User Tools


Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

Both sides previous revisionPrevious revision
Next revision
Previous revision
wiki:susrutaproject:03-su.sa:provisional-edition_sarirasthana [2026/08/01 16:03] – external edit 127.0.0.1wiki:susrutaproject:03-su.sa:provisional-edition_sarirasthana [2026/09/18 16:29] (current) – external edit 127.0.0.1
Line 3: Line 3:
         <fileDesc>         <fileDesc>
             <titleStmt>             <titleStmt>
-                <title>The Nepalese Version of the Suśrutasaṃhitā, Śārīrasthāna, based on the +                <title>The Nepalese Version of the Suśrutasaṃhitā, Śārīrasthāna, based on 
-                    Nepalese MSS</title>+                    the Nepalese MSS, new edition (NE)</title>
             </titleStmt>             </titleStmt>
  
Line 16: Line 16:
                     <p>Copyright (C) Dominik Wujastyk</p>                     <p>Copyright (C) Dominik Wujastyk</p>
                     <p>                     <p>
-                        <ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/" type="licence" +                        <ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/" 
-                            >Distributed by <ref target="http://sarit.indology.info" type="url" +                            type="licence">Distributed by <ref 
-                                >SARIT</ref> under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 +                                target="http://sarit.indology.info" type="url">SARIT</ref> 
-                            Unported License. </ref>+                            under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported 
 +                            License. </ref>
                     </p>                     </p>
                     <p>Under this licence, you are free <list>                     <p>Under this licence, you are free <list>
-                            <item>to Share — to copy, distribute and transmit the work</item>+                            <item>to Share — to copy, distribute and transmit the 
 +                                work</item>
                             <item>to Remix — to adapt the work </item>                             <item>to Remix — to adapt the work </item>
                         </list></p>                         </list></p>
Line 28: Line 30:
                     <p>                     <p>
                         <list>                         <list>
-                            <item>Attribution — You must attribute the work in the manner specified +                            <item>Attribution — You must attribute the work in the manner 
-                                by the author or licensor (but not in any way that suggests that +                                specified by the author or licensor (but not in any way 
-                                they endorse you or your use of the work).</item> +                                that suggests that they endorse you or your use of the 
-                            <item>Share Alike — If you alter, transform, or build upon this work, +                                work).</item> 
-                                you may distribute the resulting work only under the same or similar +                            <item>Share Alike — If you alter, transform, or build upon 
-                                license to this one.</item>+                                this work, you may distribute the resulting work only 
 +                                under the same or similar license to this one.</item>
                         </list>                         </list>
                     </p>                     </p>
-                    <p>More information and fuller details of this license are given on the Creative +                    <p>More information and fuller details of this license are given on 
-                        Commons website.</p> +                        the Creative Commons website.</p> 
-                    <p>SARIT assumes no responsibility for unauthorised use that infringes the +                    <p>SARIT assumes no responsibility for unauthorised use that infringes 
-                        rights of any copyright owners, known or unknown.</p>+                        the rights of any copyright owners, known or unknown.</p>
                 </availability>                 </availability>
                 <address>                 <address>
Line 48: Line 51:
                 <date>2020-2022</date>                 <date>2020-2022</date>
                 <pubPlace>The University of Alberta</pubPlace>                 <pubPlace>The University of Alberta</pubPlace>
-                <publisher>The Suśruta Project<ptr target="http://sushrutaproject.github.io" +                <publisher>The Suśruta Project<ptr 
-                    /></publisher>+                        target="http://sushrutaproject.github.io"/></publisher>
             </publicationStmt>             </publicationStmt>
  
Line 60: Line 63:
                 </msDesc>                 </msDesc>
                 <listWit>                 <listWit>
-                    <witness xml:id="MN">The <title>Mādhavanidāna</title>, <abbr type="siglum" +                    <witness xml:id="MN">The <title>Mādhavanidāna</title>, <abbr 
-                            >MN</abbr>+                            type="siglum">MN</abbr>
                         <idno type="siglum">Mādhavanidāna</idno></witness>                         <idno type="siglum">Mādhavanidāna</idno></witness>
  
-                    <witness xml:id="NAK_1-1146">MS Kathmandu NAK 1-1146 <abbr type="siglum" +                    <witness xml:id="NAK_1-1146">MS Kathmandu NAK 1-1146 <abbr 
-                            >NA1-1146</abbr> +                            type="siglum">NA1-1146</abbr> 
-                        <idno type="siglum">MS NAK 1-1146</idno> A paper manuscript in Devanāgarī. +                        <idno type="siglum">MS NAK 1-1146</idno> A paper manuscript in 
-                        67 ff. Filmed as reel no A 224-9. Covers 1.8.3 - 1.44.24 of the Sūtrasthāna. </witness>+                        Devanāgarī. 67 ff. Filmed as reel no A 224-9. Covers 1.8.3 - 
 +                        1.44.24 of the Sūtrasthāna. </witness>
  
-                    <witness xml:id="PUL_818">MS Lahore PUL 818 <abbr type="siglum">PUL-818</abbr> +                    <witness xml:id="PUL_818">MS Lahore PUL 818 <abbr type="siglum" 
-                        <idno type="siglum">MS PUL 818</idno> A paper manuscript in Devanāgarī. See +                            >PUL-818</abbr> 
-                        description at PanditProject <ptr+                        <idno type="siglum">MS PUL 818</idno> A paper manuscript in 
 +                        Devanāgarī. See description at PanditProject <ptr
                             target="https://www.panditproject.org/entity/113868/manuscript"                             target="https://www.panditproject.org/entity/113868/manuscript"
                         />.</witness>                         />.</witness>
 +
 +                    <witness xml:id="RORI_6838">MS Jaipur RORI 6838<abbr type="siglum"
 +                            >RORI_6838</abbr>
 +                        <idno type="siglum">Jaipur RORI 6838</idno> A paper manuscript
 +                        in Western Indian Devanāgarī. See description at PanditProject
 +                            <ptr
 +                            target="https://www.panditproject.org/entity/108061/manuscript"
 +                        />. </witness>
                 </listWit>                 </listWit>
  
Line 81: Line 94:
         <revisionDesc>         <revisionDesc>
             <change when="2022-01-17" who="Dominik Wujastyk">Began this file.</change>             <change when="2022-01-17" who="Dominik Wujastyk">Began this file.</change>
-            <change when="2023-10-22" who="Dominik Wujastyk">Started adding draft chapters based on +            <change when="2023-10-22" who="Dominik Wujastyk">Started adding draft chapters 
-                H </change> +                based on H </change> 
-            <change when="2023-10-22" who="Dominik Wujastyk">Added all 10 adhyāyas, based on H. +            <change when="2023-10-22" who="Dominik Wujastyk">Added all 10 adhyāyas, based 
-                Removed MS transcription coding.</change>+                on H. Removed MS transcription coding.</change>
         </revisionDesc>         </revisionDesc>
  
Line 102: Line 115:
                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 1]</head>                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 1]</head>
  
-                    <note xml:lang="en">MS Kathmandu KL 699 (K) is a witness only for 3.1.1 below. </note> +                    <note xml:lang="en">MS Kathmandu KL 699 (K) is a witness only for 
-                    <note xml:lang="en">MS Kathmandu NAK 1-1079 (N) is a witness only up to 3.2.35, +                        3.1.1 below. </note> 
-                        at which point the scribe stopped writing in mid-folio.</note>+                    <note xml:lang="en">MS Kathmandu NAK 1-1079 (N) is a witness only up 
 +                        to 3.2.35, at which point the scribe stopped writing in 
 +                        mid-folio.</note>
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.1">                     <lg xml:id="SS.3.1.1">
Line 119: Line 134:
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.3">                     <lg xml:id="SS.3.1.3">
-                        <l> sarvvabhūtānāṅ kāraṇam akāraṇaṃ sattvarajastamo<pc> </pc>lakṣaṇam +                        <l> sarvvabhūtānāṅ kāraṇam akāraṇaṃ sattvarajastamo<pc 
-                            aṣṭarūpam akhilasyāsya jagataḥ saṃbhavahetur avyaktan nāma | tad ekam +                            > </pc>lakṣaṇam aṣṭarūpam akhilasyāsya jagataḥ saṃbhavahetur 
-                            anekeṣāṃ kṣetrajñānām adhiṣṭhānaṃ samudra ivodakaukasāṃ bhāvānām +                            avyaktan nāma | tad ekam anekeṣāṃ kṣetrajñānām adhiṣṭhānaṃ 
-                                ||<anchor xml:id="SS.3.1.3-n1"/></l>+                            samudra ivodakaukasāṃ bhāvānām ||<anchor xml:id="SS.3.1.3-n1" 
 +                            /></l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.3]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.3]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 129: Line 145:
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.4">                     <lg xml:id="SS.3.1.4">
-                        <l> tasmād avyaktān mahān utpadyate talliṅga eva | talliṅgāc ca mahatas +                        <l> tasmād avyaktān mahān utpadyate talliṅga eva | talliṅgāc ca 
-                            tallakṣaṇa evāhaṅkāra utpadyate | sa trividho vaikārikas taijaso +                            mahatas tallakṣaṇa evāhaṅkāra utpadyate | sa trividho 
-                            bhūtādir iti | tatra vaikārikād ahaṃkārāt tallakṣaṇāny +                            vaikārikas taijaso bhūtādir iti | tatra vaikārikād ahaṃkārāt 
-                            evaikādaśendriyāṇy utpadyante || tad yathā | śrotraṃ tvak cakṣur jjihvā +                            tallakṣaṇāny evaikādaśendriyāṇy utpadyante || tad yathā | 
-                            ghrāṇo vāg<pc> </pc>ghastopastha<pc> </pc>pāyu<pc> </pc>pāda<pc +                            śrotraṃ tvak cakṣur jjihvā ghrāṇo vāg<pc 
-                            > </pc>manānsīti | tatra pūrvvāṇi pañca buddhīndriyāṇi | itarāṇi pañca +                                > </pc>ghastopastha<pc> </pc>pāyu<pc> </pc>pāda<pc 
-                            karmmendriyāṇi | ubhayātmakam manaḥ | bhūtādes tallakṣaṇāny eva +                            > </pc>manānsīti | tatra pūrvvāṇi pañca buddhīndriyāṇi | 
-                            pañcatanmātrāṇy utpadyante || tad yathā || śabdatanmātraṃ | +                            itarāṇi pañca karmmendriyāṇi | ubhayātmakam manaḥ | bhūtādes 
-                            sparśatanmātraṃ | rūpatanmātraṃ | rasatanmātraṃ | gandhatanmātram iti | +                            tallakṣaṇāny eva pañcatanmātrāṇy utpadyante || tad yathā || 
-                            tebhyo bhūtāni vyomānilānalajalorvvyas tebhyas tadviśeṣāḥ+                            śabdatanmātraṃ | sparśatanmātraṃ | rūpatanmātraṃ | 
 +                            rasatanmātraṃ | gandhatanmātram iti | tebhyo bhūtāni 
 +                            vyomānilānalajalorvvyas tebhyas tadviśeṣāḥ
                             śabdasparśarūparasagandhāḥ | evam etāni caturvviṃśati tattvāni                             śabdasparśarūparasagandhāḥ | evam etāni caturvviṃśati tattvāni
                             vyākhyātāni bhavanti |</l>                             vyākhyātāni bhavanti |</l>
Line 145: Line 163:
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.5">                     <lg xml:id="SS.3.1.5">
-                        <l> tatra buddhīndriyāṇāṃ śabdādayo viṣayāḥ | karmmendriyāṇāṃ yathāsaṃkhyaṃ +                        <l> tatra buddhīndriyāṇāṃ śabdādayo viṣayāḥ | karmmendriyāṇāṃ 
-                            vacanādānānandavisarggaviharaṇāni |</l>+                            yathāsaṃkhyaṃ vacanādānānandavisarggaviharaṇāni |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.5]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.5]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.6">                     <lg xml:id="SS.3.1.6">
-                        <l> avyaktam mahān ahaṃkāraḥ pañca tanmātrāṇi cety aṣṭau prakṛtayaḥ | śeṣāḥ +                        <l> avyaktam mahān ahaṃkāraḥ pañca tanmātrāṇi cety aṣṭau 
-                            ṣoḍaśa vikārāḥ |</l>+                            prakṛtayaḥ | śeṣāḥ ṣoḍaśa vikārāḥ |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.6]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.6]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.7">                     <lg xml:id="SS.3.1.7">
-                        <l> svaḥ svaś caiṣāṃ viṣayo 'dhibhūtam |<anchor xml:id="SS.3.1.7-n1"/> +                        <l> svaḥ svaś caiṣāṃ viṣayo 'dhibhūtam |<anchor 
-                            svayam adhyātmam | adhidevan tu |<anchor xml:id="SS.3.1.7-n3"/> atha +                                xml:id="SS.3.1.7-n1"/> svayam adhyātmam | adhidevan tu 
-                            buddher brahmā | ahaṃkārasyeśvaraḥ | manasaś candramāḥ | diśaḥ śrotrasya +                                |<anchor xml:id="SS.3.1.7-n3"/> atha buddher brahmā | 
-                            tvaco vāyuḥ | sūryaś cakṣuṣaḥ | rasanasyāpaḥ | pṛthivī ghrāṇasya | +                            ahaṃkārasyeśvaraḥ | manasaś candramāḥ | diśaḥ śrotrasya | 
-                            vāco 'gniḥ | hastayor indraḥ | pādayor vviṣṇuḥ | pāyor mmitraḥ | +                            tvaco vāyuḥ | sūryaś cakṣuṣaḥ | rasanasyāpaḥ | pṛthivī 
-                            prajāpatir upasthasyeti |<anchor xml:id="SS.3.1.7-n2"/>+                            ghrāṇasya | vāco 'gniḥ | hastayor indraḥ | pādayor vviṣṇuḥ | 
 +                            pāyor mmitraḥ | prajāpatir upasthasyeti |<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.1.7-n2"/>
                         </l>                         </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.7]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.7]</trailer>
Line 172: Line 192:
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.8">                     <lg xml:id="SS.3.1.8">
-                        <l> tatra sarvva evācetanaḥ eṣa varggaḥ |<anchor xml:id="SS.3.1.8-n1"/> +                        <l> tatra sarvva evācetanaḥ eṣa varggaḥ |<anchor 
-                            puruṣaś ca pañcaviṃśatitamaś cetayitā | sa tu karaṇakāryasaṃprayuktaḥ | +                                xml:id="SS.3.1.8-n1"/> puruṣaś ca pañcaviṃśatitamaś 
-                            saty apy acaitanye pradhānasya puruṣakaivalyārthām pravṛttim upadiśanti +                            cetayitā | sa tu karaṇakāryasaṃprayuktaḥ | saty apy acaitanye 
-                            kṣīrādīṃś cātra hetūn udāharanti ||</l>+                            pradhānasya puruṣakaivalyārthām pravṛttim upadiśanti | 
 +                            kṣīrādīṃś cātra hetūn udāharanti ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.8]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.8]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 182: Line 203:
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.9">                     <lg xml:id="SS.3.1.9">
-                        <l> ata ūrdhvam prakṛtipuruṣayoḥ sādharmmyavaidharmmye vyākhyāsyāmaḥ || +                        <l> ata ūrdhvam prakṛtipuruṣayoḥ sādharmmyavaidharmmye 
-                            ubhāv apy anādī ubhāv apy anantau | ubhāv api nityau |<anchor +                            vyākhyāsyāmaḥ || ubhāv apy anādī ubhāv apy anantau | ubhāv api 
-                                xml:id="SS.3.1.9-n1"/> ubhāv apy aparau ubhāv apy aliṅgau ubhau ca +                            nityau |<anchor xml:id="SS.3.1.9-n1"/> ubhāv apy aparau ubhāv 
-                            sarvvagatāv iti ||<anchor xml:id="SS.3.1.9-n4"/> ekā tu prakṛtir acetanā +                            apy aliṅgau ubhau ca sarvvagatāv iti ||<anchor 
-                            triguṇā bījadharmmiṇī prasavadharmminī amadhyasthadharmmiṇī<anchor +                                xml:id="SS.3.1.9-n4"/> ekā tu prakṛtir acetanā triguṇā 
-                                xml:id="SS.3.1.9-n2"/> ceti | bahavas tu puruṣāś cetanāvantaḥ +                            bījadharmmiṇī prasavadharmminī amadhyasthadharmmiṇī<anchor 
-                                |<anchor xml:id="SS.3.1.9-n3"/> aguṇā abījadharmmiṇo +                                xml:id="SS.3.1.9-n2"/> ceti | bahavas tu puruṣāś 
-                            'prasavadharmmiṇo madhyasthadharmmiṇaś ceti |</l>+                            cetanāvantaḥ |<anchor xml:id="SS.3.1.9-n3"/> aguṇā 
 +                            abījadharmmiṇo 'prasavadharmmiṇo madhyasthadharmmiṇaś ceti 
 +                            |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.9]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.9]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 200: Line 223:
                     <lg xml:id="SS.3.1.10">                     <lg xml:id="SS.3.1.10">
                         <l> tatra kāraṇānurūpaṃ kāryam iti kṛtvā sarvva evaite ca viśeṣāḥ                         <l> tatra kāraṇānurūpaṃ kāryam iti kṛtvā sarvva evaite ca viśeṣāḥ
-                            sattvarajastamomayā bhavanti | tadañjanatvāt tanmayatvāc ca tadguṇa eva +                            sattvarajastamomayā bhavanti | tadañjanatvāt tanmayatvāc ca 
-                            puruṣo bhavatīty eke bhāṣante |</l>+                            tadguṇa eva puruṣo bhavatīty eke bhāṣante |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.10]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.10]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 234: Line 257:
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.14">                     <lg xml:id="SS.3.1.14">
-                        <l> yato 'bhihitaṃ tatsambhavadravyasamūho bhūtādir ukta iti |<anchor +                        <l> yato 'bhihitaṃ tatsambhavadravyasamūho bhūtādir ukta iti 
-                                xml:id="SS.3.1.14-n1"/> bhautikāni cendriyāṇy āyurvvede varṇṇyante +                                |<anchor xml:id="SS.3.1.14-n1"/> bhautikāni cendriyāṇy 
-                            tathaivendriyārthāḥ ||</l>+                            āyurvvede varṇṇyante tathaivendriyārthāḥ ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.14]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.14]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 252: Line 275:
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.16">                     <lg xml:id="SS.3.1.16">
-                        <l> na cāyurvvedaśāstreṣūpadiśyante sarvvagatāḥ kṣetrajñā nityāś ca | +                        <l> na cāyurvvedaśāstreṣūpadiśyante sarvvagatāḥ kṣetrajñā nityāś 
-                            asarvvagateṣu ca kṣetrajñeṣu nityeṣu ca puruṣākhyāpakān hetūn udāharanti +                            ca | asarvvagateṣu ca kṣetrajñeṣu nityeṣu ca puruṣākhyāpakān 
-                                āyurvvedasiddhāntāt|<anchor xml:id="SS.3.1.16-n1"/> asarvvagatāḥ +                            hetūn udāharanti āyurvvedasiddhāntāt|<anchor 
-                            kṣetrajñā nityāś ca tiryagyonimānuṣadeveṣu ca sañcaranti +                                xml:id="SS.3.1.16-n1"/> asarvvagatāḥ kṣetrajñā nityāś ca 
-                            dharmmādharmmanimittaṃ |<anchor xml:id="SS.3.1.16-n2"/> ta ete +                            tiryagyonimānuṣadeveṣu ca sañcaranti dharmmādharmmanimittaṃ 
-                            'numānagrāhyāś carāḥ paramasūkṣmāś cetanāvantaḥ śāśvatāḥ śukrārttavayoḥ +                                |<anchor xml:id="SS.3.1.16-n2"/> ta ete 'numānagrāhyāś 
-                            sannipāteṣv abhivyajyante | yato 'bhihitam pañcamahābhūtaśarīrisamavāyaḥ +                            carāḥ paramasūkṣmāś cetanāvantaḥ śāśvatāḥ śukrārttavayoḥ 
-                            puruṣa iti |<anchor xml:id="SS.3.1.16-n3"/> sa khalv eṣa karmmapuruṣaś+                            sannipāteṣv abhivyajyante | yato 'bhihitam 
 +                            pañcamahābhūtaśarīrisamavāyaḥ puruṣa iti |<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.1.16-n3"/> sa khalv eṣa karmmapuruṣaś
                             cikitsāyām adhikṛtaḥ |</l>                             cikitsāyām adhikṛtaḥ |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.16]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.16]</trailer>
Line 270: Line 295:
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.17">                     <lg xml:id="SS.3.1.17">
-                        <l> tasya khalu sukhaduḥkhecchādveṣaprayatnaḥ prāṇāpānau nimeṣonmeṣau +                        <l> tasya khalu sukhaduḥkhecchādveṣaprayatnaḥ prāṇāpānau 
-                            buddhir mmanaḥ saṃkalpo vicāraṇānusmṛtijñānam adhyavasāyo +                            nimeṣonmeṣau buddhir mmanaḥ saṃkalpo vicāraṇānusmṛtijñānam 
-                            viṣayopalabdhiś ca guṇāḥ |</l>+                            adhyavasāyo viṣayopalabdhiś ca guṇāḥ |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.17]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.17]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.18">                     <lg xml:id="SS.3.1.18">
-                        <l> sāttvikās tu ānṛśaṃsyaṃ samvibhāgarucitā titikṣā satyan dharma āstikyaṃ +                        <l> sāttvikās tu ānṛśaṃsyaṃ samvibhāgarucitā titikṣā satyan dharma 
-                            jñānaṃ buddhir medhā dhṛtir anabhiṣvaṅgatā ca || rājasās tu +                            āstikyaṃ jñānaṃ buddhir medhā dhṛtir anabhiṣvaṅgatā ca || 
-                                duḥkha<pc> </pc>bahulatā<pc> </pc>pradānaṃ duḥśīlatvam akāruṇyam +                            rājasās tu duḥkha<pc> </pc>bahulatā<pc> </pc>pradānaṃ 
-                            ānṛtikatvam ahaṃkāro dambho māno harṣaḥ kāmakrodhaś ceti || tāmasās tu +                            duḥśīlatvam akāruṇyam ānṛtikatvam ahaṃkāro dambho māno harṣaḥ 
-                            viṣāditvaṃ nāstikyam adharmmaśīlatā buddhinirodho 'jñānaṃ durmedhastvam+                            kāmakrodhaś ceti || tāmasās tu viṣāditvaṃ nāstikyam 
 +                            adharmmaśīlatā buddhinirodho 'jñānaṃ durmedhastvam
                             akarmmaśīlatā nidrālutvañ ceti ||</l>                             akarmmaśīlatā nidrālutvañ ceti ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.18]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.18]</trailer>
Line 287: Line 313:
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.19">                     <lg xml:id="SS.3.1.19">
-                        <l> āntarikṣās tu śabdaḥ śabdendriyaṃ sarvvacchidrasamūho viviktatā ca +                        <l> āntarikṣās tu śabdaḥ śabdendriyaṃ sarvvacchidrasamūho 
-                                |<anchor xml:id="SS.3.1.19-n1"/> vāyavyās tu sparśaḥ sparśendriyaṃ +                            viviktatā ca |<anchor xml:id="SS.3.1.19-n1"/> vāyavyās tu 
-                            sarvvaceṣṭāsamūhaḥ sarvvaśarīraspandanaṃ laghutā ca | taijasās tu rūpaṃ +                            sparśaḥ sparśendriyaṃ sarvvaceṣṭāsamūhaḥ sarvvaśarīraspandanaṃ 
-                            rūpendriyaṃ varṇṇaḥ santāpo bhrājiṣṇutā paktir amarṣas taikṣṇyañ ca | +                            laghutā ca | taijasās tu rūpaṃ rūpendriyaṃ varṇṇaḥ santāpo 
-                            āpyās tu raso ca rasendriyaṃ sarvvadravasamūho gurutā śaityaṃ sneho +                            bhrājiṣṇutā paktir amarṣas taikṣṇyañ ca | āpyās tu raso ca 
-                            retaś ca | pārthivās tu gandho gandhendriyaṃ sarvvamūrttisamūho gurutā +                            rasendriyaṃ sarvvadravasamūho gurutā śaityaṃ sneho retaś ca | 
-                            ca |</l>+                            pārthivās tu gandho gandhendriyaṃ sarvvamūrttisamūho gurutā ca 
 +                            |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.19]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.19]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 300: Line 327:
  
