake, tatra bāhvoḥ svāpaśoṣau ; bāhumūrdhagrīvāmadhyeṃ
+                                n="374a"/> bṛhatī, tatra śoṇitātipravṛttinimittair
-                            'sapīṭhaskandhabandhanāvaṃsau, tatra stabdhabāhutā; evam etāni caturdaśa
+                            upadravair mriyate; pṛṣṭhopari pṛṣṭhavaṃśam ubhayatas
-                            pṛṣṭhamarmāṇi vyākhyātāni ||26|| </l>
+                            trikasaṃbaddhe aṃsaphalake, tatra bāhvoḥ svāpaśoṣau ;
+                            bāhumūrdhagrīvāmadhyeṃ 'sapīṭhaskandhabandhanāvaṃsau, tatra
+                            stabdhabāhutā; evam etāni caturdaśa pṛṣṭhamarmāṇi vyākhyātāni
+                            ||26|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.27">
-                        <l> ata ūrdhvamūrdhvajatrugatāni vyākhyāsyāmaḥ --- tatra kaṇṭhanāḍīm
+                        <l> ata ūrdhvamūrdhvajatrugatāni vyākhyāsyāmaḥ --- tatra
-                            ubhayataś catasro dhamanyo dve nīle dve ca manye vyatyāsena , tatra
+                            kaṇṭhanāḍīm ubhayataś catasro dhamanyo dve nīle dve ca manye
-                            mūkatā svaravaikṛtamarasagrāhitā ca; grīvāyām ubhayataś catasraḥ sirā
+                            vyatyāsena , tatra mūkatā svaravaikṛtamarasagrāhitā ca;
-                            mātṛkāḥ, tatra sadyomaraṇaṃ; śirogrīvayoḥ sandhāne kṛkāṭike, tatra
+                            grīvāyām ubhayataś catasraḥ sirā mātṛkāḥ, tatra sadyomaraṇaṃ;
-                            calamūrdhatā; karṇapṛṣṭhato 'dhaḥsaṃśrite vidhure, tatra bādhiryaṃ;
+                            śirogrīvayoḥ sandhāne kṛkāṭike, tatra calamūrdhatā;
-                            ghrāṇamārgam ubhayataḥ srotomārgapratibaddhe abhyantarataḥ phaṇe, tatra
+                            karṇapṛṣṭhato 'dhaḥsaṃśrite vidhure, tatra bādhiryaṃ;
-                            gandhājñānaṃ; bhrūpucchāntayor adho 'kṣṇorbāhyato 'pāṅgau, tatrāndhyaṃ
+                            ghrāṇamārgam ubhayataḥ srotomārgapratibaddhe abhyantarataḥ
-                            dṛṣṭyupaghāto vā; bhruvor upari nimnayor āvartau nāma, tatrāpyāndhyaṃ
+                            phaṇe, tatra gandhājñānaṃ; bhrūpucchāntayor adho 'kṣṇorbāhyato
-                            dṛṣṭyupaghāto vā; bhruvor antayor upari karṇalalāṭayor madhye śaṅkhau,
+                            'pāṅgau, tatrāndhyaṃ dṛṣṭyupaghāto vā; bhruvor upari nimnayor
-                            tatra sadyomaraṇaṃ; śaṅkhayor upari keśānta utkṣepau, tatra saśalyo
+                            āvartau nāma, tatrāpyāndhyaṃ dṛṣṭyupaghāto vā; bhruvor antayor
-                            jīvet pākāt patitaśalyo vā noddhṛtaśalyaḥ; bhruvor madhye sthapanī,
+                            upari karṇalalāṭayor madhye śaṅkhau, tatra sadyomaraṇaṃ;
+                            śaṅkhayor upari keśānta utkṣepau, tatra saśalyo jīvet pākāt
+                            patitaśalyo vā noddhṛtaśalyaḥ; bhruvor madhye sthapanī,
                             tatrotkṣepavat; pañca sandhayaḥ śirasi vibhaktāḥ sīmantā nāma,
-                            tatronmādabhayacittanāśair maraṇaṃ; ghrāṇaśrotrākṣijihvāsantarpaṇīnāṃ
+                            tatronmādabhayacittanāśair maraṇaṃ;
-                            sirāṇāṃ madhye sirāsannipātaḥ śṛṅgāṭakāni , tāni catvāri marmāṇi,
+                            ghrāṇaśrotrākṣijihvāsantarpaṇīnāṃ sirāṇāṃ madhye
-                            tatrāpi sadyomaraṇaṃ ; mastakābhyantaropariṣṭhāt sirāsandhisannipāto
+                            sirāsannipātaḥ śṛṅgāṭakāni , tāni catvāri marmāṇi, tatrāpi
-                            romāvarto 'dhipatiḥ, tatrāpi sadya eva | evam etāni saptatriṃśad
+                            sadyomaraṇaṃ ; mastakābhyantaropariṣṭhāt sirāsandhisannipāto
-                            ūrdhvajatrugatāni marmāṇi vyākhyātāni ||27|| </l>
+                            romāvarto 'dhipatiḥ, tatrāpi sadya eva | evam etāni
+                            saptatriṃśad ūrdhvajatrugatāni marmāṇi vyākhyātāni ||27|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2263: / Line 2382: @@
                             stanapūrvamūlam |
                             <caesura/>
-                            <pb facs="459" n="375a"/> viddhyaṅguladvayamitaṃ maṇibandhagulphaṃ trīṇy
+                            <pb facs="459" n="375a"/> viddhyaṅguladvayamitaṃ
-                            eva jānu saparaṃ saha kūrparābhyām ||28|| </l>
+                            maṇibandhagulphaṃ trīṇy eva jānu saparaṃ saha kūrparābhyām
+                            ||28|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.29">
-                        <l> hṛdbastikūrcagudanābhi vadanti mūrdhni catvāri pañca ca gale daśa yāni
+                        <l> hṛdbastikūrcagudanābhi vadanti mūrdhni catvāri pañca ca gale
-                            ca dve |
+                            daśa yāni ca dve |
                             <caesura/>
-                             tāni svapāṇitalakuñcitasaṃmitāni śeṣāṇyavehi parivistarato 'ṅgulārdham
+                             tāni svapāṇitalakuñcitasaṃmitāni śeṣāṇyavehi parivistarato
-                            ||29||</l>
+                            'ṅgulārdham ||29||</l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.30">
-                        <l> etatpramāṇamabhivīkṣya vadanti tajjñāḥ śastreṇa karmakaraṇaṃ parihṛtya
+                        <l> etatpramāṇamabhivīkṣya vadanti tajjñāḥ śastreṇa karmakaraṇaṃ
-                            kāryam |
+                            parihṛtya kāryam |
                             <caesura/>
                              pārśvābhighātitamapīha nihanti marma tasmād dhi marmasadanaṃ
@@ Line 2284: / Line 2404: @@
                     <lg xml:id="SS.3.6.31">
-                        <l> chinneṣu pāṇicaraṇeṣu sirā narāṇāṃ saṅkocamīyurasṛgalpamato nireti |
+                        <l> chinneṣu pāṇicaraṇeṣu sirā narāṇāṃ saṅkocamīyurasṛgalpamato
-                            prāpyāmitavyasanamugramato manuṣyāḥ saṃcchinnaśākhataruvannidhanaṃ na
+                            nireti | prāpyāmitavyasanamugramato manuṣyāḥ
-                            yānti ||31|| </l>
+                            saṃcchinnaśākhataruvannidhanaṃ na yānti ||31|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.32">
-                        <l> kṣipreṣu tatra sataleṣu hateṣu raktaṃ gacchatyatīva pavanaś ca rujaṃ
+                        <l> kṣipreṣu tatra sataleṣu hateṣu raktaṃ gacchatyatīva pavanaś ca
-                            karoti | evaṃ vināśam upayānti hi tatra viddhā vṛkṣā
+                            rujaṃ karoti | evaṃ vināśam upayānti hi tatra viddhā vṛkṣā
                             ivāyudhanipātanikṛttamūlāḥ ||32||</l>
                     </lg>
@@ Line 2299: / Line 2419: @@
                             maṇibandhanagulphadeśe
                             <caesura/>
-                             marmāṇi śalyaviṣayārdham udāharanti yasmāc ca marmasu hatā na bhavanti
+                             marmāṇi śalyaviṣayārdham udāharanti yasmāc ca marmasu hatā na
-                            sadyaḥ ||33|| </l>
+                            bhavanti sadyaḥ ||33|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.34">
-                        <l> jīvanti tatra yadi vaidyaguṇena kecit te prāpnuvanti vikalatvam
+                        <l> jīvanti tatra yadi vaidyaguṇena kecit te prāpnuvanti
-                            asaṃśayaṃ hi
+                            vikalatvam asaṃśayaṃ hi
                             <caesura/>
                              saṃbhinnajarjaritakoṣṭhaśiraḥkapālā jīvanti śastranihataiś ca
@@ Line 2312: / Line 2432: @@
                     <lg xml:id="SS.3.6.35">
-                        <l> chinnaiś ca sakthibhujapādakarair aśeṣair yeṣāṃ na marmasu kṛtā vividhāḥ
+                        <l> chinnaiś ca sakthibhujapādakarair aśeṣair yeṣāṃ na marmasu
-                            prahārāḥ
+                            kṛtā vividhāḥ prahārāḥ
                             <caesura/>
                              somamārutatejāṃsi rajaḥsattvatamāṃsi ca |
@@ Line 2369: / Line 2489: @@
                     <lg xml:id="SS.3.6.43">
-                        <l> marmāṇy adhiṣṭhāya hi ye vikārā mūrcchanti kāye vividhā narāṇām |
+                        <l> marmāṇy adhiṣṭhāya hi ye vikārā mūrcchanti kāye vividhā
+                            narāṇām |
                             <caesura/>
-                             prāyeṇa te kṛcchratamā bhavanti narasya yatnair api sādhyamānāḥ ||43||
+                             prāyeṇa te kṛcchratamā bhavanti narasya yatnair api
-                        </l>
+                            sādhyamānāḥ ||43|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.6.trailer">
-                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne pratyekamarmanirdeśaśārīraṃ nāma
+                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne pratyekamarmanirdeśaśārīraṃ
-                            ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ ||6|| </l>
+                            nāma ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ ||6|| </l>
                     </lg>
                 </div>
@@ Line 2395: / Line 2516: @@
                     <lg xml:id="SS.3.7.3">
-                        <l> sapta sirāśatāni bhavanti; yābhir idaṃ śarīram ārāma iva jalahāriṇībhiḥ
+                        <l> sapta sirāśatāni bhavanti; yābhir idaṃ śarīram ārāma iva
-                            kedāra iva ca kulyābhir upasnihyate 'nugṛhyate cākuñcanaprasāraṇādibhir
+                            jalahāriṇībhiḥ kedāra iva ca kulyābhir upasnihyate 'nugṛhyate
-                            viśeṣaiḥ; drumapatrasevanīnām iva tāsāṃ pratānāḥ; tāsāṃ nābhir mūlaṃ,
+                            cākuñcanaprasāraṇādibhir viśeṣaiḥ; drumapatrasevanīnām iva
-                            tataś ca prasaranty ūrdhvam adhas tiryak ca ||3|| </l>
+                            tāsāṃ pratānāḥ; tāsāṃ nābhir mūlaṃ, tataś ca prasaranty
+                            ūrdhvam adhas tiryak ca ||3|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2416: / Line 2538: @@
                     <lg xml:id="SS.3.7.6">
-                        <l> tāsāṃ mūlasirāś catvāriṃśat; tāsāṃ vātavāhinyo daśa, pittavāhinyo daśa,
+                        <l> tāsāṃ mūlasirāś catvāriṃśat; tāsāṃ vātavāhinyo daśa,
-                            kaphavāhinyo daśa, daśa raktavāhinyaḥ | tāsāṃ tu vātavāhinīnāṃ
+                            pittavāhinyo daśa, kaphavāhinyo daśa, daśa raktavāhinyaḥ |
-                            vātasthānagatānāṃ pañcasaptatiśataṃ bhavati, tāvatya eva pittavāhinyaḥ
+                            tāsāṃ tu vātavāhinīnāṃ vātasthānagatānāṃ pañcasaptatiśataṃ
-                            pittasthāne, kaphavāhinyaś ca kaphasthāne, raktavāhinyaś ca
+                            bhavati, tāvatya eva pittavāhinyaḥ pittasthāne, kaphavāhinyaś
-                            yakṛtplīhnoḥ; evam etāni sapta sirāśatāni ||6|| </l>
+                            ca kaphasthāne, raktavāhinyaś ca yakṛtplīhnoḥ; evam etāni