                     <lg xml:id="SS.3.1.20">                     <lg xml:id="SS.3.1.20">
-                        <l> tatra sattvabahulam ākāśaṃ | rajobahulo vāyuḥ | sattvarajobahulo 'gniḥ | +                        <l> tatra sattvabahulam ākāśaṃ | rajobahulo vāyuḥ | 
-                            sattvatamobahulā āpaḥ | tamobahulā pṛthivī ||</l>+                            sattvarajobahulo 'gniḥ | sattvatamobahulā āpaḥ | tamobahulā 
 +                            pṛthivī ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.20]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.20]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 344: Line 372:
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.3">                     <lg xml:id="SS.3.2.3">
-                        <l> vāta<pc> </pc>pitta<pc> </pc>śleṣma<anchor xml:id="SS.3.2.3-n1" +                        <l> vāta<pc> </pc>pitta<pc> </pc>śleṣma<anchor 
-                                /><pc> </pc>śoṇita<pc> </pc>kuṇapa<pc> </pc>granthi<pc +                                xml:id="SS.3.2.3-n1"/><pc> </pc>śoṇita<pc 
-                                > </pc>pūti<pc> </pc>pūya<pc> </pc>kṣīṇa<pc> </pc>mūtra<pc +                                > </pc>kuṇapa<pc> </pc>granthi<pc> </pc>pūti<pc 
-                                > </pc>purīṣa<pc> </pc>retāṃsi prajotpādaneṣv asamarthāni bhavanti | </l>+                                > </pc>pūya<pc> </pc>kṣīṇa<pc> </pc>mūtra<pc 
 +                                > </pc>purīṣa<pc> </pc>retāṃsi prajotpādaneṣv asamarthāni 
 +                            bhavanti | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.3]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.3]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 354: Line 384:
                     <lg xml:id="SS.3.2.4">                     <lg xml:id="SS.3.2.4">
                         <l> teṣu vātavarṇṇavedanaṃ vātena | pittavarṇṇavedanaṃ pittena |                         <l> teṣu vātavarṇṇavedanaṃ vātena | pittavarṇṇavedanaṃ pittena |
-                            śleṣmavarṇṇavedanaṃ śleṣmaṇā | śoṇitavarṇṇam pittavedanaṃ śoṇitena | +                            śleṣmavarṇṇavedanaṃ śleṣmaṇā | śoṇitavarṇṇam pittavedanaṃ 
-                            kuṇapañ ca raktena | granthibhūtaṃ śleṣmavātābhyāṃ | pūtipūyanibhaṃ +                            śoṇitena | kuṇapañ ca raktena | granthibhūtaṃ śleṣmavātābhyāṃ 
-                            pittaśoṇitābhyāṃ | kṣīṇaśukraṃ pittamārutābhyāṃ | mūtrapurīṣagandhi +                            | pūtipūyanibhaṃ pittaśoṇitābhyāṃ | kṣīṇaśukraṃ 
-                            sannipātena | teṣu kuṇapa<pc> </pc>granthi<pc> </pc>pūti<pc +                            pittamārutābhyāṃ | mūtrapurīṣagandhi sannipātena | teṣu 
-                                > </pc>pūya<pc> </pc>retasaḥ kṛcchrasādhyāḥ | mūtrapurīṣaretasas tv +                                kuṇapa<pc> </pc>granthi<pc> </pc>pūti<pc 
-                            asādhyā iti | </l>+                                > </pc>pūya<pc> </pc>retasaḥ kṛcchrasādhyāḥ | 
 +                            mūtrapurīṣaretasas tv asādhyā iti | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.4]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.4]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.5">                     <lg xml:id="SS.3.2.5">
-                        <l> ārttavam api tribhir ddoṣaiḥ śoṇitacaturthaih pṛthak dvandvais tribhiḥ +                        <l> ārttavam api tribhir ddoṣaiḥ śoṇitacaturthaih pṛthak dvandvais 
-                            samastaiś copasṛṣṭam abījan bhavati | tad api doṣavarṇṇavedanābhir +                            tribhiḥ samastaiś copasṛṣṭam abījan bhavati | tad api 
-                            vvijñeyaṃ | teṣu kuṇapagranthi<pc> </pc>pūtipūya<pc> </pc>prakāśan tad +                            doṣavarṇṇavedanābhir vvijñeyaṃ | teṣu kuṇapagranthi<pc 
-                            asādhyaṃ sādhyam anyac ceti || </l>+                                > </pc>pūtipūya<pc> </pc>prakāśan tad asādhyaṃ sādhyam 
 +                            anyac ceti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.5]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.5]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 381: Line 413:
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.6.1">                     <lg xml:id="SS.3.2.6.1">
-                        <l> tatra vātātmake retasi bilvavidārīkṣīram āsthāpanam | madhūka<pc +                        <l> tatra vātātmake retasi bilvavidārīkṣīram āsthāpanam | 
-                                > </pc>rāsnā<pc> </pc>devadāru<pc> </pc>sarala<pc> </pc>vipakvan +                                madhūka<pc> </pc>rāsnā<pc> </pc>devadāru<pc 
-                            tailan tad uttarabastiṣu vidadhyāt || dāḍima<pc +                                > </pc>sarala<pc> </pc>vipakvan tailan tad uttarabastiṣu 
-                                > </pc>mātuluṅga<pc> </pc>phala<pc> </pc>saindhava<pc +                            vidadhyāt || dāḍima<pc> </pc>mātuluṅga<pc 
-                                > </pc>kṣāra<pc> </pc>vasukavasira<pc> </pc>siddhaṃ sarppiḥ pāyayet +                                > </pc>phala<pc> </pc>saindhava<pc> </pc>kṣāra<pc 
-                            || </l>+                                > </pc>vasukavasira<pc> </pc>siddhaṃ sarppiḥ pāyayet || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[3.2.6.1]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[3.2.6.1]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.6.2">                     <lg xml:id="SS.3.2.6.2">
-                        <l> pittātmake retasi payasyāśrīparṇṇīmadhukavipakvaṃ kṣīram āsthāpanaṃ | +                        <l> pittātmake retasi payasyāśrīparṇṇīmadhukavipakvaṃ kṣīram 
-                            sarjjadhavakalkaṃ yonyā dhārayet | madhukavipakvaṃ tailam anuvāsanaṃ | +                            āsthāpanaṃ | sarjjadhavakalkaṃ yonyā dhārayet | 
-                            tad evottarabastiñ ca vidadhyāt | kāṇḍekṣu<pc> </pc>śvadaṃṣtrā<pc +                            madhukavipakvaṃ tailam anuvāsanaṃ | tad evottarabastiñ ca 
-                                > </pc>guḍūcī<pc> </pc>madhuparṇṇī<pc> </pc>bhṛṅga<pc +                            vidadhyāt | kāṇḍekṣu<pc> </pc>śvadaṃṣtrā<pc 
-                                > </pc>pañcamūla<pc> </pc>siddhaṃ sarppiḥ pāyayet || </l>+                                > </pc>guḍūcī<pc> </pc>madhuparṇṇī<pc 
 +                                > </pc>bhṛṅga<pc> </pc>pañcamūla<pc> </pc>siddhaṃ sarppiḥ 
 +                            pāyayet || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[3.2.6.2]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[3.2.6.2]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 401: Line 435:
                     <lg xml:id="SS.3.2.6.3">                     <lg xml:id="SS.3.2.6.3">
                         <l> śleṣmātmake retasi rājavṛkṣakaṣāyam āsthāpanaṃ |                         <l> śleṣmātmake retasi rājavṛkṣakaṣāyam āsthāpanaṃ |
-                            pippalīviḍaṅgamadhuvipakvan tailam anuvāsanan | tad evottarabastiñ ca +                            pippalīviḍaṅgamadhuvipakvan tailam anuvāsanan | tad 
-                            vidadhyāt | pāṣaṇabheda<pc> </pc>kāśmaryāmalaka<pc +                            evottarabastiñ ca vidadhyāt | pāṣaṇabheda<pc 
-                                > </pc>pippalī<pc> </pc>vasuka<pc> </pc>vasira<pc> </pc>siddhaṃ +                                > </pc>kāśmaryāmalaka<pc> </pc>pippalī<pc 
-                            ghṛtam prayacchet pānārthaṃ || </l>+                                > </pc>vasuka<pc> </pc>vasira<pc> </pc>siddhaṃ ghṛtam 
 +                            prayacchet pānārthaṃ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[3.2.6.3]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[3.2.6.3]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 413: Line 448:
                              pāyayen manujaṃ sarpir bhiṣak śoṇita<pc> </pc>retasi |                              pāyayen manujaṃ sarpir bhiṣak śoṇita<pc> </pc>retasi |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             dhātakīpuṣpakhadira<pc> </pc>dāḍimārjjuna<pc> </pc>sādhitam || </l>+                             dhātakīpuṣpakhadira<pc> </pc>dāḍimārjjuna<pc> </pc>sādhitam 
 +                            || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.7]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.7]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 474: Line 510:
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add5">                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add5">
-                        <l> tatrāśaṇavātātmake bhaṅgābhadradārukāśmaryaphalasiddhaṃ ghṛtam pāyayet |+                        <l> tatrāśaṇavātātmake bhaṅgābhadradārukāśmaryaphalasiddhaṃ ghṛtam 
 +                            pāyayet |
                             <caesura/>                             <caesura/>
                              payasyā kāśmarya<pc> </pc>phala<pc> </pc>kṣīra<pc                              payasyā kāśmarya<pc> </pc>phala<pc> </pc>kṣīra<pc
Line 489: Line 526:
                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add7">                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add7">
                         <l> kākolīkṣīravidārīkvāthaṃ śarkkarāyuktam pāyayet |                         <l> kākolīkṣīravidārīkvāthaṃ śarkkarāyuktam pāyayet |
-                            madhūkapuṣpakāśmaryaphalakvātham phānitayuktam vā candanapayasyākalkaṃ +                            madhūkapuṣpakāśmaryaphalakvātham phānitayuktam vā 
-                            yonyān dhārayet | nimbagairikakaṣāyam ācamanaṃ || śleṣmātmake +                            candanapayasyākalkaṃ yonyān dhārayet | nimbagairikakaṣāyam 
-                            bhadraśriyakaṭukarohiṇīkaṣāyam pāyayet | kṣīravṛkṣaprabālakalkam vā | +                            ācamanaṃ || śleṣmātmake bhadraśriyakaṭukarohiṇīkaṣāyam pāyayet 
-                            tindukakapithaśalāṭucūrṇṇam vā kṣaudreṇa lehayet | sarjjadhavakalkaṃ +                            | kṣīravṛkṣaprabālakalkam vā | tindukakapithaśalāṭucūrṇṇam vā 
-                            yonyān dhārayet | lodhratindukakaṣāyam ācamanaṃ || </l>+                            kṣaudreṇa lehayet | sarjjadhavakalkaṃ yonyān dhārayet | 
 +                            lodhratindukakaṣāyam ācamanaṃ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add7]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add7]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add8">                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add8">
-                        <l> granthibhūte śṛṅgaverapāṭhācūrṇṇayuktaṃ śvetasurasām prayacchet | +                        <l> granthibhūte śṛṅgaverapāṭhācūrṇṇayuktaṃ śvetasurasām 
-                            kuṣṭhabhadradārukalkaṃ yonyān dhārayet | teṣām eva kaṣāyam ācamanaṃ || </l>+                            prayacchet | kuṣṭhabhadradārukalkaṃ yonyān dhārayet | teṣām 
 +                            eva kaṣāyam ācamanaṃ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add8]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add8]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 505: Line 544:
                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add9">                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add9">
                         <l> kuṇapākhye mañjiṣṭhābhadraśriyakaṣāyaṃ pāyayet ||                         <l> kuṇapākhye mañjiṣṭhābhadraśriyakaṣāyaṃ pāyayet ||
-                            kuṭajaphalabhadraśriyacandanam vā śarkkarāyuktaṃ || pūyābhe vā tad eva +                            kuṭajaphalabhadraśriyacandanam vā śarkkarāyuktaṃ || pūyābhe vā 
-                            prayacchet |</l>+                            tad eva prayacchet |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add9]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add9]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add10">                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add10">
-                        <l> khadirārjjunakalkaṃ yonyāṃ hārayet | tayor eva kaṣāyam ācamanaṃ || +                        <l> khadirārjjunakalkaṃ yonyāṃ hārayet | tayor eva kaṣāyam 
-                            krimijāte vidañgapāribhadrakamañjiṣṭhākaṣāyam pāyayet | </l>+                            ācamanaṃ || krimijāte vidañgapāribhadrakamañjiṣṭhākaṣāyam 
 +                            pāyayet | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add10]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add10]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add11">                     <lg xml:id="SS.3.2.10.add11">
-                        <l> kṣaudrayuktaṃ surāṣṭāṣṭrārocanākalkam bhadraśriyakalkaṃ yonyān dhāryet | +                        <l> kṣaudrayuktaṃ surāṣṭāṣṭrārocanākalkam bhadraśriyakalkaṃ yonyān 
-                            tayor eva kaṣāyam ācamanam bhavati || </l>+                            dhāryet | tayor eva kaṣāyam ācamanam bhavati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add11]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add11]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 574: Line 614:
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.24">                     <lg xml:id="SS.3.2.24">
-                        <l> evam aduṣṭaśukraḥ śuddhārtavā || <anchor xml:id="SS.3.2.2-24"/>+                        <l> evam aduṣṭaśukraḥ śuddhārtavā || <anchor xml:id="SS.3.2.24-n1" 
 +                            />
                         </l>                         </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.24]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.24]</trailer>
Line 584: Line 625:
                         <l> ṛtau prathama<pc> </pc>divasāt prabhṛti brahmacāriṇī                         <l> ṛtau prathama<pc> </pc>divasāt prabhṛti brahmacāriṇī
                                 snānānulepanālaṅkāra<pc> </pc>vilekhana<pc> </pc>virahitā                                 snānānulepanālaṅkāra<pc> </pc>vilekhana<pc> </pc>virahitā
-                                divāsvapnāñjanāśru<pc> </pc>pātābhyaṅga<pc> </pc>nakha<pc +                                divāsvapnāñjanāśru<pc> </pc>pātābhyaṅga<pc 
-                                > </pc>cchedana<pc> </pc>pradhāvana<pc> </pc>hasana<pc+                                > </pc>nakha<pc> </pc>cchedana<pc 
 +                                > </pc>pradhāvana<pc> </pc>hasana<pc
                                 > </pc>kathanātiśabda<pc> </pc>śravaṇāyāsam pariharet |                                 > </pc>kathanātiśabda<pc> </pc>śravaṇāyāsam pariharet |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             kiṃ kāraṇaṃ | divā svapatyā badhiraḥ | añjanād andhaḥ | rodanād +                             kiṃ kāraṇaṃ | divā svapatyā badhiraḥ | añjanād andhaḥ | 
-                            vikṛtadṛṣṭiḥ | snānānulepanād duḥśīlaḥ | tailābhyaṅgāt kuṣṭhī | +                            rodanād vikṛtadṛṣṭiḥ | snānānulepanād duḥśīlaḥ | tailābhyaṅgāt 
-                            nakhāvakarttanāt kunakhaḥ | pralepanāt khalatiḥ | mārutāyāsasevanād +                            kuṣṭhī | nakhāvakarttanāt kunakhaḥ | pralepanāt khalatiḥ | 
-                            unmatto garbhbho bhavatīty evam etān<anchor xml:id="SS.3.2.25-n1"/> +                            mārutāyāsasevanād unmatto garbhbho bhavatīty evam etān<anchor 
-                            pariharet ||+                                xml:id="SS.3.2.25-n1"/> pariharet ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             darbha<pc> </pc>saṃstaraṇa<pc> </pc>śāyinīṃ karatala<pc +                             darbha<pc> </pc>saṃstaraṇa<pc> </pc>śāyinīṃ 
-                                > </pc>śarāva<pc> </pc>parṇṇānām anyatama<pc> </pc>bhojinīṃ haviṣyaṃ +                                karatala<pc> </pc>śarāva<pc> </pc>parṇṇānām 
-                            tryahaṃ bharttā rakṣet | tataḥ śuddhasnātān tu caturthyām +                                anyatama<pc> </pc>bhojinīṃ haviṣyaṃ tryahaṃ bharttā rakṣet 
-                                anāhata<pc> </pc>vastravāsinīm alaṅkṛtāṃ kṛtamaṅgalasvasti<pc+                            | tataḥ śuddhasnātān tu caturthyām anāhata<pc 
 +                            > </pc>vastravāsinīm alaṅkṛtāṃ kṛtamaṅgalasvasti<pc
                             > </pc>vācanām bharttāran darśayed |                             > </pc>vācanām bharttāran darśayed |
                             <caesura/>                             <caesura/>
Line 623: Line 666:
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.28">                     <lg xml:id="SS.3.2.28">
-                        <l> tato 'parāhṇe pumān sarppiḥkṣīrābhyāṃ śālyodanam abhiprāśya māsaṃ +                        <l> tato 'parāhṇe pumān sarppiḥkṣīrābhyāṃ śālyodanam abhiprāśya 
-                            brahmacārī tailamāṣottāhārān nārīm upagacched rātrau sāmabhir +                            māsaṃ brahmacārī tailamāṣottāhārān nārīm upagacched rātrau 
-                            abhiviśvāsya vikalpyam evaṃ caturthyāṃ ṣāṣṭhyām aṣṭamyān daśamyāṃ +                            sāmabhir abhiviśvāsya vikalpyam evaṃ caturthyāṃ ṣāṣṭhyām 
-                            dvādaśyāñ copeyād |<anchor xml:id="SS.3.2.28-n1"/>+                            aṣṭamyān daśamyāṃ dvādaśyāñ copeyād |<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.2.28-n1"/>
                         </l>                         </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.28]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.28]</trailer>
Line 660: Line 704:
                     <lg xml:id="SS.3.2.32">                     <lg xml:id="SS.3.2.32">
                         <l> labdhagarbhā<anchor xml:id="SS.3.2.32-n1"/> teṣv evāhaḥsu                         <l> labdhagarbhā<anchor xml:id="SS.3.2.32-n1"/> teṣv evāhaḥsu
-                                lakṣmaṇā<pc> </pc>vaṭa<pc> </pc>śuṅgā<pc> </pc>sahadevā<pc +                                lakṣmaṇā<pc> </pc>vaṭa<pc> </pc>śuṅgā<pc 
-                                > </pc>viśva<pc> </pc>devānām anyatamam abhiṣūyāt | trīṃś caturo vā +                                > </pc>sahadevā<pc> </pc>viśva<pc> </pc>devānām anyatamam 
-                            bindūn dadyād dakṣiṇe nāsāpuṭe putrakāmāyai vāme strīkāmāyai na cainan +                            abhiṣūyāt | trīṃś caturo vā bindūn dadyād dakṣiṇe nāsāpuṭe 
-                            niṣṭhīved iti || </l>+                            putrakāmāyai vāme strīkāmāyai na cainan niṣṭhīved iti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.32]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.32]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 723: Line 767:
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.22">                     <lg xml:id="SS.3.2.22">
-                        <l> tatra māṃsa<pc> </pc>kulatthāmla<pc> </pc>tilamāṣasurā hitāḥ ||+                        <l> tatra māṃsa<pc> </pc>kulatthāmla<pc> </pc>tilamāṣasurā hitāḥ 
 +                            ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
                              pāne mūtram udaśvic ca dadhiśuktañ ca bhojane | </l>                              pāne mūtram udaśvic ca dadhiśuktañ ca bhojane | </l>
Line 751: Line 796:
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.35">                     <lg xml:id="SS.3.2.35">
-                        <l> tatra tejodhātur varṇṇānām prabhavaḥ iti kṛtvā yadā garbhotpattāv +                        <l> tatra tejodhātur varṇṇānām prabhavaḥ iti kṛtvā yadā 
-                            apāndhātuprāyam āhāram bhavati tadā garbhbhasya gauratvaṃ |<anchor +                            garbhotpattāv apāndhātuprāyam āhāram bhavati tadā garbhbhasya 
-                                xml:id="SS.3.2.35-n1"/> pṛthivīdhātuprāyaḥ kṛṣṇatvaṃ | +                            gauratvaṃ |<anchor xml:id="SS.3.2.35-n1"/> pṛthivīdhātuprāyaḥ 
-                            pṛthivyākāśadhātuprāyaḥ śyāmatvaṃ | yādṛdvarṇṇam āhāram upasevate +                            kṛṣṇatvaṃ | pṛthivyākāśadhātuprāyaḥ śyāmatvaṃ | yādṛdvarṇṇam 
-                            garbhbhiṇī tadvarṇṇaḥ prasavo bhavatīty eke bhāṣante | yathā +                            āhāram upasevate garbhbhiṇī tadvarṇṇaḥ prasavo bhavatīty eke 
-                            kṛṣṇapītaśvetāsu bhūmiṣu sarppa<pc> </pc>vṛścika<pc +                            bhāṣante | yathā kṛṣṇapītaśvetāsu bhūmiṣu sarppa<pc 
-                                > </pc>galagoḍikādayaḥ<anchor xml:id="SS.3.2.35-n3"/> satvāḥ +                                > </pc>vṛścika<pc> </pc>galagoḍikādayaḥ<anchor 
-                            kṛṣṇapītaśvetā iti ||<anchor xml:id="SS.3.2.35-n2"/> tatra dṛṣṭibhāgam +                                xml:id="SS.3.2.35-n3"/> satvāḥ kṛṣṇapītaśvetā iti 
-                            apratipannan tejodhātur jjātyandhaṃ karoti | tad eva raktānugataṃ +                                ||<anchor xml:id="SS.3.2.35-n2"/> tatra dṛṣṭibhāgam 
-                            raktākṣaṃ | śleṣmānugataṃ śuklākṣaṃ | pittānugatam piṅgākṣaṃ | +                            apratipannan tejodhātur jjātyandhaṃ karoti | tad eva 
-                            vātānugatam vikṛtākṣaṃ || </l>+                            raktānugataṃ raktākṣaṃ | śleṣmānugataṃ śuklākṣaṃ | 
 +                            pittānugatam piṅgākṣaṃ | vātānugatam vikṛtākṣaṃ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.35]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.35]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 798: Line 844:
                         <l> raktaṅ kaphayutaṃ yasya yadā vrajati locane ||                         <l> raktaṅ kaphayutaṃ yasya yadā vrajati locane ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             kapotanīle nayane rakte vā jāyete nṛṇāṃ<anchor xml:id="SS.3.2.35.4-n1" +                             kapotanīle nayane rakte vā jāyete nṛṇāṃ<anchor 
-                            /> || </l>+                                xml:id="SS.3.2.35.4-n1"/> || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[3.2.35.4]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[3.2.35.4]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 916: Line 962:
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.50">                     <lg xml:id="SS.3.2.50">
-                        <l> sarppa<pc> </pc>vṛścika<pc> </pc>kuṣmāṇḍa<pc> </pc>vikṛtākṛtayas tu te |+                        <l> sarppa<pc> </pc>vṛścika<pc> </pc>kuṣmāṇḍa<pc 
 +                            > </pc>vikṛtākṛtayas tu te |
                             <caesura/>                             <caesura/>
                              garbhbhā evamvidhāś cānye jñeyāḥ pāpakṛto bhṛśaṃ || </l>                              garbhbhā evamvidhāś cānye jñeyāḥ pāpakṛto bhṛśaṃ || </l>
Line 951: Line 998:
  
                     <lg xml:id="SS.3.2.55">                     <lg xml:id="SS.3.2.55">
-                        <l> niśvāsocchvāsa<pc> </pc>saṃkṣobha<pc> </pc>svapnāṅ garbhbho 'tha +                        <l> niśvāsocchvāsa<pc> </pc>saṃkṣobha<pc> </pc>svapnāṅ garbhbho 
-                            gacchati |+                            'tha gacchati |
                             <caesura/>                             <caesura/>
                              mātur nniḥśvasitocchvāsasaṃkṣobhasvapnasaṃbhavān || </l>                              mātur nniḥśvasitocchvāsasaṃkṣobhasvapnasaṃbhavān || </l>
Line 968: Line 1015:
                         <l> bhāvitāḥ pūrvvadeheṣu satataṃ śāstrabuddhayaḥ |                         <l> bhāvitāḥ pūrvvadeheṣu satataṃ śāstrabuddhayaḥ |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             bhavanti sattva<pc> </pc>bahulāḥ pūrvvajātismarā narāḥ || <anchor +                             bhavanti sattva<pc> </pc>bahulāḥ pūrvvajātismarā narāḥ || 
-                                xml:id="SS.3.2.57-n1"/>+                                <anchor xml:id="SS.3.2.57-n1"/>
                         </l>                         </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.57]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.57]</trailer>
Line 980: Line 1027:
                     </lg>                     </lg>
  
-                    <lg xml:id="SS.3.2.trailer"><l>iti śārīraṃ dvitīyo 'dhyāyaḥ || ||</l></lg>+                    <xml:id="SS.3.2.trailer">iti śārīraṃ dvitīyo 'dhyāyaḥ || ||</p> 
  
                 </div>                 </div>
Line 998: Line 1046:
  
                     <lg xml:id="SS.3.3.3">                     <lg xml:id="SS.3.3.3">
-                        <l> saumyaṃ śukram ārttavam āgneyam itareṣām apy atra bhūtānāṃ sānnidhyam +                        <l> saumyaṃ śukram ārttavam āgneyam itareṣām apy atra bhūtānāṃ 
-                            asty aṇunā viśeṣeṇa parasparopakārāt parasparānupraveśāc ca || <anchor +                            sānnidhyam asty aṇunā viśeṣeṇa parasparopakārāt 
-                                xml:id="SS.3.3.3-n1"/>+                            parasparānupraveśāc ca || <anchor xml:id="SS.3.3.3-n1"/>
                         </l>                         </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.3]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.3]</trailer>
Line 1008: Line 1056:
  
                     <lg xml:id="SS.3.3.4">                     <lg xml:id="SS.3.3.4">
-                        <l> tatra dampatyoḥ samprayoge tejaḥ śarīrād vāyus samīrayati | tatra +                        <l> tatra dampatyoḥ samprayoge tejaḥ śarīrād vāyus samīrayati | 
-                                tejonila<pc> </pc>sannipātāc chukraṃ cyutaṃ yonim abhiprapadyate | +                            tatra tejonila<pc> </pc>sannipātāc chukraṃ cyutaṃ yonim 
-                            saṃsṛjyate cārttavena | tato 'gnīṣomasaṃyogāt saṃsṛjyamāno garbbhāśayam +                            abhiprapadyate | saṃsṛjyate cārttavena | tato 'gnīṣomasaṃyogāt 
-                            anuprapadyate | kṣettrajñaś cetayitā spraṣṭā ghrātā draṣṭā śrotā +                            saṃsṛjyamāno garbbhāśayam anuprapadyate | kṣettrajñaś cetayitā 
-                            rasayitā puruṣo gantā sākṣī dhātā vaktā yaḥ ko 'sāv ādya āyur ity evam +                            spraṣṭā ghrātā draṣṭā śrotā rasayitā puruṣo gantā sākṣī dhātā 
-                            ādibhiḥ paryāyavācakair nnāmabhir abhidhīyate | daivasaṃyogād akṣayo +                            vaktā yaḥ ko 'sāv ādya āyur ity evam ādibhiḥ paryāyavācakair 
-                            'vyayo 'cintyo bhūtātmā satvarajastamobhir ddevāsurair aparaiś ca saha+                            nnāmabhir abhidhīyate | daivasaṃyogād akṣayo 'vyayo 'cintyo 
 +                            bhūtātmā sattvarajastamobhir ddevāsurair aparaiś ca saha
                             bhāvair vvāyunā preryamāṇo garbbhāśayam anupraviśati || </l>                             bhāvair vvāyunā preryamāṇo garbbhāśayam anupraviśati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.4]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.4]</trailer>
Line 1020: Line 1069:
  
                     <lg xml:id="SS.3.3.5">                     <lg xml:id="SS.3.3.5">
-                        <l> tatra śukrabāhulyāt pumān ārttavabāhulyāt strī sāmyād ubhayor napuṃsakaṃ +                        <l> tatra śukrabāhulyāt pumān ārttavabāhulyāt strī sāmyād ubhayor 
-                            || </l>+                            napuṃsakaṃ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.5]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.5]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1031: Line 1080:
  
                     <lg xml:id="SS.3.3.6.1">                     <lg xml:id="SS.3.3.6.1">
-                        <l> tatra prathame divase ṛtumatyāṃ maithunagamanam anāyuṣyam puṃso bhavati +                        <l> tatra prathame divase ṛtumatyāṃ maithunagamanam anāyuṣyam 
-                                |<anchor xml:id="SS.3.3.6.1-n1"/> yac ca tatrādhīyate garbbhaḥ +                            puṃso bhavati |<anchor xml:id="SS.3.3.6.1-n1"/> yac ca 
-                            saprasavato vipadyate | †dvitīye <damage extent="4" unit="char"/>gṛhe +                            tatrādhīyate garbbhaḥ saprasavato vipadyate | †dvitīye <damage 
-                            vipadyate† | tṛtīye 'py evam asampūrṇṇo 'ṅgo 'lpāyuś ca bhavati | tasmāt +                                extent="4" unit="char"/>gṛhe vipadyate† | tṛtīye 'py evam 
-                            trirātram pariharet | na ca pravarttati raktabījaṃ pradiṣṭaṃ guṇakaraṃ +                            asampūrṇṇo 'ṅgo 'lpāyuś ca bhavati | tasmāt trirātram 
-                            bhavati | yathā nadyām †pratisrotasi<damage extent="4" unit="char" +                            pariharet | na ca pravarttati raktabījaṃ pradiṣṭaṃ guṇakaraṃ 
-                            />ci†dravyaṃ pratikṣiptaṃ na pratinivarttate | tadvad bījaṃ draṣṭavyan | +                            bhavati | yathā nadyām †pratisrotasi<damage extent="4" 
-                            tasmāt trirātran niyamavantīm pariharet | tatra ṛtudvādaśarātran +                                unit="char"/>ci†dravyaṃ pratikṣiptaṃ na pratinivarttate | 
-                            dṛṣṭvānārttavā bhavati || </l>+                            tadvad bījaṃ draṣṭavyan | tasmāt trirātran niyamavantīm 
 +                            pariharet | tatra ṛtudvādaśarātran dṛṣṭvānārttavā bhavati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.6.1]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.6.1]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1067: Line 1117:
  
                     <lg xml:id="SS.3.3.8">                     <lg xml:id="SS.3.3.8">
-                        <l> sphuradbhujakucaśroṇinābhyūru<pc> </pc>jaghana<pc> </pc>sphicāṃ ||+                        <l> sphuradbhujakucaśroṇinābhyūru<pc> </pc>jaghana<pc 
 +                            > </pc>sphicāṃ ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
                              harṣautsukyaparāṃś caiva vidyād ṛtumatīṃ striyam || </l>                              harṣautsukyaparāṃś caiva vidyād ṛtumatīṃ striyam || </l>
Line 1122: Line 1173:
  
                     <lg xml:id="SS.3.3.16">                     <lg xml:id="SS.3.3.16">
-                        <l> tataḥ prabhṛty eva ca vyavāyaṃ vyāyāmam atikarśanaṃ divāsvapnaṃ +                        <l> tataḥ prabhṛty eva ca vyavāyaṃ vyāyāmam atikarśanaṃ 
-                            rātrijāgaraṇaṃ śokaṃ yānārohaṇam bhayam utkaṭakāsanañ caikāntataḥ +                            divāsvapnaṃ rātrijāgaraṇaṃ śokaṃ yānārohaṇam bhayam 
-                            snehādikramaṃ śoṇitamokṣaṇañ cākāle na seveta |<anchor +                            utkaṭakāsanañ caikāntataḥ snehādikramaṃ śoṇitamokṣaṇañ cākāle 
-                                xml:id="SS.3.3.16-n1"/></l>+                            na seveta |<anchor xml:id="SS.3.3.16-n1"/></l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.16]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.16]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1138: Line 1189:
                         <l> tatra prathame māse kalalañ jāyate ||                         <l> tatra prathame māse kalalañ jāyate ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             dvitīye śoṇitoṣṇānilaiḥ pacyamāno mahābhūtānāṃ saṃjāto ghanañ jāyate | +                             dvitīye śoṇitoṣṇānilaiḥ pacyamāno mahābhūtānāṃ saṃjāto ghanañ 
-                            granthir yadi pumān | strī cet peśī | napuṃsakaṃ ced arbbudam bhavati ||+                            jāyate | granthir yadi pumān | strī cet peśī | napuṃsakaṃ ced 
 +                            arbbudam bhavati ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
                              tṛtīye hastapādaśirasām pañca piṭakā abhinirvarttante |                              tṛtīye hastapādaśirasām pañca piṭakā abhinirvarttante |
Line 1148: Line 1200:
                              pañcame sarvvāṅgapratyaṅgavibhāgaś ca pravyaktataro bhavati |                              pañcame sarvvāṅgapratyaṅgavibhāgaś ca pravyaktataro bhavati |
                             garbbhahṛdapravyaktibhāvāc cetanādhātur abhivyakto <anchor                             garbbhahṛdapravyaktibhāvāc cetanādhātur abhivyakto <anchor
-                                xml:id="SS.3.3.18-n1"/> | kasmāt | tatsthānatvād | garbbhaś caturthe +                                xml:id="SS.3.3.18-n1"/> | kasmāt | tatsthānatvād | 
-                            māse abhiprāyam indriyārtheṣu karoti |<anchor xml:id="SS.3.3.18-n2"/> +                            garbbhaś caturthe māse abhiprāyam indriyārtheṣu karoti 
-                            dvihṛdayā ca nārī bhavati nimittāny ācakṣate | dvauhṛdayavimānanāt +                                |<anchor xml:id="SS.3.3.18-n2"/> dvihṛdayā ca nārī bhavati 
-                            kubjakūniṃ ṣaṇḍam vāmanavikṛtākṣam anakṣam vā nārī sutañ janayati | +                            nimittāny ācakṣate | dvauhṛdayavimānanāt kubjakūniṃ ṣaṇḍam 
-                            tasmāt sā yad icchet tat tasmai dāpayet | labdhadauhṛdā hi vīryavantaṃ+                            vāmanavikṛtākṣam anakṣam vā nārī sutañ janayati | tasmāt sā 
 +                            yad icchet tat tasmai dāpayet | labdhadauhṛdā hi vīryavantaṃ
                             cirāyuṣañ janayati || </l>                             cirāyuṣañ janayati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.18]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.18]</trailer>
Line 1247: Line 1300:
  