+                            sapta sirāśatāni ||6|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.7.7">
-                        <l> tatra vātavāhinyaḥ sirā ekasmin sakthni pañcaviṃśatiḥ; etenetarasakthi
+                        <l> tatra vātavāhinyaḥ sirā ekasmin sakthni pañcaviṃśatiḥ;
-                            bāhū ca vyākhyātau | viśeṣatas tu koṣṭhe catustriṃśat; tāsāṃ
+                            etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau | viśeṣatas tu koṣṭhe
-                            gudameḍhrāśritāḥ śroṇyāmaṣṭau, dve dve pārśvayoḥ, ṣaṭ pṛṣṭhe, <pb
+                            catustriṃśat; tāsāṃ gudameḍhrāśritāḥ śroṇyāmaṣṭau, dve dve
-                                facs="461" n="377a"/> tāvatya evodare, daśa vakṣasi |
+                            pārśvayoḥ, ṣaṭ pṛṣṭhe, <pb facs="461" n="377a"/> tāvatya
-                            ekacatvāriṃśajjatruṇa ūrdhvaṃ; tāsāṃ caturdaśa grīvāyāṃ, karṇayoś
+                            evodare, daśa vakṣasi | ekacatvāriṃśajjatruṇa ūrdhvaṃ; tāsāṃ
-                            catasraḥ, nava jihvāyāṃ, ṣaṇ nāsikāyāṃ, aṣṭau netrayoḥ, evam etat
+                            caturdaśa grīvāyāṃ, karṇayoś catasraḥ, nava jihvāyāṃ, ṣaṇ
-                            pañcasaptatiśataṃ vātavāhinīnāṃ sirāṇāṃ vyākhyātaṃ bhavati | eṣa eva
+                            nāsikāyāṃ, aṣṭau netrayoḥ, evam etat pañcasaptatiśataṃ
-                            vibhāgaḥ śeṣāṇām api | viśeṣatas tu pittavāhinyo netrayor daśa, karṇayor
+                            vātavāhinīnāṃ sirāṇāṃ vyākhyātaṃ bhavati | eṣa eva vibhāgaḥ
-                            dve; evaṃ raktavahāḥ kaphavahāś ca | evam etāni sapta sirāśatāni
+                            śeṣāṇām api | viśeṣatas tu pittavāhinyo netrayor daśa,
-                            savibhāgāni vyākhyātāni ||7|| </l>
+                            karṇayor dve; evaṃ raktavahāḥ kaphavahāś ca | evam etāni sapta
+                            sirāśatāni savibhāgāni vyākhyātāni ||7|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2453: / Line 2577: @@
                         <l> bhrājiṣṇutām annarucim agnidīptim arogatām |
                             <caesura/>
-                             saṃsarpat svāḥ sirāḥ pittaṃ kuryāc cānyān guṇān api ||10|| </l>
+                             saṃsarpat svāḥ sirāḥ pittaṃ kuryāc cānyān guṇān api ||10||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 2477: / Line 2602: @@
                         <l> dhātūnāṃ pūraṇaṃ varṇaṃ sparśajñānam asaṃśayam |
                             <caesura/>
-                             svāḥ sirāḥ saṃcarad raktaṃ kuryāc cānyān guṇān api ||14|| </l>
+                             svāḥ sirāḥ saṃcarad raktaṃ kuryāc cānyān guṇān api ||14||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 2509: / Line 2635: @@
                         <l> ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi na vidhyed yāḥ sirā bhiṣak |
                             <caesura/>
-                             vaikalyaṃ maraṇaṃ cāpi vyadhāt tāsāṃ dhruvaṃ bhavet ||19|| </l>
+                             vaikalyaṃ maraṇaṃ cāpi vyadhāt tāsāṃ dhruvaṃ bhavet ||19||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 2515: / Line 2642: @@
                         <l> sirāśatāni catvāri vidyāc chākhāsu buddhimān |
                             <caesura/>
-                             ṣaṭtriṃśac ca śataṃ koṣṭhe catuḥṣaṣṭaṃ ca mūrdhani ||20|| </l>
+                             ṣaṭtriṃśac ca śataṃ koṣṭhe catuḥṣaṣṭaṃ ca mūrdhani ||20||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 2526: / Line 2654: @@
                     <lg xml:id="SS.3.7.22">
-                        <l> tatra sirāśatam ekasmin sakthni bhavati; tāsāṃ jāladharā tvekā, tisraś
+                        <l> tatra sirāśatam ekasmin sakthni bhavati; tāsāṃ jāladharā
-                            cābhyantarāḥ --- tatrorvīsaṃjñe dve, lohitākṣasaṃjñā caikā, tās tv
+                            tvekā, tisraś cābhyantarāḥ --- tatrorvīsaṃjñe dve,
-                            avyadhyāḥ; etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau; evamaśastrakṛtyāḥ ṣoḍaśa
+                            lohitākṣasaṃjñā caikā, tās tv avyadhyāḥ; etenetarasakthi bāhū
-                            śākhāsu | dvātriṃśacchroṇyāṃ, tāsām aṣṭāvaśastrakṛtyāḥ --- dve dve
+                            ca vyākhyātau; evamaśastrakṛtyāḥ ṣoḍaśa śākhāsu |
-                            viṭapayoḥ , kaṭīkataruṇayoś ca; aṣṭāvaṣṭāv ekaikasmin pārśve, tāsām
+                            dvātriṃśacchroṇyāṃ, tāsām aṣṭāvaśastrakṛtyāḥ --- dve dve
-                            ekaikām ūrdhvagāṃ pariharet, pārśvasandhigate ca dve; catasro viṃśatiś
+                            viṭapayoḥ , kaṭīkataruṇayoś ca; aṣṭāvaṣṭāv ekaikasmin pārśve,
-                            ca pṛṣṭhe pṛṣṭhavaṃśamubhayataḥ, tāsāmūrdhvagāminyau dve dve parihared
+                            tāsām ekaikām ūrdhvagāṃ pariharet, pārśvasandhigate ca dve;
-                            bṛhatīsire; tāvatya evodare, tāsāṃ meḍhropari romarājīm ubhayato dve dve
+                            catasro viṃśatiś ca pṛṣṭhe pṛṣṭhavaṃśamubhayataḥ,
-                            pariharet; catvāriṃśad vakṣasi, tāsāṃ caturdaśāśastrakṛtyāḥ --- hṛdaye
+                            tāsāmūrdhvagāminyau dve dve parihared bṛhatīsire; tāvatya
-                            dve, dve dve stanamūle, stanarohitāpalāpastambheṣūbhayato 'ṣṭau; evaṃ
+                            evodare, tāsāṃ meḍhropari romarājīm ubhayato dve dve
-                            dvātriṃśad aśastrakṛtyāḥ pṛṣṭhodaroraḥsu bhavanti | catuḥṣaṣṭaṃ
+                            pariharet; catvāriṃśad vakṣasi, tāsāṃ caturdaśāśastrakṛtyāḥ
-                            sirāśataṃ jatruṇa ūrdhvaṃ bhavati; tatra ṣaṭpañcāśacchirodharāyāṃ ,
+                            --- hṛdaye dve, dve dve stanamūle,
-                            tāsāmaṣṭau catasraś ca marmasaṃjñāḥ pariharet, dve kṛkāṭikayoḥ, dve
+                            stanarohitāpalāpastambheṣūbhayato 'ṣṭau; evaṃ dvātriṃśad
-                            vidhurayoḥ, evaṃ grīvāyāṃ ṣoḍaśāvyadhyāḥ; hanvor ubhayato 'ṣṭāv aṣṭau,
+                            aśastrakṛtyāḥ pṛṣṭhodaroraḥsu bhavanti | catuḥṣaṣṭaṃ sirāśataṃ
-                            tāsāṃ tu sandhidhamanyau dve dve pariharet; ṣaṭtriṃśajjihvāyāṃ,
+                            jatruṇa ūrdhvaṃ bhavati; tatra ṣaṭpañcāśacchirodharāyāṃ ,
-                            tāsāmadhaḥ ṣoḍaśāśastrakṛtyāḥ, rasavahe dve, vāgvahe ca dve; dvirdvādaśa
+                            tāsāmaṣṭau catasraś ca marmasaṃjñāḥ pariharet, dve
-                            nāsāyāṃ, tāsām aupanāsikyaś catasraḥ pariharet, tāsām eva ca tālunyekāṃ
+                            kṛkāṭikayoḥ, dve vidhurayoḥ, evaṃ grīvāyāṃ ṣoḍaśāvyadhyāḥ;
-                            mṛdāvuddeśe; aṣṭatriṃśadubhayor netrayoḥ , tāsām ekaikām apāṅgayoḥ
+                            hanvor ubhayato 'ṣṭāv aṣṭau, tāsāṃ tu sandhidhamanyau dve dve
-                            pariharet; karṇayor daśa, tāsāṃ śabdavāhinīm ekaikāṃ pariharet;
+                            pariharet; ṣaṭtriṃśajjihvāyāṃ, tāsāmadhaḥ ṣoḍaśāśastrakṛtyāḥ,
-                            nāsānetragatās tu lalāṭe ṣaṣṭiḥ, tāsāṃ keśāntānugatāś catasra, āvartayor
+                            rasavahe dve, vāgvahe ca dve; dvirdvādaśa nāsāyāṃ, tāsām
-                            ekaikā, sthapanyāṃ caikā parihartavyā; śaṅkhayor daśa, tāsāṃ
+                            aupanāsikyaś catasraḥ pariharet, tāsām eva ca tālunyekāṃ
-                            śaṅkhasandhigatām ekaikāṃ pariharet; dvādaśa mūrdhni, tāsām utkṣepayor
+                            mṛdāvuddeśe; aṣṭatriṃśadubhayor netrayoḥ , tāsām ekaikām
-                            dve pariharet, sīmanteṣv ekaikām, ekām adhipatāv iti; evam aśastrakṛtyāḥ
+                            apāṅgayoḥ pariharet; karṇayor daśa, tāsāṃ śabdavāhinīm ekaikāṃ
+                            pariharet; nāsānetragatās tu lalāṭe ṣaṣṭiḥ, tāsāṃ
+                            keśāntānugatāś catasra, āvartayor ekaikā, sthapanyāṃ caikā
+                            parihartavyā; śaṅkhayor daśa, tāsāṃ śaṅkhasandhigatām ekaikāṃ
+                            pariharet; dvādaśa mūrdhni, tāsām utkṣepayor dve pariharet,
+                            sīmanteṣv ekaikām, ekām adhipatāv iti; evam aśastrakṛtyāḥ
                             pañcāśaj jatruṇa ūrdhvam iti ||22|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2562: / Line 2695: @@
                     <lg xml:id="SS.3.7.trailer">
-                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne sirāvarṇavibhaktiśārīraṃ nāma saptamo
+                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne sirāvarṇavibhaktiśārīraṃ
-                            'dhyāyaḥ ||7|| </l>
+                            nāma saptamo 'dhyāyaḥ ||7|| </l>
                     </lg>
                 </div>
@@ Line 2584: / Line 2717: @@
                             bālasthavirarūkṣakṣatakṣīṇabhīrupariśrāntamadyapādhvastrīkarśitavamitaviriktāsthāpitānuvāsitajāgaritaklībakṛśagarbhiṇīnāṃ
                             kāsaśvāsaśoṣapravṛddhajvarākṣepakapakṣāghātopavāsapipāsāmūrcchāprapīḍitānāṃ
-                            ca sirāṃ na vidhyet , yāś cāvyadhyāḥ, vyadhyāś cādṛṣṭāḥ, dṛṣṭāś
+                            ca sirāṃ na vidhyet , yāś cāvyadhyāḥ, vyadhyāś cādṛṣṭāḥ,
-                            cāyantritāḥ, yantritāś cānutthitā iti ||3|| </l>
+                            dṛṣṭāś cāyantritāḥ, yantritāś cānutthitā iti ||3|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.8.4">
-                        <l> śoṇitāvasekasādhyāś ca ye vikārāḥ prāgabhihitās teṣu cāpakveṣv anyeṣu
+                        <l> śoṇitāvasekasādhyāś ca ye vikārāḥ prāgabhihitās teṣu cāpakveṣv
-                            cānukteṣu yathābhyāsaṃ yathānyāyaṃ ca sirāṃ vidhyet ||4|| </l>
+                            anyeṣu cānukteṣu yathābhyāsaṃ yathānyāyaṃ ca sirāṃ vidhyet
+                            ||4|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2599: / Line 2733: @@
                     <lg xml:id="SS.3.8.6">
-                        <l> tatra snigdhasvinnam āturaṃ yathādoṣapratyanīkaṃ dravaprāyam annaṃ
+                        <l> tatra snigdhasvinnam āturaṃ yathādoṣapratyanīkaṃ dravaprāyam
-                            bhuktavantaṃ yavāgūṃ pītavantaṃ vā yathākālam upasthāpyāsīnaṃ sthitaṃ vā
+                            annaṃ bhuktavantaṃ yavāgūṃ pītavantaṃ vā yathākālam
-                            prāṇān abādhamāno vastrapaṭṭacarmāntarvalkalalatānām anyatamena
+                            upasthāpyāsīnaṃ sthitaṃ vā prāṇān abādhamāno
-                            yantrayitvā nātigāḍhaṃ nātiśithilaṃ śarīrapradeśam āsādya prāptaṃ
+                            vastrapaṭṭacarmāntarvalkalalatānām anyatamena yantrayitvā
-                            śastram ādāya sirāṃ vidhyet ||6|| </l>
+                            nātigāḍhaṃ nātiśithilaṃ śarīrapradeśam āsādya prāptaṃ śastram
+                            ādāya sirāṃ vidhyet ||6|| </l>