                     <lg xml:id="SS.3.3.30">                     <lg xml:id="SS.3.3.30">
-                        <l> pañcame manaḥ pratibuddhataram bhavati || ṣaṣṭhe buddhiḥ || saptame +                        <l> pañcame manaḥ pratibuddhataram bhavati || ṣaṣṭhe buddhiḥ || 
-                            sarvvapravyaktaṃ śarīraṃ || aṣṭame 'sthirībhavaty ojas tatra jāto na +                            saptame sarvvapravyaktaṃ śarīraṃ || aṣṭame 'sthirībhavaty ojas 
-                            jīvati || nairṛtabhāgadheyatvāt tato balim māṃsodanaṃ bhāgadheyan tasmai +                            tatra jāto na jīvati || nairṛtabhāgadheyatvāt tato balim 
-                            dāpayet || navamadaśamaikādaśadvādaśānām anyatamasmiñ jāyate | ato+                            māṃsodanaṃ bhāgadheyan tasmai dāpayet || 
 +                            navamadaśamaikādaśadvādaśānām anyatamasmiñ jāyate | ato
                             'nyathā vikārī bhavati || </l>                             'nyathā vikārī bhavati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.30]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.30]</trailer>
Line 1256: Line 1310:
  
                     <lg xml:id="SS.3.3.31">                     <lg xml:id="SS.3.3.31">
-                        <l> mātus tu khalu rasavahāyān nābhyāṃ garbbhanāḍī pratibaddhā bhavati | +                        <l> mātus tu khalu rasavahāyān nābhyāṃ garbbhanāḍī pratibaddhā 
-                            sāsya mātur āhārarasavīryam abhyavaharati || tenopasnehenābhivṛddhir +                            bhavati | sāsya mātur āhārarasavīryam abhyavaharati || 
-                            asya bhavati | asañjātāṅgavibhāgam api niḥṣekāt prabhṛti +                            tenopasnehenābhivṛddhir asya bhavati | asañjātāṅgavibhāgam api 
-                            sarvvaśarīrānusāriṇīnāṃ rasavahānāṃ tiryaggatīnān dhamanīnām upasnehena +                            niḥṣekāt prabhṛti sarvvaśarīrānusāriṇīnāṃ rasavahānāṃ 
-                            jīvayati ||<anchor xml:id="SS.3.3.31-n1"/>+                            tiryaggatīnān dhamanīnām upasnehena jīvayati ||<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.3.31-n1"/>
                         </l>                         </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.31]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.31]</trailer>
Line 1268: Line 1323:
  
                     <lg xml:id="SS.3.3.32">                     <lg xml:id="SS.3.3.32">
-                        <l> garbbhasya khalu sambhavataḥ || pūrvvaṃ śiraḥ sambhavatīty āha śaunakas +                        <l> garbbhasya khalu sambhavataḥ || pūrvvaṃ śiraḥ sambhavatīty āha 
-                            tanmūlatvāt || pradhānendriyāṇāṃ hṛdayam iti kṛtavīryaḥ buddher manasaś +                            śaunakas tanmūlatvāt || pradhānendriyāṇāṃ hṛdayam iti 
-                            ca sthānaṃ || nābhir iti pārāśaryas tato varddhate dehadehinaḥ prāṇaḥ | +                            kṛtavīryaḥ buddher manasaś ca sthānaṃ || nābhir iti pārāśaryas 
-                            pāṇipādam iti mārkkaṇḍeyas tanmūlatvāc ceṣṭāyāḥ | garbbhasya śarīram iti +                            tato varddhate dehadehinaḥ prāṇaḥ | pāṇipādam iti mārkkaṇḍeyas 
-                            subhūtigautamas tatra nibandhatvāt sarvvagātrasambhavasya | tat tu na +                            tanmūlatvāc ceṣṭāyāḥ | garbbhasya śarīram iti subhūtigautamas 
-                            samyak | sarvvāṇy aṅgapratyaṅgāni yugapat sambhavanti | kāle garbbhasya +                            tatra nibandhatvāt sarvvagātrasambhavasya | tat tu na samyak | 
-                            sūkṣmatvān nopalabhyante | vaṃśāṅkuravac cūtaphalavac ca | tad yathā +                            sarvvāṇy aṅgapratyaṅgāni yugapat sambhavanti | kāle garbbhasya 
-                            cūtaphale vipakve keśara<pc> </pc>māṃsāsthi<pc> </pc>majjānaḥ pṛthak +                            sūkṣmatvān nopalabhyante | vaṃśāṅkuravac cūtaphalavac ca | tad 
-                            pṛthag dṛśyante kālaprakarṣāt tāny eva taruṇe nopalabhyante sūkṣmatvāt | +                            yathā cūtaphale vipakve keśara<pc> </pc>māṃsāsthi<pc 
-                            teṣāṃ sūkṣmāṇāṃ keśarādīnām pravyaktaṃ kālaḥ karoti | etenaiva +                            > </pc>majjānaḥ pṛthak pṛthag dṛśyante kālaprakarṣāt tāny eva 
-                            vaṃśāṅkuro vyākhyātaḥ | evaṃ garbbhasya tāruṇye sarvveṣv aṅgapratyaṅgeṣu +                            taruṇe nopalabhyante sūkṣmatvāt | teṣāṃ sūkṣmāṇāṃ keśarādīnām 
-                            satsv api saukṣmyād anupalabdhis tāny eva kālaprakarṣāt pravyaktāni+                            pravyaktaṃ kālaḥ karoti | etenaiva vaṃśāṅkuro vyākhyātaḥ | 
 +                            evaṃ garbbhasya tāruṇye sarvveṣv aṅgapratyaṅgeṣu satsv api 
 +                            saukṣmyād anupalabdhis tāny eva kālaprakarṣāt pravyaktāni
                             bhavanti | pūrvvottarakālayogo nāstīti kevalan tu saukṣmyān                             bhavanti | pūrvvottarakālayogo nāstīti kevalan tu saukṣmyān
                             nābhivyajyante | yathākālaṃ pravyaktāni bhavanti |<anchor                             nābhivyajyante | yathākālaṃ pravyaktāni bhavanti |<anchor
Line 1289: Line 1346:
  
                     <lg xml:id="SS.3.3.33">                     <lg xml:id="SS.3.3.33">
-                        <l> tatra pitṛjamātṛja<pc> </pc>rasajātmaja<pc> </pc>satvasātmyajāni śarīre +                        <l> tatra pitṛjamātṛja<pc> </pc>rasajātmaja<pc 
-                            lakṣaṇāni vakṣyāmaḥ || tatra keśaśmaśru<pc> </pc>danta<pc +                            > </pc>sattvasātmyajāni śarīre lakṣaṇāni vakṣyāmaḥ || tatra 
-                                > </pc>nakha<pc> </pc>romāsthi<pc> </pc>retaḥ<pc> </pc>prabhṛtīni+                                keśaśmaśru<pc> </pc>danta<pc> </pc>nakha<pc 
 +                                > </pc>romāsthi<pc> </pc>retaḥ<pc> </pc>prabhṛtīni
                             pitṛjāni || māṃsaśoṇitamedomajjā<pc> </pc>hṛnnābhi<pc                             pitṛjāni || māṃsaśoṇitamedomajjā<pc> </pc>hṛnnābhi<pc
-                            > </pc>yakṛtplīhāntragudaprabhṛtīni mṛdūni mātṛjāni | śarīropacayo +                            > </pc>yakṛtplīhāntragudaprabhṛtīni mṛdūni mātṛjāni | 
-                            balavṛddhir vvarṇṇasthitihāniś ca rasajāni | indriyāṇi jñānam āyuḥ +                            śarīropacayo balavṛddhir vvarṇṇasthitihāniś ca rasajāni | 
-                            sukhaduḥkhādikaṃ cātmanaḥ | satvajāny uttaratra vakṣyāmaḥ | vīryam +                            indriyāṇi jñānam āyuḥ sukhaduḥkhādikaṃ cātmanaḥ | sattvajāny 
-                            ārogyam balaṃ varṇṇo medhā ca sātmyajaṃ || </l>+                            uttaratra vakṣyāmaḥ | vīryam ārogyam balaṃ varṇṇo medhā ca 
 +                            sātmyajaṃ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.33]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.33]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.3.34">                     <lg xml:id="SS.3.3.34">
-                        <l> tatra yasyā dakṣiṇe stane prāk payaso darśanaṃ dakṣiṇakukṣimahatvañ ca +                        <l> tatra yasyā dakṣiṇe stane prāk payaso darśanaṃ 
-                            pūrvvadakṣiṇaṃ sakthi utkarṣayati bāhulyāc ca punnāmadheyeṣu dravyeṣu +                            dakṣiṇakukṣimahatvañ ca pūrvvadakṣiṇaṃ sakthi utkarṣayati 
-                            dauhṛdam abhidhyāyati svapne copalabhate padmotpalakumudāmrāmrātakādīni +                            bāhulyāc ca punnāmadheyeṣu dravyeṣu dauhṛdam abhidhyāyati 
-                            punnāmany eva vā prasannamukhavarṇṇā ca bhavetāṃ brūyāt putram iyam +                            svapne copalabhate padmotpalakumudāmrāmrātakādīni punnāmany 
-                            prajanayiṣyatīti | tadviparyaye kanyāṃ | yasyāḥ pārśvadvayam avanatam +                            eva vā prasannamukhavarṇṇā ca bhavetāṃ brūyāt putram iyam 
-                            purastān nirggatam udaraṃ prāgabhihitañ ca lakṣaṇan tasyāḥ napuṃsakam +                            prajanayiṣyatīti | tadviparyaye kanyāṃ | yasyāḥ pārśvadvayam 
-                            iti vidyāt | yasyā madhye nimno droṇīprabhūtam udaraṃ sā yugmaṃ +                            avanatam purastān nirggatam udaraṃ prāgabhihitañ ca lakṣaṇan 
-                            prasūyata iti || </l>+                            tasyāḥ napuṃsakam iti vidyāt | yasyā madhye nimno 
 +                            droṇīprabhūtam udaraṃ sā yugmaṃ prasūyata iti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.34]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.34]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1315: Line 1375:
                         <l> bhavati cātra ||                         <l> bhavati cātra ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             devatābrāhmaṇaparāḥ śucyo hitamitāśanāḥ |<anchor xml:id="SS.3.3.35-n1"/>+                             devatābrāhmaṇaparāḥ śucyo hitamitāśanāḥ |<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.3.35-n1"/>
                             <caesura/>                             <caesura/>
                              mahāguṇāḥ prasūyante viparītās tu nirgguṇāḥ || </l>                              mahāguṇāḥ prasūyante viparītās tu nirgguṇāḥ || </l>
Line 1353: Line 1414:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.3">                     <lg xml:id="SS.3.4.3">
-                        <l> agnīṣomo vāyuḥ sattvaṃ rajas tamaḥ pañcendriyāṇi bhūtātmā manaś ceti +                        <l> agnīṣomo vāyuḥ sattvaṃ rajas tamaḥ pañcendriyāṇi bhūtātmā 
-                            prāṇāḥ |<anchor xml:id="SS.3.4.3-n1"/>+                            manaś ceti prāṇāḥ |<anchor xml:id="SS.3.4.3-n1"/>
                         </l>                         </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.3]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.3]</trailer>
Line 1361: Line 1422:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.4">                     <lg xml:id="SS.3.4.4">
-                        <l> tasya khalu śukraśoṇitasyābhipacyamānasya kṣīrasyeva hi santānikāḥ sapta +                        <l> tasya khalu śukraśoṇitasyābhipacyamānasya kṣīrasyeva hi 
-                            tvaco bhavanti || tāsāṃ prathamāvabhāsinī nāma yā sarvvavarṇṇān +                            santānikāḥ sapta tvaco bhavanti || tāsāṃ prathamāvabhāsinī 
-                            avabhāsayati | pañcavidhāñ ca cchāyām prakāśayati | sā vrīher +                            nāma yā sarvvavarṇṇān avabhāsayati | pañcavidhāñ ca cchāyām 
-                            aṣṭādaśabhāgapramāṇā | dvitīyā lohitā nāma ṣoḍaśabhāgapramāṇā | tṛtīyā +                            prakāśayati | sā vrīher aṣṭādaśabhāgapramāṇā | dvitīyā lohitā 
-                            śvetā dvādaśabhāgapramāṇā | carurthī tāmrāṣṭabhāgapramāṇā | pañcamī +                            nāma ṣoḍaśabhāgapramāṇā | tṛtīyā śvetā dvādaśabhāgapramāṇā | 
-                            vedanī nāma pañcabhāgapramāṇā | ṣaṣṭhī rohiṇī nāma vrīhipramāṇā | +                            carurthī tāmrāṣṭabhāgapramāṇā | pañcamī vedanī nāma 
-                            saptamī śukradharā nāma vrīhidvayapramāṇā || yato vakṣyaty udare+                            pañcabhāgapramāṇā | ṣaṣṭhī rohiṇī nāma vrīhipramāṇā | saptamī 
 +                            śukradharā nāma vrīhidvayapramāṇā || yato vakṣyaty udare
                             "vrīhimukhenāṅgulam aṅguṣṭhodaramātram vāvagāhyeti" |<anchor                             "vrīhimukhenāṅgulam aṅguṣṭhodaramātram vāvagāhyeti" |<anchor
                                 xml:id="SS.3.4.4-n1"/>                                 xml:id="SS.3.4.4-n1"/>
Line 1397: Line 1459:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.8">                     <lg xml:id="SS.3.4.8">
-                        <l> tāsāṃ prathamā māṃsadhārā nāma | tasyā māṃse sirāsnāyudhamanīsrotasāṃ +                        <l> tāsāṃ prathamā māṃsadhārā nāma | tasyā māṃse 
-                            navanavapratānāni bhavanti ||<anchor xml:id="SS.3.4.8-n1"/><anchor +                            sirāsnāyudhamanīsrotasāṃ navanavapratānāni bhavanti ||<anchor 
-                                xml:id="SS.3.4.8-n2"/></l>+                                xml:id="SS.3.4.8-n1"/><anchor xml:id="SS.3.4.8-n2"/></l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.8]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.8]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1416: Line 1478:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.10">                     <lg xml:id="SS.3.4.10">
-                        <l> dvitīyā raktadharā nāma māṃsasyābhyantaratas tasyāḥ śoṇitam viśeṣataḥ +                        <l> dvitīyā raktadharā nāma māṃsasyābhyantaratas tasyāḥ śoṇitam 
-                            sirāsu ca yakṛtplīhnoś ca bhavati || </l>+                            viśeṣataḥ sirāsu ca yakṛtplīhnoś ca bhavati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.10]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.10]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1431: Line 1493:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.12">                     <lg xml:id="SS.3.4.12">
-                        <l> tṛtīyā medodharā nāma medas tu khalu sarvvabhūtānām udareṣv asthiṣu ca +                        <l> tṛtīyā medodharā nāma medas tu khalu sarvvabhūtānām udareṣv 
-                            mahatsu cāntar mmajjā ca bhavati || </l>+                            asthiṣu ca mahatsu cāntar mmajjā ca bhavati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.12]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.12]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1446: Line 1508:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.14">                     <lg xml:id="SS.3.4.14">
-                        <l> caturthī śleṣmadharā nāma yā sarva<pc> </pc>sandhiṣu sarvvaprāṇabhṛtām +                        <l> caturthī śleṣmadharā nāma yā sarva<pc> </pc>sandhiṣu 
-                            bhavati || </l>+                            sarvvaprāṇabhṛtām bhavati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.14]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.14]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1461: Line 1523:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.16">                     <lg xml:id="SS.3.4.16">
-                        <l> pañcamī purīṣadharā nāma yā caturvvidham apy annam āmāśayāt pracyutam +                        <l> pañcamī purīṣadharā nāma yā caturvvidham apy annam āmāśayāt 
-                            pakvāśayopasthitaṃ dhārayati | koṣṭham vibhajati pakvāśayasthā || </l>+                            pracyutam pakvāśayopasthitaṃ dhārayati | koṣṭham vibhajati 
 +                            pakvāśayasthā || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.16]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.16]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1480: Line 1543:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.18">                     <lg xml:id="SS.3.4.18">
-                        <l> ṣaṣṭhī pittadharā nāma yā caturvvidham aśitapītakhāditalīḍham iti pacati +                        <l> ṣaṣṭhī pittadharā nāma yā caturvvidham aśitapītakhāditalīḍham 
-                            || </l>+                            iti pacati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.18]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.18]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1495: Line 1558:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.20">                     <lg xml:id="SS.3.4.20">
-                        <l> saptamī śukradharā nāma yā sarvvaprāṇināṃ sarvvaśarīravyāpinī bhavati +                        <l> saptamī śukradharā nāma yā sarvvaprāṇināṃ sarvvaśarīravyāpinī 
-                            ||</l>+                            bhavati ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.20]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.20]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1521: Line 1584:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.24">                     <lg xml:id="SS.3.4.24">
-                        <l> gṛhītagarbbhāṇām ārttavavahānāṃ srotasāṃ vartmāṇy uparuddhāni garbheṇa +                        <l> gṛhītagarbbhāṇām ārttavavahānāṃ srotasāṃ vartmāṇy uparuddhāni 
-                            bhavanti | tasmād gṛhītagarbbhāṇām ārttavaṃ na tu dṛśyate | tatas tad +                            garbheṇa bhavanti | tasmād gṛhītagarbbhāṇām ārttavaṃ na tu 
-                            adhaḥpratihatagaty ūrddhvabhāgam upari copacīyamānam udare mucyate | +                            dṛśyate | tatas tad adhaḥpratihatagaty ūrddhvabhāgam upari 
-                            śeṣaṃ corddhvatarabhāgam āgatam payodharāv abhiprapadyate | tasmād +                            copacīyamānam udare mucyate | śeṣaṃ corddhvatarabhāgam āgatam 
-                            garbbhiṇyaḥ pīnonnatapayodharā bhavanti || </l>+                            payodharāv abhiprapadyate | tasmād garbbhiṇyaḥ 
 +                            pīnonnatapayodharā bhavanti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.24]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.24]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1576: Line 1640:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.31.2">                     <lg xml:id="SS.3.4.31.2">
-                        <l> śoṇitakaphaprasādajaṃ hṛdayaṃ | yadāśrayā hi dhamanyaḥ prāṇavahās +                        <l> śoṇitakaphaprasādajaṃ hṛdayaṃ | yadāśrayā hi dhamanyaḥ 
-                            tadviśeṣeṇa cetanāsthānam uktam || tasmiṃs tamasāvṛte sarvvaprāṇinaḥ +                            prāṇavahās tadviśeṣeṇa cetanāsthānam uktam || tasmiṃs 
-                            svapanti || </l>+                            tamasāvṛte sarvvaprāṇinaḥ svapanti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.31]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.31]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1587: Line 1651:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.33">                     <lg xml:id="SS.3.4.33">
-                        <l> nidrān tu vaiṣṇavīṃ pāpmānam upadiśanti | sā svabhāvataḥ sarvvaprāṇino +                        <l> nidrān tu vaiṣṇavīṃ pāpmānam upadiśanti | sā svabhāvataḥ 
-                            nispṛśati | tatra yadā saṃjñāvahāni srotānsi tamobhūyiṣṭhaḥ śleṣmā +                            sarvvaprāṇino nispṛśati | tatra yadā saṃjñāvahāni srotānsi 
-                            pratipadyate tadā tāmasī nāma nidrā bhavaty | anavabodhinī sā +                            tamobhūyiṣṭhaḥ śleṣmā pratipadyate tadā tāmasī nāma nidrā 
-                            pralayakāle | tamobhūyiṣṭhānām ahaḥsu ca niśāsu bhavati | +                            bhavaty | anavabodhinī sā pralayakāle | tamobhūyiṣṭhānām 
-                            rajobhūyiṣṭhānām animittaṃ | sattvabhūyiṣṭhānām ardharātre | +                            ahaḥsu ca niśāsu bhavati | rajobhūyiṣṭhānām animittaṃ | 
-                            kṣīṇaśleṣmaṇām anilabahulānām manobhighātāc ca vaikārikī || </l>+                            sattvabhūyiṣṭhānām ardharātre | kṣīṇaśleṣmaṇām anilabahulānām 
 +                            manobhighātāc ca vaikārikī || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.33]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.33]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1627: Line 1692:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.38">                     <lg xml:id="SS.3.4.38">
-                        <l> sarvvarttuṣu ca divāsvapnaḥ pratiṣiddho 'nyatra grīṣmāt | pratiṣiddheṣv +                        <l> sarvvarttuṣu ca divāsvapnaḥ pratiṣiddho 'nyatra grīṣmāt | 
-                            api pratiṣiddhaṃ bāla<pc> </pc>vṛddha<pc> </pc>kṣatakṣīṇa<pc +                            pratiṣiddheṣv api pratiṣiddhaṃ bāla<pc> </pc>vṛddha<pc 
-                                > </pc>madya<pc> </pc>pīta<pc> </pc>strī<pc> </pc>yāna<pc +                                > </pc>kṣatakṣīṇa<pc> </pc>madya<pc> </pc>pīta<pc 
-                                > </pc>vāhanādhva<pc> </pc>karmm<pc> </pc>apariśrāntānām +                                > </pc>strī<pc> </pc>yāna<pc> </pc>vāhanādhva<pc 
-                            abhuktavatāṃ medomārutakapharasakṣīṇānāṃ muhūrttam praśaṃsanti | rātrāv +                                > </pc>karmm<pc> </pc>apariśrāntānām abhuktavatāṃ 
-                            api khalu jāgaritavatāṃ jāgaraṇakālārddhan divā svapet | vikṛtis tu +                            medomārutakapharasakṣīṇānāṃ muhūrttam praśaṃsanti | rātrāv api 
-                            divāsvapno nāma | tatra svapatām adharmmaḥ sarvvadoṣaprakopaś ca +                            khalu jāgaritavatāṃ jāgaraṇakālārddhan divā svapet | vikṛtis 
-                            tatprakopāt kāsaśvāsapratiśyāyaśirogauravāṅgamarddārocakāgnidaurvvalyāni +                            tu divāsvapno nāma | tatra svapatām adharmmaḥ 
-                            bhavanti | rātrāv api khalu jāgaritavatān tannimittās ta eva doṣāḥ +                            sarvvadoṣaprakopaś ca tatprakopāt 
-                            prādur bhavanti || </l>+                            kāsaśvāsapratiśyāyaśirogauravāṅgamarddārocakāgnidaurvvalyāni 
 +                            bhavanti | rātrāv api khalu jāgaritavatān tannimittās ta eva 
 +                            doṣāḥ prādur bhavanti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.38]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.38]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1776: Line 1843:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.57">                     <lg xml:id="SS.3.4.57">
-                        <l> garbhasya khalu rasaguṇanimittān mātur āhāranimittāc ca parivṛddhir +                        <l> garbhasya khalu rasaguṇanimittān mātur āhāranimittāc ca 
-                            bhavati || <anchor xml:id="SS.3.4.57-n1"/>+                            parivṛddhir bhavati || <anchor xml:id="SS.3.4.57-n1"/>
                         </l>                         </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.57]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.57]</trailer>
Line 1820: Line 1887:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.64">                     <lg xml:id="SS.3.4.64">
-                        <l> tatra vātaprakṛtir jāgarūkaḥ śītadveṣī durbhagasteno 'nāryo matsaro +                        <l> tatra vātaprakṛtir jāgarūkaḥ śītadveṣī durbhagasteno 'nāryo 
-                            gāndharvvaḥ sphuṭitacaraṇo rūkṣālpakeśasmaśruḥ kaṭhinakrodhī dantakhādī +                            matsaro gāndharvvaḥ sphuṭitacaraṇo rūkṣālpakeśasmaśruḥ 
-                            alpabalo 'lpāyuś ca bhavati || </l>+                            kaṭhinakrodhī dantakhādī alpabalo 'lpāyuś ca bhavati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.64]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.64]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1859: Line 1926:
                     <lg xml:id="SS.3.4.68">                     <lg xml:id="SS.3.4.68">
                         <l> pittaprakṛtis tu svedanaḥ śītasaho durggandhī pītaḥ kālo vā |                         <l> pittaprakṛtis tu svedanaḥ śītasaho durggandhī pītaḥ kālo vā |
-                            śithilāṅgas tāmranakhanayanatālujihvauṣṭhapādapāṇitalo durbhago +                            śithilāṅgas tāmranakhanayanatālujihvauṣṭhapādapāṇitalo 
-                            valīpalitasṛṣṭo bahubhug uṣṇadveṣī kṣiprakrodhaprasādaśīlo madhyamāyuś +                            durbhago valīpalitasṛṣṭo bahubhug uṣṇadveṣī 
-                            ca bhavati || </l>+                            kṣiprakrodhaprasādaśīlo madhyamāyuś ca bhavati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.68]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.68]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1894: Line 1961:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.72">                     <lg xml:id="SS.3.4.72">
-                        <l> śleṣmaprakṛtis tu dūrvvendīvaranistriṃśārddrāriṣṭakaśarakāṇḍānām +                        <l> śleṣmaprakṛtis tu 
-                            anyatamavarṇaḥ subhagaḥ priyadarśano madhurapriyaḥ | kṛtajño dhṛtimān +                            dūrvvendīvaranistriṃśārddrāriṣṭakaśarakāṇḍānām anyatamavarṇaḥ 
-                            sahiṣṇur alolupo balavāṃś ciragrāhī dṛḍhavairo dīrghāyuś ca bhavati || </l>+                            subhagaḥ priyadarśano madhurapriyaḥ | kṛtajño dhṛtimān 
 +                            sahiṣṇur alolupo balavāṃś ciragrāhī dṛḍhavairo dīrghāyuś ca 
 +                            bhavati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.72]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.72]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1907: Line 1976:
                              suptaḥ san sakamalahaṃsacakravākān                              suptaḥ san sakamalahaṃsacakravākān
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             sampaśyed api ca jalāśrayān manojñān ||<anchor xml:id="SS.3.4.73-n1" +                             sampaśyed api ca jalāśrayān manojñān ||<anchor 
-                            /></l>+                                xml:id="SS.3.4.73-n1"/></l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.73]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.73]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 1944: Line 2013:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.78">                     <lg xml:id="SS.3.4.78">
-                        <l> prakopo vānyatobhāvaḥ kṣayo vā nopajāyate |<anchor xml:id="SS.3.4.78-n1"/>+                        <l> prakopo vānyatobhāvaḥ kṣayo vā nopajāyate |<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.4.78-n1"/>
                             <caesura/>                             <caesura/>
                              prakṛtīnāṃ svabhāvena jñāyante tu gatāyuṣaḥ || </l>                              prakṛtīnāṃ svabhāvena jñāyante tu gatāyuṣaḥ || </l>
Line 2025: Line 2095:
                     <lg xml:id="SS.3.4.88">                     <lg xml:id="SS.3.4.88">
                         <l> saptaite sāttvikāḥ kāyā rājasāṃs tu nibodha me |</l>                         <l> saptaite sāttvikāḥ kāyā rājasāṃs tu nibodha me |</l>
-                        <l> aiśvaryavantaṃ raudrañ ca śūraṃ caṇḍam asūyakam | </l>+                        <l> aiśvaryavantaṃ raudrañ ca śūraṃ caṇḍam asūyakam |<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.4.88-n1"/> 
 +                        </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.88]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.88]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
-                    <lg xml:id="SS.3.4.89"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.89ab"> 
-                        <l> ekāśinaṃ tv aupadhikam āsuraṃ sattvam īdṛśaṃ |+                        <l> ekāśinaṃ tv aupadhikam āsuraṃ sattvam īdṛśaṃ || </l> 
-                            <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.89ab]</trailer>
-                             ekāntagrāhitā raudryam asūyādharmma vākyatā | </l> +
-                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.89]</trailer>+
                     </lg>                     </lg>
 +
 +
 +
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.91cd">
 +                        <l> ekāntagrāhitā raudryam asūyādharmmavākyatā | </l>
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.91cd]</trailer>
 +                    </lg>
 +
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.92">                     <lg xml:id="SS.3.4.92">
Line 2043: Line 2121:
                     </lg>                     </lg>
  
-                    <lg xml:id="SS.3.4.93"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.93ab"> 
-                        <l> strīlaulupatvaṃ nairllajjyaṃ paiśāco guṇasaṅgrahaḥ |+                        <l> strīlolupatvaṃ nairllajjyaṃ paiśāco guṇasaṅgrahaḥ ||</l> 
-                            <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.93ab]</trailer>
-                             tīkṣṇam āyāsavakulaṃ krodhanaṃ satvabhīrukaṃ | </l> +
-                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.93]</trailer>+
                     </lg>                     </lg>
  
-                    <lg xml:id="SS.3.4.90"> + 
-                        <l> vihārāhāra capalaṃ sarppasatvam vidur nnaraṃ |+ 
-                            <caesura/> +                    <lg xml:id="SS.3.4.89cd"> 
-                             asamvibhāgam alasan duḥśīlamasūcakam | </l> +                        <l> tīkṣṇam āyāsabahulaṃ krodhanaṃ sattvabhīrukam |<anchor 
-                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.90]</trailer>+                                xml:id="SS.3.4.89cd-n1"/> 
 +                        </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.89cd]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
-                    <lg xml:id="SS.3.4.94"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.90ab"> 
-                        <l> laulupañ cāpy adātāraṃ pretasatvam vidur nnaram ||</l> +                        <l> vihārāhāracapalaṃ sarppasattvam vidur nnaraṃ || </l> 
-                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.94]</trailer>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.90ab]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
-                    <lg xml:id="SS.3.4.91"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.93cd"> 
-                        <l> prabuddhakāmām asevī vā jasrāsāhāra eva ca | +                        <l> asamvibhāgam alasan <app> 
-                            <caesura/> +                                <lem>duḥkhaśīlam asūyakam</lem> 
-                             amarṣaṇo navasthānaḥ śākunaṃ satvam ucyate || +                                <rdg wit="#RORI_6838">duḥkhaśīlam asūyakaṃ</rdg> 
-                            <caesura/> +                            </app> |<anchor xml:id="SS.3.4.93cd-n1"/> 
-                             ṣaḍ ete rājasāḥ kāyās tāmasās tu nibodha me || </l> +                        </l> 
-                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.91]</trailer>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.93cd]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.94ab"> 
 +                        <l> lolupañ cāpy adātāraṃ pretasattvam vidur nnaram ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.94ab]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.90cd"> 
 +                        <l> prabuddhakāmasevī cājasram āhāra eva ca | </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.90cd]</trailer
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.91ab"> 
 +                        <l> amarṣaṇo 'navasthānaḥ śākunaṃ sattvam ucyate ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.91ab]</trailer
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.94cd"> 
 +                        <l> ṣaḍ ete rājasāḥ kāyās tāmasās tu nibodha me || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.94cd]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.95">                     <lg xml:id="SS.3.4.95">
-                        <l> durmedhastvaṃ mandatā ca svapna maithunanityatā |+                        <l> durmedhastvaṃ mandatā ca svapnamaithunanityatā |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             nirākaṣṇutā śūcā vijñeyāḥ pāśavā guṇāḥ || </l>+                             nirākariṣṇutāśūrā vijñeyāḥ pāśavā guṇāḥ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.95]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.95]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2086: Line 2184:
  