                     </lg>
                     <pb facs="464" n="380a"/>
@@ Line 2614: / Line 2749: @@
                     <lg xml:id="SS.3.8.8">
-                        <l> tatra vyadhyasiraṃ puruṣaṃ pratyādityamukham aratnimātrocchrite
+                        <l> tatra vyadhyasiraṃ puruṣaṃ pratyādityamukham
-                            upaveśyāsane sakthnor ākuñcitayor niveśya kūrpare sandhidvayasyopari
+                            aratnimātrocchrite upaveśyāsane sakthnor ākuñcitayor niveśya
-                            hastāvantargūḍhāṅguṣṭhakṛtamuṣṭī manyayoḥ sthāpayitvā yantraṇaśāṭakaṃ
+                            kūrpare sandhidvayasyopari hastāvantargūḍhāṅguṣṭhakṛtamuṣṭī
-                            grīvāmuṣṭyor upari parikṣipyānyena puruṣeṇa paścāt sthitena
+                            manyayoḥ sthāpayitvā yantraṇaśāṭakaṃ grīvāmuṣṭyor upari
-                            vāmahastenottānena śāṭakāntadvayaṃ grāhayitvā tato brūyāt ---
+                            parikṣipyānyena puruṣeṇa paścāt sthitena vāmahastenottānena
-                            dakṣiṇahastena sirotthāpanārthaṃ nātyāyataśithilaṃ yantram āveṣṭayeti,
+                            śāṭakāntadvayaṃ grāhayitvā tato brūyāt --- dakṣiṇahastena
-                            asṛksrāvaṇārthaṃ ca yantraṃ pṛṣṭhamadhye pīḍayeti, karmapuruṣaṃ ca
+                            sirotthāpanārthaṃ nātyāyataśithilaṃ yantram āveṣṭayeti,
-                            vāyupūrṇamukhaṃ sthāpayet ; eṣa uttamāṅgagatānām antarmukhavarjānāṃ
+                            asṛksrāvaṇārthaṃ ca yantraṃ pṛṣṭhamadhye pīḍayeti,
-                            sirāṇāṃ vyadhane yantraṇavidhiḥ | pādavyadhyasirasya pādaṃ same sthāne
+                            karmapuruṣaṃ ca vāyupūrṇamukhaṃ sthāpayet ; eṣa
-                            susthitaṃ sthāpayitvānyaṃ pādam īṣatsaṅkucitam uccaiḥ kṛtvā vyadhyasiraṃ
+                            uttamāṅgagatānām antarmukhavarjānāṃ sirāṇāṃ vyadhane
-                            pādaṃ jānusandher adhaḥ śāṭakenāveṣṭya hastābhyāṃ prapīḍya gulphaṃ
+                            yantraṇavidhiḥ | pādavyadhyasirasya pādaṃ same sthāne
-                            vyadhyapradeśasyopari caturaṅgule plotādīnām anyatamena baddhvā vā
+                            susthitaṃ sthāpayitvānyaṃ pādam īṣatsaṅkucitam uccaiḥ kṛtvā
-                            pādasirāṃ vidhyet | athopariṣṭhāddhastau gūḍhāṅguṣṭhakṛtamuṣṭī
+                            vyadhyasiraṃ pādaṃ jānusandher adhaḥ śāṭakenāveṣṭya hastābhyāṃ
-                            samyagāsane sthāpayitvā sukhopaviṣṭasya pūrvavad yantraṃ baddhvā
+                            prapīḍya gulphaṃ vyadhyapradeśasyopari caturaṅgule plotādīnām
-                            hastasirāṃ vidhyet | gṛdhrasīviśvācyoḥ saṅkucitajānukūrparasya |
+                            anyatamena baddhvā vā pādasirāṃ vidhyet | athopariṣṭhāddhastau
+                            gūḍhāṅguṣṭhakṛtamuṣṭī samyagāsane sthāpayitvā sukhopaviṣṭasya
+                            pūrvavad yantraṃ baddhvā hastasirāṃ vidhyet |
+                            gṛdhrasīviśvācyoḥ saṅkucitajānukūrparasya |
                             śroṇīpṛṣṭhaskandheṣūnnāmitapṛṣṭhasyāvākśiraskasyopaviṣṭasya |
                             visphūrjitapṛṣṭhasya vidhyet | udarorasoḥ
-                            prasāritoraskasyonnāmitaśiraskasya visphūrjitadehasya | bāhubhyām
+                            prasāritoraskasyonnāmitaśiraskasya visphūrjitadehasya |
-                            avalambamānadehasya pārśvayoḥ | anāmitameḍhrasya meḍhre |
+                            bāhubhyām avalambamānadehasya pārśvayoḥ | anāmitameḍhrasya
-                            unnamitavidaṣṭajihvāgrasyādhojihvāyām | ativyāttānanasya tāluni
+                            meḍhre | unnamitavidaṣṭajihvāgrasyādhojihvāyām |
-                            dantamūleṣu ca | evaṃ yantropāyān anyāṃś ca sirotthāpanahetūn
+                            ativyāttānanasya tāluni dantamūleṣu ca | evaṃ yantropāyān
-                            buddhyāvekṣya śarīravaśena vyādhivaśena ca vidadhyāt ||8|| </l>
+                            anyāṃś ca sirotthāpanahetūn buddhyāvekṣya śarīravaśena
+                            vyādhivaśena ca vidadhyāt ||8|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.8.9">
                         <l> māṃsaleṣv avakāśeṣu yavamātraṃ śastraṃ nidadhyāt, ato
-                            'nyathārdhayavamātraṃ vrīhimātraṃ vā vrīhimukhena, asthnām upari
+                            'nyathārdhayavamātraṃ vrīhimātraṃ vā vrīhimukhena, asthnām
-                            kuṭhārikayā vidhyedardhayavamātram ||9|| </l>
+                            upari kuṭhārikayā vidhyedardhayavamātram ||9|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2653: / Line 2792: @@
                         <l> samyakśastranipātena dhārayā yā sravedasṛk |
                             <caesura/>
-                             muhūrtaṃ ruddhā tiṣṭhec ca suviddhāṃ tāṃ vinirdiśet ||11|| </l>
+                             muhūrtaṃ ruddhā tiṣṭhec ca suviddhāṃ tāṃ vinirdiśet ||11||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 2690: / Line 2830: @@
                         <l> tatra pādadāhapāda<pc> </pc>harṣa<pc
                             > </pc>cippavisarpavātaśoṇitavātakaṇṭakavicarcikāpādadārīprabhṛtiṣu
-                            kṣipramarmaṇa upariṣṭhād dvyaṅgule vrīhimukhena sirāṃ vidhyet, ślīpade
+                            kṣipramarmaṇa upariṣṭhād dvyaṅgule vrīhimukhena sirāṃ vidhyet,
-                            taccikitsite yathā vakṣyate, kroṣṭukaśiraḥkhañjapaṅgulavātavedanāsu
+                            ślīpade taccikitsite yathā vakṣyate,
-                            jaṅghāyāṃ gulphasyopari caturaṅgule, apacyāmindrabasteradhastād
+                            kroṣṭukaśiraḥkhañjapaṅgulavātavedanāsu jaṅghāyāṃ gulphasyopari
-                            dvyaṅgule, jānusandheruparyadho vā caturaṅgule gṛdhrasyāṃ,
+                            caturaṅgule, apacyāmindrabasteradhastād dvyaṅgule,
-                            ūrumūlasaṃśritāṃ galagaṇḍe, etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau;
+                            jānusandheruparyadho vā caturaṅgule gṛdhrasyāṃ,
-                            viśeṣatas tu vāmabāhau kūrparasandher abhyantarato bāhumadhye plīhni
+                            ūrumūlasaṃśritāṃ galagaṇḍe, etenetarasakthi bāhū ca
-                            kaniṣṭhikānāmikayor madhye vā, evaṃ dakṣiṇabāhau yakṛddālye (kaphodare
+                            vyākhyātau; viśeṣatas tu vāmabāhau kūrparasandher abhyantarato
-                            ca,) etām eva ca kāsaśvāsayor apyādiśanti, gṛdhrasyām iva viśvācyāṃ,
+                            bāhumadhye plīhni kaniṣṭhikānāmikayor madhye vā, evaṃ
-                            śroṇiṃ prati samantād dvyaṅgule pravāhikāyāṃ śūlinyāṃ,
+                            dakṣiṇabāhau yakṛddālye (kaphodare ca,) etām eva ca
-                            parivartikopadaṃśaśūkadoṣaśukravyāpatsu meḍhramadhye, (vṛṣaṇayoḥ pārśve
+                            kāsaśvāsayor apyādiśanti, gṛdhrasyām iva viśvācyāṃ, śroṇiṃ
-                            mūtravṛddhyāṃ, nābher adhaś caturaṅgule sevanyā vāmapārśve dakodare ,)
+                            prati samantād dvyaṅgule pravāhikāyāṃ śūlinyāṃ,
-                            vāmapārśve kakṣāstanayor antare 'ntarvidradhau pārśvaśūle ca,
+                            parivartikopadaṃśaśūkadoṣaśukravyāpatsu meḍhramadhye,
-                            bāhuśoṣāvabāhukayor apyeke vadantyaṃsayor antare, trikasandhimadhyagatāṃ
+                            (vṛṣaṇayoḥ pārśve mūtravṛddhyāṃ, nābher adhaś caturaṅgule
-                            tṛtīyake, adhaḥskandhasandhigatāmanyatarapārśvasaṃsthitāṃ caturthake,
+                            sevanyā vāmapārśve dakodare ,) vāmapārśve kakṣāstanayor antare
+                            'ntarvidradhau pārśvaśūle ca, bāhuśoṣāvabāhukayor apyeke
+                            vadantyaṃsayor antare, trikasandhimadhyagatāṃ tṛtīyake,
+                            adhaḥskandhasandhigatāmanyatarapārśvasaṃsthitāṃ caturthake,
                             hanusandhimadhyagatāmapasmāre, śaṅkhakeśāntasandhigatāmuro
-                            'pāṅgalalāṭeṣu conmāde, jihvārogeṣv adhojihvāyāṃ dantavyādhiṣu ca,
+                            'pāṅgalalāṭeṣu conmāde, jihvārogeṣv adhojihvāyāṃ dantavyādhiṣu
-                            tāluni tālavyeṣu, karṇayor upari samantāt karṇaśūle tadrogeṣu ca,
+                            ca, tāluni tālavyeṣu, karṇayor upari samantāt karṇaśūle
-                            gandhāgrahaṇe nāsārogeṣu ca nāsāgre,
+                            tadrogeṣu ca, gandhāgrahaṇe nāsārogeṣu ca nāsāgre,
-                            timirākṣipākaprabhṛtiṣvakṣyāmayeṣūpanāsike lālāṭyāmapāṅgyāṃ vā, etā eva
+                            timirākṣipākaprabhṛtiṣvakṣyāmayeṣūpanāsike lālāṭyāmapāṅgyāṃ
-                            śirorogādhimanthaprabhṛtiṣu rogeṣv iti ||17|| </l>
+                            vā, etā eva śirorogādhimanthaprabhṛtiṣu rogeṣv iti ||17|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.8.18">
                         <l>
-                            <pb facs="466" n="382b"/>duṣṭavyadhā viṃśatiḥ --- durviddhātividdhā
+                            <pb facs="466" n="382b"/>duṣṭavyadhā viṃśatiḥ ---
-                            kuñcitā piccitā kuṭṭitāprasrutātyudīrṇānte viddhā pariśuṣkā kūṇitā
+                            durviddhātividdhā kuñcitā piccitā kuṭṭitāprasrutātyudīrṇānte
-                            vepitānutthitaviddhā śastrahatā tiryagviddhāviddhāvyadhyā vidrutā
+                            viddhā pariśuṣkā kūṇitā vepitānutthitaviddhā śastrahatā
-                            dhenukā punaḥ punarviddhā sirāsnāyvasthisandhimarmasu ceti ||18|| </l>
+                            tiryagviddhāviddhāvyadhyā vidrutā dhenukā punaḥ punarviddhā
+                            sirāsnāyvasthisandhimarmasu ceti ||18|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.8.19">
-                        <l> tatra yā sūkṣmaśastraviddhāvyaktamasṛk sravati rujāśophavatī ca sā
+                        <l> tatra yā sūkṣmaśastraviddhāvyaktamasṛk sravati rujāśophavatī
-                            durviddhā, pramāṇātiriktaviddhāyāmantaḥ praviśati śoṇitaṃ
+                            ca sā durviddhā, pramāṇātiriktaviddhāyāmantaḥ praviśati
-                            śoṇitātipravṛttirvā sātividdhā, kuñcitāyāmapyevaṃ,
+                            śoṇitaṃ śoṇitātipravṛttirvā sātividdhā, kuñcitāyāmapyevaṃ,
-                            kuṇṭhaśastrapramathitā pṛthulībhāvamāpannā piccitā, anāsāditā punaḥ
+                            kuṇṭhaśastrapramathitā pṛthulībhāvamāpannā piccitā, anāsāditā
-                            punarantayoś ca bahuśaḥ śastrābhihatā kuṭṭitā, śītabhayamūrcchābhir
+                            punaḥ punarantayoś ca bahuśaḥ śastrābhihatā kuṭṭitā,
-                            apravṛttaśoṇitā aprasrutā, tīkṣṇamahāmukhaśastraviddhātyudīrṇā,
+                            śītabhayamūrcchābhir apravṛttaśoṇitā aprasrutā,
+                            tīkṣṇamahāmukhaśastraviddhātyudīrṇā,
                             alparaktasrāviṇyanteviddhā, kṣīṇaśoṇitasyānilapūrṇā pariśuṣkā,
                             caturbhāgāsāditā kiṃcitpravṛttaśoṇitā kūṇitā,
                             duḥsthānabandhanādvepamānāyāḥ śoṇitasaṃmoho bhavati sā vepitā,
-                            anutthitaviddhāyāmapyevaṃ, chinnātipravṛttaśoṇitā kriyāsaṅgakarī
+                            anutthitaviddhāyāmapyevaṃ, chinnātipravṛttaśoṇitā
-                            śastrahatā, tiryakpraṇihitaśastrā kiṃciccheṣā tiryagviddhā, bahuśaḥ
+                            kriyāsaṅgakarī śastrahatā, tiryakpraṇihitaśastrā kiṃciccheṣā
-                            kṣatā hīnaśastrapraṇidhānenāviddhā, aśastrakṛtyā avyadhyā,
+                            tiryagviddhā, bahuśaḥ kṣatā hīnaśastrapraṇidhānenāviddhā,
-                            anavasthitaviddhā vidrutā, pradeśasya bahuśo 'vaghaṭṭanādārohadvyadhā
+                            aśastrakṛtyā avyadhyā, anavasthitaviddhā vidrutā, pradeśasya
-                            muhurmuhuḥ śoṇitasrāvā dhenukā, sūkṣmaśastravyadhanādbahuśo bhinnā punaḥ
+                            bahuśo 'vaghaṭṭanādārohadvyadhā muhurmuhuḥ śoṇitasrāvā
-                            punarviddhā, snāyvasthisirāsandhimarmasu viddhā rujāṃ śophaṃ vaikalyaṃ
+                            dhenukā, sūkṣmaśastravyadhanādbahuśo bhinnā punaḥ punarviddhā,
+                            snāyvasthisirāsandhimarmasu viddhā rujāṃ śophaṃ vaikalyaṃ
                             maraṇaṃ cāpādayati ||19|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2757: / Line 2903: @@
                         <l> snehādibhiḥ kriyāyogairna tathā lepanair api |
                             <caesura/>
-                             yānty āśu vyādhayaḥ śāntiṃ yathā samyak sirāvyadhāt ||22|| </l>
+                             yānty āśu vyādhayaḥ śāntiṃ yathā samyak sirāvyadhāt ||22||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 2770: / Line 2917: @@
                             parihartavyāni --
                             krodhāyāsamaithunadivāsvapnavāgvyāyāmayānādhyayanasthānāsanacaṅkramaṇaśītavātātapaviruddhāsātmyājīrṇānyābalalābhāt,
-                            māsam eke manyante | eteṣāṃ vistaram upariṣṭhād vakṣyāmaḥ ||24|| </l>
+                            māsam eke manyante | eteṣāṃ vistaram upariṣṭhād vakṣyāmaḥ
+                            ||24|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2786: / Line 2934: @@
                     <lg xml:id="SS.3.8.trailer">
-                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne sirāvyadhavidhiśārīraṃ nāmāṣṭamo
+                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne sirāvyadhavidhiśārīraṃ
-                            'dhyāyaḥ ||8|| </l>
+                            nāmāṣṭamo 'dhyāyaḥ ||8|| </l>
                     </lg>
                 </div>
@@ Line 2805: / Line 2953: @@
                     <lg xml:id="SS.3.9.3">
-                        <l> caturviṃśatir dhamanyo nābhiprabhavā abhihitāḥ | tatra kecid āhuḥ ---
+                        <l> caturviṃśatir dhamanyo nābhiprabhavā abhihitāḥ | tatra kecid
-                            sirādhamanīsrotasāmavibhāgaḥ, sirāvikārā eva hi dhamanyaḥ srotāṃsi ceti
+                            āhuḥ --- sirādhamanīsrotasāmavibhāgaḥ, sirāvikārā eva hi
-                            | tat tu na samyak, anyā eva hi dhamanyaḥ srotāṃsi ca sirābhyaḥ; kasmāt
+                            dhamanyaḥ srotāṃsi ceti | tat tu na samyak, anyā eva hi
-                            vyañjanānyatvān mūlasanniyamāt karmavaiśeṣyāt āgamāc ca; kevalaṃ tu
+                            dhamanyaḥ srotāṃsi ca sirābhyaḥ; kasmāt vyañjanānyatvān
-                            parasparasannikarṣāt sadṛśāgamakarmatvāt saukṣmyāc ca vibhaktakarmaṇām
+                            mūlasanniyamāt karmavaiśeṣyāt āgamāc ca; kevalaṃ tu
-                            apy avibhāga iva karmasu bhavati ||3|| </l>
+                            parasparasannikarṣāt sadṛśāgamakarmatvāt saukṣmyāc ca
+                            vibhaktakarmaṇām apy avibhāga iva karmasu bhavati ||3|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2820: / Line 2969: @@
                     <lg xml:id="SS.3.9.5">
-                        <l> ūrdhvagāḥ śabda<pc> </pc>sparśa<pc> </pc>rūpa<pc> </pc>rasa<pc
+                        <l> ūrdhvagāḥ śabda<pc> </pc>sparśa<pc> </pc>rūpa<pc
-                                > </pc>gandha<pc> </pc>praśvāsocchvāsa<pc> </pc>jṛmbhita<pc
+                                > </pc>rasa<pc> </pc>gandha<pc
-                                > </pc>kṣuddha<pc> </pc>sitakathita<pc> </pc>ruditādīn viśeṣān
+                                > </pc>praśvāsocchvāsa<pc> </pc>jṛmbhita<pc
-                            abhivahantyaḥ śarīraṃ dhārayanti | tās tu hṛdayamabhiprapannāstridhā
+                                > </pc>kṣuddha<pc> </pc>sitakathita<pc> </pc>ruditādīn
-                            jāyante, tāstriṃśat | tāsāṃ tu vātapittakaphaśoṇitarasān dve dve vahatas
+                            viśeṣān abhivahantyaḥ śarīraṃ dhārayanti | tās tu
-                            tā daśa, śabdarūparasagandhānaṣṭābhir gṛhṇīte, dvābhyāṃ bhāṣate,
+                            hṛdayamabhiprapannāstridhā jāyante, tāstriṃśat | tāsāṃ tu
-                            dvābhyāṃ ghoṣaṃ karoti, dvābhyāṃ svapiti, dvābhyāṃ pratibudhyate, dve
+                            vātapittakaphaśoṇitarasān dve dve vahatas tā daśa,
-                            cāśruvāhinyau, dve stanyaṃ striyā vahataḥ stanasaṃśrite, te eva śukraṃ
+                            śabdarūparasagandhānaṣṭābhir gṛhṇīte, dvābhyāṃ bhāṣate,
-                            narasya stanābhyāmabhivahataḥ, tāstvetāstriṃśat savibhāgā vyākhyātāḥ |
+                            dvābhyāṃ ghoṣaṃ karoti, dvābhyāṃ svapiti, dvābhyāṃ
-                            etābhir ūrdhvaṃ nābher udarapārśvapṛṣṭhoraḥskandhagrīvābāhavo dhāryante
+                            pratibudhyate, dve cāśruvāhinyau, dve stanyaṃ striyā vahataḥ
-                            yāpyante ca ||5||</l>
+                            stanasaṃśrite, te eva śukraṃ narasya stanābhyāmabhivahataḥ,
+                            tāstvetāstriṃśat savibhāgā vyākhyātāḥ | etābhir ūrdhvaṃ nābher
+                            udarapārśvapṛṣṭhoraḥskandhagrīvābāhavo dhāryante yāpyante ca
+                            ||5||</l>
                     </lg>
@@ Line 2842: / Line 2994: @@
                     <lg xml:id="SS.3.9.7">
-                        <l> adhogamās tu vātamūtrapurīṣaśukrārtavādīny adho vahanti | tās tu
+                        <l> adhogamās tu vātamūtrapurīṣaśukrārtavādīny adho vahanti | tās
-                            pittāśayam abhiprapannās tatrastham evānnapānarasaṃ vipakvam auṣṇyād
+                            tu pittāśayam abhiprapannās tatrastham evānnapānarasaṃ
-                            vivecayantyo 'bhivahantyaḥ śarīraṃ tarpayanti, arpayanti cordhvagānāṃ
+                            vipakvam auṣṇyād vivecayantyo 'bhivahantyaḥ śarīraṃ
-                            tiryaggāṇāṃ ca, rasasthānaṃ cābhipūrayanti, mūtrapurīṣasvedāṃś ca
+                            tarpayanti, arpayanti cordhvagānāṃ tiryaggāṇāṃ ca, rasasthānaṃ
-                            vivecayanti; āmapakvāśayāntare ca tridhā jāyante, tāstriṃśat; tāsāṃ tu
+                            cābhipūrayanti, mūtrapurīṣasvedāṃś ca vivecayanti;
-                            vātapittakaphaśoṇitarasān dve dve vahatastā daśa, dve annavāhinyāv
+                            āmapakvāśayāntare ca tridhā jāyante, tāstriṃśat; tāsāṃ tu
-                            antrāśrite, toyavahe dve, mūtrabastim abhiprapanne mūtravahe dve,
+                            vātapittakaphaśoṇitarasān dve dve vahatastā daśa, dve
-                            śukravahe dve śukraprādurbhāvāya, dve visargāya, te eva raktam
+                            annavāhinyāv antrāśrite, toyavahe dve, mūtrabastim
-                            abhivahato visṛjataś ca nārīṇām ārtavasaṃjñaṃ, dve varco nirasanyau
+                            abhiprapanne mūtravahe dve, śukravahe dve śukraprādurbhāvāya,
-                            sthūlāntrapratibaddhe, aṣṭāv anyās tiryaggāminīnāṃ dhamanīnāṃ svedam
+                            dve visargāya, te eva raktam abhivahato visṛjataś ca nārīṇām
-                            arpayanti; tās tv etās triṃśat savibhāgā vyākhyātāḥ | etābhir adhonābheḥ
+                            ārtavasaṃjñaṃ, dve varco nirasanyau sthūlāntrapratibaddhe,
-                            pakvāśayakaṭīmūtrapurīṣagudabastimeḍhrasakthīni dhāryante yāpyante ca
+                            aṣṭāv anyās tiryaggāminīnāṃ dhamanīnāṃ svedam arpayanti; tās
-                            ||7||</l>
+                            tv etās triṃśat savibhāgā vyākhyātāḥ | etābhir adhonābheḥ
+                            pakvāśayakaṭīmūtrapurīṣagudabastimeḍhrasakthīni dhāryante
+                            yāpyante ca ||7||</l>
                     </lg>
@@ Line 2868: / Line 3022: @@
                     <lg xml:id="SS.3.9.9">
                         <l> tiryaggāṇāṃ tu catasṛṇāṃ dhamanīnām ekaikā śatadhā sahasradhā
-                            cottarottaraṃ vibhajyante, tāstv asaṅkhyeyāḥ, tābhir idaṃ śarīraṃ
+                            cottarottaraṃ vibhajyante, tāstv asaṅkhyeyāḥ, tābhir idaṃ
-                            gavākṣitaṃ vibaddham ātataṃ ca, tāsāṃ mukhāni romakūpapratibaddhāni,
+                            śarīraṃ gavākṣitaṃ vibaddham ātataṃ ca, tāsāṃ mukhāni
-                            yaiḥ svedam abhivahanti rasaṃ cābhitarpayanty antar bahiś ca , tair eva
+                            romakūpapratibaddhāni, yaiḥ svedam abhivahanti rasaṃ
-                            cābhyaṅgapariṣekāvagāhālepanavīryāṇy antaḥśarīram abhipratipadyante
+                            cābhitarpayanty antar bahiś ca , tair eva
-                            tvaci vipakvāni, tair eva ca sparśaṃ sukham asukhaṃ vā gṛhṇīte, tās tv
+                            cābhyaṅgapariṣekāvagāhālepanavīryāṇy antaḥśarīram
-                            etāś catasro dhamanyaḥ sarvāṅgagatāḥ savibhāgā vyākhyātāḥ ||9|| </l>
+                            abhipratipadyante tvaci vipakvāni, tair eva ca sparśaṃ sukham
+                            asukhaṃ vā gṛhṇīte, tās tv etāś catasro dhamanyaḥ
+                            sarvāṅgagatāḥ savibhāgā vyākhyātāḥ ||9|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2895: / Line 3051: @@
                     <lg xml:id="SS.3.9.12">
                         <l> ata ūrdhvaṃ srotasāṃ mūlaviddhalakṣaṇam upadekṣyāmaḥ | tāni tu
-                            prāṇānnodakarasaraktamāṃsamedomūtrapurīṣaśukrārtavavahāni, yeṣv
+                            prāṇānnodakarasaraktamāṃsamedomūtrapurīṣaśukrārtavavahāni,
-                            adhikāraḥ; ekeṣāṃ bahūni; eteṣāṃ viśeṣā bahavaḥ | tatra prāṇavahe dve,
+                            yeṣv adhikāraḥ; ekeṣāṃ bahūni; eteṣāṃ viśeṣā bahavaḥ | tatra