                     <lg xml:id="SS.3.4.97">                     <lg xml:id="SS.3.4.97">
-                        <l> satvabudhāṅgahīnaḥ syād āhāre kevale rataḥ |+                        <l> sattvabudhāṅgahīnaḥ syād āhāre kevale rataḥ |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             priyārthakāmarahitaḥ satva vānaspate sthitaḥ naraḥ || </l>+                             priyārthakāmarahitaḥ sattva vānaspate sthitaḥ naraḥ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.97]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.97]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2114: Line 2212:
                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 5]</head>                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 5]</head>
  
-                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited transcript of +                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited 
-                        NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>+                        transcript of NAK 5-333, waiting for full critical 
 +                        attention.</note>
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.1">                     <lg xml:id="SS.3.5.1">
Line 2127: Line 2226:
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.3">                     <lg xml:id="SS.3.5.3">
-                        <l> śukraśoṇitaṅ garbhāsayastham āmaprakṛtivikārasammūrcchito garbha ity +                        <l> śukraśoṇitaṅ garbhāsayastham āmaprakṛtivikārasammūrcchito 
-                            ucyate || tad acetanāvasthitam vāyur vvibhajate teja enam pacati | āpaḥ +                            garbha ity ucyate || tad acetanāvasthitam vāyur vvibhajate 
-                            kledayati | pṛthivī saṃhanti | ākāśam vivarddhayati | evam vivarddhitaḥ +                            teja enam pacati | āpaḥ kledayati | pṛthivī saṃhanti | ākāśam 
-                            sa yadā hastapādajihvāghrāṇavadanakarṇṇādibhir upetas tadā śarīram iti +                            vivarddhayati | evam vivarddhitaḥ sa yadā 
-                            saṃjñāṃ labhate | tac ca ṣaḍ aṅgaṃ śākhāś catvāraḥ | madhyaṃ ṣaṣṭhaṃ +                            hastapādajihvāghrāṇavadanakarṇṇādibhir upetas tadā śarīram iti 
-                            śira iti || </l>+                            saṃjñāṃ labhate | tac ca ṣaḍ aṅgaṃ śākhāś catvāraḥ | madhyaṃ 
 +                            ṣaṣṭhaṃ śira iti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.3]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.3]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2143: Line 2243:
                             dve dve viṃśatir aṅgulyaḥ srotānsi vakṣyante ||                             dve dve viṃśatir aṅgulyaḥ srotānsi vakṣyante ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             ity etat pratyaṅgavibhāgam uktaṃ tvacābhihitāḥ kalā dhātavo maladharoś +                             ity etat pratyaṅgavibhāgam uktaṃ tvacābhihitāḥ kalā dhātavo 
-                            ca || </l>+                            maladharoś ca || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.4]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.4]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2161: Line 2261:
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.8">                     <lg xml:id="SS.3.5.8">
-                        <l> āśayās tu vātapittaśleṣmāmapakvāgnisūtrāṇāṃ sapta | strīṇāṃ garbhāśayo +                        <l> āśayās tu vātapittaśleṣmāmapakvāgnisūtrāṇāṃ sapta | strīṇāṃ 
-                            'ṣṭama iti | </l>+                            garbhāśayo 'ṣṭama iti | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.8]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.8]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.9">                     <lg xml:id="SS.3.5.9">
-                        <l> sārddhatrivyāyāmāny antrāṇi puṃṣāṃ strīṇām arddhavyāyāmahīnāni | </l>+                        <l> sārddhatrivyāyāmāny antrāṇi puṃṣāṃ strīṇām arddhavyāyāmahīnāni 
 +                            | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.9]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.9]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.10">                     <lg xml:id="SS.3.5.10">
-                        <l> śravaṇanayanavadanaghrāṇagudameḍhrāṇi nava srotānsi narāṇām vahir +                        <l> śravaṇanayanavadanaghrāṇagudameḍhrāṇi nava srotānsi narāṇām 
-                            mmukhāni | tāny eva strīṇām aparāṇi ca trīṇi | dve stanayor aparam +                            vahir mmukhāni | tāny eva strīṇām aparāṇi ca trīṇi | dve 
-                            adhastād raktavāhi ca | </l>+                            stanayor aparam adhastād raktavāhi ca | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.10]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.10]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.11">                     <lg xml:id="SS.3.5.11">
-                        <l> ṣoḍaśa kaṇḍarās tāsāñ catasraḥ pādayos tāvanta eva hastagrīvāpṛṣṭheṣu | +                        <l> ṣoḍaśa kaṇḍarās tāsāñ catasraḥ pādayos tāvanta eva 
-                            tatra hastapādagatānāṅ kaṇḍarāṇāṃ nava nava prarohā +                            hastagrīvāpṛṣṭheṣu | tatra hastapādagatānāṅ kaṇḍarāṇāṃ nava 
-                            grīvāhṛdayanivandhanīnām meḍhraśoṇipṛṣṭhanivandhanīnāmadhogatānām nita +                            nava prarohā grīvāhṛdayanivandhanīnām 
-                            mvam ūruvandhotkapiṇdīnāñ ca </l>+                            meḍhraśoṇipṛṣṭhanivandhanīnāmadhogatānām nita mvam 
 +                            ūruvandhotkapiṇdīnāñ ca </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.11]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.11]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2198: Line 2300:
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.14">                     <lg xml:id="SS.3.5.14">
-                        <l> mahatyo māṃsarajjavals catasraḥ peśīnivandhanārtham pṛṣṭhavaṃśam +                        <l> mahatyo māṃsarajjavals catasraḥ peśīnivandhanārtham 
-                            ubhayato dve vāhye abhyantare ca dve | </l>+                            pṛṣṭhavaṃśam ubhayato dve vāhye abhyantare ca dve | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.14]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.14]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.15">                     <lg xml:id="SS.3.5.15">
-                        <l> sapta sīmanyas tatra vibhaktāḥ śirasi pañca jihvāśepasorekaikās tāḥ +                        <l> sapta sīmanyas tatra vibhaktāḥ śirasi pañca 
-                            parihartavyāḥ śastreṇa | </l>+                            jihvāśepasorekaikās tāḥ parihartavyāḥ śastreṇa | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.15]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.15]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.16">                     <lg xml:id="SS.3.5.16">
-                        <l> caturddaśās saṃhatās teṣāṃ trayo gulphajānuvaṃkṣaṇeṣu | etenetarasakthi +                        <l> caturddaśās saṃhatās teṣāṃ trayo gulphajānuvaṃkṣaṇeṣu | 
-                            vāhu ca vyākhyātau | trikaśirasorekaikaḥ | </l>+                            etenetarasakthi vāhu ca vyākhyātau | trikaśirasorekaikaḥ | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.16]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.16]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.17">                     <lg xml:id="SS.3.5.17">
-                        <l> caturddaśaiva sīmantāḥ | yair mmuktaḥ saṃhātās te khalv akadaśaikeṣāṃ | </l>+                        <l> caturddaśaiva sīmantāḥ | yair mmuktaḥ saṃhātās te khalv 
 +                            akadaśaikeṣāṃ | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.17]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.17]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.18">                     <lg xml:id="SS.3.5.18">
-                        <l> trīṇi ṣaṣṭyā śatāny asthām iti vedavādino 'pabhāṣante | śalyatantreṣu +                        <l> trīṇi ṣaṣṭyā śatāny asthām iti vedavādino 'pabhāṣante | 
-                            trīṇy eva śatāni | teṣāṃ saviṃśaty asthiśataṃ śākhāsu | saptadaśottaraṃ +                            śalyatantreṣu trīṇy eva śatāni | teṣāṃ saviṃśaty asthiśataṃ 
-                            śataṃ śroṇīpārśvapṛṣṭhorassu grīvāyāṃ praty ūrddhvan triṣaṣṭhir |<anchor+                            śākhāsu | saptadaśottaraṃ śataṃ śroṇīpārśvapṛṣṭhorassu 
 +                            grīvāyāṃ praty ūrddhvan triṣaṣṭhir |<anchor
                                 xml:id="SS.3.5.18-n1"/></l>                                 xml:id="SS.3.5.18-n1"/></l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.18]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.18]</trailer>
Line 2232: Line 2336:
                     <lg xml:id="SS.3.5.19">                     <lg xml:id="SS.3.5.19">
                         <l> ekaikasyāṃ pādāṅgulyāṃ trīṇi triṇi tāni pañcadaśa                         <l> ekaikasyāṃ pādāṅgulyāṃ trīṇi triṇi tāni pañcadaśa
-                            talakūrccagulphasaṃśritāni | daśa pārṣṇyām ekaṃ jaṅghāyāṃ dve jānuny +                            talakūrccagulphasaṃśritāni | daśa pārṣṇyām ekaṃ jaṅghāyāṃ dve 
-                            ekam ekam ūrūbhyāṃ | triṃśad evam ekasmin sakthini bhavanti | etena +                            jānuny ekam ekam ūrūbhyāṃ | triṃśad evam ekasmin sakthini 
-                            itarasakthi vāhu vyākhyātau || śroṇyām pañca | teṣāṃ gudabhaganitamveṣu +                            bhavanti | etena itarasakthi vāhu vyākhyātau || śroṇyām pañca 
-                            catvāri trikasaṃśritam ekaṃ pārśve ṣaṭtriṃśad ekasmin tāvantyeva dvitīye +                            | teṣāṃ gudabhaganitamveṣu catvāri trikasaṃśritam ekaṃ pārśve 
-                            | pṛṣṭhe dvātriṃśad evāṣṭhāvurasi | dve akṣakasaṃjñe grīvāyāṃ nava +                            ṣaṭtriṃśad ekasmin tāvantyeva dvitīye | pṛṣṭhe dvātriṃśad 
-                            kaṇṭanāḍyāṃ catvāti | dve hanusaṃjñe dantā triṃśan nāsāyān trīṇy +                            evāṣṭhāvurasi | dve akṣakasaṃjñe grīvāyāṃ nava kaṇṭanāḍyāṃ 
-                            ekatāluni gaṇḍakarṇṇaśaṃkheṣv ekaikaṃ ṣaṭ chirasīti | </l>+                            catvāti | dve hanusaṃjñe dantā triṃśan nāsāyān trīṇy ekatāluni 
 +                            gaṇḍakarṇṇaśaṃkheṣv ekaikaṃ ṣaṭ chirasīti | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.19]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.19]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2245: Line 2350:
                         <l> tān etān asthīni paṃcavidhāni bhavanti || tad yathā ||                         <l> tān etān asthīni paṃcavidhāni bhavanti || tad yathā ||
                             kapālarūcakataruṇavalayanalakasaṃjñāni bhavanti | teṣāṃ                             kapālarūcakataruṇavalayanalakasaṃjñāni bhavanti | teṣāṃ
-                            jānurpparanitamvāḥ sagaṇḍutālumadhyaśiraḥ su kapālāni | daśanās tu +                            jānurpparanitamvāḥ sagaṇḍutālumadhyaśiraḥ su kapālāni | 
-                            rucakāḥ | ghrāṇakaṇṭhakarṇṇākṣikūṭeṣu taruṇāni | pādahastagrīvāpṛṣṭheṣu +                            daśanās tu rucakāḥ | ghrāṇakaṇṭhakarṇṇākṣikūṭeṣu taruṇāni | 
-                            valayāni | </l>+                            pādahastagrīvāpṛṣṭheṣu valayāni | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.20]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.20]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2284: Line 2389:
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.26">                     <lg xml:id="SS.3.5.26">
-                        <l> saṃkhyātās tu dve śate daśottare teṣāṃ śākhā aṣṭaṣaṣṭir ekonaṣaṣṭiḥ +                        <l> saṃkhyātās tu dve śate daśottare teṣāṃ śākhā aṣṭaṣaṣṭir 
-                            koṣṭhe grīvā yāṃty urddhan tryāśītiḥ | ekaikasyān tu pādāṅgulyāṃ trayas +                            ekonaṣaṣṭiḥ koṣṭhe grīvā yāṃty urddhan tryāśītiḥ | ekaikasyān 
-                            trayaḥ | dvāvaṅguṣṭhe te caturddaśagulphajānuvaṃkṣyaṇeṣṭhekaikaḥ +                            tu pādāṅgulyāṃ trayas trayaḥ | dvāvaṅguṣṭhe te 
-                            saptadaśaikasmin sakthini bhavanti | etena itarasakthi vāhu ca +                            caturddaśagulphajānuvaṃkṣyaṇeṣṭhekaikaḥ saptadaśaikasmin 
-                            vyākhyātau || trayaḥ kaṭīkapāleṣu caturvviṃśatiḥ pṛṣṭhavaṃśe | tāvantya +                            sakthini bhavanti | etena itarasakthi vāhu ca vyākhyātau || 
-                            eva pārśvayoḥ | aṣṭāvūrasi | tāvantya eva grīvāyān tu yaḥ kaṇṭhanāṇḍyāṃ +                            trayaḥ kaṭīkapāleṣu caturvviṃśatiḥ pṛṣṭhavaṃśe | tāvantya eva 
-                            hṛdayaklomāsa nāḍīṣv aṣṭādaśatāsvevanibaddhā | dantaparimāṇā dantamūleṣv +                            pārśvayoḥ | aṣṭāvūrasi | tāvantya eva grīvāyān tu yaḥ 
-                            ekaikaḥ | kākalake nāsāyāñ caikkekaḥ | dvau dvauvartmmamaṇḍala yor +                            kaṇṭhanāṇḍyāṃ hṛdayaklomāsa nāḍīṣv aṣṭādaśatāsvevanibaddhā | 
-                            nnetrāśritau | gaṇḍakarṇṇaśaṃkheṣv ekaikaḥ | dvau hanusaṃdhī +                            dantaparimāṇā dantamūleṣv ekaikaḥ | kākalake nāsāyāñ caikkekaḥ 
-                            dvāvupariṣṭād bhuvau śaṃkhayoś ca pañca śiraḥ kapāleṣv eko mūrddhri | </l>+                            | dvau dvauvartmmamaṇḍala yor nnetrāśritau | 
 +                            gaṇḍakarṇṇaśaṃkheṣv ekaikaḥ | dvau hanusaṃdhī dvāvupariṣṭād 
 +                            bhuvau śaṃkhayoś ca pañca śiraḥ kapāleṣv eko mūrddhri | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.26]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.26]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2299: Line 2406:
                     <lg xml:id="SS.3.5.27">                     <lg xml:id="SS.3.5.27">
                         <l> ta ete saṃdhayoṣṭavidhā bhavanti | tad yathā |                         <l> ta ete saṃdhayoṣṭavidhā bhavanti | tad yathā |
-                            korodūkhalasāmudgaprataratūnasīvanī vāyasatuṇḍamaṇḍalaśaṃkhāvartāḥ | +                            korodūkhalasāmudgaprataratūnasīvanī 
-                            teṣām aṅgulimaṇivandhagulphajānukūrppareṣu korāḥ saṃdhayaḥ | +                            vāyasatuṇḍamaṇḍalaśaṃkhāvartāḥ | teṣām 
-                            kakṣavaṃkṣaṇadaśaneṣū dūkhalasaṃjñā | aṃsam pīṭhagudabhaganitamveṣu +                            aṅgulimaṇivandhagulphajānukūrppareṣu korāḥ saṃdhayaḥ | 
-                            sāmudrāḥ | grīvāpṛṣṭhavaṃśeṣu pratarāḥ | śiraḥ kaṭīkapāleṣu tūna sīvanī +                            kakṣavaṃkṣaṇadaśaneṣū dūkhalasaṃjñā | aṃsam 
-                            saṃjñāḥ | hanvorūbhayatas tu vāyasa tuṇḍāḥ | +                            pīṭhagudabhaganitamveṣu sāmudrāḥ | grīvāpṛṣṭhavaṃśeṣu pratarāḥ 
-                            kaṇṭhahṛdayanetravartmmaklomanāḍīṣu maṇḍalasaṃjñāḥ | srotaśṛṅgāṭakeṣu +                            | śiraḥ kaṭīkapāleṣu tūna sīvanī saṃjñāḥ | hanvorūbhayatas tu 
-                            śaṃkhāvartāḥ || teṣāṃ nāmabhir evākṛtayaḥ prāyeṇa vyākhyātāḥ || </l>+                            vāyasa tuṇḍāḥ | kaṇṭhahṛdayanetravartmmaklomanāḍīṣu 
 +                            maṇḍalasaṃjñāḥ | srotaśṛṅgāṭakeṣu śaṃkhāvartāḥ || teṣāṃ 
 +                            nāmabhir evākṛtayaḥ prāyeṇa vyākhyātāḥ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.27]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.27]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2319: Line 2428:
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.29">                     <lg xml:id="SS.3.5.29">
-                        <l> nava snāyu śatāni bhavanti | teṣāṃ śākhāsu ṣaṭ chatāni | dve śate +                        <l> nava snāyu śatāni bhavanti | teṣāṃ śākhāsu ṣaṭ chatāni | dve 
-                            triṃśac ca koṣṭhe grīvāyāṃ pratyurdhvaṃ saptatiḥ | ekaikasyāṃ +                            śate triṃśac ca koṣṭhe grīvāyāṃ pratyurdhvaṃ saptatiḥ | 
-                            pādāṅgulyāṃ ṣaṭnicitāni triṃśac ca | tāvatya eva talakūrccagulpheṣu +                            ekaikasyāṃ pādāṅgulyāṃ ṣaṭnicitāni triṃśac ca | tāvatya eva 
-                            tāvatya eva jaṅghāyāṃ | daśa jānuni | catvāriṃśadūrvvāḥ | daśavaṃkṣaṇe | +                            talakūrccagulpheṣu tāvatya eva jaṅghāyāṃ | daśa jānuni | 
-                            pañcāśat chatam evam ekasmin sakchini bhavanti | etena itarasakthi vahū +                            catvāriṃśadūrvvāḥ | daśavaṃkṣaṇe | pañcāśat chatam evam 
-                            vyākhyātau || ṣaṣṭiḥ kaṭyāḥ pṛṣṭhetvaśītiḥ | pārśvayoḥ | ṣaṣṭiḥ | urasi+                            ekasmin sakchini bhavanti | etena itarasakthi vahū vyākhyātau 
 +                            || ṣaṣṭiḥ kaṭyāḥ pṛṣṭhetvaśītiḥ | pārśvayoḥ | ṣaṣṭiḥ | urasi
                             triṃśat | ṣaṭtriṃśad grīvāyāṃ | mūrddhri catustriṃśat | eva                             triṃśat | ṣaṭtriṃśad grīvāyāṃ | mūrddhri catustriṃśat | eva
-                            navasnāyuśatāni vyākhyātāni bhavanti | mahāsnāyuṣu kaṇḍareti saṃjñā || </l>+                            navasnāyuśatāni vyākhyātāni bhavanti | mahāsnāyuṣu kaṇḍareti 
 +                            saṃjñā || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.29]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.29]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.30">                     <lg xml:id="SS.3.5.30">
-                        <l> bhavanti cātra ślokāḥ || caturvvidhāni snāyūni nāsateṣān nibodha me |+                        <l> bhavanti cātra ślokāḥ || caturvvidhāni snāyūni nāsateṣān 
 +                            nibodha me |
                             <caesura/>                             <caesura/>
                              pratānavanti vṛtāni susirāṇi pṛthūni ca || </l>                              pratānavanti vṛtāni susirāṇi pṛthūni ca || </l>
Line 2380: Line 2492:
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.37">                     <lg xml:id="SS.3.5.37">
-                        <l> pañca peśīśatāni tāsāñ ca catvāt iṃ śaktāni śākhāsu | koṣṭhe ṣaṣṭhiḥ | +                        <l> pañca peśīśatāni tāsāñ ca catvāt iṃ śaktāni śākhāsu | koṣṭhe 
-                            grīvāyāṃ pratyurddhañ catvāriṃśat || ekaikasyāṃ pādāṅgulyāṃ +                            ṣaṣṭhiḥ | grīvāyāṃ pratyurddhañ catvāriṃśat || ekaikasyāṃ 
-                            tisrastisrastāḥ pañcadaśa | pañcadaśaprapede pādopari | +                            pādāṅgulyāṃ tisrastisrastāḥ pañcadaśa | pañcadaśaprapede 
-                            kurccasanniviṣṭās tāvantya eva | daśagulphatalayoḥ | gulphajānvontare +                            pādopari | kurccasanniviṣṭās tāvantya eva | daśagulphatalayoḥ 
-                            viṃśatiḥ | pañca jānini | ūrvoddaśa | vaṃkṣaṇe daśa | śatam ekasmin +                            | gulphajānvontare viṃśatiḥ | pañca jānini | ūrvoddaśa | 
-                            sakthini bhavantye na itara sakthi vāhū ca vyākhyātau || ekā meḍhra +                            vaṃkṣaṇe daśa | śatam ekasmin sakthini bhavantye na itara 
-                            sevanyāṃ | apare dve vṛṣaśayoḥ | gude tisraḥ | sphicoś ca pañca pañca | +                            sakthi vāhū ca vyākhyātau || ekā meḍhra sevanyāṃ | apare dve 
-                            dve basti śirasi | saptodare nābhyām ekā | pṛṣṭhorddhasaṃniviṣṭāḥ pañca +                            vṛṣaśayoḥ | gude tisraḥ | sphicoś ca pañca pañca | dve basti 
-                            pañca dīrghāḥ | pārśvayor daśa | dve vakṣasi | akṣakāṃ saṃpratisamaṃtāt +                            śirasi | saptodare nābhyām ekā | pṛṣṭhorddhasaṃniviṣṭāḥ pañca 
-                            sapta | dve hṛdyāmāsaye | ekābhyantarataḥ koṣṭhe | grīvāyāñ ca tasra | +                            pañca dīrghāḥ | pārśvayor daśa | dve vakṣasi | akṣakāṃ 
-                            ekaikā galakālayoḥ | dve tāluni | jihvāyāṃ ṣaṭ | dve joṣṭhayoḥ | nāsāyāṃ +                            saṃpratisamaṃtāt sapta | dve hṛdyāmāsaye | ekābhyantarataḥ 
-                            dve | gaṇḍayoś catasraś catasraḥ | netrayor ddha | karṇṇayor dve | +                            koṣṭhe | grīvāyāñ ca tasra | ekaikā galakālayoḥ | dve tāluni | 
-                            catasro lalāṭe | ṣaṭ chirasīti | tāny etāni pañca peśīśatāni puṃsām +                            jihvāyāṃ ṣaṭ | dve joṣṭhayoḥ | nāsāyāṃ dve | gaṇḍayoś catasraś 
-                            bhavanti | </l>+                            catasraḥ | netrayor ddha | karṇṇayor dve | catasro lalāṭe | 
 +                            ṣaṭ chirasīti | tāny etāni pañca peśīśatāni puṃsām bhavanti | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.37]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.37]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2402: Line 2515:
  
                     <lg xml:id="SS.3.5.39">                     <lg xml:id="SS.3.5.39">
-                        <l> strīṇāñ caturddaśāsyadhikā | daśa tāsāṃ stanayor ekaikasmin pañca pañca +                        <l> strīṇāñ caturddaśāsyadhikā | daśa tāsāṃ stanayor ekaikasmin 
-                            | yauvane tāsāṃ parivṛddhir bhavati | apatyapathe catasras tāsāṃ dve +                            pañca pañca | yauvane tāsāṃ parivṛddhir bhavati | apatyapathe 
-                            prasṛte 'bhyantarataḥ | dve mukhāsrite ca | vṛtte dve garbham āśritāḥ | +                            catasras tāsāṃ dve prasṛte 'bhyantarataḥ | dve mukhāsrite ca | 
-                            tisraḥ śukrār bhavaḥ praveśinyaḥ | tisra eva garbhaśayyāyāṃ yatra +                            vṛtte dve garbham āśritāḥ | tisraḥ śukrār bhavaḥ praveśinyaḥ | 
-                            garbhas tiṣṭhati | </l>+                            tisra eva garbhaśayyāyāṃ yatra garbhas tiṣṭhati | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.39]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.39]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2469: Line 2582:
                     <lg xml:id="SS.3.5.49">                     <lg xml:id="SS.3.5.49">
                         <l> tasmāt samastagātram avihatam adīrghavyādhipīḍitaṃ puruṣam                         <l> tasmāt samastagātram avihatam adīrghavyādhipīḍitaṃ puruṣam
-                            apahṛtyāpagāyāṃ | vibaddhaṃ muñjabalvajaiḥ pañjarastham aprakāśe deśe +                            apahṛtyāpagāyāṃ | vibaddhaṃ muñjabalvajaiḥ pañjarastham 
-                            kothayet | samyak prakuthitañ coddhṛtyāyatadehaṃ kṛtvośīra<pc +                            aprakāśe deśe kothayet | samyak prakuthitañ coddhṛtyāyatadehaṃ 
-                                > </pc>tṛṇa<pc> </pc>veṇu<pc> </pc>kurccādīnām anyatamena śanaiḥ +                                kṛtvośīra<pc> </pc>tṛṇa<pc> </pc>veṇu<pc> </pc>kurccādīnām 
-                            śanair eva ghṛṣya tvagādīn sarvvān eva bāhyābhyantarān +                            anyatamena śanaiḥ śanair eva ghṛṣya tvagādīn sarvvān eva 
-                            aṅgapratyaṅgaviśeṣān yathoktān upalakṣayec cakṣuṣā ||<anchor +                            bāhyābhyantarān aṅgapratyaṅgaviśeṣān yathoktān upalakṣayec 
-                                xml:id="SS.3.5.49-n1"/>+                            cakṣuṣā ||<anchor xml:id="SS.3.5.49-n1"/>
                         </l>                         </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.49]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.49]</trailer>
Line 2496: Line 2609:
                     </lg>                     </lg>
  
-                    <lg xml:id="SS.3.5.trailer"><l> iti śārīre pañcamo dhyāyaḥ || || </l></lg>+                    <xml:id="SS.3.5.trailer"> iti śārīre pañcamo dhyāyaḥ || || </p> 
  
                 </div>                 </div>
Line 2503: Line 2617:
                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 6]</head>                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 6]</head>
  