-                            tayor mūlaṃ hṛdayaṃ rasavāhinyaś ca dhamanyaḥ, tatra
+                            prāṇavahe dve, tayor mūlaṃ hṛdayaṃ rasavāhinyaś ca dhamanyaḥ,
-                                viddhasyākrośana<pc> </pc>vinamana<pc> </pc>mohana<pc
+                            tatra viddhasyākrośana<pc> </pc>vinamana<pc
-                                > </pc>bhramaṇa<pc> </pc>vepanāni maraṇaṃ vā bhavati; annavahe dve,
+                                > </pc>mohana<pc> </pc>bhramaṇa<pc> </pc>vepanāni maraṇaṃ
-                            tayor mūlam āmāśayo 'nnavāhinyaś ca dhamanyaḥ, tatra viddhasyādhmānaṃ
+                            vā bhavati; annavahe dve, tayor mūlam āmāśayo 'nnavāhinyaś ca
-                            śūlo 'nnadveṣaś chardiḥ pipāsāndhyaṃ maraṇaṃ ca; udakavahe dve, tayor
+                            dhamanyaḥ, tatra viddhasyādhmānaṃ śūlo 'nnadveṣaś chardiḥ
-                            mūlaṃ tālu kloma ca, tatra viddhasya pipāsā sadyomaraṇaṃ ca; rasavahe
+                            pipāsāndhyaṃ maraṇaṃ ca; udakavahe dve, tayor mūlaṃ tālu kloma
-                            dve, tayor mūlaṃ hṛdayaṃ rasavāhinyaś ca dhamanyaḥ, tatra viddhasya
+                            ca, tatra viddhasya pipāsā sadyomaraṇaṃ ca; rasavahe dve,
-                            śoṣaḥprāṇavahaviddhavac ca maraṇaṃ talliṅgāni ca; raktavahe dve, tayor
+                            tayor mūlaṃ hṛdayaṃ rasavāhinyaś ca dhamanyaḥ, tatra viddhasya
-                            mūlaṃ yakṛtplīhānau raktavāhinyaś ca dhamanyaḥ , tatra viddhasya
+                            śoṣaḥprāṇavahaviddhavac ca maraṇaṃ talliṅgāni ca; raktavahe
-                            śyāvāṅgatā jvaro dāhaḥ pāṇḍutā śoṇitāgamanaṃ raktanetratā ca; māṃsavahe
+                            dve, tayor mūlaṃ yakṛtplīhānau raktavāhinyaś ca dhamanyaḥ ,
-                            dve, tayor mūlaṃ snāyutvacaṃ raktavahāś ca dhamanyaḥ, tatra viddhasya
+                            tatra viddhasya śyāvāṅgatā jvaro dāhaḥ pāṇḍutā śoṇitāgamanaṃ
-                            śvayathur māṃsaśoṣaḥ sirāgranthayo maraṇaṃ ca; medovahe dve, tayor mūlaṃ
+                            raktanetratā ca; māṃsavahe dve, tayor mūlaṃ snāyutvacaṃ
-                            kaṭī vṛkkau ca, tatra viddhasya svedāgamanaṃ snigdhāṅgatā tāluśoṣaḥ
+                            raktavahāś ca dhamanyaḥ, tatra viddhasya śvayathur māṃsaśoṣaḥ
-                            sthūlaśophatā pipāsā ca; mūtravahe dve, tayor mūlaṃ bastir meḍhraṃ ca,
+                            sirāgranthayo maraṇaṃ ca; medovahe dve, tayor mūlaṃ kaṭī
-                            tatra viddhasyānaddhabastitā mūtranirodhaḥ stabdhameḍhratā ca;
+                            vṛkkau ca, tatra viddhasya svedāgamanaṃ snigdhāṅgatā tāluśoṣaḥ
-                            purīṣavahe dve, tayor mūlaṃ pakvāśayo gudaṃ ca, tatra viddhasyānāho
+                            sthūlaśophatā pipāsā ca; mūtravahe dve, tayor mūlaṃ bastir
-                            durgandhatā grathitāntratā ca; śukravahe dve, tayor mūlaṃ stanau vṛṣaṇau
+                            meḍhraṃ ca, tatra viddhasyānaddhabastitā mūtranirodhaḥ
-                            ca, tatra viddhasya klībatā cirāt praseko raktaśukratā ca ; ārtavahe
+                            stabdhameḍhratā ca; purīṣavahe dve, tayor mūlaṃ pakvāśayo
-                            dve, tayor mūlaṃ garbhāśaya ārtavavāhinyaś ca dhamanyaḥ, tatra viddhāyā
+                            gudaṃ ca, tatra viddhasyānāho durgandhatā grathitāntratā ca;
+                            śukravahe dve, tayor mūlaṃ stanau vṛṣaṇau ca, tatra viddhasya
+                            klībatā cirāt praseko raktaśukratā ca ; ārtavahe dve, tayor
+                            mūlaṃ garbhāśaya ārtavavāhinyaś ca dhamanyaḥ, tatra viddhāyā
                             vandhyātvaṃ maithunāsahiṣṇutvam ārtavanāśaś ca;
-                            sevanīcchedādrujāprādurbhāvaḥ; bastigudaviddhalakṣaṇaṃ prāguktam iti |
+                            sevanīcchedādrujāprādurbhāvaḥ; bastigudaviddhalakṣaṇaṃ
-                            srotoviddhaṃ tu pratyākhyāyopacaret, uddhṛtaśalyaṃ tu
+                            prāguktam iti | srotoviddhaṃ tu pratyākhyāyopacaret,
-                            kṣatavidhānenopacaret ||12|| </l>
+                            uddhṛtaśalyaṃ tu kṣatavidhānenopacaret ||12|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2932: / Line 3091: @@
                     <lg xml:id="SS.3.9.trailer">
-                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne dhamanīvyākaraṇaśārīraṃ nāma navamo
+                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne dhamanīvyākaraṇaśārīraṃ
-                            'dhyāyaḥ ||9|| </l>
+                            nāma navamo 'dhyāyaḥ ||9|| </l>
                     </lg>
                 </div>
@@ Line 2954: / Line 3113: @@
                         <l> garbhiṇī prathamadivasāt prabhṛti nityaṃ prahṛṣṭā śucyalaṅkṛtā
                             śuklavasanā śāntimaṅgaladevatābrāhmaṇaguruparā ca bhavet,
-                            malinavikṛtahīnagātrāṇi na spṛśet, durgandhadurdarśanāni pariharet,
+                            malinavikṛtahīnagātrāṇi na spṛśet, durgandhadurdarśanāni
-                            udvejanīyāś ca kathāḥ, śuṣkaṃ paryuṣitaṃ kuthitaṃ klinnaṃ cānnaṃ
+                            pariharet, udvejanīyāś ca kathāḥ, śuṣkaṃ paryuṣitaṃ kuthitaṃ
-                            nopabhuñjīta, bahirniṣkramaṇaṃ śūnyāgāracaityaśmaśānavṛkṣāśrayān
+                            klinnaṃ cānnaṃ nopabhuñjīta, bahirniṣkramaṇaṃ
-                            krodhamayaśaskarāṃś ca bhāvān uccair bhāṣyādikaṃ ca parihared yāni ca
+                            śūnyāgāracaityaśmaśānavṛkṣāśrayān krodhamayaśaskarāṃś ca
-                            garbhaṃ vyāpādayanti, na cābhīkṣṇaṃ tailābhyaṅgotsādanādīni seveta, na
+                            bhāvān uccair bhāṣyādikaṃ ca parihared yāni ca garbhaṃ
-                            cāyāsayeccharīraṃ, pūrvoktāni ca pariharet, śayanāsanaṃ mṛdvāstaraṇaṃ
+                            vyāpādayanti, na cābhīkṣṇaṃ tailābhyaṅgotsādanādīni seveta, na
-                            nātyuccam apāśrayopetamasaṃbādhaṃ ca vidadhyāt, hṛdyaṃ
+                            cāyāsayeccharīraṃ, pūrvoktāni ca pariharet, śayanāsanaṃ
-                            dravamadhuraprāyaṃ snigdhaṃ dīpanīyasaṃskṛtaṃ ca bhojanaṃ bhojayet ,
+                            mṛdvāstaraṇaṃ nātyuccam apāśrayopetamasaṃbādhaṃ ca vidadhyāt,
-                            sāmānyam etad āprasavāt ||3|| </l>
+                            hṛdyaṃ dravamadhuraprāyaṃ snigdhaṃ dīpanīyasaṃskṛtaṃ ca
+                            bhojanaṃ bhojayet , sāmānyam etad āprasavāt ||3|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2968: / Line 3128: @@
                         <l> viśeṣatas tu garbhiṇī prathamadvitīyatṛtīyamāseṣu
                             madhuraśītadravaprāyamāhāram upaseveta; viśeṣatas tu tṛtīye
-                            ṣaṣṭikaudanaṃ payasā bhojayet , caturthe dadhnā, pañcame payasā, ṣaṣṭhe
+                            ṣaṣṭikaudanaṃ payasā bhojayet , caturthe dadhnā, pañcame
-                            sarpiṣetyeke; caturthe payonavanītasaṃsṛṣṭamāhārayejjāṅgalamāṃsasahitaṃ
+                            payasā, ṣaṣṭhe sarpiṣetyeke; caturthe
-                            hṛdyamannaṃ ca bhojayet , pañcame kṣīrasarpiḥsaṃsṛṣṭaṃ , ṣaṣṭhe
+                            payonavanītasaṃsṛṣṭamāhārayejjāṅgalamāṃsasahitaṃ hṛdyamannaṃ
-                            śvadaṃṣṭrāsiddhasya sarpiṣo mātrāṃ pāyayed yavāgūṃ vā, saptame sarpiḥ
+                            ca bhojayet , pañcame kṣīrasarpiḥsaṃsṛṣṭaṃ , ṣaṣṭhe
-                            pṛthakparṇyādisiddham, evamāpyāyate garbhaḥ; aṣṭame badarodakena
+                            śvadaṃṣṭrāsiddhasya sarpiṣo mātrāṃ pāyayed yavāgūṃ vā, saptame
+                            sarpiḥ pṛthakparṇyādisiddham, evamāpyāyate garbhaḥ; aṣṭame
+                            badarodakena
                             balātibalāśatapuṣpāpalalapayodadhimastutailalavaṇamadanaphalamadhughṛtamiśreṇāsthāpayet
                             purāṇapurīṣaśuddhyarthamanulomanārthaṃ ca vāyoḥ, tataḥ
-                            payomadhurakaṣāyasiddhena tailenānuvāsayet, anulome hi vāyau sukhaṃ
+                            payomadhurakaṣāyasiddhena tailenānuvāsayet, anulome hi vāyau
-                            prasūyate nirupadravā ca bhavati, ata ūrdhvaṃ snigdhābhir yavāgūbhir
+                            sukhaṃ prasūyate nirupadravā ca bhavati, ata ūrdhvaṃ
-                            jāṅgalarasaiścopakramedāprasavakālāt; evam upakrāntā snigdhā balavatī
+                            snigdhābhir yavāgūbhir jāṅgalarasaiścopakramedāprasavakālāt;
-                            sukham anupadravā prasūyate ||4|| </l>
+                            evam upakrāntā snigdhā balavatī sukham anupadravā prasūyate
+                            ||4|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.5">
-                        <l> navame māsi sūtikāgāramenāṃ praveśayet praśaste tithyādau | tatrāriṣṭaṃ
+                        <l> navame māsi sūtikāgāramenāṃ praveśayet praśaste tithyādau |
-                            brāhmaṇakṣatriyavaiśyaśūdrāṇāṃ śvetaraktapītakṛṣṇeṣu bhūmipradeśeṣu
+                            tatrāriṣṭaṃ brāhmaṇakṣatriyavaiśyaśūdrāṇāṃ
+                            śvetaraktapītakṛṣṇeṣu bhūmipradeśeṣu
                             bilvanyagrodhatindukabhallātakanirmitasarvāgāraṃ yathāsaṅkhyaṃ
-                                tanmaya<pb facs="472" n="388a"/>paryaṅkaṃ samupaliptabhittiṃ
+                                tanmaya<pb facs="472" n="388a"/>paryaṅkaṃ
-                            suvibhaktaparicchadaṃ prāgdvāraṃ dakṣiṇadvāraṃ vāṣṭahastāyataṃ
+                            samupaliptabhittiṃ suvibhaktaparicchadaṃ prāgdvāraṃ
-                            caturhastavistṛtaṃ rakṣāmaṅgalasaṃpannaṃ vidheyam ||5|| </l>
+                            dakṣiṇadvāraṃ vāṣṭahastāyataṃ caturhastavistṛtaṃ
+                            rakṣāmaṅgalasaṃpannaṃ vidheyam ||5|| </l>
                     </lg>
@@ Line 2997: / Line 3162: @@
                     <lg xml:id="SS.3.10.7">
-                        <l> tatropasthitaprasavāyāḥ kaṭīpṛṣṭhaṃ prati samantād vedanā bhavaty
+                        <l> tatropasthitaprasavāyāḥ kaṭīpṛṣṭhaṃ prati samantād vedanā
-                            abhīkṣṇaṃ purīṣapravṛttirmūtraṃ prasicyate yonimukhāc chleṣmā ca
+                            bhavaty abhīkṣṇaṃ purīṣapravṛttirmūtraṃ prasicyate yonimukhāc
-                            ||7||</l>
+                            chleṣmā ca ||7||</l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.8">
                         <l> prajanayiṣyamāṇāṃ kṛtamaṅgalasvastivācanāṃ kumāraparivṛtāṃ
-                            punnāmaphalahastāṃ svabhyaktāmuṣṇodakapariṣiktāmathaināṃ sambhṛtāṃ
+                            punnāmaphalahastāṃ svabhyaktāmuṣṇodakapariṣiktāmathaināṃ
-                            yavāgūmākaṇṭhāt pāyayet, tataḥ kṛtopadhāne mṛduni vistīrṇe śayane