-                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited transcript of +                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited 
-                        NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>+                        transcript of NAK 5-333, waiting for full critical 
 +                        attention.</note>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.1">                     <lg xml:id="SS.3.6.1">
Line 2516: Line 2631:
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.3">                     <lg xml:id="SS.3.6.3">
-                        <l> saptottaram marmmaśataṃ | tāni pañcavidhāni marmmāṇi bhavanti | tad +                        <l> saptottaram marmmaśataṃ | tāni pañcavidhāni marmmāṇi bhavanti 
-                            yathā | māṃsamarmmāṇi | śirāmarmmāṇi | snāyumarmmāṇi, asthimarmmāṇi | +                            | tad yathā | māṃsamarmmāṇi | śirāmarmmāṇi | snāyumarmmāṇi, 
-                            sandhimarmmāṇi | na khalu māṃsaśirāsnāyvasthisandhivyatirekeṇānyāni +                            asthimarmmāṇi | sandhimarmmāṇi | na khalu 
-                            marmmāṇi bhavanti || yasmān nopalabhyante || </l>+                            māṃsaśirāsnāyvasthisandhivyatirekeṇānyāni marmmāṇi bhavanti || 
 +                            yasmān nopalabhyante || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.3]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.3]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.4">                     <lg xml:id="SS.3.6.4">
-                        <l> tatraikādaśa māṃsamarmmāṇi, ekacatvāriṃśac chirāmarmmāṇi | saptāviṃśatiḥ +                        <l> tatraikādaśa māṃsamarmmāṇi, ekacatvāriṃśac chirāmarmmāṇi | 
-                            snāyumarmmāṇi | aṣṭāv asthimarmmāṇi | viṃśatiḥ sandhimarmmāṇīti | tad +                            saptāviṃśatiḥ snāyumarmmāṇi | aṣṭāv asthimarmmāṇi | viṃśatiḥ 
-                            etat saptottaram marmmaśataṃ || </l>+                            sandhimarmmāṇīti | tad etat saptottaram marmmaśataṃ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.4]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.4]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.5">                     <lg xml:id="SS.3.6.5">
-                        <l> eṣām ekādaśaikasmin sakthini bhavanti | etenetarasakthi bāhū ca +                        <l> eṣām ekādaśaikasmin sakthini bhavanti | etenetarasakthi bāhū 
-                            vyākhyātau ca bhavataḥ | udarorasor ddvādaśa | caturddaśa pṛṣṭhe | +                            ca vyākhyātau ca bhavataḥ | udarorasor ddvādaśa | caturddaśa 
-                            grīvāyām pratyūrddhvaṃ saptatriṃśat | </l>+                            pṛṣṭhe | grīvāyām pratyūrddhvaṃ saptatriṃśat | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.5]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.5]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2540: Line 2656:
                         <l> tatra sakthimarmmāṇi |                         <l> tatra sakthimarmmāṇi |
                             kṣipratalahṛdayakurccakūrccaśirogulphendrabastijānuścāṇyūrvīlohitākṣāṇi                             kṣipratalahṛdayakurccakūrccaśirogulphendrabastijānuścāṇyūrvīlohitākṣāṇi
-                            ciṭipañ ceti | etenetaratsakthibāhū vyākhyātau || udarorasos tu marmmāṇy +                            ciṭipañ ceti | etenetaratsakthibāhū vyākhyātau || udarorasos 
-                            anuvyākhyāsyāmaḥ || gudo bastir nnābhir hṛdayaṃ stanamūle stanalohite +                            tu marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || gudo bastir nnābhir hṛdayaṃ 
-                            apālāye apastambhe ceti || pṛṣṭhamarmmāṇi tu | kaṭīkataruṇa | +                            stanamūle stanalohite apālāye apastambhe ceti || 
-                            kukundaranitambe pārśvasandhibṛhatyaṃsaphalakrakanyāsau ceti || jatruṇa +                            pṛṣṭhamarmmāṇi tu | kaṭīkataruṇa | kukundaranitambe 
-                            ūrdhvaṃ catasro dhamanyo ṣṭau mātṛkāḥ | dve kṛkāṭike | dve vidhure | dve +                            pārśvasandhibṛhatyaṃsaphalakrakanyāsau ceti || jatruṇa ūrdhvaṃ 
-                            phaṇe | dvāv apāṅgau | dvau śaṃkhau | dvāv āvartau | dvāv utkṣepau | ekā +                            catasro dhamanyo ṣṭau mātṛkāḥ | dve kṛkāṭike | dve vidhure | 
-                            sthapaṇī | pañca sīmantāḥ | catvāri śṛṅgāṭakānyeko 'dhipatir iti || </l>+                            dve phaṇe | dvāv apāṅgau | dvau śaṃkhau | dvāv āvartau | dvāv 
 +                            utkṣepau | ekā sthapaṇī | pañca sīmantāḥ | catvāri 
 +                            śṛṅgāṭakānyeko 'dhipatir iti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.6]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.6]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.7">                     <lg xml:id="SS.3.6.7">
-                        <l> tatra talahṛdayendrabastigudastanarohitāni | māṃsamarmmāṇi | nīladhamanī +                        <l> tatra talahṛdayendrabastigudastanarohitāni | māṃsamarmmāṇi | 
-                            | mātṛkā sirāḥ+                            nīladhamanī | mātṛkā sirāḥ
                             śṛṅgāṭakāpāṅgasthapaṇīphaṇastanamūlāpalāpāpastambhahṛdayanābhipārśvasandhibṛhatīlohitākṣāṇy                             śṛṅgāṭakāpāṅgasthapaṇīphaṇastanamūlāpalāpāpastambhahṛdayanābhipārśvasandhibṛhatīlohitākṣāṇy
-                            ūrvvyās sirāmarmmāṇi | ciṭipakakṣadharakurccaḥ | kūrccaśirobastikukṣāṇy +                            ūrvvyās sirāmarmmāṇi | ciṭipakakṣadharakurccaḥ | 
-                            ansavidhurotkṣepāḥ snāyumarmmāṇi | kaṭīkataruṇanitambānsaphalakaśaṃkhāny +                            kūrccaśirobastikukṣāṇy ansavidhurotkṣepāḥ snāyumarmmāṇi | 
-                            asthimarmmāṇi | +                            kaṭīkataruṇanitambānsaphalakaśaṃkhāny asthimarmmāṇi | 
-                            jānukurpparasīmantā'dhipatigulphamaṇibandhakukundarāvarttakṛkāṭikāś ceti +                            jānukurpparasīmantā'dhipatigulphamaṇibandhakukundarāvarttakṛkāṭikāś 
-                            | sandhimarmmāṇi || </l>+                            ceti | sandhimarmmāṇi || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.7]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.7]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2566: Line 2684:
                             sadyaḥprāṇaharāṇi | kālāntaraprāṇaharāṇi | viśalyaghnāni |                             sadyaḥprāṇaharāṇi | kālāntaraprāṇaharāṇi | viśalyaghnāni |
                             vaikalyakarāṇi | rujākarāṇi ceti || tatra sadyaḥprāṇaharāṇy                             vaikalyakarāṇi | rujākarāṇi ceti || tatra sadyaḥprāṇaharāṇy
-                            ekonaviṃśatiḥ | kālāntaraprāṇaharāṇi trayastriṃśat | viśalyaghnāni trīṇi +                            ekonaviṃśatiḥ | kālāntaraprāṇaharāṇi trayastriṃśat | 
-                            | catuścatvāriṃśad vaikalyakarāṇi | aṣṭau rujākarāṇīti || </l>+                            viśalyaghnāni trīṇi | catuścatvāriṃśad vaikalyakarāṇi | aṣṭau 
 +                            rujākarāṇīti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.8]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.8]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2603: Line 2722:
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.13">                     <lg xml:id="SS.3.6.13">
-                        <l> ansānsaphalakāpāṅge<metamark function="yati">,</metamark> nīle manye +                        <l> ansānsaphalakāpāṅge<metamark function="yati">,</metamark> nīle 
-                            phaṇe tathā |+                            manye phaṇe tathā |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             vaikalyakaraṇāny āhu<metamark function="yati">,</metamark>āvarttau +                             vaikalyakaraṇāny āhu<metamark function="yati">,</metamark>
-                            dvau tathaiva ca || </l>+                            āvarttau dvau tathaiva ca || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.13]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.13]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2621: Line 2740:
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.15">                     <lg xml:id="SS.3.6.15">
-                        <l> marmmāṇi nāma māṃsasirāsnāyvasthisandhisannipātāḥ | teṣu svabhāvata eva +                        <l> marmmāṇi nāma māṃsasirāsnāyvasthisandhisannipātāḥ | teṣu 
-                            prāṇās tiṣṭhanti | marmmasv abhihatās tāṃs tān bhāvān āpadyante || </l>+                            svabhāvata eva prāṇās tiṣṭhanti | marmmasv abhihatās tāṃs tān 
 +                            bhāvān āpadyante || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.15]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.15]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.16">                     <lg xml:id="SS.3.6.16">
-                        <l> tatra sadyaḥprāṇaharāṇi | āgneyāni | agniguṇeṣu kṣīṇeṣv āyuḥ kṣapayanti +                        <l> tatra sadyaḥprāṇaharāṇi | āgneyāni | agniguṇeṣu kṣīṇeṣv āyuḥ 
-                            | viśalyaghnāni vāyavīyāni śastramukhāvaruddho yāvad atra vāyus tiṣṭhati +                            kṣapayanti | viśalyaghnāni vāyavīyāni śastramukhāvaruddho 
-                            tāvaj jīvaty uddhṛtamātre tu śalye | marmmasthānāśrayo vāyur nniṣkrāmati +                            yāvad atra vāyus tiṣṭhati tāvaj jīvaty uddhṛtamātre tu śalye | 
-                            | tasmāt saśalyo jīvaty uddhṛtaśalyo mriyate | vaikalyakarāṇi | saumyāni +                            marmmasthānāśrayo vāyur nniṣkrāmati | tasmāt saśalyo jīvaty 
-                            | somo hi śaityāt sthiratvāc ca prāṇāvalambanaṃ karoti | rujākarāṇi | +                            uddhṛtaśalyo mriyate | vaikalyakarāṇi | saumyāni | somo hi 
-                            agnimārutabhūyiṣṭhāni viśeṣeṇa tau rujākarau pāñcabhautikīñ ca rujām +                            śaityāt sthiratvāc ca prāṇāvalambanaṃ karoti | rujākarāṇi | 
-                            apare tv āhuḥ | </l>+                            agnimārutabhūyiṣṭhāni viśeṣeṇa tau rujākarau pāñcabhautikīñ ca 
 +                            rujām apare tv āhuḥ | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.16]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.16]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2639: Line 2760:
                     <lg xml:id="SS.3.6.17">                     <lg xml:id="SS.3.6.17">
                         <l> kecid āhur mmāṃsādīnāṃ samastānāṃ samṛddhānāñ ca samavāyāt |                         <l> kecid āhur mmāṃsādīnāṃ samastānāṃ samṛddhānāñ ca samavāyāt |
-                            sadyaḥprāṇaharāṇi | ekahīnānām alpānāñ ca samavāyakālāntaraprāṇaharāṇi | +                            sadyaḥprāṇaharāṇi | ekahīnānām alpānāñ ca 
-                            dvihīnānāṃ tu viśalyaprāṇaharāṇi | trihīnānān tu vaiguṇyakarāṇi | +                            samavāyakālāntaraprāṇaharāṇi | dvihīnānāṃ tu 
-                            ekasminn eva rujākarāṇīti || yataś caivamato sthimarmmasv api kṣateṣu+                            viśalyaprāṇaharāṇi | trihīnānān tu vaiguṇyakarāṇi | ekasminn 
 +                            eva rujākarāṇīti || yataś caivamato sthimarmmasv api kṣateṣu
                             śoṇitāgamanam bhavati || </l>                             śoṇitāgamanam bhavati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.17]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.17]</trailer>
Line 2649: Line 2771:
                         <l> bhavanti cātra ||                         <l> bhavanti cātra ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             caturvvidhā yās tu sirāḥ śarīre<metamark function="yati">,</metamark> +                             caturvvidhā yās tu sirāḥ śarīre<metamark function="yati" 
-                            prāyeṇa tā marmmasu sanniviṣṭāḥ |+                                >,</metamark> prāyeṇa tā marmmasu sanniviṣṭāḥ |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             snāyvasthimāṃsāni tathaiva sandhī<metamark function="yati">,</metamark> +                             snāyvasthimāṃsāni tathaiva sandhī<metamark function="yati" 
-                            santarppayantyopacayanti dehaṃ ||</l>+                                >,</metamark> santarppayantyopacayanti dehaṃ ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.18]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.18]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.19">                     <lg xml:id="SS.3.6.19">
-                        <l> tataḥ kṣate marmmaṇi tāḥ pravṛddhaḥ samantato vāyur abhistṛṇoti | +                        <l> tataḥ kṣate marmmaṇi tāḥ pravṛddhaḥ samantato vāyur 
-                            vivarddhamānas tu sa mātariśvā rujāḥ sutīvrāḥ pratanoti kāye || </l>+                            abhistṛṇoti | vivarddhamānas tu sa mātariśvā rujāḥ sutīvrāḥ 
 +                            pratanoti kāye || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.19]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.19]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.20">                     <lg xml:id="SS.3.6.20">
-                        <l> rujābhibhūtas tu tataḥ śarīraṃ<metamark function="yati">,</metamark> +                        <l> rujābhibhūtas tu tataḥ śarīraṃ<metamark function="yati" 
-                            pralīyate naśyati cāsya saṃjñā || </l>+                                >,</metamark> pralīyate naśyati cāsya saṃjñā || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.20]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.20]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2676: Line 2799:
                     <lg xml:id="SS.3.6.22">                     <lg xml:id="SS.3.6.22">
                         <l> tatra sadyaḥprāṇaharam ante viddhaṃ kālāntareṇa mārayati |                         <l> tatra sadyaḥprāṇaharam ante viddhaṃ kālāntareṇa mārayati |
-                            kālāntaraprāṇaharam ante viddhaṃ vaikalyakaram bhavati | viśalyaghnañ ca +                            kālāntaraprāṇaharam ante viddhaṃ vaikalyakaram bhavati | 
-                            vaikalyakaram bhavati | nānātīvrāṃ vedanāñ janayaṃti | vaikalyakaraṃ +                            viśalyaghnañ ca vaikalyakaram bhavati | nānātīvrāṃ vedanāñ 
-                            kālāntareṇa kleśayati | rujām vā karoti rujākaraṃ cālpavedanāṃ karoti +                            janayaṃti | vaikalyakaraṃ kālāntareṇa kleśayati | rujām vā 
-                            |</l>+                            karoti rujākaraṃ cālpavedanāṃ karoti |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.22]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.22]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2685: Line 2808:
                     <lg xml:id="SS.3.6.23">                     <lg xml:id="SS.3.6.23">
                         <l> tatra sadyaḥprāṇaharāṇi saptarātrābhyantarāt mārayanti |                         <l> tatra sadyaḥprāṇaharāṇi saptarātrābhyantarāt mārayanti |
-                            kālāntaraprāṇaharāṇi pakṣāt māsād vā | teṣv api tu kṣiprāṇi kadācid āśu +                            kālāntaraprāṇaharāṇi pakṣāt māsād vā | teṣv api tu kṣiprāṇi 
-                            mārayanti | viśalyaprāṇaharāṇi <unclear cert="unknown" reason="faded" +                            kadācid āśu mārayanti | viśalyaprāṇaharāṇi <unclear 
-                                >vaikalyakarāṇi ca kadācid atyabhi</unclear>hatāni mārayanti || </l>+                                cert="unknown" reason="faded">vaikalyakarāṇi ca kadācid 
 +                                atyabhi</unclear>hatāni mārayanti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.23]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.23]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2694: Line 2818:
                         <l> uta ūrdhvaṃ sakthimarmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra                         <l> uta ūrdhvaṃ sakthimarmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra
                             pādasyāṅguṣṭhāṅgulyor mmadhye kṣipraṃ nāma marma <gap n="9"                             pādasyāṅguṣṭhāṅgulyor mmadhye kṣipraṃ nāma marma <gap n="9"
-                                reason="faded" unit="char"/> madhyamāṅgulim anupūrvveṇa madhye +                                reason="faded" unit="char"/> madhyamāṅgulim anupūrvveṇa 
-                            pādatalasya talahṛdayan nāma marmma tatra rujāyām maraṇaṃ | +                            madhye pādatalasya talahṛdayan nāma marmma tatra rujāyām 
-                                kṣipratyopariṣṭā<unclear reason="faded">d aṅgulam ubhayataḥ kūrcco +                            maraṇaṃ | kṣipratyopariṣṭā<unclear reason="faded">d aṅgulam 
-                                nāma | <gap n="7" reason="faded" unit="char"/></unclear>ṇavepane +                                ubhayataḥ kūrcco nāma | <gap n="7" reason="faded" 
-                            bhavataḥ | gulphasandher adhaḥ kūrccaśiro nāma tatra rujāśophau bhavataḥ +                                    unit="char"/></unclear>ṇavepane bhavataḥ | 
-                            || pādajaṅghayos tu sandhāne gulpho nāma tatra <unclear reason="faded" +                            gulphasandher adhaḥ kūrccaśiro nāma tatra rujāśophau bhavataḥ 
-                                >rukastabdhasakthitā ca kuṇatā vā<gap n="2" reason="faded" +                            || pādajaṅghayos tu sandhāne gulpho nāma tatra <unclear 
-                                    unit="char"/></unclear> pārṣṇim prati jaṅghāmadhyendrabastir +                                reason="faded">rukastabdhasakthitā ca kuṇatā vā<gap n="2" 
-                            nnāma marmma tatra śoṇitakṣaye maraṇaṃ | jaṅghorvvoḥ sandhāne jānur +                                    reason="faded" unit="char"/></unclear> pārṣṇim prati 
-                            nnāma tatra khañjatā bhavati | <unclear reason="faded">jānos tryaṅgulād +                            jaṅghāmadhyendrabastir nnāma marmma tatra śoṇitakṣaye maraṇaṃ 
-                                    ūrddhva<gap n="5" reason="faded" unit="char"/></unclear>ṇir +                            | jaṅghorvvoḥ sandhāne jānur nnāma tatra khañjatā bhavati | 
-                            nnāma marmma tatra śophābhivṛddhiḥ stabdhasakthitā ca | ūrūmadhye ūrvvī+                                <unclear reason="faded">jānos tryaṅgulād ūrddhva<gap n="5" 
 +                                    reason="faded" unit="char"/></unclear>ṇir nnāma marmma 
 +                            tatra śophābhivṛddhiḥ stabdhasakthitā ca | ūrūmadhye ūrvvī
                             nāma marmma tatra śoṇitakṣayāt sakthiśoṣaḥ | ūrvvyās <unclear                             nāma marmma tatra śoṇitakṣayāt sakthiśoṣaḥ | ūrvvyās <unclear
-                                reason="faded">tūrdhvam adho vaṃkṣaṇasa<gap n="4" reason="faded" +                                reason="faded">tūrdhvam adho vaṃkṣaṇasa<gap n="4" 
-                                    unit="char"/></unclear>le lohitākṣan nāma marmma tatra +                                    reason="faded" unit="char"/></unclear>le lohitākṣan 
-                            śoṇitakṣaye maraṇam pakṣāghāto vā || vaṃkṣaṇavṛṣaṇayor antare ciṭipan +                            nāma marmma tatra śoṇitakṣaye maraṇam pakṣāghāto vā || 
-                            nāma marmma tatra sāṃḍhyam alpaśukratā ca bhavati | evam etāny ekādaśa +                            vaṃkṣaṇavṛṣaṇayor antare ciṭipan nāma marmma tatra sāṃḍhyam 
-                            sakthimarmmāṇi vyākhyātāni | etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātāḥ || +                            alpaśukratā ca bhavati | evam etāny ekādaśa sakthimarmmāṇi 
-                            viśeṣatas tu yāni sakthini gulphajānuvaṃkṣaṇaciṭipāni tāni bāhau +                            vyākhyātāni | etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātāḥ || viśeṣatas 
-                            maṇibandhakurpparakakṣadharāṇi bhavanti | yathā ca pādajaṅghayos tu +                            tu yāni sakthini gulphajānuvaṃkṣaṇaciṭipāni tāni bāhau 
-                            sandhau gulphau nāma marmma | evaṃ hastatalaprakoṣṭhayoḥ sandhau +                            maṇibandhakurpparakakṣadharāṇi bhavanti | yathā ca 
-                            maṇibandho nāma marmma | yathā ca jaṅghorvvoḥ sandhāne jānu nāma marmma +                            pādajaṅghayos tu sandhau gulphau nāma marmma | evaṃ 
-                            | evaṃ prahastabāhvoḥ sandhāne kurpparo nāma marmma | yathā ca +                            hastatalaprakoṣṭhayoḥ sandhau maṇibandho nāma marmma | yathā 
-                            vaṃkṣaṇavṛṣaṇayor mmadhye ciṭipan nāma marmma | evam akṣakakṣayor +                            ca jaṅghorvvoḥ sandhāne jānu nāma marmma | evaṃ prahastabāhvoḥ 
-                            mmadhye kakṣadharo nāma marmma | tatra viddheṣu ta evopadravā bhavanti | +                            sandhāne kurpparo nāma marmma | yathā ca vaṃkṣaṇavṛṣaṇayor 
-                            viśeṣatas tu maṇibandhe kuṇṭhatā | kurppare pakṣāghātaḥ | kuṇitvaṃ +                            mmadhye ciṭipan nāma marmma | evam akṣakakṣayor mmadhye 
-                            kakṣadhare ceti | evam etāni catuścatvāriṃśac chākhāmarmmāṇi vyākhyātāni +                            kakṣadharo nāma marmma | tatra viddheṣu ta evopadravā bhavanti 
-                            bhavanti ||</l>+                            viśeṣatas tu maṇibandhe kuṇṭhatā | kurppare pakṣāghātaḥ | 
 +                            kuṇitvaṃ kakṣadhare ceti | evam etāni catuścatvāriṃśac 
 +                            chākhāmarmmāṇi vyākhyātāni bhavanti ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.24]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.24]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.25">                     <lg xml:id="SS.3.6.25">
-                        <l> ata ūrdhvam udarorasor dvādaśa marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra +                        <l> ata ūrdhvam udarorasor dvādaśa marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || 
-                            vātavarcconiḥsaraṇī sthūlāntrapratibaddham mahāgudo nāma | tatra sadyo +                            tatra vātavarcconiḥsaraṇī sthūlāntrapratibaddham mahāgudo nāma 
-                            maraṇaṃ | alpamāṃsaśoṇitam abhyantarataḥ | kaṭyāmutrāsayayor bastir +                            | tatra sadyo maraṇaṃ | alpamāṃsaśoṇitam abhyantarataḥ | 
-                            nnāma marmma | tatrāpi sadyo maraṇaṃ | aśmarīvraṇād ṛte tatrāpy ubhayato +                            kaṭyāmutrāsayayor bastir nnāma marmma | tatrāpi sadyo maraṇaṃ 
-                            viddhe maraṇam ekato bhinne mūtrāsrāvī vraṇo bhavati | sa tu +                            | aśmarīvraṇād ṛte tatrāpy ubhayato viddhe maraṇam ekato 
-                            yatnenopakrānto rohati || pakvāmāśayayor mmadhye śirāprabhāvo nābhir +                            bhinne mūtrāsrāvī vraṇo bhavati | sa tu yatnenopakrānto rohati 
-                            nnāma marmma tatrāpi sadyo maraṇaṃ | stanayor mmadhyam adhiṣṭhāyorasi +                            || pakvāmāśayayor mmadhye śirāprabhāvo nābhir nnāma marmma 
-                            āmāśayadvāraṃ sattvarajastamasām adhiṣṭhānaṃ hṛdayan nāma marmma tatrāpi +                            tatrāpi sadyo maraṇaṃ | stanayor mmadhyam adhiṣṭhāyorasi 
-                            sadyo maraṇaṃ | stanayor adhastād dvyaṅgulam ubhayataḥ stanamūle nāma +                            āmāśayadvāraṃ sattvarajastamasām adhiṣṭhānaṃ hṛdayan nāma 
-                            marmaṇī | tatra kaphapūrṇṇakoṣṭhatayā maraṇaṃ | stanacūcukayor ūrddhve +                            marmma tatrāpi sadyo maraṇaṃ | stanayor adhastād dvyaṅgulam 
-                            stanarohite nāma marmmaṇī | tatra raktapūrṇṇakoṣṭhatayā kāsaśvāsābhyām +                            ubhayataḥ stanamūle nāma marmaṇī | tatra kaphapūrṇṇakoṣṭhatayā 
-                            maraṇaṃ | aṃsakūṭayor adhastāt pārśvayor uparibhāgayor apālāpau nāma +                            maraṇaṃ | stanacūcukayor ūrddhve stanarohite nāma marmmaṇī | 
-                            marmmaṇī | tatra pūyabhāvam āpanne śoṇite maraṇaṃ | ubhayatroraso nāḍyo +                            tatra raktapūrṇṇakoṣṭhatayā kāsaśvāsābhyām maraṇaṃ | 
-                            vātavahe | apastambhau nāma marmmaṇī | tatra vātapūrṇṇakoṣṭhatayā +                            aṃsakūṭayor adhastāt pārśvayor uparibhāgayor apālāpau nāma 
-                            kāsaśvāsābhyām maraṇaṃ | evam etāny udarorasor dvādaśa marmmāṇi +                            marmmaṇī | tatra pūyabhāvam āpanne śoṇite maraṇaṃ | 
-                            vyākhyātāni ||</l>+                            ubhayatroraso nāḍyo vātavahe | apastambhau nāma marmmaṇī | 
 +                            tatra vātapūrṇṇakoṣṭhatayā kāsaśvāsābhyām maraṇaṃ | evam etāny 
 +                            udarorasor dvādaśa marmmāṇi vyākhyātāni ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.25]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.25]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.26">                     <lg xml:id="SS.3.6.26">
-                        <l> ata ūrdhvam pṛṣṭhamarmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra pṛṣṭhavaṃśam +                        <l> ata ūrdhvam pṛṣṭhamarmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra 
-                            ubhayataḥ pratiśroṇīkarṇṇāvasthinī kaṭīkataruṇe nāma marmmaṇī | tatra +                            pṛṣṭhavaṃśam ubhayataḥ pratiśroṇīkarṇṇāvasthinī kaṭīkataruṇe 
-                            śoṇitakṣayāt pāṇḍuvivarṇṇo hīnarūpo vā maraṇaṃ | pārśvayor +                            nāma marmmaṇī | tatra śoṇitakṣayāt pāṇḍuvivarṇṇo hīnarūpo vā 
-                            jjaghanabahirbbhāge pṛṣṭhavaṃśam ubhayato kukundare nāma marmmaṇī | +                            maraṇaṃ | pārśvayor jjaghanabahirbbhāge pṛṣṭhavaṃśam ubhayato 
-                            tatra sparśājñānam adhaḥkāye daurbbalyaṃ ceṣṭānāśaś ca bhavati | +                            kukundare nāma marmmaṇī | tatra sparśājñānam adhaḥkāye 
-                            śroṇīkarṇṇayor upary āmāśayāc chādane pārśvāntaraprativahe nitambe nāma +                            daurbbalyaṃ ceṣṭānāśaś ca bhavati | śroṇīkarṇṇayor upary 
-                            marmmaṇī | tatrādhaḥkāyaśoṣo daurbbalyam maraṇañ ca | +                            āmāśayāc chādane pārśvāntaraprativahe nitambe nāma marmmaṇī | 
-                            adhaḥpārśvāntarapratibaddhe jaghanapārśvamadhye tiryag ūrddhvajaghanāt +                            tatrādhaḥkāyaśoṣo daurbbalyam maraṇañ ca | 
-                            pārśvasandhī nāma marmmaṇī | tatra śoṇitapūrṇṇakoṣṭhatayā mriyate | +                            adhaḥpārśvāntarapratibaddhe jaghanapārśvamadhye tiryag 
-                            stanamūlādṛjūbhayataḥ pṛṣṭhavaṃśasya bṛhatī nāma marmmaṇī | tatra +                            ūrddhvajaghanāt pārśvasandhī nāma marmmaṇī | tatra 
-                            śoṇitātipravṛttinimittair upadravair mmriyate | pṛṣṭhopari pṛṣṭhavaṃśam +                            śoṇitapūrṇṇakoṣṭhatayā mriyate | stanamūlādṛjūbhayataḥ 
-                            ubhayataḥ | trikasaṃbandhe 'nsaphale nāma marmmaṇī | tatra bāhuś +                            pṛṣṭhavaṃśasya bṛhatī nāma marmmaṇī | tatra 
-                            cāpaśoṣaḥ | bāhuśīrṣagrīvāmadhye 'ṃśapīṭhaskandhasaṃdhāne krakanyāse +                            śoṇitātipravṛttinimittair upadravair mmriyate | pṛṣṭhopari 
-                            nāma marmmaṇī | tatra tabdhabāhur bbhagnapṛṣṭhatā vā bhavati | evam +                            pṛṣṭhavaṃśam ubhayataḥ | trikasaṃbandhe 'nsaphale nāma 
-                            etāni caturddaśa pṛṣṭhamarmmāṇi vyākhyātāni || </l>+                            marmmaṇī | tatra bāhuś cāpaśoṣaḥ | bāhuśīrṣagrīvāmadhye 
 +                            'ṃśapīṭhaskandhasaṃdhāne krakanyāse nāma marmmaṇī | tatra 
 +                            tabdhabāhur bbhagnapṛṣṭhatā vā bhavati | evam etāni caturddaśa 
 +                            pṛṣṭhamarmmāṇi vyākhyātāni || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.26]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.26]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.27">                     <lg xml:id="SS.3.6.27">
-                        <l> ata ūrddhvam ūrddhajatrugatāni marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra +                        <l> ata ūrddhvam ūrddhajatrugatāni marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || 
-                            kaṇṭhanāḍīm ubhayataś catasro dhamanyo vyatyāsena | dve nīle dve ca +                            tatra kaṇṭhanāḍīm ubhayataś catasro dhamanyo vyatyāsena | dve 
-                            manye nāma marmmaṇī | tatra mūkatā svaravaikṛtya maraṇam arasagrāhitā ca +                            nīle dve ca manye nāma marmmaṇī | tatra mūkatā svaravaikṛtya 
-                            bhavati | grīvāyām ubhayataś catasraḥ sirāmātṛkā nāma marmmaṇī | tatra +                            maraṇam arasagrāhitā ca bhavati | grīvāyām ubhayataś catasraḥ 
-                            sadyo maraṇaṃ | śirogrīvayoḥ kṛkāṭikā nāma marmmaṇī | tatra calaśīrṣatā +                            sirāmātṛkā nāma marmmaṇī | tatra sadyo maraṇaṃ | śirogrīvayoḥ 
-                            maraṇam vā | karṇṇapṛṣṭhato 'dhaḥsaṃsrite vidhure nāma marmmaṇī | tatra +                            kṛkāṭikā nāma marmmaṇī | tatra calaśīrṣatā maraṇam vā | 
-                            bādhiryaṃ | ghrāṇamārggam ubhayataḥ srotomārggapratibaddhe 'bhyantarataḥ +                            karṇṇapṛṣṭhato 'dhaḥsaṃsrite vidhure nāma marmmaṇī | tatra 
-                            phaṇe nāma marmmaṇī | tatra gandhājñānam āpādayati | bhruvoḥ +                            bādhiryaṃ | ghrāṇamārggam ubhayataḥ srotomārggapratibaddhe 
-                            pucchāntayor adhaḥ | netrayor bbāhyataḥ | apāṅgau nāma marmmaṇī | +                            'bhyantarataḥ phaṇe nāma marmmaṇī | tatra gandhājñānam 
-                            tatrāndhyadṛṣṭyupaghāto vā | bhruvoḥ pucchayor upary anukarṇṇalalāṭo +                            āpādayati | bhruvoḥ pucchāntayor adhaḥ | netrayor bbāhyataḥ | 
-                            śaṃkhau nāma marmmaṇī | tatra sadyo maraṇaṃ | bhruvor antare upari +                            apāṅgau nāma marmmaṇī | tatrāndhyadṛṣṭyupaghāto vā | bhruvoḥ 
-                            nimnayor āvarttau nāma marmmaṇī | tatrāpy āndhyaṃ dṛṣṭyupaghāto vā | +                            pucchayor upary anukarṇṇalalāṭo śaṃkhau nāma marmmaṇī | tatra 
-                            āvarttaśaṃkhayor upari keśānte utkṣepau nāma marmmaṇī | tatra saśalyaḥ +                            sadyo maraṇaṃ | bhruvor antare upari nimnayor āvarttau nāma 
-                            pākāt patitaśalyo vā jīve noddhṛtaśalyaḥ | bhruvor mmadhye sthapaṇir +                            marmmaṇī | tatrāpy āndhyaṃ dṛṣṭyupaghāto vā | āvarttaśaṃkhayor 
-                            nnāma marmma | tatrotkṣepavat pañca sandhayaḥ śirasi vibhaktāḥ sīmantā +                            upari keśānte utkṣepau nāma marmmaṇī | tatra saśalyaḥ pākāt 
-                            nāma marmmaṇī | tatrotmādacittanāsābhyāṃ maraṇaṃ | +                            patitaśalyo vā jīve noddhṛtaśalyaḥ | bhruvor mmadhye sthapaṇir 
-                            ghrāṇasrotrākṣisandhijihvātarppaṇīnāṃ sirāṇāṃ madhye śiraḥ srotaḥ +                            nnāma marmma | tatrotkṣepavat pañca sandhayaḥ śirasi vibhaktāḥ 
-                            sannipātas tāni catvāri śṛṅgāṭakāni marmmāṇi | tatrāpi sadyo maraṇaṃ | +                            sīmantā nāma marmmaṇī | tatrotmādacittanāsābhyāṃ maraṇaṃ | 
-                            mastakābhyantaram upariṣṭāt sirāsandhisannipāto romāvarttaḥ so 'dhipatir +                            ghrāṇasrotrākṣisandhijihvātarppaṇīnāṃ sirāṇāṃ madhye śiraḥ 
-                            nnāma marmma | tatrāpi sadyo maraṇaṃ | evam etāny ūrddhvajatrugatāni+                            srotaḥ sannipātas tāni catvāri śṛṅgāṭakāni marmmāṇi | tatrāpi 
 +                            sadyo maraṇaṃ | mastakābhyantaram upariṣṭāt 
 +                            sirāsandhisannipāto romāvarttaḥ so 'dhipatir nnāma marmma | 
 +                            tatrāpi sadyo maraṇaṃ | evam etāny ūrddhvajatrugatāni
                             saptatriṃśad marmmāṇi vyākhyātāni bhavanti || </l>                             saptatriṃśad marmmāṇi vyākhyātāni bhavanti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.27]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.27]</trailer>
Line 2795: Line 2931:
                             stanamūlagulphāḥ |                             stanamūlagulphāḥ |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             jñeyā dvir aṅgulamitā maṇibandhaṣaṣṭhā trīṇy eva jānuni paraṃ saha +                             jñeyā dvir aṅgulamitā maṇibandhaṣaṣṭhā trīṇy eva jānuni paraṃ 
-                            kurpparābhyāṃ || </l>+                            saha kurpparābhyāṃ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.28]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.28]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.29">                     <lg xml:id="SS.3.6.29">
-                        <l> hṛdbastikurccagudanābhi vadanti mūrddhni catvāri pañca ca gale daśa yāni +                        <l> hṛdbastikurccagudanābhi vadanti mūrddhni catvāri pañca ca gale 
-                            ca dve ||+                            daśa yāni ca dve ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             tāni ścapāṇitalakuñcitasanmitāni, śeṣāṇy avaihi parivartti tato +                             tāni ścapāṇitalakuñcitasanmitāni, śeṣāṇy avaihi parivartti 
-                            gulārddhaṃ || </l>+                            tato gulārddhaṃ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.29]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.29]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2814: Line 2950:
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.31">                     <lg xml:id="SS.3.6.31">
-                        <l> cchinneṣu pāṇicaraṇeṣu sirā mukhānām ākuñcanāt khalu nṛṇām asṛg alpam +                        <l> cchinneṣu pāṇicaraṇeṣu sirā mukhānām ākuñcanāt khalu nṛṇām 
-                            eti |+                            asṛg alpam eti |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             chinneṣu pāṇicaraṇeṣu bhavanty atas tu<metamark function="yati" +                             chinneṣu pāṇicaraṇeṣu bhavanty atas tu<metamark 
-                                >,</metamark> nāleṣu vṛttamathiteṣu yathotpalāni || </l>+                                function="yati">,</metamark> nāleṣu vṛttamathiteṣu 
 +                            yathotpalāni || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.31]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.31]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.32">                     <lg xml:id="SS.3.6.32">
-                        <l> kṣipreṣu vatsatalajeṣu ca bhedadoṣāṅgacchatyasṛgbahurujañ ca karoti +                        <l> kṣipreṣu vatsatalajeṣu ca bhedadoṣāṅgacchatyasṛgbahurujañ ca 
-                            vāyuḥ |+                            karoti vāyuḥ |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             evaṃ vināśam upayānti hi tatra viddhā kiñjalkapatramathanād iva +                             evaṃ vināśam upayānti hi tatra viddhā kiñjalkapatramathanād 
-                            paṅkajāni ||</l>+                            iva paṅkajāni ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.32]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.32]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.33">                     <lg xml:id="SS.3.6.33">
-                        <l> marmmāṇi śalyaviṣayādrdham udāharanti yasmād dhi marmmasu hatā na +                        <l> marmmāṇi śalyaviṣayādrdham udāharanti yasmād dhi marmmasu hatā 
-                            bhavanti marttyāḥ | </l>+                            na bhavanti marttyāḥ | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.33]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.33]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.34">                     <lg xml:id="SS.3.6.34">
-                        <l> jīvanti tatra yadi vaidyaguṇena ke cit te prāpnuvanti vikalatvam +                        <l> jīvanti tatra yadi vaidyaguṇena ke cit te prāpnuvanti 
-                            asaṃśayaṃ hi ||+                            vikalatvam asaṃśayaṃ hi ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             sambhinnajarjjaritakoṣṭhaśiraḥkapālā jīvanti śastravihataiś ca +                             sambhinnajarjjaritakoṣṭhaśiraḥkapālā jīvanti śastravihataiś 
-                            śarīradeśaiḥ | </l>+                            ca śarīradeśaiḥ | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.34]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.34]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.35">                     <lg xml:id="SS.3.6.35">
-                        <l> chinnaiś ca sakthibhujapādakarair aśeṣaṃ yeṣān na marmmapatitā vividhāḥ +                        <l> chinnaiś ca sakthibhujapādakarair aśeṣaṃ yeṣān na marmmapatitā 
-                            prahārāḥ ||+                            vividhāḥ prahārāḥ ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
                              agnīṣomānilāḥ sattvaṃ rajaś ca tama eva ca |                              agnīṣomānilāḥ sattvaṃ rajaś ca tama eva ca |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             prāyeṇa marmmasu nṛṇāṃ<metamark function="yati">,</metamark> santi +                             prāyeṇa marmmasu nṛṇāṃ<metamark function="yati">,</metamark> 
-                            bhūtātmanā saha || </l>+                            santi bhūtātmanā saha || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.35]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.35]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2867: Line 3004:
                         <l> rujaḥ sutīvrā vividhā bhavanty asuhate nare ||                         <l> rujaḥ sutīvrā vividhā bhavanty asuhate nare ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             hate kālāntare cāpi<metamark function="yati">,</metamark> dhruvo +                             hate kālāntare cāpi<metamark function="yati">,</metamark> 
-                            dhātukṣayo nṛṇāṃ || </l>+                            dhruvo dhātukṣayo nṛṇāṃ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.37]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.37]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2875: Line 3012:
                         <l> tato dhātukṣayāj jantur vvedanābhiś ca naśyati |                         <l> tato dhātukṣayāj jantur vvedanābhiś ca naśyati |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             hate vaikalyajanake<metamark function="yati">,</metamark> kevalaṃ +                             hate vaikalyajanake<metamark function="yati">,</metamark> 
-                            vaidyanaipuṇāt || </l>+                            kevalaṃ vaidyanaipuṇāt || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.38]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.38]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2902: Line 3039:
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.42">                     <lg xml:id="SS.3.6.42">
-                        <l> marmmābhighātas tu ca kaś cid asti yo 'lpātyayo vāpi niratyayo vā |+                        <l> marmmābhighātas tu ca kaś cid asti yo 'lpātyayo vāpi niratyayo 
 +                            vā |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             prāyeṇa marmmasv abhitāḍitās tu vaikalyam arcchanty atha vā mriyante || </l>+                             prāyeṇa marmmasv abhitāḍitās tu vaikalyam arcchanty atha vā 
 +                            mriyante || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.42]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.42]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.6.43">                     <lg xml:id="SS.3.6.43">
-                        <l> marmmāṇy adhiṣṭhāya hi ye vikārā mūrcchanti kāye vividhā narāṇām |+                        <l> marmmāṇy adhiṣṭhāya hi ye vikārā mūrcchanti kāye vividhā 
 +                            narāṇām |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             prāyeṇa te kṛcchratamā bhavanti narasya yatnair api sādhyamānāḥ || +                             prāyeṇa te kṛcchratamā bhavanti narasya yatnair api 
-                            ||</l>+                            sādhyamānāḥ || ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.43]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.43]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2920: Line 3060:
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. SS.3.6.trailer]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. SS.3.6.trailer]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
 +
  
  
Line 2945: Line 3086:
                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 7]</head>                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 7]</head>
  
-                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited transcript of +                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited 
-                        NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>+                        transcript of NAK 5-333, waiting for full critical 
 +                        attention.</note>
  
                     <lg xml:id="SS.3.7.1">                     <lg xml:id="SS.3.7.1">
Line 2958: Line 3100:
  
                     <lg xml:id="SS.3.7.3">                     <lg xml:id="SS.3.7.3">
-                        <l> sapta śirāśatāni bhavanti | yābhir idaṃ śarīram ārāma iva jalaharaṇībhiḥ +                        <l> sapta śirāśatāni bhavanti | yābhir idaṃ śarīram ārāma iva 
-                            | kedāra iva ca kulyābhir upasnihyate cākuñcanaprasāraṇābhir vviśeṣair +                            jalaharaṇībhiḥ | kedāra iva ca kulyābhir upasnihyate 
-                            ddrumapatrasevanīnām iva tāsām pratānām tāsāṃ khalu nābhimūlan tataḥ +                            cākuñcanaprasāraṇābhir vviśeṣair ddrumapatrasevanīnām iva 
-                            prasaranty ūrdhvam adhas tiryak ca ||</l>+                            tāsām pratānām tāsāṃ khalu nābhimūlan tataḥ prasaranty ūrdhvam 
 +                            adhas tiryak ca ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.3]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.3]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 2979: Line 3122:
  
                     <lg xml:id="SS.3.7.6">                     <lg xml:id="SS.3.7.6">
-                        <l> tāsāṃ khalu mūlasirāś catvāriśat tāsu daśavātavahāḥ | daśa pittavahāḥ | +                        <l> tāsāṃ khalu mūlasirāś catvāriśat tāsu daśavātavahāḥ | daśa 
-                            daśa śleṣmavahāḥ | daśa raktavahā iti | tāsāṃ khalu vātavahānāṃ sirāṇāṃ +                            pittavahāḥ | daśa śleṣmavahāḥ | daśa raktavahā iti | tāsāṃ 
-                            vātasthānaga tānām pañcasaptatiśataṃ bhavati | tāvanty eva pittavahāḥ +                            khalu vātavahānāṃ sirāṇāṃ vātasthānaga tānām pañcasaptatiśataṃ 
-                            pittasthāne | raktavahāś ca yakṛtplīhāḥ | kaphavahāś ca kaphasthāne | +                            bhavati | tāvanty eva pittavahāḥ pittasthāne | raktavahāś ca 
-                            evam etāni sapta śirāśatāni bhavanti |</l>+                            yakṛtplīhāḥ | kaphavahāś ca kaphasthāne | evam etāni sapta 
 +                            śirāśatāni bhavanti |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.6]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.6]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.7.7">                     <lg xml:id="SS.3.7.7">
-                        <l> tatra vātavahānām ekasmin sakthini pañcaviṃśatiḥ sirā bhavanti | +                        <l> tatra vātavahānām ekasmin sakthini pañcaviṃśatiḥ sirā bhavanti 
-                            etenetarasakti vāhū ca vyākhyātau | koṣṭhe catustriṃśat tāsāṃ +                            etenetarasakti vāhū ca vyākhyātau | koṣṭhe catustriṃśat 
-                            gudameḍhrasaṃśritāḥ śroṇyām aṣṭau dve dve pārśvayoḥ ṣaṭpṛṣṭhe tāvantya +                            tāsāṃ gudameḍhrasaṃśritāḥ śroṇyām aṣṭau dve dve pārśvayoḥ 
-                            evodare daśa vakṣasi | jatruṇa ūrddhvam ekacatvāriṃśat tāsām aṣṭau +                            ṣaṭpṛṣṭhe tāvantya evodare daśa vakṣasi | jatruṇa ūrddhvam 
-                            jihvāyāṃ | nava nāsāyāṃ | dve grīvāyāṃ | hanvoś catasraḥ | netrayoḥ ṣaṭ +                            ekacatvāriṃśat tāsām aṣṭau jihvāyāṃ | nava nāsāyāṃ | dve 
-                            lalāṭe tisraḥ karṇṇayoś catasraḥ | dve śaṃkhayoḥ | tisraḥ śirasītyevam +                            grīvāyāṃ | hanvoś catasraḥ | netrayoḥ ṣaṭ lalāṭe tisraḥ 
-                            etat pañcasaptatiśataṃ | vātavahānāṃ śirāṇāṃ vyākhyātaṃ | eṣa eva +                            karṇṇayoś catasraḥ | dve śaṃkhayoḥ | tisraḥ śirasītyevam etat 
-                            vibhāgaḥ śeṣāṇām evam etāni sapta śirāśatāni vyākhyātāni bhavanti |</l>+                            pañcasaptatiśataṃ | vātavahānāṃ śirāṇāṃ vyākhyātaṃ | eṣa eva 
 +                            vibhāgaḥ śeṣāṇām evam etāni sapta śirāśatāni vyākhyātāni 
 +                            bhavanti |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.7]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.7]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3140: Line 3286:
  
                     <lg xml:id="SS.3.7.22">                     <lg xml:id="SS.3.7.22">
-                        <l> tatra sirāḥ śatam ekasmin sakthini bhavanti | tāsāṃ jaladhārā tvekā +                        <l> tatra sirāḥ śatam ekasmin sakthini bhavanti | tāsāṃ jaladhārā 
-                            tisraś cābhyantarataḥ | tatrorvvīsaṃjñe dve lohitākṣa saṃjñakā tās tv +                            tvekā tisraś cābhyantarataḥ | tatrorvvīsaṃjñe dve lohitākṣa 
-                            avyadhyāḥ | etenetarasakthi vāhū ca vyākhyātau | evam aśastrakṛtyāḥ +                            saṃjñakā tās tv avyadhyāḥ | etenetarasakthi vāhū ca vyākhyātau 
-                            ṣoḍaśaśākhāsu | śroṇyāṃ dvātriṃśat | tāsām aṣṭāvaśastrakṛtyāḥ | dve dve +                            | evam aśastrakṛtyāḥ ṣoḍaśaśākhāsu | śroṇyāṃ dvātriṃśat | 
-                            vaṃkṣaṇaciṭipayor evaṃ kaṭīkataruṇayoś ca | aṣṭāvaṣṭāv ekaikasmin pārśve +                            tāsām aṣṭāvaśastrakṛtyāḥ | dve dve vaṃkṣaṇaciṭipayor evaṃ 
-                            tāsām ekaika ūrddhvage ubhayato dve pārśve sandhisaṃśrite ca pariharet | +                            kaṭīkataruṇayoś ca | aṣṭāvaṣṭāv ekaikasmin pārśve tāsām ekaika 
-                            caturvviṃśatiḥ pṛṣṭhe pṛṣṭhavaṃśam ubhayataḥ | tāsāṃ vṛhatī saṃjñe +                            ūrddhvage ubhayato dve pārśve sandhisaṃśrite ca pariharet | 
-                            ūrddhvagāminye dve pariharet | tāvantya evodare tāsāṃ meḍhropari +                            caturvviṃśatiḥ pṛṣṭhe pṛṣṭhavaṃśam ubhayataḥ | tāsāṃ vṛhatī 
-                            romarājīm ubhayato dve dve pariharet | catvāriśaṃd vakṣasi tāsāṃ +                            saṃjñe ūrddhvagāminye dve pariharet | tāvantya evodare tāsāṃ 
-                            caturddaśāśastrakṛtyā hṛdi dve stanamūle saṃśrite tu dve dve pariharet | +                            meḍhropari romarājīm ubhayato dve dve pariharet | catvāriśaṃd 
-                            stanam ubhayataś catasraḥ pariharet | dve dve cāpālāpe stambheṣv ity e +                            vakṣasi tāsāṃ caturddaśāśastrakṛtyā hṛdi dve stanamūle 
-                            va dvātriṃśadaśastrakṛtyāḥ | śroṇī pṛṣṭhodaroraḥsu bhavanti +                            saṃśrite tu dve dve pariharet | stanam ubhayataś catasraḥ 
-                            catiḥṣaṣṭiśataṃ mūrddhani tāsāṃ viṃśatiḥ | śirodharāyāṃ tāsām aṣṭau +                            pariharet | dve dve cāpālāpe stambheṣv ity e va 
-                            catasraś ca marmmasaṃjñāḥ | dve kṛkāṭikayos tāvantya eva vidhurayoḥ +                            dvātriṃśadaśastrakṛtyāḥ | śroṇī pṛṣṭhodaroraḥsu bhavanti 
-                            hanvor ubhayato aṣṭāvaṣṭau tāsāṃ tu sandhinivaṃdhanyau dve dve pariharet +                            catiḥṣaṣṭiśataṃ mūrddhani tāsāṃ viṃśatiḥ | śirodharāyāṃ tāsām 
-                            | ṣaṭtriṃśaj jihvāyāṃ tāsām adhaḥ ṣoḍaśāśastrakṛtyā rasavāhinyaḥ | +                            aṣṭau catasraś ca marmmasaṃjñāḥ | dve kṛkāṭikayos tāvantya eva 
-                            catuvviṃśatir nnāsāyāṃ tāsām aupanāsyāś catasraḥ parihare tāsām eva ca +                            vidhurayoḥ hanvor ubhayato aṣṭāvaṣṭau tāsāṃ tu 
-                            tāluny ekā ṣaṭtriṃśad ubhayor nnetrayoḥ | tāsām ekaikām apāṅgayoḥ +                            sandhinivaṃdhanyau dve dve pariharet | ṣaṭtriṃśaj jihvāyāṃ 
-                            pariharet | lalāṭe ṣaṣṭistāsāṃ keśāntānugatāś catasraḥ pariharet | +                            tāsām adhaḥ ṣoḍaśāśastrakṛtyā rasavāhinyaḥ | catuvviṃśatir 
-                            āvarttayor ekaikāsthapaṇyāś caikā pariharttavyāḥ karṇṇayoḥ pañ ca pañca +                            nnāsāyāṃ tāsām aupanāsyāś catasraḥ parihare tāsām eva ca 
-                            | tāsāṃ śabdavahām ekaikāṃ pariharet | śaṃkhayoś ca tāvantya eva tāsāṃ +                            tāluny ekā ṣaṭtriṃśad ubhayor nnetrayoḥ | tāsām ekaikām 
-                            śaṃkhasandhigatām ekaikām pariharet | dvādaśamūrddhani tāsām utkṣepayoḥ +                            apāṅgayoḥ pariharet | lalāṭe ṣaṣṭistāsāṃ keśāntānugatāś 
-                            | dve dve sīma manteṣv ekaikām adhipatau parihared iti ||</l>+                            catasraḥ pariharet | āvarttayor ekaikāsthapaṇyāś caikā 
 +                            pariharttavyāḥ karṇṇayoḥ pañ ca pañca | tāsāṃ śabdavahām 
 +                            ekaikāṃ pariharet | śaṃkhayoś ca tāvantya eva tāsāṃ 
 +                            śaṃkhasandhigatām ekaikām pariharet | dvādaśamūrddhani tāsām 
 +                            utkṣepayoḥ | dve dve sīma manteṣv ekaikām adhipatau parihared 
 +                            iti ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.22]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.22]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3197: Line 3348:
                         <l>iti śārīre saptamo dhyāyaḥ ||</l>                         <l>iti śārīre saptamo dhyāyaḥ ||</l>
                     </lg>                     </lg>
 +
  
  
Line 3223: Line 3375:
                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 8]</head>                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 8]</head>
  