+                            sambhṛtāṃ yavāgūmākaṇṭhāt pāyayet, tataḥ kṛtopadhāne mṛduni
-                            sthitāmābhugnasakthīmuttānāmaśaṅkanīyāś catasraḥ striyaḥ pariṇatavayasaḥ
+                            vistīrṇe śayane sthitāmābhugnasakthīmuttānāmaśaṅkanīyāś
-                            prajananakuśalāḥ kartitanakhāḥ paricareyur iti ||8|| </l>
+                            catasraḥ striyaḥ pariṇatavayasaḥ prajananakuśalāḥ
+                            kartitanakhāḥ paricareyur iti ||8|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.9">
-                        <l> athāsyā viśikhāntaram anulomam anusukhamabhyajyānubrūyāc caitām ekā ---
+                        <l> athāsyā viśikhāntaram anulomam anusukhamabhyajyānubrūyāc
-                            subhage pravāhasv eti, nacāprāptāvī pravāhasva, tato vimukte
+                            caitām ekā --- subhage pravāhasv eti, nacāprāptāvī pravāhasva,
-                            garbhanāḍīprabandhe saśūleṣu śroṇivaṅkṣaṇabastiśiraḥsu ca pravāhethāḥ
+                            tato vimukte garbhanāḍīprabandhe saśūleṣu
-                            śanaiḥ śanaiḥ, tato garbhanirgame pragāḍhaṃ, tato garbhe yonimukhaṃ
+                            śroṇivaṅkṣaṇabastiśiraḥsu ca pravāhethāḥ śanaiḥ śanaiḥ, tato
-                            prapanne gāḍhataramāviśalyabhāvāt; akālapravāhaṇādbadhiraṃ mūkaṃ kubjaṃ
+                            garbhanirgame pragāḍhaṃ, tato garbhe yonimukhaṃ prapanne
-                            vyastahanumūrdhvābhighātinaṃ kāsaśvāsaśoṣopadrutaṃ vikaṭaṃ vā janayati
+                            gāḍhataramāviśalyabhāvāt; akālapravāhaṇādbadhiraṃ mūkaṃ kubjaṃ
-                            ||9|| </l>
+                            vyastahanumūrdhvābhighātinaṃ kāsaśvāsaśoṣopadrutaṃ vikaṭaṃ vā
+                            janayati ||9|| </l>
                     </lg>
@@ Line 3025: / Line 3192: @@
                     <lg xml:id="SS.3.10.11">
-                        <l> garbhasaṅge tu yoniṃ dhūpayet kṛṣṇasarpanirmokeṇa piṇḍītakena vā,
+                        <l> garbhasaṅge tu yoniṃ dhūpayet kṛṣṇasarpanirmokeṇa piṇḍītakena
-                            badhnīyāddhiraṇyapuṣpīmūlaṃ hastapādayoḥ, dhārayet suvarcalāṃ viśalyāṃ
+                            vā, badhnīyāddhiraṇyapuṣpīmūlaṃ hastapādayoḥ, dhārayet
-                            vā ||11|| </l>
+                            suvarcalāṃ viśalyāṃ vā ||11|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.12">
-                        <l> atha jātasyolbaṃ mukhaṃ ca saindhavasarpiṣā viśodhya, ghṛtāktaṃ mūrdhni
+                        <l> atha jātasyolbaṃ mukhaṃ ca saindhavasarpiṣā viśodhya,
-                            picuṃ dadyāt; tato nābhināḍīm aṣṭāṅgulam āyamya sūtreṇa baddhvā
+                            ghṛtāktaṃ mūrdhni picuṃ dadyāt; tato nābhināḍīm aṣṭāṅgulam
-                            chedayet, tatsūtraikadeśaṃ ca kumārasya grīvāyāṃ samyag badhnīyāt ||12||
+                            āyamya sūtreṇa baddhvā chedayet, tatsūtraikadeśaṃ ca kumārasya
-                        </l>
+                            grīvāyāṃ samyag badhnīyāt ||12|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.13">
                         <l> atha kumāraṃ śītābhir adbhir āśvāsya jātakarmaṇi kṛte
-                            madhusarpiranantacūrṇamaṅgulyānāmikayā lehayet; tato balātailenābhyajya,
+                            madhusarpiranantacūrṇamaṅgulyānāmikayā lehayet; tato
-                            kṣīravṛkṣakaṣāyeṇa sarvagandhodakena vā rūpyahemaprataptena vā vāriṇā
+                            balātailenābhyajya, kṣīravṛkṣakaṣāyeṇa sarvagandhodakena vā
-                            snāpayed enaṃ kapitthapatrakaṣāyeṇa vā koṣṇena yathākālaṃ yathādoṣaṃ
+                            rūpyahemaprataptena vā vāriṇā snāpayed enaṃ
+                            kapitthapatrakaṣāyeṇa vā koṣṇena yathākālaṃ yathādoṣaṃ
                             yathāvibhavaṃ ca ||13|| </l>
                     </lg>
@@ Line 3049: / Line 3217: @@
                         <l> dhamanīnāṃ hṛdisthānāṃ vivṛtatvād anantaram |
                             <caesura/>
-                             catūrātrāt trirātrād vā strīṇāṃ stanyaṃ pravartate ||14|| </l>
+                             catūrātrāt trirātrād vā strīṇāṃ stanyaṃ pravartate ||14||
+                        </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.15">
-                        <l> tasmāt prathame 'hni madhusarpir anantamiśraṃ mantrapūtaṃ trikālaṃ
+                        <l> tasmāt prathame 'hni madhusarpir anantamiśraṃ mantrapūtaṃ
-                            pāyayet, dvitīye lakṣmaṇāsiddhaṃ sarpiḥ, tṛtīye ca; tataḥ
+                            trikālaṃ pāyayet, dvitīye lakṣmaṇāsiddhaṃ sarpiḥ, tṛtīye ca;
-                            prāṅnivāritastanyaṃ madhusarpiḥ svapāṇitalasaṃmitaṃ dvikālaṃ pāyayet
+                            tataḥ prāṅnivāritastanyaṃ madhusarpiḥ svapāṇitalasaṃmitaṃ
-                            ||15|| </l>
+                            dvikālaṃ pāyayet ||15|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.16">
-                        <l> atha sūtikāṃ balātailābhyaktāṃ vātaharauṣadhaniṣkvāthenopacaret |
+                        <l> atha sūtikāṃ balātailābhyaktāṃ
-                            saśeṣadoṣāṃ tu tadahaḥ
+                            vātaharauṣadhaniṣkvāthenopacaret | saśeṣadoṣāṃ tu tadahaḥ
-                            pippalīpippalīmūlahastipippalīcitrakaśṛṅgaveracūrṇaṃ guḍodakenoṣṇena
+                            pippalīpippalīmūlahastipippalīcitrakaśṛṅgaveracūrṇaṃ
-                            pāyayet, evaṃ dvirātraṃ trirātraṃ vā kuryād āduṣṭaśoṇitāt | viśuddhe
+                            guḍodakenoṣṇena pāyayet, evaṃ dvirātraṃ trirātraṃ vā kuryād
-                            tato vidārigandhādisiddhāṃ snehayavāgūṃ kṣīrayavāgūṃ vā pāyayet
+                            āduṣṭaśoṇitāt | viśuddhe tato vidārigandhādisiddhāṃ
-                            trirātram | tato yavakolakulatthasiddhena jāṅgalarasena śālyodanaṃ
+                            snehayavāgūṃ kṣīrayavāgūṃ vā pāyayet trirātram | tato
-                            bhojayed balamagnibalaṃ cāvekṣya | anena vidhinādhyardhamāsam
+                            yavakolakulatthasiddhena jāṅgalarasena śālyodanaṃ bhojayed
+                            balamagnibalaṃ cāvekṣya | anena vidhinādhyardhamāsam
                             upasaṃskṛtā vimuktāhārācārā vigatasūtikābhidhānā syāt, punar
                             ārtavadarśanād ity eke ||16|| </l>
@@ Line 3072: / Line 3242: @@
                     <lg xml:id="SS.3.10.17">
-                        <l> dhanvabhūmijātāṃ tu sūtikāṃ ghṛtatailayor anyatarasya mātrāṃ pāyayet
+                        <l> dhanvabhūmijātāṃ tu sūtikāṃ ghṛtatailayor anyatarasya mātrāṃ
-                            pippalyādikaṣāyānupānāṃ, snehanityā ca syāt trirātraṃ pañcarātraṃ vā
+                            pāyayet pippalyādikaṣāyānupānāṃ, snehanityā ca syāt trirātraṃ
-                            balavatī ; abalāṃ yavāgūṃ pāyayet trirātraṃ pañcarātraṃ vā | ata ūrdhvaṃ
+                            pañcarātraṃ vā balavatī ; abalāṃ yavāgūṃ pāyayet trirātraṃ
-                            snigdhenānnasaṃsargeṇopacaret ||17|| </l>
+                            pañcarātraṃ vā | ata ūrdhvaṃ snigdhenānnasaṃsargeṇopacaret
+                            ||17|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.18">
-                        <l> prāyaśaś caināṃ prabhūtenoṣṇodakena pariṣiñcet, krodhāyāsamaithunādīṃś
+                        <l> prāyaśaś caināṃ prabhūtenoṣṇodakena pariṣiñcet,
-                            ca pariharet ||18|| </l>
+                            krodhāyāsamaithunādīṃś ca pariharet ||18|| </l>
                     </lg>
@@ Line 3097: / Line 3268: @@
                     <lg xml:id="SS.3.10.21">
                         <l>
-                            <pb facs="474" n="390a"/>athāparā 'patanty ānāhādhmānau kurute, tasmāt
+                            <pb facs="474" n="390a"/>athāparā 'patanty ānāhādhmānau
-                            kaṇṭhamasyāḥ keśaveṣṭitayāṅgulyā pramṛjet,
+                            kurute, tasmāt kaṇṭhamasyāḥ keśaveṣṭitayāṅgulyā pramṛjet,
                             kaṭukālābukṛtavedhanasarṣapasarpanirmokair vā
-                            kaṭutailavimiśrairyonimukhaṃ dhūpayet, lāṅgalīmūlakalkena vāsyāḥ
+                            kaṭutailavimiśrairyonimukhaṃ dhūpayet, lāṅgalīmūlakalkena
-                            pāṇipādatalam ālimpet, mūrdhni vāsyā mahāvṛkṣakṣīram anusecayet,
+                            vāsyāḥ pāṇipādatalam ālimpet, mūrdhni vāsyā mahāvṛkṣakṣīram
-                            kuṣṭhalāṅgalīmūlakalkaṃ vā madyamūtrayor anyatareṇa pāyayet,
+                            anusecayet, kuṣṭhalāṅgalīmūlakalkaṃ vā madyamūtrayor
-                            śālamūlakalkaṃ vā pippalyādiṃ vā madyena,
+                            anyatareṇa pāyayet, śālamūlakalkaṃ vā pippalyādiṃ vā madyena,
-                            siddhārthakakuṣṭhalāṅgalīmahāvṛkṣakṣīramiśreṇa surāmaṇḍena vāsthāpayet,
+                            siddhārthakakuṣṭhalāṅgalīmahāvṛkṣakṣīramiśreṇa surāmaṇḍena
-                            etair eva siddhena siddhārthakatailenottarabastiṃ dadyāt, snigdhena vā
+                            vāsthāpayet, etair eva siddhena siddhārthakatailenottarabastiṃ
-                            kṛttanakhena hastenāpaharet ||21|| </l>
+                            dadyāt, snigdhena vā kṛttanakhena hastenāpaharet ||21|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.22">
-                        <l> prajātāyāś ca nāryā rūkṣaśarīrāyāstīkṣṇairaviśodhitaṃ raktaṃ vāyunā
+                        <l> prajātāyāś ca nāryā rūkṣaśarīrāyāstīkṣṇairaviśodhitaṃ raktaṃ
-                            taddeśagatenātisaṃruddhaṃ nābheradhaḥ pārśvayor bastau bastiśirasi vā
+                            vāyunā taddeśagatenātisaṃruddhaṃ nābheradhaḥ pārśvayor bastau
-                            granthiṃ karoti; tataś ca nābhibastyudaraśūlāni bhavanti, sūcībhir iva
+                            bastiśirasi vā granthiṃ karoti; tataś ca nābhibastyudaraśūlāni
-                            nistudyate bhidyate dīryata iva ca pakvāśayaḥ, samantādādhmānamudare
+                            bhavanti, sūcībhir iva nistudyate bhidyate dīryata iva ca
-                            mūtrasaṅgaś ca bhavatīti makkallalakṣaṇam | tatra vīratarvādisiddhaṃ
+                            pakvāśayaḥ, samantādādhmānamudare mūtrasaṅgaś ca bhavatīti
+                            makkallalakṣaṇam | tatra vīratarvādisiddhaṃ
                             jalamuṣakādipratīvāpaṃ pāyayet, yavakṣāracūrṇaṃ vā sukhodakena
-                            pippalyādikvāthena vā, pippalyādicūrṇaṃ vā surāmaṇḍena, varuṇādikvāthaṃ
+                            pippalyādikvāthena vā, pippalyādicūrṇaṃ vā surāmaṇḍena,
-                            vā pañcakolailāpratīvāpaṃ, pṛthakparṇyādikvāthaṃ vā
+                            varuṇādikvāthaṃ vā pañcakolailāpratīvāpaṃ,
-                            bhadradārumaricasaṃsṛṣṭaṃ, purāṇaguḍaṃ vā
+                            pṛthakparṇyādikvāthaṃ vā bhadradārumaricasaṃsṛṣṭaṃ,
-                            trikaṭukacaturjātakakustumburumiśraṃ khādet, acchaṃ vā pibedariṣṭam iti
+                            purāṇaguḍaṃ vā trikaṭukacaturjātakakustumburumiśraṃ khādet,
-                            ||22|| </l>
+                            acchaṃ vā pibedariṣṭam iti ||22|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.23">
-                        <l> atha bālaṃ kṣaumaparivṛtaṃ kṣaumavastrāstṛtāyāṃ śayyāyāṃ śāyayet,
+                        <l> atha bālaṃ kṣaumaparivṛtaṃ kṣaumavastrāstṛtāyāṃ śayyāyāṃ
-                                pīlu<pc> </pc>badarī<pc> </pc>nimba<pc> </pc>parūṣaka<pc
+                            śāyayet, pīlu<pc> </pc>badarī<pc> </pc>nimba<pc
-                            > </pc>śākhābhiś cainaṃ parivījayet, mūrdhni
+                                > </pc>parūṣaka<pc> </pc>śākhābhiś cainaṃ parivījayet,
-                            cāsyāharahastailapicumavacārayet, dhūpayeccainaṃ rakṣoghnair dhūpaiḥ,
+                            mūrdhni cāsyāharahastailapicumavacārayet, dhūpayeccainaṃ
-                            rakṣoghnāni cāsya pāṇipādaśirogrīvāsv avasṛjet, tilātasīsarṣapakaṇāṃś
+                            rakṣoghnair dhūpaiḥ, rakṣoghnāni cāsya pāṇipādaśirogrīvāsv
-                            cātra prakiret, adhiṣṭhāne cāgniṃ prajvālayet, vraṇitopāsanīyaṃ
+                            avasṛjet, tilātasīsarṣapakaṇāṃś cātra prakiret, adhiṣṭhāne
-                            cāvekṣeta ||23|| </l>
+                            cāgniṃ prajvālayet, vraṇitopāsanīyaṃ cāvekṣeta ||23|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.24">
-                        <l> tato daśame 'hani mātāpitarau kṛtamaṅgalakautukau svastivācanaṃ kṛtvā
+                        <l> tato daśame 'hani mātāpitarau kṛtamaṅgalakautukau
-                            nāma kuryāt āṃ yadabhipretaṃ nakṣatranāma vā ||24|| </l>
+                            svastivācanaṃ kṛtvā nāma kuryāt āṃ yadabhipretaṃ nakṣatranāma
+                            vā ||24|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.25">
-                        <l> tato yathāvarṇaṃ dhātrīmupeyānmadhyamapramāṇāṃ madhyamavayaskā(sā)m
+                        <l> tato yathāvarṇaṃ dhātrīmupeyānmadhyamapramāṇāṃ
-                            arogāṃ śīlavatīmacapalāmalolupāmakṛśāmasthūlāṃ
+                            madhyamavayaskā(sā)m arogāṃ
+                            śīlavatīmacapalāmalolupāmakṛśāmasthūlāṃ
                             prasannakṣīrāmalambauṣṭhīmalambordhvastanīmavyaṅgāmavyasaninīṃ
-                            jīvadvatsāṃ dogdhrīṃ vatsalāmakṣudrakarmiṇīṃ kule jātāmato bhūyiṣṭhaiś
+                            jīvadvatsāṃ dogdhrīṃ vatsalāmakṣudrakarmiṇīṃ kule jātāmato
-                            ca guṇairanvitāṃ śmāmāmārogyabalavṛddhaye bālasya | tatrordhvastanī
+                            bhūyiṣṭhaiś ca guṇairanvitāṃ śmāmāmārogyabalavṛddhaye bālasya
-                            karālaṃ kuryāt , lambastanī nāsikāmukhaṃ chādayitvā maraṇam āpādayet |
+                            | tatrordhvastanī karālaṃ kuryāt , lambastanī nāsikāmukhaṃ
-                            tataḥ praśastāyāṃ tithau śiraḥsnātam ahatavāsasam udaṅmukhaṃ śiśum
+                            chādayitvā maraṇam āpādayet | tataḥ praśastāyāṃ tithau
-                            upaveśya dhātrīṃ prāṅmukhīṃ copaveśya dakṣiṇaṃ stanaṃ
+                            śiraḥsnātam ahatavāsasam udaṅmukhaṃ śiśum upaveśya dhātrīṃ
-                            dhautamīṣatparisrutamabhimantrya mantreṇānena pāyayet ||25|| </l>
+                            prāṅmukhīṃ copaveśya dakṣiṇaṃ stanaṃ
+                            dhautamīṣatparisrutamabhimantrya mantreṇānena pāyayet ||25||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 3163: / Line 3339: @@
                     <lg xml:id="SS.3.10.28">
-                        <l> ato 'nyathā nānā stanyopayogasyāsātmyād vyādhijanma bhavati ||28|| </l>
+                        <l> ato 'nyathā nānā stanyopayogasyāsātmyād vyādhijanma bhavati
+                            ||28|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.29">
-                        <l> aparisrute 'pyatistabdhastanyapūrṇastanapānādutsuhitasrotasaḥ śiśoḥ
+                        <l> aparisrute 'pyatistabdhastanyapūrṇastanapānādutsuhitasrotasaḥ
-                            kāsaśvāsavamīprādurbhāvaḥ | tasmād evaṃvidhānāṃ stanyaṃ na pāyayet
+                            śiśoḥ kāsaśvāsavamīprādurbhāvaḥ | tasmād evaṃvidhānāṃ stanyaṃ
-                            ||29|| </l>
+                            na pāyayet ||29|| </l>
                     </lg>
                     <pb facs="475" n="391a"/>
                     <lg xml:id="SS.3.10.30">
-                        <l> krodhaśokāvātsalyādibhiś ca striyāḥ stanyanāśo bhavati | athāsyāḥ
+                        <l> krodhaśokāvātsalyādibhiś ca striyāḥ stanyanāśo bhavati |
-                            kṣīrajananārthaṃ saumanasyam utpādya
+                            athāsyāḥ kṣīrajananārthaṃ saumanasyam utpādya
                             yavagodhūmaśāliṣaṣṭikamāṃsarasasurāsauvīrakapiṇyākalaśunamatsyakaśerukaśṛṅgāṭaka-
-                            bisavidārikandamadhukaśatāvarīnālikālābūkālaśākaprabhṛtīni vidadhyāt
+                            bisavidārikandamadhukaśatāvarīnālikālābūkālaśākaprabhṛtīni
-                            ||30|| </l>
+                            vidadhyāt ||30|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.31">
                         <l> athāsyāḥ stanyam apsu parīkṣeta; tac cecchītalam amalaṃ tanu
-                            śaṅkhāvabhāsam apsu nyastam ekībhāvaṃ gacchaty aphenilam atantum
+                            śaṅkhāvabhāsam apsu nyastam ekībhāvaṃ gacchaty aphenilam
-                            annotplavate 'vasīdati vā tac chuddham iti vidyāt, tena kumārasyārogyaṃ
+                            atantum annotplavate 'vasīdati vā tac chuddham iti vidyāt,
-                            śarīropacayo balavṛddhiś ca bhavati | na ca
+                            tena kumārasyārogyaṃ śarīropacayo balavṛddhiś ca bhavati | na
+                            ca
                             kṣudhitaśokārtaśrāntapraduṣṭadhātugarbhiṇījvaritātikṣīṇātisthūlavidagdhabhaktaviruddhāhāratarpitāyāḥ
                             stanyaṃ pāyayet; nājīrṇauṣadhaṃ ca bālaṃ, doṣauṣadhamalānāṃ
@@ Line 3226: / Line 3404: @@
                     <lg xml:id="SS.3.10.37">
-                        <l> teṣu yathābhihitaṃ mṛdv acchedanīyam auṣadhaṃ mātrayā kṣīrapasya
+                        <l> teṣu yathābhihitaṃ mṛdv acchedanīyam auṣadhaṃ mātrayā
-                            kṣīrasarpiṣā saṃyuktaṃ vidadhyāt, dhātryāś ca kevalaṃ, kṣīrānnād
+                            kṣīrapasya kṣīrasarpiṣā saṃyuktaṃ vidadhyāt, dhātryāś ca
-                            asyātmani dhātryāś ca pūrvavat, annād asya kaṣāyādīn ātmany eva na
+                            kevalaṃ, kṣīrānnād asyātmani dhātryāś ca pūrvavat, annād asya
-                            dhātryāḥ ||37|| </l>
+                            kaṣāyādīn ātmany eva na dhātryāḥ ||37|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.38">
-                        <l> tatra māsād ūrdhvaṃ kṣīrapāyāṅguliparvadvayagrahaṇasaṃmitāmauṣadhamātrāṃ
+                        <l> tatra māsād ūrdhvaṃ
+                            kṣīrapāyāṅguliparvadvayagrahaṇasaṃmitāmauṣadhamātrāṃ
                             vidadhyāt, kolāsthisaṃmitāṃ kalkamātrāṃ kṣīrānnādāya,
                             kolasaṃmitāmannādāyeti ||38|| </l>
@@ Line 3271: / Line 3450: @@
                         <l> mārutaghnaiḥ praśamayet snehasvedopanāhanaiḥ |
                             <caesura/>
-                            <pb facs="476" n="392a"/> gudapāke tu bālānāṃ pittaghnīṃ kārayet kriyām
+                            <pb facs="476" n="392a"/> gudapāke tu bālānāṃ pittaghnīṃ
-                            |
+                            kārayet kriyām |
                             <caesura/>
                              rasāñjanaṃ viśeṣeṇa pānālepanayor hitam ||44||</l>
@@ Line 3280: / Line 3459: @@
                         <l> kṣīrāhārāya sarpiḥ pāyayet
                             siddhārthakavacāmāṃsīpayasyāpāmārgaśatāvarīsārivābrāhmīpippalīharidrākuṣṭhasaindhavasiddhaṃ,
-                            kṣīrānnādāya madhukavacāpippalīcitrakatriphalāsiddham, annādāya
+                            kṣīrānnādāya madhukavacāpippalīcitrakatriphalāsiddham,
+                            annādāya
                             dvipañcamūlīkṣīratagarabhadradārumaricamadhukaviḍaṅgadrākṣardhibrāhmīsiddhaṃ
                             ; tenārogyabalamedhāyūṃṣi śiśorbhavanti ||45|| </l>
@@ Line 3288: / Line 3468: @@
                         <l> bālaṃ punargātrasukhaṃ gṛhṇīyāt, na cainaṃ tarjayet, sahasā na
                             pratibodhayed vitrāsabhayāt, sahasā nāpaharedutkṣipedvā
-                            vātādivighātabhayāt, nopaveśayet kaubjyabhayāt, nityaṃ cainam anuvarteta
+                            vātādivighātabhayāt, nopaveśayet kaubjyabhayāt, nityaṃ cainam
-                            priyaśatairajighāṃsuḥ; evam avihatamanā hy abhivardhate nityam
+                            anuvarteta priyaśatairajighāṃsuḥ; evam avihatamanā hy
-                            udagrasattvasaṃpanno nīrogaḥ suprasannamanāś ca bhavati |
+                            abhivardhate nityam udagrasattvasaṃpanno nīrogaḥ
+                            suprasannamanāś ca bhavati |
                             vātātapavidyutprabhāpādapalatāśūnyāgāranimnasthānagrahacchāyādibhyo
                             durgrahopasargataś ca bālaṃ rakṣet ||46|| </l>
@@ Line 3312: / Line 3493: @@
                     <lg xml:id="SS.3.10.50">
-                        <l> nityam avarodharataś ca syāt kṛtarakṣa upasargabhayāt; prayatnataś ca
+                        <l> nityam avarodharataś ca syāt kṛtarakṣa upasargabhayāt;
-                            grahopasargebhyo rakṣyā bālā bhavanti ||50|| </l>
+                            prayatnataś ca grahopasargebhyo rakṣyā bālā bhavanti ||50||
+                        </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.51">
-                        <l> atha kumāra udvijate trasyati roditi naṣṭasaṃjño bhavati nakhadaśanair
+                        <l> atha kumāra udvijate trasyati roditi naṣṭasaṃjño bhavati
-                            dhātrīmātmānaṃ ca pariṇudati dantān khādati kūjati jṛmbhate bhruvau
+                            nakhadaśanair dhātrīmātmānaṃ ca pariṇudati dantān khādati
-                            vikṣipatyūrdhvaṃ nirīkṣate phenamudvamati sandaṣṭauṣṭhaḥkrūro
+                            kūjati jṛmbhate bhruvau vikṣipatyūrdhvaṃ nirīkṣate
-                            bhinnāmavarcā dīnārtasvaro niśi jāgarti durbalo mlānāṅgo
+                            phenamudvamati sandaṣṭauṣṭhaḥkrūro bhinnāmavarcā dīnārtasvaro