-                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited transcript of +                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited 
-                        NAK 5-333, waiting for full critical attention..</note>+                        transcript of NAK 5-333, waiting for full critical 
 +                        attention..</note>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.1">                     <lg xml:id="SS.3.8.1">
Line 3238: Line 3391:
                         <l> tatra                         <l> tatra
                             bālasthavirabhīrurūkṣakṣatakṣīṇamadyādhvastrīkarṣitānāsitavāntaviraktadantabastiklībagarbbhiṇīkāsaśvāsaśoṣapravṛddhajvarātīsārākṣepakapakṣāghātopavāsapīḍitānāṃ                             bālasthavirabhīrurūkṣakṣatakṣīṇamadyādhvastrīkarṣitānāsitavāntaviraktadantabastiklībagarbbhiṇīkāsaśvāsaśoṣapravṛddhajvarātīsārākṣepakapakṣāghātopavāsapīḍitānāṃ
-                            sirānavyadhyāḥ || kiṃ kāraṇameṣāṃ tu khalu vedhādindriyasaṃmohaḥ śoṣo vā +                            sirānavyadhyāḥ || kiṃ kāraṇameṣāṃ tu khalu 
-                            bhavati | raktapittino raktātyayād vātakopo mṛtyurvvā | garbbhiṇyas tu+                            vedhādindriyasaṃmohaḥ śoṣo vā bhavati | raktapittino 
 +                            raktātyayād vātakopo mṛtyurvvā | garbbhiṇyas tu
                             garbbhaśoṣapatanahīnāṅgānāyuṣkatā vā garbbhasya ||</l>                             garbbhaśoṣapatanahīnāṅgānāyuṣkatā vā garbbhasya ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.3]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.3]</trailer>
Line 3259: Line 3413:
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.4">                     <lg xml:id="SS.3.8.4">
-                        <l> śoṇitamokṣasādhyāś ca vikārāḥ prāgabhihitāḥ | teṣv apakṣeṣu cānyeṣu +                        <l> śoṇitamokṣasādhyāś ca vikārāḥ prāgabhihitāḥ | teṣv apakṣeṣu 
-                            cānubhukteṣu yathābhyāsam anatyayañ ca sirāṃ vyadhayet || </l>+                            cānyeṣu cānubhukteṣu yathābhyāsam anatyayañ ca sirāṃ vyadhayet 
 +                            || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.4]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.4]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3270: Line 3425:
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.6">                     <lg xml:id="SS.3.8.6">
-                        <l> tatra snigdhasvinnam āturaṃ yathā doṣapratyanīkaṃ dravaprāyam annaṃ +                        <l> tatra snigdhasvinnam āturaṃ yathā doṣapratyanīkaṃ dravaprāyam 
-                            bhuktavantaṃ yavāgūm pītam vā yathākālam upasthāpyāsīnaṃ sthitam vā +                            annaṃ bhuktavantaṃ yavāgūm pītam vā yathākālam upasthāpyāsīnaṃ 
-                            prāṇān abādhamānaḥ | plotapaṭṭaś carmmāntarvvalkalalatānām anyatamena +                            sthitam vā prāṇān abādhamānaḥ | plotapaṭṭaś 
-                            yantreṇa yantrayitvā nātigāḍhannātiśithilaṃ śarīrapradeśam āsādya+                            carmmāntarvvalkalalatānām anyatamena yantreṇa yantrayitvā 
 +                            nātigāḍhannātiśithilaṃ śarīrapradeśam āsādya
                             vidhivacchastramādāya yathoktāṃ sirāṃ vyadhayet | </l>                             vidhivacchastramādāya yathoktāṃ sirāṃ vyadhayet | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.6]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.6]</trailer>
Line 3279: Line 3435:
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.7">                     <lg xml:id="SS.3.8.7">
-                        <l> tatra vyadhyasirāṃ | naivātiśīte nātyuṣṇe na pravāte na ca durddine | +                        <l> tatra vyadhyasirāṃ | naivātiśīte nātyuṣṇe na pravāte na ca 
-                            sirāṇāṃ vyadhanaṃ kāryam aroge vā kadācana || </l>+                            durddine | sirāṇāṃ vyadhanaṃ kāryam aroge vā kadācana || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.7]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.7]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.8">                     <lg xml:id="SS.3.8.8">
-                        <l> tatra vyadhyasirāṃ puruṣaṃ pratyād ity amukhamarannimātrocchrite +                        <l> tatra vyadhyasirāṃ puruṣaṃ pratyād ity 
-                            niveśyāsane sakthnor ākuñcitayor nniveśya kurpparasandhidvayaṃ +                            amukhamarannimātrocchrite niveśyāsane sakthnor ākuñcitayor 
-                            hastāvantagūḍhāṅguṣṭhakṛtamuṣṭīm anyayo<unclear ana="visarga seems to be +                            nniveśya kurpparasandhidvayaṃ hastāvantagūḍhāṅguṣṭhakṛtamuṣṭīm 
-                                inserted later slightly above the line.">ḥ</unclear> sthāpayitvā +                                anyayo<unclear 
-                            yantraśāṭakena parikṣipya grīvāyām anyena paścāt sthitena puruṣeṇa +                                ana="visarga seems to be                                 inserted later slightly above the line." 
-                            vāmahastena śāṭakāntadvayaṃ grāhayitvā sirotthāpanārtham +                                >ḥ</unclear> sthāpayitvā yantraśāṭakena parikṣipya 
-                            asṛksrāvaṇārthañ ca yantram pramāṇena pīḍayet | karmmapuruṣaś ca mukhaṃ +                            grīvāyām anyena paścāt sthitena puruṣeṇa vāmahastena 
-                            vāyunā pūrayet | uttamāṅgagatānām eṣa sirotthāpam ayantravidhiḥ | +                            śāṭakāntadvayaṃ grāhayitvā sirotthāpanārtham asṛksrāvaṇārthañ 
-                            sthitasakthim īṣet kuñcitapādam uccaiḥ sthāpayitvā vyadhapradeśasyopari +                            ca yantram pramāṇena pīḍayet | karmmapuruṣaś ca mukhaṃ vāyunā 
-                            samyag yantram badhvā pādasirām vidhyet | upaviṣṭasya hastaṃ gūḍhāṃ<sic +                            pūrayet | uttamāṅgagatānām eṣa sirotthāpam ayantravidhiḥ | 
-                                ana="seems cancelled">ṣṭha</sic>guṣṭhanibaddhamuṣṭiṃ samyagāsane +                            sthitasakthim īṣet kuñcitapādam uccaiḥ sthāpayitvā 
-                            sthāpayitvā hastasirāṃ vidhyet | +                            vyadhapradeśasyopari samyag yantram badhvā pādasirām vidhyet | 
-                            gṛdhrasīviśvacyorākuñcitajānukurpparasya +                            upaviṣṭasya hastaṃ gūḍhāṃ<sic ana="seems cancelled" 
-                            śroṇīpṛṣṭhaskandheṣūnnamitapṛṣṭhasya udarorasau prasārito rasaḥ +                            >ṣṭha</sic>guṣṭhanibaddhamuṣṭiṃ samyagāsane sthāpayitvā 
-                            sphurjjitadehasya bāhūbhyām avalambamānasya pārśvayoḥ | +                            hastasirāṃ vidhyet | gṛdhrasīviśvacyorākuñcitajānukurpparasya 
-                            avanamitameḍhrasya meḍhraṃ | unnāmitavidaṣṭajihvāsyādhojihvāyām | +                            śroṇīpṛṣṭhaskandheṣūnnamitapṛṣṭhasya udarorasau prasārito 
-                            ativyātānānanasya tāluni dantamūle ca | evaṃ yantropāyān anyāṃś ca +                            rasaḥ sphurjjitadehasya bāhūbhyām avalambamānasya pārśvayoḥ | 
-                            sirotthāpanahetūn buddhyāvekṣya śarīravaśena vyādhivaśena ca vidadhyād +                            avanamitameḍhrasya meḍhraṃ | 
-                            iti | </l>+                            unnāmitavidaṣṭajihvāsyādhojihvāyām | ativyātānānanasya tāluni 
 +                            dantamūle ca | evaṃ yantropāyān anyāṃś ca sirotthāpanahetūn 
 +                            buddhyāvekṣya śarīravaśena vyādhivaśena ca vidadhyād iti | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.8]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.8]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.9">                     <lg xml:id="SS.3.8.9">
-                        <l> māṃsaleṣv avakāseṣu vrīhimukhena yavamātraṃ nidadhyād vrīhimātram vā | +                        <l> māṃsaleṣv avakāseṣu vrīhimukhena yavamātraṃ nidadhyād 
-                            ato nyathārddhayavamātram asthnām upari kuṭhārikayā || </l>+                            vrīhimātram vā | ato nyathārddhayavamātram asthnām upari 
 +                            kuṭhārikayā || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.9]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.9]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.10">                     <lg xml:id="SS.3.8.10">
-                        <l> bhavaṃti cātra || vyabhre varṣāsu vidhyeta grīṣmakāleṣu śītale | +                        <l> bhavaṃti cātra || vyabhre varṣāsu vidhyeta grīṣmakāleṣu śītale 
-                            hemantakāle madhyāhne śastrakālās trayaḥ smṛtāḥ || </l>+                            hemantakāle madhyāhne śastrakālās trayaḥ smṛtāḥ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.10]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.10]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.11">                     <lg xml:id="SS.3.8.11">
-                        <l> dviprakārapramathitadhārayā yāsravedasṛk | muhūrttaṃ ruddhvā tiṣṭhec ca +                        <l> dviprakārapramathitadhārayā yāsravedasṛk | muhūrttaṃ ruddhvā 
-                            suviddhāntāṃ vinirddiśet || </l>+                            tiṣṭhec ca suviddhāntāṃ vinirddiśet || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.11]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.11]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.12">                     <lg xml:id="SS.3.8.12">
-                        <l> yathā kusumbhapuṣpebhyaḥ pūrvvaṃ sravati pītikā | tathā sirāsu viddhāsu +                        <l> yathā kusumbhapuṣpebhyaḥ pūrvvaṃ sravati pītikā | tathā sirāsu 
-                            duṣṭam agre pravarttate || </l>+                            viddhāsu duṣṭam agre pravarttate || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.12]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.12]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3336: Line 3495:
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.14">                     <lg xml:id="SS.3.8.14">
-                        <l> kṣīṇasya bahudoṣasya mūrcchayopadrutasya vā | bhūyo 'parāhṇe visrāvyāt +                        <l> kṣīṇasya bahudoṣasya mūrcchayopadrutasya vā | bhūyo 'parāhṇe 
-                            tūttare 'hani vāyunaḥ || </l>+                            visrāvyāt tūttare 'hani vāyunaḥ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.14]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.14]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.15">                     <lg xml:id="SS.3.8.15">
-                        <l> saśeṣadoṣarudhiram api kuryād vicakṣaṇaḥ | na cātinisṛtaṃ kuryāc cheṣaṃ +                        <l> saśeṣadoṣarudhiram api kuryād vicakṣaṇaḥ | na cātinisṛtaṃ 
-                            saṃśamanair jjayet || </l>+                            kuryāc cheṣaṃ saṃśamanair jjayet || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.15]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.15]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3354: Line 3513:
                         <l> tatra                         <l> tatra
                             pādadāhapādaharṣacipyavātaśoṇitapādakaṇṭakavipādikāpādadārīprabhṛtiṣu                             pādadāhapādaharṣacipyavātaśoṇitapādakaṇṭakavipādikāpādadārīprabhṛtiṣu
-                            rogeṣu kṣipramarmmopariṣṭād dvyaṅgule vrīhimukhena sirāṃ vyadhayet | +                            rogeṣu kṣipramarmmopariṣṭād dvyaṅgule vrīhimukhena sirāṃ 
-                            ślīpadeṣu yathoktaṃ kroṣṭukaśirṣavātavedanāsu sakthisaṃsritāṃ | +                            vyadhayet | ślīpadeṣu yathoktaṃ kroṣṭukaśirṣavātavedanāsu 
-                            gulphasandher upari caturaṅgule apacyāmindrabaster adhastād dvyaṅgule | +                            sakthisaṃsritāṃ | gulphasandher upari caturaṅgule 
-                            jānusandher upari caturaṅgule gṛdhrasyāmūrusaṃdhisanniviṣṭāṃ | galagaṇḍe +                            apacyāmindrabaster adhastād dvyaṅgule | jānusandher upari 
-                            śroṇipratisamantāt pravāhikā<sic ana="perhaps the anusvāra is cancelled" +                            caturaṅgule gṛdhrasyāmūrusaṃdhisanniviṣṭāṃ | galagaṇḍe 
-                                >ṃ</sic>yāṃśūlinyāṃ parivarttikopadaṃśaśūkavyāpatsu meḍhramadhye |+                            śroṇipratisamantāt pravāhikā<sic 
 +                                ana="perhaps the anusvāra is cancelled">ṃ</sic>yāṃśūlinyāṃ 
 +                            parivarttikopadaṃśaśūkavyāpatsu meḍhramadhye |
                             etenetarasakthibāhūvyākhyātau || viśeṣatas tu                             etenetarasakthibāhūvyākhyātau || viśeṣatas tu
                             vāmabāhukurpparasandhāvabhyantarato bāhumadhye plīhni etām eva                             vāmabāhukurpparasandhāvabhyantarato bāhumadhye plīhni etām eva
                             dakṣiṇabāhuyakṛddālye | etām eva ca kāsaśvāsayor apyādiśanti |                             dakṣiṇabāhuyakṛddālye | etām eva ca kāsaśvāsayor apyādiśanti |
-                            gṛdhrasyāmiva vipaṃcyām vāmapārśvakakṣastanāntarayor antarasthām +                            gṛdhrasyāmiva vipaṃcyām vāmapārśvakakṣastanāntarayor 
-                            vidradhau pārśvaśūle ca | etām eva ca kaphodare | dakṣiṇapārśve +                            antarasthām vidradhau pārśvaśūle ca | etām eva ca kaphodare | 
-                            bāhuśoṣāpabāhukayor bbāhumadhye eke vadanty aṃsamadhye +                            dakṣiṇapārśve bāhuśoṣāpabāhukayor bbāhumadhye eke vadanty 
-                            trikasandhimadhyagatān tṛtīyake | skandhasandhigatānām +                            aṃsamadhye trikasandhimadhyagatān tṛtīyake | 
-                            anyatarapārśvasaṃsthitānāñ caturthake | hanusandhimadhyagatām apasmāre | +                            skandhasandhigatānām anyatarapārśvasaṃsthitānāñ caturthake | 
-                            śaṃkhasandhigatānām unmāde | jihvāroge<metamark cert="high"+                            hanusandhimadhyagatām apasmāre | śaṃkhasandhigatānām unmāde | 
 +                                jihvāroge<metamark cert="high"
                                 function="to_indicate_insertion_in_some_line_of_the_folio"                                 function="to_indicate_insertion_in_some_line_of_the_folio"
-                                place="above">dī 3</metamark>ṣv adhojihvāyāṃ | dantavyādhiṣu +                                place="above">dī 3</metamark>ṣv adhojihvāyāṃ | 
-                            dantamūle | tāluni tālavye ca | karṇṇayor upari samantāt karṇṇaśūle +                            dantavyādhiṣu dantamūle | tāluni tālavye ca | karṇṇayor upari 
-                            tadroge ca | gandhāghrāṇe nāsārogeṣu nāsāgre | timirākṣipākaprabhṛtiṣv +                            samantāt karṇṇaśūle tadroge ca | gandhāghrāṇe nāsārogeṣu 
-                            akṣcāmayeṣūpanāsyāṃ lālāṭīm āpāṅgī vā | etām eva +                            nāsāgre | timirākṣipākaprabhṛtiṣv akṣcāmayeṣūpanāsyāṃ lālāṭīm 
-                            śirorogādhimanthaprabhṛtiṣu ca rogeṣu | </l>+                            āpāṅgī vā | etām eva śirorogādhimanthaprabhṛtiṣu ca rogeṣu | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.17]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.17]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.18">                     <lg xml:id="SS.3.8.18">
-                        <l> tatra durvviddhātividdhākuñcitā piccitā kuṭṭitā aprasrutānutīrṇṇā +                        <l> tatra durvviddhātividdhākuñcitā piccitā kuṭṭitā 
-                            anteviddhāpariśuṣkākūṇitā vepitā anutthitaviddhā | avyadhyaviddhā +                            aprasrutānutīrṇṇā anteviddhāpariśuṣkākūṇitā vepitā 
-                            śastrahatā tiryagviddhā | aviddhā vidrutā dhenukā punaḥ punarvviddhā +                            anutthitaviddhā | avyadhyaviddhā śastrahatā tiryagviddhā | 
-                            marmmasirāsnāyvasthisandhiṣu viddhā ceti | viṃśatiṃ duṣṭavyadhyā +                            aviddhā vidrutā dhenukā punaḥ punarvviddhā 
-                            bhavanti || </l>+                            marmmasirāsnāyvasthisandhiṣu viddhā ceti | viṃśatiṃ 
 +                            duṣṭavyadhyā bhavanti || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.18]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.18]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.19">                     <lg xml:id="SS.3.8.19">
-                        <l> tatra sūkṣmaśastrapraṇidhānān nāsṛgvyaktaṃ sravati | tatra rujā śophau +                        <l> tatra sūkṣmaśastrapraṇidhānān nāsṛgvyaktaṃ sravati | tatra 
-                            bhavataḥ | sā durvviddhā nāma | pramāṇātiriktaviddhāyāmantaḥ śoṇitam +                            rujā śophau bhavataḥ | sā durvviddhā nāma | 
-                            praviśatyatipravṛttirvvā bhavati sātividdhā nāma kuñcitāyām apyevaṃ |+                            pramāṇātiriktaviddhāyāmantaḥ śoṇitam praviśatyatipravṛttirvvā 
 +                            bhavati sātividdhā nāma kuñcitāyām apyevaṃ |
                             kuṇṭhaśastrapramathitāpṛthulabhāvam āpannā piccitā nāma                             kuṇṭhaśastrapramathitāpṛthulabhāvam āpannā piccitā nāma
-                            anāsāditamantayoś ca bahuśaḥ | kuṭṭitākuṭṭitā nāma śītabha<sic ana="two +                            anāsāditamantayoś ca bahuśaḥ | kuṭṭitākuṭṭitā nāma śītabha<sic 
-                                oblique lines above it                             perhaps +                                ana="two                                 oblique lines above it                             perhaps                                 indicating that it is cancelled" 
-                                indicating that it is cancelled">yā</sic><metamark cert="high"+                                >yā</sic><metamark cert="high"
                                 function="to_indicate_insertion_in_some_line_of_the_folio"                                 function="to_indicate_insertion_in_some_line_of_the_folio"
-                                place="below">sma</metamark>mūrcchābhir apravṛttaśoṇitā aprasrūtā +                                place="below">sma</metamark>mūrcchābhir apravṛttaśoṇitā 
-                            nāma tīkṣṇamahāmukhaśastraviddhā anudīrṇṇā nāma +                            aprasrūtā nāma tīkṣṇamahāmukhaśastraviddhā anudīrṇṇā nāma 
-                            alparaktasrāvinyanteviddhā nāma| kṣīṇaśoṇitānilapūrṇṇāpariśuṣkā nāma | +                            alparaktasrāvinyanteviddhā nāma| 
-                            caturthabhāgamāsāditā kiñcitpravṛttaśoṇitākūṇitā nāma |+                            kṣīṇaśoṇitānilapūrṇṇāpariśuṣkā nāma | caturthabhāgamāsāditā 
 +                            kiñcitpravṛttaśoṇitākūṇitā nāma |
                             dutthānabandhodveṣiṇyāśoṇitasaṃmoho bhavati | sā vepitā nāma |                             dutthānabandhodveṣiṇyāśoṇitasaṃmoho bhavati | sā vepitā nāma |
-                            anusthitāyām apyevamaśastrakṛtyā avyadhyā nāma | chitvāt ipravṛttaśoṇitā +                            anusthitāyām apyevamaśastrakṛtyā avyadhyā nāma | chitvāt 
-                            kriyāsaṅgrahakarī śastrahatā nāma | +                            ipravṛttaśoṇitā kriyāsaṅgrahakarī śastrahatā nāma | 
-                            tiryakpraṇihitaśastrākiñciccheṣātiryagviddhā nāma | bahuśaḥ kṣatā +                            tiryakpraṇihitaśastrākiñciccheṣātiryagviddhā nāma | bahuśaḥ 
-                            hīnaśastrapraṇidhānenāviddhā nāma | anavasthitaviddhā vidrutā nāma | +                            kṣatā hīnaśastrapraṇidhānenāviddhā nāma | anavasthitaviddhā 
-                            vyadhapradeśasya bahuśovaghaṭṭanādasaṃārohamāṇavyadhā +                            vidrutā nāma | vyadhapradeśasya 
-                            raktasrāvinyatyarthaṃ dhenukā nāma | punaḥ punaḥ praṇidhānā +                            bahuśovaghaṭṭanādasaṃārohamāṇavyadhā raktasrāvinyatyarthaṃ 
-                            sirāmarmmasnāyvasthisaṃdhiṣu viddhā rujāśophau vaikalyam maraṇam vā +                            dhenukā nāma | punaḥ punaḥ praṇidhānā 
-                            bhavati || </l>+                            sirāmarmmasnāyvasthisaṃdhiṣu viddhā rujāśophau vaikalyam 
 +                            maraṇam vā bhavati || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.19]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.19]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.20">                     <lg xml:id="SS.3.8.20">
-                        <l> bhavanti cātra || sirāsuśikṣito nāsti calāhyetāḥ svabhāvataḥ | matsyavat +                        <l> bhavanti cātra || sirāsuśikṣito nāsti calāhyetāḥ svabhāvataḥ | 
-                            parivarttante tasmād yatnena tāḍayet || </l>+                            matsyavat parivarttante tasmād yatnena tāḍayet || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.20]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.20]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.21">                     <lg xml:id="SS.3.8.21">
-                        <l> ajānatā gṛhīte tu śastre kāyanipātite | bhavanti vyāpadastv etā bahavaś +                        <l> ajānatā gṛhīte tu śastre kāyanipātite | bhavanti vyāpadastv 
-                            cāpy upadravāḥ || </l>+                            etā bahavaś cāpy upadravāḥ || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.21]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.21]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.22">                     <lg xml:id="SS.3.8.22">
-                        <l> snehādibhiḥ kriyāyogair nna tathā lepanair api | yāṃty āśu vyādhayaḥ +                        <l> snehādibhiḥ kriyāyogair nna tathā lepanair api | yāṃty āśu 
-                            śāntiṃ yathā samyak sirāvyadhāt || </l>+                            vyādhayaḥ śāntiṃ yathā samyak sirāvyadhāt || </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.22]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.22]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.23">                     <lg xml:id="SS.3.8.23">
-                        <l> sirāvyadhaṃ cikitsārthaṃ śalyatantre vidhīyate | yathā samyak praṇihitā +                        <l> sirāvyadhaṃ cikitsārthaṃ śalyatantre vidhīyate | yathā samyak 
-                            bastiḥ kāyacikitsite ||</l>+                            praṇihitā bastiḥ kāyacikitsite ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.23]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.23]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.8.24">                     <lg xml:id="SS.3.8.24">
-                        <l> tatra snigdhasvinnavāntaviriktānuvāsitāsthāpitaviddhasirair mmanuṣyaiḥ +                        <l> tatra snigdhasvinnavāntaviriktānuvāsitāsthāpitaviddhasirair 
-                            pariharttavyāni ||+                            mmanuṣyaiḥ pariharttavyāni ||
                             krodhāyāsamaithunadivāsvapnoccairbbhāṣyavyāyāmayānāsanānisthānacaṃkramaṇaśītavātātapaciruddhāsātmyājīrṇṇānyācalalābhātmāsameke                             krodhāyāsamaithunadivāsvapnoccairbbhāṣyavyāyāmayānāsanānisthānacaṃkramaṇaśītavātātapaciruddhāsātmyājīrṇṇānyācalalābhātmāsameke
                             manyante | vistaram eṣām upariṣṭād vakṣyāmaḥ || </l>                             manyante | vistaram eṣām upariṣṭād vakṣyāmaḥ || </l>
Line 3447: Line 3613:
                         <l> bhavati cātra ||                         <l> bhavati cātra ||
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             sirāviṣāṇatumbībhir jjalaukābhiḥ padais tathā | avagāḍhaṃ yathāpūrvvaṃ +                             sirāviṣāṇatumbībhir jjalaukābhiḥ padais tathā | avagāḍhaṃ 
-                            kriyate duṣṭaśoṇitaṃ ||</l>+                            yathāpūrvvaṃ kriyate duṣṭaśoṇitaṃ ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.25]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.25]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3465: Line 3631:
                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 9]</head>                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 9]</head>
  
-                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited transcript of +                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited 
-                        NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>+                        transcript of NAK 5-333, waiting for full critical 
 +                        attention.</note>
  
                     <lg xml:id="SS.3.9.1">                     <lg xml:id="SS.3.9.1">
Line 3478: Line 3645:
  
                     <lg xml:id="SS.3.9.3">                     <lg xml:id="SS.3.9.3">
-                        <l> caturvviṃśatir ddhamanyo bhavanti | tās tu nābhiprabhavāḥ | tatra kecid +                        <l> caturvviṃśatir ddhamanyo bhavanti | tās tu nābhiprabhavāḥ | 
-                            āhur ācāryāḥ sirādhamanīsrotasām avibhāgaḥ sirāvikārā eva hi dhamanyaḥ +                            tatra kecid āhur ācāryāḥ sirādhamanīsrotasām avibhāgaḥ 
-                            srotānsi ceti | tat tu na samyag atrocyate | anyā eva hi dhamanyaḥ +                            sirāvikārā eva hi dhamanyaḥ srotānsi ceti | tat tu na samyag 
-                            srotānsi sirāśceti | kasmād | vyañjanānyatvāt mūlasanniyamāt +                            atrocyate | anyā eva hi dhamanyaḥ srotānsi sirāśceti | kasmād 
-                            karmmavaiśeṣyād āgamāc ca | kevalaṃ tu parasparapratānasannikarṣāt +                            | vyañjanānyatvāt mūlasanniyamāt karmmavaiśeṣyād āgamāc ca | 
-                            sadṛśakarmmatvāt saukṣmyāc ca vibhaktakarmmaṇām apy avibhāga iva +                            kevalaṃ tu parasparapratānasannikarṣāt sadṛśakarmmatvāt 
-                            karmmasu bhavati |</l>+                            saukṣmyāc ca vibhaktakarmmaṇām apy avibhāga iva karmmasu 
 +                            bhavati |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.3]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.3]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.9.4">                     <lg xml:id="SS.3.9.4">
-                        <l> tāsāṃ khalu nābhiprabhavāṇām ūrddhvagā daśa daśa cādhogāminyaś catasras +                        <l> tāsāṃ khalu nābhiprabhavāṇām ūrddhvagā daśa daśa cādhogāminyaś 
-                            tiryaggāḥ |</l>+                            catasras tiryaggāḥ |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.4]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.4]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3496: Line 3664:
                     <lg xml:id="SS.3.9.5">                     <lg xml:id="SS.3.9.5">
                         <l> ūrddhvagāḥ khalu śabda<pc> </pc>sparśa<pc> </pc>rūpa<pc                         <l> ūrddhvagāḥ khalu śabda<pc> </pc>sparśa<pc> </pc>rūpa<pc
-                                > </pc>rasa<pc> </pc>gandha<pc> </pc>praśvāsocchvāsa<pc +                                > </pc>rasa<pc> </pc>gandha<pc 
-                                > </pc>prakṣita<pc> </pc>jṛmbhita<pc> </pc>hasita<pc +                                > </pc>praśvāsocchvāsa<pc> </pc>prakṣita<pc 
-                                > </pc>kathita<pc> </pc>ruditādīn viśeṣān abhivahantyaḥ śarīran +                                > </pc>jṛmbhita<pc> </pc>hasita<pc> </pc>kathita<pc 
-                            dhārayanti | tās tu hṛdayam abhiprapannās tridhā tridhā jāyante | tās +                            > </pc>ruditādīn viśeṣān abhivahantyaḥ śarīran dhārayanti | 
-                            triṃśat tāsāṃ tu vātapittaśleṣmaśoṇitarasān dve dve vahatas tā daśa | +                            tās tu hṛdayam abhiprapannās tridhā tridhā jāyante | tās 
-                            śabdasparśarūparasagandhān aṣṭābhir gṛhṇīte | dvābhyāṃ bhāṣate dvābhyāṃ +                            triṃśat tāsāṃ tu vātapittaśleṣmaśoṇitarasān dve dve vahatas tā 
-                            ghoṣaṃ karoti | dvābhyāṃ svapiti dvābhyāṃ pratibudhyate | dve +                            daśa | śabdasparśarūparasagandhān aṣṭābhir gṛhṇīte | dvābhyāṃ 
-                            asravāhinyo dve stanyaṃ striyā vahataḥ stanasaṃśritā eva | śukraṃ +                            bhāṣate dvābhyāṃ ghoṣaṃ karoti | dvābhyāṃ svapiti dvābhyāṃ 
-                            narasya stanayor abhivahatas tās tv etās triṃśat savibhāgā vyākhyātāḥ | +                            pratibudhyate | dve asravāhinyo dve stanyaṃ striyā vahataḥ 
-                            etābhir ūrddhvan nābher udarapārśvapṛṣṭhoraḥ skandhagrīvāśīrṣabāhavo +                            stanasaṃśritā eva | śukraṃ narasya stanayor abhivahatas tās tv 
-                            dhāryante yāpyante ||</l>+                            etās triṃśat savibhāgā vyākhyātāḥ | etābhir ūrddhvan nābher 
 +                            udarapārśvapṛṣṭhoraḥ skandhagrīvāśīrṣabāhavo dhāryante 
 +                            yāpyante ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.5]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.5]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3528: Line 3698:
  
                     <lg xml:id="SS.3.9.7">                     <lg xml:id="SS.3.9.7">
-                        <l> adhogamās tu vātamūtrapurīṣaśukrārttavān abhivahanti | tās tu pittāśayam +                        <l> adhogamās tu vātamūtrapurīṣaśukrārttavān abhivahanti | tās tu 
-                            abhiprapannās tatrastham annapānarasam abhipakvam auṣṇād vivecayantyo +                            pittāśayam abhiprapannās tatrastham annapānarasam abhipakvam 
-                            'bhivahantyas tarpayanti ūrddhvagānān tiryaggānāñ ca rasasthānāñ +                            auṣṇād vivecayantyo 'bhivahantyas tarpayanti ūrddhvagānān 
-                            cābhipūrayanti | tatra mūtrapurīṣasvedāṃś ca vivecayaṃty +                            tiryaggānāñ ca rasasthānāñ cābhipūrayanti | tatra 
-                            āmapakvāśayāntare tridhā tridhā prajāyante tāṃs triśat | tāsān tu +                            mūtrapurīṣasvedāṃś ca vivecayaṃty āmapakvāśayāntare tridhā 
-                            vātapittakaphaśoṇitarasān dve dve vahatas tā daśa | dve annavāhinyau | +                            tridhā prajāyante tāṃs triśat | tāsān tu 
-                            antrāśrite toyavahe dve dve mūtrabastim abhiprapanne | +                            vātapittakaphaśoṇitarasān dve dve vahatas tā daśa | dve 
-                            śukraprādurbbhāvāya ca dve | evaṃ raktam abhivahate | nārīṇām +                            annavāhinyau | antrāśrite toyavahe dve dve mūtrabastim 
-                            ārttavasaṃjñe dve | varcconiḥsarataḥ sthūlāntrapratibaddhe dve | aṣṭāv +                            abhiprapanne | śukraprādurbbhāvāya ca dve | evaṃ raktam 
-                            anyas tiryaggās tāḥ svedam arppayanti | tās tv etās triṃśat saṃvibhāgā +                            abhivahate | nārīṇām ārttavasaṃjñe dve | varcconiḥsarataḥ 
-                            vyākhyātāḥ | tābhir adho nābheḥ +                            sthūlāntrapratibaddhe dve | aṣṭāv anyas tiryaggās tāḥ svedam 
-                            pakvāśayaikaṭīmūtrabastigudameḍhrasakthīni dhāryante | </l>+                            arppayanti | tās tv etās triṃśat saṃvibhāgā vyākhyātāḥ | 
 +                            tābhir adho nābheḥ pakvāśayaikaṭīmūtrabastigudameḍhrasakthīni 
 +                            dhāryante | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.7]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.7]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3553: Line 3725:
  
                     <lg xml:id="SS.3.9.9">                     <lg xml:id="SS.3.9.9">
-                        <l> tiryaggānāṃ tu catasṛṇām ekaikā śatadhā sahasradhā ca bhidyante | tās tv +                        <l> tiryaggānāṃ tu catasṛṇām ekaikā śatadhā sahasradhā ca 
-                            asaṃkhyeyā | tābhir idaṃ śarīraṃ gavākṣitaṃ vibaddham ātatañ ca | tāsāñ +                            bhidyante | tās tv asaṃkhyeyā | tābhir idaṃ śarīraṃ gavākṣitaṃ 
-                            ca mukhāni romakūpapratibaddhāni yaiḥ sveda prasravati rasaś +                            vibaddham ātatañ ca | tāsāñ ca mukhāni romakūpapratibaddhāni 
-                            cābhisantarppayati antar bbahiś ca | tābhir eva +                            yaiḥ sveda prasravati rasaś cābhisantarppayati antar bbahiś ca 
-                            cābhyaṅgapariṣekāvagāhāvalepanavīryāṇy antaḥśarīram abhiprapadyante +                            | tābhir eva cābhyaṅgapariṣekāvagāhāvalepanavīryāṇy 
-                            tvaci vipakvāni | tābhir eva ca sparśaṃ śubham aśubham vā gṛhṇīte | tāś +                            antaḥśarīram abhiprapadyante tvaci vipakvāni | tābhir eva ca 
-                            catasro dhamanyaḥ sarvvāṅgagatāḥ savibhāgā vyākhyātāḥ ||</l>+                            sparśaṃ śubham aśubham vā gṛhṇīte | tāś catasro dhamanyaḥ 
 +                            sarvvāṅgagatāḥ savibhāgā vyākhyātāḥ ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.9]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.9]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3583: Line 3756:
  
                     <lg xml:id="SS.3.9.12">                     <lg xml:id="SS.3.9.12">
-                        <l> ata ūrddhvaṃ srotasāṃ mūlaṃ viddhalakṣaṇaṃ vyākhyāsyāmaḥ | tāni tu +                        <l> ata ūrddhvaṃ srotasāṃ mūlaṃ viddhalakṣaṇaṃ vyākhyāsyāmaḥ | 
-                            prāṇānnodakarasaraktamāṃsamedomūtrapurīṣaśukrārttavavahāni yeṣv +                            tāni tu 
-                            adhīkāraḥ | eṣāṃ viśeṣā bahavaḥ | teṣāṃ prāṇavahe dve, tayor<anchor +                            prāṇānnodakarasaraktamāṃsamedomūtrapurīṣaśukrārttavavahāni 
-                                xml:id="SS.9.9.12-n1"/> mūlaṃ hṛdayaṃ rasavahinyaś ca dhamanyas | +                            yeṣv adhīkāraḥ | eṣāṃ viśeṣā bahavaḥ | teṣāṃ prāṇavahe dve, 
-                            tatra viddhasya krośana<pc> </pc>vinamana<pc> </pc>bhramaṇāni saṃjñānāśo +                                tayor<anchor xml:id="SS.9.9.12-n1"/> mūlaṃ hṛdayaṃ 
-                            maraṇañ ca | udakavahe dve tayor mmūlam dvayaṃ āmāśayo 'nnavāhinyaś ca +                            rasavahinyaś ca dhamanyas | tatra viddhasya krośana<pc 
-                            dhamanyaḥ | tatra viddhasya prāṇavahaviddhavat maraṇaṃ talliṅgaś ca | +                                > </pc>vinamana<pc> </pc>bhramaṇāni saṃjñānāśo maraṇañ ca 
-                            raktavahe dve tayor mūlaṃ yakṛtplīhānau | tatra viddhasya śyāvāṅgatā +                            | udakavahe dve tayor mmūlam dvayaṃ āmāśayo 'nnavāhinyaś ca 
-                            jvaraḥ pāṇḍutā dāhaḥ śoṇitābhigamanañ ca | māṃsavahe dve tayor mmūlaṃ +                            dhamanyaḥ | tatra viddhasya prāṇavahaviddhavat maraṇaṃ 
-                            snāyustvagraktavahāś ca nāḍyas | tatra viddhasya śvayathur mmāṃsaśoṣaḥ +                            talliṅgaś ca | raktavahe dve tayor mūlaṃ yakṛtplīhānau | tatra 
-                            sirāgranthayo mmaraṇañ ca | medovahe dve tayor mmūlaṃ kaṭīvṛkkau ca | +                            viddhasya śyāvāṅgatā jvaraḥ pāṇḍutā dāhaḥ śoṇitābhigamanañ ca 
-                            tatra viddhasya svedāgamanaṃ snigdhāṅgan tāluśoṣaś ca | mūtravahe dve +                            | māṃsavahe dve tayor mmūlaṃ snāyustvagraktavahāś ca nāḍyas | 
-                            tayor mmūlaṃ bastimeḍhrañ ca | tatra viddhasyānaddhabastitā +                            tatra viddhasya śvayathur mmāṃsaśoṣaḥ sirāgranthayo mmaraṇañ 
-                            mūtranirodhastabdhameḍhratā ca | purīṣavahe dve tayor mmūlam pakvāśayo +                            ca | medovahe dve tayor mmūlaṃ kaṭīvṛkkau ca | tatra viddhasya 
-                            gudaś ca | tatra viddhasyānāho durggandhatā grathitāntratā ca | +                            svedāgamanaṃ snigdhāṅgan tāluśoṣaś ca | mūtravahe dve tayor 
-                            śukravahe dve tayor mmūlaṃ stanau vṛṣaṇau ca | tatra viddhasya klaibyaṃ +                            mmūlaṃ bastimeḍhrañ ca | tatra viddhasyānaddhabastitā 
-                            cirād vā prasekaḥ praseke cālpaśukradarśanaṃ sevanīcchedād +                            mūtranirodhastabdhameḍhratā ca | purīṣavahe dve tayor mmūlam 
-                            rujāprādurbbhāvo maraṇañ ca |<anchor xml:id="SS.3.9.12-n2"/> +                            pakvāśayo gudaś ca | tatra viddhasyānāho durggandhatā 
-                            srotoviddhan tu pratyākhyāyopakrameta | uddhṛtaśalyaṃ tu+                            grathitāntratā ca | śukravahe dve tayor mmūlaṃ stanau vṛṣaṇau 
 +                            ca | tatra viddhasya klaibyaṃ cirād vā prasekaḥ praseke 
 +                            cālpaśukradarśanaṃ sevanīcchedād rujāprādurbbhāvo maraṇañ ca 
 +                                |<anchor xml:id="SS.3.9.12-n2"/> srotoviddhan tu 
 +                            pratyākhyāyopakrameta | uddhṛtaśalyaṃ tu
                             kṣatavidhānenopakramed iti | </l>                             kṣatavidhānenopakramed iti | </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.12]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.12]</trailer>
Line 3638: Line 3815:
                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 10]</head>                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 10]</head>
  