-                            matsyacchucchrundarimatkuṇagandho yathā purā dhātryāḥ stanyamabhilaṣati
+                            niśi jāgarti durbalo mlānāṅgo
-                            tathā nābhilaṣatīti sāmānyena grahopasṛṣṭalakṣaṇamuktaṃ, <title
+                            matsyacchucchrundarimatkuṇagandho yathā purā dhātryāḥ
-                                ana="uttaratantra">vistareṇottare</title> vakṣyāmaḥ ||51|| </l>
+                            stanyamabhilaṣati tathā nābhilaṣatīti sāmānyena
+                            grahopasṛṣṭalakṣaṇamuktaṃ, <title ana="uttaratantra"
+                                >vistareṇottare</title> vakṣyāmaḥ ||51|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.52">
-                        <l> śaktimantaṃ cainaṃ jñātvā yathāvarṇaṃ vidyāṃ grāhayet ||52|| </l>
+                        <l> śaktimantaṃ cainaṃ jñātvā yathāvarṇaṃ vidyāṃ grāhayet ||52||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 3333: / Line 3518: @@
                         <l> athāsmai pañcaviṃśativarṣāya
                                     <choice><corr>ṣoḍaśa</corr><sic>ṣoḍaśadaśa</sic></choice>varṣāṃ
-                            patnīm āvahet pitryadharmārthakāmaprajāḥ prāpsyatīti ||53|| </l>
+                            patnīm āvahet pitryadharmārthakāmaprajāḥ prāpsyatīti ||53||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 3339: / Line 3525: @@
                         <l> ūnaṣoḍaśavarṣāyām aprāptaḥ pañcaviṃśatim |
                             <caesura/>
-                             yady ādhatte pumān garbhaṃ kukṣisthaḥ sa vipadyate ||54|| </l>
+                             yady ādhatte pumān garbhaṃ kukṣisthaḥ sa vipadyate ||54||
+                        </l>
                     </lg>
@@ Line 3350: / Line 3537: @@
                     <pb facs="477" n="393a"/>
                     <lg xml:id="SS.3.10.56">
-                        <l> ativṛddhāyāṃ dīrgharogiṇyāmanyena vā vikāreṇopasṛṣṭāyāṃ garbhādhānaṃ
+                        <l> ativṛddhāyāṃ dīrgharogiṇyāmanyena vā vikāreṇopasṛṣṭāyāṃ
-                            naiva kurvīta | puruṣasyāpy evaṃvidhasya ta eva doṣāḥ saṃbhavanti ||56||
+                            garbhādhānaṃ naiva kurvīta | puruṣasyāpy evaṃvidhasya ta eva
-                        </l>
+                            doṣāḥ saṃbhavanti ||56|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.57.1">
                         <l> tatra pūrvoktaiḥ kāraṇaiḥ patiṣyati garbhe
-                            garbhāśayakaṭīvaṅkṣaṇabastiśūlāni raktadarśanaṃ ca | tatra śītaiḥ
+                            garbhāśayakaṭīvaṅkṣaṇabastiśūlāni raktadarśanaṃ ca | tatra
-                            pariṣekāvagāhapradehādibhir upacarejjīvanīyaśṛtakṣīrapānaiś ca |
+                            śītaiḥ pariṣekāvagāhapradehādibhir
-                            garbhasphuraṇe muhurmuhustatsandhāraṇārthaṃ kṣīramutpalādisiddhaṃ
+                            upacarejjīvanīyaśṛtakṣīrapānaiś ca | garbhasphuraṇe
-                            pāyayet | prasraṃsamāne sadāhapārśvapṛṣṭhaśūlāsṛgdarānāhamūtrasaṅgāḥ,
+                            muhurmuhustatsandhāraṇārthaṃ kṣīramutpalādisiddhaṃ pāyayet |
+                            prasraṃsamāne sadāhapārśvapṛṣṭhaśūlāsṛgdarānāhamūtrasaṅgāḥ,
                             sthānāt sthānaṃ ca prakrāmati garbhe koṣṭhe saṃrambhaḥ, tatra
                             snigdhaśītāḥ kriyāḥ | vedanāyāṃ
                             mahāsahākṣudrasahāmadhukaśvadaṃṣṭrākaṇṭakārikāsiddhaṃ payaḥ
-                            śarkarākṣaudramiśraṃ pāyayet; mūtrasaṅge darbhādisiddham; ānāhe
+                            śarkarākṣaudramiśraṃ pāyayet; mūtrasaṅge darbhādisiddham;
-                            hiṅgusauvarcalalaśunavacāsiddham | atyarthaṃ sravati rakte
+                            ānāhe hiṅgusauvarcalalaśunavacāsiddham | atyarthaṃ sravati
+                            rakte
                             koṣṭhāgārikāgāramṛtpiṇḍasamaṅgādhātakīkusumanavamālikāgairikasarjarasarasāñjanacūrṇaṃ
-                            madhunāvalihyāt, yathālābhaṃ nyagrodhāditvakpravālakalkaṃ vā payasā
+                            madhunāvalihyāt, yathālābhaṃ nyagrodhāditvakpravālakalkaṃ vā
-                            pāyayet, utpalādikalkaṃ vā kaśeruśṛṅgāṭakaśālūkakalkaṃ vā śṛtena payasā,
+                            payasā pāyayet, utpalādikalkaṃ vā kaśeruśṛṅgāṭakaśālūkakalkaṃ
-                            udumbaraphalaudakakandakvāthena vā śarkarāmadhumadhureṇa śālipiṣṭaṃ;
+                            vā śṛtena payasā, udumbaraphalaudakakandakvāthena vā
-                            nyagrodhādisvarasaparipītaṃ vā vastrāvayavaṃ yonyāṃ dhārayet |
+                            śarkarāmadhumadhureṇa śālipiṣṭaṃ; nyagrodhādisvarasaparipītaṃ
-                            athādṛṣṭaśoṇitavedanāyāṃ madhukadevadārumañjiṣṭhāpayasyāsiddhaṃ payaḥ
+                            vā vastrāvayavaṃ yonyāṃ dhārayet | athādṛṣṭaśoṇitavedanāyāṃ
-                            pāyayet, tad evāśmantakaśatāvarīpayasyāsiddhaṃ vidārigandhādisiddhaṃ vā,
+                            madhukadevadārumañjiṣṭhāpayasyāsiddhaṃ payaḥ pāyayet, tad
-                            bṛhatīdvayotpalaśatāvarīsārivāpayasyāmadhukasiddhaṃ vā; evam upakrāntāyā
+                            evāśmantakaśatāvarīpayasyāsiddhaṃ vidārigandhādisiddhaṃ vā,
-                            upāvartante rujo garbhaś cāpy āyate |</l>
+                            bṛhatīdvayotpalaśatāvarīsārivāpayasyāmadhukasiddhaṃ vā; evam
+                            upakrāntāyā upāvartante rujo garbhaś cāpy āyate |</l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.10.57.2">
-                        <l> vyavasthite ca garbhe gavyenodumbaraśalāṭusiddhena payasā bhojayet |
+                        <l> vyavasthite ca garbhe gavyenodumbaraśalāṭusiddhena payasā
-                            atīte lavaṇasnehavarjyābhir yavāgūbhir uddālakādīnāṃ
+                            bhojayet | atīte lavaṇasnehavarjyābhir yavāgūbhir
-                            pācanīyopasaṃskṛtābhir upakrameta yāvanto māsā garbhasya tāvanty ahāni |
+                            uddālakādīnāṃ pācanīyopasaṃskṛtābhir upakrameta yāvanto māsā
-                            bastyudaraśūleṣu purāṇaguḍaṃ dīpanīyasaṃyuktaṃ pāyayed ariṣṭaṃ vā |
+                            garbhasya tāvanty ahāni | bastyudaraśūleṣu purāṇaguḍaṃ
-                            vātopadravagṛhītatvāt srotasāṃ līyate garbhaḥ, so 'tikālam avatiṣṭhamāno
+                            dīpanīyasaṃyuktaṃ pāyayed ariṣṭaṃ vā | vātopadravagṛhītatvāt
-                            vyāpadyate, tāṃ mṛdunā snehādikrameṇopacaret,
+                            srotasāṃ līyate garbhaḥ, so 'tikālam avatiṣṭhamāno vyāpadyate,
+                            tāṃ mṛdunā snehādikrameṇopacaret,
                             utkrośarasasaṃsiddhāmanalpasnehāṃ yavāgūṃ pāyayet,
-                            māṣatilabilvaśalāṭusiddhān vā kulmāṣān bhakṣayen madhumādhvīkaṃ
+                            māṣatilabilvaśalāṭusiddhān vā kulmāṣān bhakṣayen
-                            cānupibet saptarātram | kālātītasthāyini garbhe viśeṣataḥ sadhānyam
+                            madhumādhvīkaṃ cānupibet saptarātram | kālātītasthāyini garbhe
-                            udūkhala musalenābhihanyād viṣame vā yān āsane seveta | vātābhipanna eva
+                            viśeṣataḥ sadhānyam udūkhala musalenābhihanyād viṣame vā yān
-                            śuṣyati garbhaḥ, sa mātuḥ kukṣiṃ na pūrayati mandaṃ spandate ca, taṃ
+                            āsane seveta | vātābhipanna eva śuṣyati garbhaḥ, sa mātuḥ
-                            bṛṃhaṇīyaiḥ payo bhir māṃsarasaiś copacaret | śukraśoṇitaṃ
+                            kukṣiṃ na pūrayati mandaṃ spandate ca, taṃ bṛṃhaṇīyaiḥ payo
-                            vāyunābhiprapannam avakrāntajīvam ādhmāpayaty udaraṃ, taṃ kadācid
+                            bhir māṃsarasaiś copacaret | śukraśoṇitaṃ vāyunābhiprapannam
-                            yadṛcchayopaśāntaṃ naigameṣāpahṛtam iti bhāṣante, tam eva kadācit
+                            avakrāntajīvam ādhmāpayaty udaraṃ, taṃ kadācid
-                            pralīyamānaṃ nāgodaram ity āhuḥ; tatrāpi līnavat pratīkāraḥ ||57|| </l>
+                            yadṛcchayopaśāntaṃ naigameṣāpahṛtam iti bhāṣante, tam eva
+                            kadācit pralīyamānaṃ nāgodaram ity āhuḥ; tatrāpi līnavat
+                            pratīkāraḥ ||57|| </l>
                     </lg>
@@ Line 3436: / Line 3629: @@
                         <l> navame madhukānantāpayasyāsārivāḥ pibet |
                             <caesura/>
-                             kṣīraṃ śuṇṭhīpayasyābhyāṃ siddhaṃ syād daśame hitam ||64||</l>
+                             kṣīraṃ śuṇṭhīpayasyābhyāṃ siddhaṃ syād daśame hitam
+                            ||64||</l>
                     </lg>
@@ Line 3446: / Line 3640: @@
                     <lg xml:id="SS.3.10.66">
-                        <l> nivṛttaprasavāyās tu punaḥ ṣaḍbhyo varṣebhya ūrdhvaṃ prasavam ānāyā
+                        <l> nivṛttaprasavāyās tu punaḥ ṣaḍbhyo varṣebhya ūrdhvaṃ prasavam
-                            nāryāḥ kumāro 'lpāyur bhavati ||66|| </l>
+                            ānāyā nāryāḥ kumāro 'lpāyur bhavati ||66|| </l>
                     </lg>
@@ Line 3453: / Line 3647: @@
                     <lg xml:id="SS.3.10.67">
                         <l> atha garbhiṇīṃ vyādhyutpattāv atyaye chardayen
-                            madhurāmlenānnopahitenānulomayec ca, saṃśamanīyaṃ ca mṛdu vidadhyād
+                            madhurāmlenānnopahitenānulomayec ca, saṃśamanīyaṃ ca mṛdu
-                            annapānayoḥ, aśnīyāc ca mṛduvīryaṃ madhuraprāyaṃ garbhāviruddhaṃ ca,
+                            vidadhyād annapānayoḥ, aśnīyāc ca mṛduvīryaṃ madhuraprāyaṃ
-                            garbhāviruddhāś ca kriyā yathāyogaṃ vidadhīta mṛduprāyāḥ ||67|| </l>
+                            garbhāviruddhaṃ ca, garbhāviruddhāś ca kriyā yathāyogaṃ
+                            vidadhīta mṛduprāyāḥ ||67|| </l>
                     </lg>
@@ Line 3477: / Line 3672: @@
                     <lg xml:id="SS.3.10.trailer">
-                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne garbhiṇīvyākaraṇaṃ śārīraṃ nāma
+                        <l> iti suśrutasaṃhitāyāṃ śārīrasthāne garbhiṇīvyākaraṇaṃ śārīraṃ
-                            daśamo 'dhyāyaḥ ||10|| </l>
+                            nāma daśamo 'dhyāyaḥ ||10|| </l>
                     </lg>
                     <lg xml:id="SS.3.trailer">
-                        <l> iti bhagavatā śrīdhanvantariṇopadiṣṭāyāṃ tacchiṣyeṇa maharṣiṇā suśrutena
+                        <l> iti bhagavatā śrīdhanvantariṇopadiṣṭāyāṃ tacchiṣyeṇa maharṣiṇā
-                            viracitāyāṃ suśrutasaṃhitāyāṃ tṛtīyaṃ śārīrasthānaṃ samāptam |</l>
+                            suśrutena viracitāyāṃ suśrutasaṃhitāyāṃ tṛtīyaṃ śārīrasthānaṃ
+                            samāptam |</l>
                     </lg>
                 </div>

User Tools

Differences

Page Tools

saktumIva