-                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited transcript of +                    <note xml:lang="en">The text of this adhyāya is a lightly edited 
-                        NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>+                        transcript of NAK 5-333, waiting for full critical 
 +                        attention.</note>
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.1">                     <lg xml:id="SS.3.10.1">
Line 3655: Line 3833:
                             bhavitavyaṃ | malinavikṛtahīnagātrāṇi ca na spṛśet |                             bhavitavyaṃ | malinavikṛtahīnagātrāṇi ca na spṛśet |
                             durggandhadurddaśanāni ca dūrata eva pariharet | vahin                             durggandhadurddaśanāni ca dūrata eva pariharet | vahin
-                            nniḥkṛṭāśūnyāgāracaity aśmaśānacaity avṛkṣasevāś ca krodhāyāsakarāṃś ca +                            nniḥkṛṭāśūnyāgāracaity aśmaśānacaity avṛkṣasevāś ca 
-                            bhāvān uccair bhāṣyādikaṃ ca pariharet | udvejanīyāś ca kathāḥ śuṣkam +                            krodhāyāsakarāṃś ca bhāvān uccair bhāṣyādikaṃ ca pariharet | 
-                            paryuṣitaṃ kuthitaṃ klinnaṃ cānnanopayuñjīta yāni ca garbham +                            udvejanīyāś ca kathāḥ śuṣkam paryuṣitaṃ kuthitaṃ klinnaṃ 
-                            vyāpādayanti | na ca tailābhyaṅgotsādanādīni niseveta | na cāyāsayec +                            cānnanopayuñjīta yāni ca garbham vyāpādayanti | na ca 
-                            charīraṃ pūrvvoktāni ca pariharet | śayanāsanañ ca samṛddhās taraṇaṃ+                            tailābhyaṅgotsādanādīni niseveta | na cāyāsayec charīraṃ 
 +                            pūrvvoktāni ca pariharet | śayanāsanañ ca samṛddhās taraṇaṃ
                             nātyucchritam apāśrayopetam asaṃvādham vidadhyāt | hṛdyaṃ                             nātyucchritam apāśrayopetam asaṃvādham vidadhyāt | hṛdyaṃ
-                            dravamadhuraprāyasnigdhan dīpanīyaṃ saṃskṛtabhojanañ ca bhojayet +                            dravamadhuraprāyasnigdhan dīpanīyaṃ saṃskṛtabhojanañ ca 
-                            sāmānyam etad ā prasavakālāt |</l>+                            bhojayet sāmānyam etad ā prasavakālāt |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.3]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.3]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3668: Line 3847:
                     <lg xml:id="SS.3.10.4">                     <lg xml:id="SS.3.10.4">
                         <l> viśeṣatas tu garbbhiṇī prathamadvitīyatṛtīyeṣu māseṣu                         <l> viśeṣatas tu garbbhiṇī prathamadvitīyatṛtīyeṣu māseṣu
-                            madhuraśītadravaprāyamāhāramā āseveta | caturthe māse payo navanītam +                            madhuraśītadravaprāyamāhāramā āseveta | caturthe māse payo 
-                            āhāram āharet | pañcame kṣīrasarppiḥ saṃsṛṣṭaṃ | ṣaṣṭhe +                            navanītam āhāram āharet | pañcame kṣīrasarppiḥ saṃsṛṣṭaṃ | 
-                            svadaṃṣṭrāsiddhasya sarppiṣā pakṣamātraṃ yuktyā yavāgūm pāyayet | +                            ṣaṣṭhe svadaṃṣṭrāsiddhasya sarppiṣā pakṣamātraṃ yuktyā yavāgūm 
-                            saptame pṛthak parṇyādisiddham evam āpyāyyate garbhaḥ | aṣṭame khalv +                            pāyayet | saptame pṛthak parṇyādisiddham evam āpyāyyate 
-                            enāṃ vadarodakena valātivalāpayodadhimas tu +                            garbhaḥ | aṣṭame khalv enāṃ vadarodakena 
-                            tailamadhughṛtaśatapuṣpāmiśreṇāsthāpayet purāṇapurīṣaśuddhyartham +                            valātivalāpayodadhimas tu 
-                            anulomārthañ ca vāyos tataḥ payo madhurasiddhena tailenānuvāsayet | +                            tailamadhughṛtaśatapuṣpāmiśreṇāsthāpayet 
-                            anulome hi vāyau sukham prasūyate | nirupadravāś ca bhavanti | ata +                            purāṇapurīṣaśuddhyartham anulomārthañ ca vāyos tataḥ payo 
-                            ūrddhvaṃ snigdhābhir yavāgūbhir jjāṅgalarasaiś copahared ā prasavakālāt +                            madhurasiddhena tailenānuvāsayet | anulome hi vāyau sukham 
-                            | evam upakrāntāsnigdhāvalavatīsukham anupadravā prasūyate |</l>+                            prasūyate | nirupadravāś ca bhavanti | ata ūrddhvaṃ 
 +                            snigdhābhir yavāgūbhir jjāṅgalarasaiś copahared ā prasavakālāt 
 +                            | evam upakrāntāsnigdhāvalavatīsukham anupadravā prasūyate 
 +                            |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.4]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.4]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3683: Line 3865:
                     <lg xml:id="SS.3.10.5">                     <lg xml:id="SS.3.10.5">
                         <l> navame māsi sūtikāgāram enāṃ praveśayet | praśaste tithyādau |                         <l> navame māsi sūtikāgāram enāṃ praveśayet | praśaste tithyādau |
-                            tatreṣṭāgāraṃ brāhmaṇakṣattriyavaiśyaśūdrāṇāṃ śvetaraktakṛṣṇeṣu +                            tatreṣṭāgāraṃ brāhmaṇakṣattriyavaiśyaśūdrāṇāṃ 
-                            bhūmipradeśeṣu | vilvanyagrodhatindukanirmmitaṃ sarvvāgāran tat mayañ ca +                            śvetaraktakṛṣṇeṣu bhūmipradeśeṣu | 
-                            paryavanaddhaṃ samupaliptabhittiparicchadaṃ prāgdvāram udagdvāram +                            vilvanyagrodhatindukanirmmitaṃ sarvvāgāran tat mayañ ca 
-                            vāṣṭahastāyata caturhastavistṛtaṃ rakṣāmaṅgalasampannam vidheyaṃ |</l>+                            paryavanaddhaṃ samupaliptabhittiparicchadaṃ prāgdvāram 
 +                            udagdvāram vāṣṭahastāyata caturhastavistṛtaṃ 
 +                            rakṣāmaṅgalasampannam vidheyaṃ |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.5]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.5]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3695: Line 3879:
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.7">                     <lg xml:id="SS.3.10.7">
-                        <l> tatropasthitaprasavāyāḥ kaṭīpṛṣṭhaṃ pratisamantād vedanā bhavati | +                        <l> tatropasthitaprasavāyāḥ kaṭīpṛṣṭhaṃ pratisamantād vedanā 
-                            mūtramabhīkṣṇam prasicyate | yonimukhāc ca śleṣmā </l>+                            bhavati | mūtramabhīkṣṇam prasicyate | yonimukhāc ca śleṣmā </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.7]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.7]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3703: Line 3887:
                         <l> prajāyiṣyamāṇāṃ tusvabhyaktām uṣṇodakapariṣiktagātrīṅ                         <l> prajāyiṣyamāṇāṃ tusvabhyaktām uṣṇodakapariṣiktagātrīṅ
                             kṛtamaṅgalāmathenāṃ sa ghṛtāṃ yavāgūṃ kaṇṭhāt pītavatī mṛduni                             kṛtamaṅgalāmathenāṃ sa ghṛtāṃ yavāgūṃ kaṇṭhāt pītavatī mṛduni
-                            kṛtopadhānavistīrṇṇe śayane sthitāmābhugnasakthinīmuttānām aśaṅkanīyās +                            kṛtopadhānavistīrṇṇe śayane sthitāmābhugnasakthinīmuttānām 
-                            tisraś catasraḥ pariṇatavayasaḥ | vrajananakuśalāḥ kalpitanakhyaḥ +                            aśaṅkanīyās tisraś catasraḥ pariṇatavayasaḥ | vrajananakuśalāḥ 
-                            paricareyuriti ||</l>+                            kalpitanakhyaḥ paricareyuriti ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.8]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.8]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.9">                     <lg xml:id="SS.3.10.9">
-                        <l> athāsyā viśikhāntaram anulomāyām anusukham abhyañjyāt | brūyāc cainām +                        <l> athāsyā viśikhāntaram anulomāyām anusukham abhyañjyāt | brūyāc 
-                            etāḥ subhage pravāhayaś ceti | mā cāprāptāvīḥ pravāhiṣṭhāḥ | anāgatā +                            cainām etāḥ subhage pravāhayaś ceti | mā cāprāptāvīḥ 
-                            svāviṣu pravāhamāṇāḥ | badhiraṃ mūkaṃ srastahanuṃ mūrddhābhighātinaṃ +                            pravāhiṣṭhāḥ | anāgatā svāviṣu pravāhamāṇāḥ | badhiraṃ mūkaṃ 
-                            kāsaśvāsaśoṣopadrutaṃ kuvjaṃ vikaṭam vā janayati |tasmād anāgatāvī na +                            srastahanuṃ mūrddhābhighātinaṃ kāsaśvāsaśoṣopadrutaṃ kuvjaṃ 
-                            pravāheta | sraste tu kukṣau vimukte garbhanāḍī pravandhe samūle +                            vikaṭam vā janayati |tasmād anāgatāvī na pravāheta | sraste tu 
-                            śroṇīvaṃkṣaṇabastiśiraḥ supravāheta śanaiḥ śanais tato garbhayonimukhaṃ +                            kukṣau vimukte garbhanāḍī pravandhe samūle 
-                            prapannagāḍhataram āviśalyabhāvāt |</l>+                            śroṇīvaṃkṣaṇabastiśiraḥ supravāheta śanaiḥ śanais tato 
 +                            garbhayonimukhaṃ prapannagāḍhataram āviśalyabhāvāt |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.9]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.9]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3730: Line 3915:
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.12">                     <lg xml:id="SS.3.10.12">
-                        <l> jātasyolbaṃ viśodhyāsyaṃ saindhavasarppiṣāṣṭāṅgulāvaśeṣāṃ nāḍīm +                        <l> jātasyolbaṃ viśodhyāsyaṃ saindhavasarppiṣāṣṭāṅgulāvaśeṣāṃ 
-                            baddhayitvā kuṣṭhatailenābhyajya sūtreṇābaddhya kumārasya grīvāyām +                            nāḍīm baddhayitvā kuṣṭhatailenābhyajya sūtreṇābaddhya 
-                            vadhnīyāt |</l>+                            kumārasya grīvāyām vadhnīyāt |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.12]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.12]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3738: Line 3923:
                     <lg xml:id="SS.3.10.13">                     <lg xml:id="SS.3.10.13">
                         <l> atha kumāraṃ śītābhir adbhir āśvāsya jātakarmmaṇi                         <l> atha kumāraṃ śītābhir adbhir āśvāsya jātakarmmaṇi
-                            madhusarppiranantāmiśraṃ vrahmīrasena suvarṇṇamaṅgulyā nāsikayā lehayet +                            madhusarppiranantāmiśraṃ vrahmīrasena suvarṇṇamaṅgulyā 
-                            | sūtikāñ ca ghṛtatailayor anyatarasya mātrāṃ pipalyādi kaṣāyam anupānam +                            nāsikayā lehayet | sūtikāñ ca ghṛtatailayor anyatarasya mātrāṃ 
-                            pāyayet | valavatīm avalāṃ yavāgūn trirātram pañcarātram vā || ata +                            pipalyādi kaṣāyam anupānam pāyayet | valavatīm avalāṃ yavāgūn 
-                            ūrddhvaṃ snigdhenānnasaṃsarggeṇopacaret snehanity ā ca syāt |</l>+                            trirātram pañcarātram vā || ata ūrddhvaṃ 
 +                            snigdhenānnasaṃsarggeṇopacaret snehanity ā ca syāt |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.13]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.13]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3762: Line 3948:
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.18">                     <lg xml:id="SS.3.10.18">
-                        <l> prāyaś cainām prabhūtenoṣṇodakena pariṣiñcet krodhāyāsamaithunādīṃś ca +                        <l> prāyaś cainām prabhūtenoṣṇodakena pariṣiñcet 
-                            pariharet ||</l>+                            krodhāyāsamaithunādīṃś ca pariharet ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.18]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.18]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3784: Line 3970:
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.21">                     <lg xml:id="SS.3.10.21">
-                        <l> athāmarāmapatantīm pātayet kaṇṭham asyāḥkeśaveṣṭitayāṅgulyā pramṛśet +                        <l> athāmarāmapatantīm pātayet kaṇṭham asyāḥkeśaveṣṭitayāṅgulyā 
-                            kaṭukā lāvukṛtavedhanasarṣapasarppanirmmocakair vvā kuṭatailair yonim +                            pramṛśet kaṭukā lāvukṛtavedhanasarṣapasarppanirmmocakair vvā 
-                            udrūpayet | lāṅgalakīmūlakalkena vāsyāḥ pāṇipādatalam ālimpet | +                            kuṭatailair yonim udrūpayet | lāṅgalakīmūlakalkena vāsyāḥ 
-                            kuṣṭhalāṅgalakīmūlakalkam vā madyamūtrayor anyatareṇa pāyayet | +                            pāṇipādatalam ālimpet | kuṣṭhalāṅgalakīmūlakalkam vā 
-                            śālimūlakalkam vā 'pi ppalyādikalkam vā madyena | +                            madyamūtrayor anyatareṇa pāyayet | śālimūlakalkam vā 'pi 
-                            siddhārthakakuṣṭhailālāṅgalakīmahāvṛkṣakṣīrasurāmaṇḍairāsthāpayet | +                            ppalyādikalkam vā madyena | 
-                            etaiṣveva ca siddhena siddhārthakatailenottaracūrṇṇabastiś cāsyai dadyāt +                            siddhārthakakuṣṭhailālāṅgalakīmahāvṛkṣakṣīrasurāmaṇḍairāsthāpayet 
-                            | hastena cāpaharet |</l>+                            etaiṣveva ca siddhena siddhārthakatailenottaracūrṇṇabastiś 
 +                            cāsyai dadyāt | hastena cāpaharet |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.21]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.21]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.22">                     <lg xml:id="SS.3.10.22">
-                        <l> prajātāyās tu bastiśirodarayoniśūlaṃ raktaṃ saṃruddhya vāyuḥ karoti sa +                        <l> prajātāyās tu bastiśirodarayoniśūlaṃ raktaṃ saṃruddhya vāyuḥ 
-                            makkalaḥ | tatra yavakṣāracūrṇṇaṃ sarppiṣā sukhodakena pāyayet || +                            karoti sa makkalaḥ | tatra yavakṣāracūrṇṇaṃ sarppiṣā 
-                            lavaṇacūrṇṇam vā surāmaṇḍena | purāṇaguḍam vā trikaṭuka +                            sukhodakena pāyayet || lavaṇacūrṇṇam vā surāmaṇḍena | 
-                            trijātakakustumburumiśram vā khādayet | pṛthakparṇṇyādikvāthaṃ +                            purāṇaguḍam vā trikaṭuka trijātakakustumburumiśram vā khādayet 
-                            bhadradārumaricavacāsaṃsṛṣṭam pāyayet |</l>+                            | pṛthakparṇṇyādikvāthaṃ bhadradārumaricavacāsaṃsṛṣṭam pāyayet 
 +                            |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.22]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.22]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3806: Line 3994:
                     <lg xml:id="SS.3.10.23">                     <lg xml:id="SS.3.10.23">
                         <l> atha bālaṃ kṣaumaparihitaṃ kṣaumakārppāsās tṛtāyāṃ śāyayīta |                         <l> atha bālaṃ kṣaumaparihitaṃ kṣaumakārppāsās tṛtāyāṃ śāyayīta |
-                                nimba<pc> </pc>pīlu<pc> </pc>paruṣaka<pc> </pc>śākhābhiś cainaṃ +                                nimba<pc> </pc>pīlu<pc> </pc>paruṣaka<pc> </pc>śākhābhiś 
-                            parivījayet | mūrddhni cāsya tailapicum avatārayet | dhūpayec cainaṃ +                            cainaṃ parivījayet | mūrddhni cāsya tailapicum avatārayet | 
-                            rakṣoghnair dhūpaiḥ | rakṣoghnāni cāsya pāṇipādaśirogrīvāsv avasujet | +                            dhūpayec cainaṃ rakṣoghnair dhūpaiḥ | rakṣoghnāni cāsya 
-                            tilātasīsarṣapakaṇāś cātra prakiret | adhiṣṭhāne cāgnim prajvālayet | +                            pāṇipādaśirogrīvāsv avasujet | tilātasīsarṣapakaṇāś cātra 
-                            vraṇitopāsanīyañ cāvekṣyeta </l>+                            prakiret | adhiṣṭhāne cāgnim prajvālayet | vraṇitopāsanīyañ 
 +                            cāvekṣyeta </l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.23]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.23]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.24">                     <lg xml:id="SS.3.10.24">
-                        <l> tato daśamyāṃ mātāpitarau kṛtamaṅgalakautukau svastivācakapūrvvakaṃ nāma +                        <l> tato daśamyāṃ mātāpitarau kṛtamaṅgalakautukau 
-                            kuryāt āṃ | yathābhipretaṃ nakṣatran nāma vā |</l>+                            svastivācakapūrvvakaṃ nāma kuryāt āṃ | yathābhipretaṃ 
 +                            nakṣatran nāma vā |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.24]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.24]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.25">                     <lg xml:id="SS.3.10.25">
-                        <l> tato yathāvarṇṇaṃ dhātrīm upasthāpayet | kṛṣāmasthūlām vayaḥsthāmam +                        <l> tato yathāvarṇṇaṃ dhātrīm upasthāpayet | kṛṣāmasthūlām 
-                            avyādhitām prasannakṣīrāmavalamvorddhastanīm avyaṅgām avyasanaṃ +                            vayaḥsthāmam avyādhitām prasannakṣīrāmavalamvorddhastanīm 
-                            nījīvavatsāṃvatsalāṃ dogdhīm akṣudrāṃkule jātamato bhūyiṣṭaiś ca guṇair +                            avyaṅgām avyasanaṃ nījīvavatsāṃvatsalāṃ dogdhīm akṣudrāṃkule 
-                            anvitām ārogyavalavṛddhaye kumārasya | tatrātikṛṣātisthūlāninditā +                            jātamato bhūyiṣṭaiś ca guṇair anvitām ārogyavalavṛddhaye 
-                            vyādhitāś ca vyākhyātās tāviṣamadhātutvād rogān āpādayanti bālasya +                            kumārasya | tatrātikṛṣātisthūlāninditā vyādhitāś ca vyākhyātās 
-                            viśeṣataḥ | ūrdhvastanī karālaṃ kumāraṃ kuryāl lamvastanī nāsikāmukhaṃ +                            tāviṣamadhātutvād rogān āpādayanti bālasya viśeṣataḥ | 
-                            cchādayitvā maraṇam āpādayanti | atha praśastāṃ śirasnātā mahadvāsasām +                            ūrdhvastanī karālaṃ kumāraṃ kuryāl lamvastanī nāsikāmukhaṃ 
-                            udaṅmukhīm upaveśya dakṣiṇaṃ stanaṃ kumāraṃ pūrvvam pāyayet || anena +                            cchādayitvā maraṇam āpādayanti | atha praśastāṃ śirasnātā 
-                            mantreṇābhimantrya ||</l>+                            mahadvāsasām udaṅmukhīm upaveśya dakṣiṇaṃ stanaṃ kumāraṃ 
 +                            pūrvvam pāyayet || anena mantreṇābhimantrya ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.25]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.25]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3863: Line 4054:
                             yavagodhūmaśāliṣaṣṭikamāṃsakṣīrasurāsauvīrapiṇyāka                             yavagodhūmaśāliṣaṣṭikamāṃsakṣīrasurāsauvīrapiṇyāka
                             rasonamatsyakaśerukāśṛṅgāṭakavidārīkandaśatāvarīviśamṛṇālanālikālāvukālaśākaprabhṛtīni                             rasonamatsyakaśerukāśṛṅgāṭakavidārīkandaśatāvarīviśamṛṇālanālikālāvukālaśākaprabhṛtīni
-                            vidadhyāt | atha tasyāḥ stanyam apsu parīkṣeta tac cec chītalam amalaṃ +                            vidadhyāt | atha tasyāḥ stanyam apsu parīkṣeta tac cec 
-                            tanuṃ śaṃkhāvabhāsaṃ apsu caikībhāvaṃ gacchaty aphenilaṃ matraṇḍulaṃ na +                            chītalam amalaṃ tanuṃ śaṃkhāvabhāsaṃ apsu caikībhāvaṃ gacchaty 
-                            plavate sīdati vā tac chuddham iti vindyāt | tena kumārasyārogyaṃ +                            aphenilaṃ matraṇḍulaṃ na plavate sīdati vā tac chuddham iti 
-                            bhavati ||</l>+                            vindyāt | tena kumārasyārogyaṃ bhavati ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.31]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.31]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3896: Line 4087:
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.37">                     <lg xml:id="SS.3.10.37">
-                        <l> duṣṭaṃ prāguktan tena śarīrāvyādhayaḥ prādur bhavanti | teṣu ca +                        <l> duṣṭaṃ prāguktan tena śarīrāvyādhayaḥ prādur bhavanti | teṣu 
-                            yathābhihitaṃ mṛdvacchedanīyam auṣadham mātrayā kṣīrasya kṣīrasarppiḥ +                            ca yathābhihitaṃ mṛdvacchedanīyam auṣadham mātrayā kṣīrasya 
-                            saṃyuktaṃ vidadhyāt | dhātryāś ca kevalaṃ | kṣīrānnād asya kalkī kṛtaṃ | +                            kṣīrasarppiḥ saṃyuktaṃ vidadhyāt | dhātryāś ca kevalaṃ | 
-                            dhātryāś ca pūrvvavat | annād asya kaṣāyādīnām ātmany eva na dhātryāḥ +                            kṣīrānnād asya kalkī kṛtaṃ | dhātryāś ca pūrvvavat | annād 
-                            ||</l>+                            asya kaṣāyādīnām ātmany eva na dhātryāḥ ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.37]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.37]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3933: Line 4124:
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.45">                     <lg xml:id="SS.3.10.45">
-                        <l> kṣīrāhārasya siddhārthakavacāpayasyāśārivāvrahmīkuṣṭhasaindhavasiddhaṃ +                        <l> kṣīrāhārasya 
-                            sarppiḥ pātuṃ prayacchet | kṣīrānnād asya madhukavacātriphalāsiddhaṃ | +                            siddhārthakavacāpayasyāśārivāvrahmīkuṣṭhasaindhavasiddhaṃ 
-                            annād asya dvipañcamūlīkṣīratagarabhadradāruviḍaṅga- drākṣādisiddhaṃ +                            sarppiḥ pātuṃ prayacchet | kṣīrānnād asya 
-                            tena kumārasyārogyavalamedhāyūṃṣi bhavanti |</l>+                            madhukavacātriphalāsiddhaṃ | annād asya 
 +                            dvipañcamūlīkṣīratagarabhadradāruviḍaṅga- drākṣādisiddhaṃ tena 
 +                            kumārasyārogyavalamedhāyūṃṣi bhavanti |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.45]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.45]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.46">                     <lg xml:id="SS.3.10.46">
-                        <l> bālaṃ punar ggātreṣu na gṛṅṇīyāt | na cainaṃ tarjjayet sahasā vā na +                        <l> bālaṃ punar ggātreṣu na gṛṅṇīyāt | na cainaṃ tarjjayet sahasā 
-                            prabodhayed vitrāsabhayāt | sahasā nāhared utkṣiped vātābhighātabhayān +                            vā na prabodhayed vitrāsabhayāt | sahasā nāhared utkṣiped 
-                            nopaveśayet kauvjabhayān nityaṃ cainam anuvartteta priyahitair eva m +                            vātābhighātabhayān nopaveśayet kauvjabhayān nityaṃ cainam 
-                            abhihitamanādyamapyabhivarddhate nityamudagrasatvasampannastv arogo +                            anuvartteta priyahitair eva m abhihitamanādyamapyabhivarddhate 
-                            bhavati ||</l>+                            nityamudagrasattvasampannastv arogo bhavati ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.46]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.46]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3971: Line 4164:
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.50">                     <lg xml:id="SS.3.10.50">
-                        <l> nityam avarodhaś ca | syāt kṛtarakṣaḥ | upasarggabhayā grahopasarggebhyo +                        <l> nityam avarodhaś ca | syāt kṛtarakṣaḥ | upasarggabhayā 
-                            rakṣyā bālā bhavanti ||</l>+                            grahopasarggebhyo rakṣyā bālā bhavanti ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.50]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.50]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 3978: Line 4171:
                     <lg xml:id="SS.3.10.51">                     <lg xml:id="SS.3.10.51">
                         <l> atha kumāra udvijate trasyati roditi naṣṭasaṃjño bhavati ||                         <l> atha kumāra udvijate trasyati roditi naṣṭasaṃjño bhavati ||
-                            nakhadaśanair ddhātrīm ātmānañ ca paritudati dantān khādati kūjati +                            nakhadaśanair ddhātrīm ātmānañ ca paritudati dantān khādati 
-                            jṛmbhate bhrūvāvutkṣipaty ūrddhvan nirīkṣate phenam udvamati +                            kūjati jṛmbhate bhrūvāvutkṣipaty ūrddhvan nirīkṣate phenam 
-                            sandaṣṭauṣṭhaḥ krūrabhinnārttasvaro niśi jāgartti durvvalomnāṅgo +                            udvamati sandaṣṭauṣṭhaḥ krūrabhinnārttasvaro niśi jāgartti 
-                            yathāpūrvvaṃ dhātryāḥ stanyan nābhilaṣatīti sāmānyaṃ grahopasṛṣṭalakṣaṇ +                            durvvalomnāṅgo yathāpūrvvaṃ dhātryāḥ stanyan nābhilaṣatīti 
-                            uktaṃ | vistareṇotta re vakṣyāmaḥ ||</l>+                            sāmānyaṃ grahopasṛṣṭalakṣaṇ uktaṃ | vistareṇotta re vakṣyāmaḥ 
 +                            ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.51]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.51]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 4017: Line 4211:
                     <lg xml:id="SS.3.10.57.1">                     <lg xml:id="SS.3.10.57.1">
                         <l> tatra pūrvoktaiḥ kāraṇaiḥ prapatiṣyati garbhaḥ |                         <l> tatra pūrvoktaiḥ kāraṇaiḥ prapatiṣyati garbhaḥ |
-                            garbbhāśayaśroṇīvaṃkṣaṇabastiśūlāni bhavanti | raktadarśanañ ca | tāsām +                            garbbhāśayaśroṇīvaṃkṣaṇabastiśūlāni bhavanti | raktadarśanañ 
-                            pariṣekāvagāhālepanair upacaret kṣīrapānaiś ca | alpālpasyandate +                            ca | tāsām pariṣekāvagāhālepanair upacaret kṣīrapānaiś ca | 
-                            kṣīramutpalādi siddham vā pāyayet | saṃsramāne savātapārśvaśūlānāha +                            alpālpasyandate kṣīramutpalādi siddham vā pāyayet | saṃsramāne 
-                            mūtrasaṅgāḥ sthānāt sthānaṃ cotkrāmati garbhaḥ | tatra snigdhaṃ śītāḥ +                            savātapārśvaśūlānāha mūtrasaṅgāḥ sthānāt sthānaṃ cotkrāmati 
-                            kriyāḥ | vedanāyāṃ mahāsahamadhukasvadaṃṣṭrakaṇṭakārikāsiddhaṃ payaḥ | +                            garbhaḥ | tatra snigdhaṃ śītāḥ kriyāḥ | vedanāyāṃ 
-                            kṣaudraśarkarāmiśram pāyayet | mūtrasaṅge darbbhādisiddhaṃ | ānāhe +                            mahāsahamadhukasvadaṃṣṭrakaṇṭakārikāsiddhaṃ payaḥ | 
-                            hiṅgusauvarccalaraso na siddhaṃ sravati rakte koṣṭhāt+                            kṣaudraśarkarāmiśram pāyayet | mūtrasaṅge darbbhādisiddhaṃ | 
 +                            ānāhe hiṅgusauvarccalaraso na siddhaṃ sravati rakte koṣṭhāt
                             kaṇṭakārikāmṛtpiṇḍagairikasarjjarasāñjanacūrṇṇa                             kaṇṭakārikāmṛtpiṇḍagairikasarjjarasāñjanacūrṇṇa
-                            yathālābhaṃnyagrodhāditvakprabālakalkan vā pāyayet | utpalādikalkaṃ vā +                            yathālābhaṃnyagrodhāditvakprabālakalkan vā pāyayet | 
-                            kaśeruśṛṅgāṭakaśālūkakalkaṃ vā śṛtena payasā, +                            utpalādikalkaṃ vā kaśeruśṛṅgāṭakaśālūkakalkaṃ vā śṛtena 
-                            udumbaraphalaudakakandakvāthena vā śarkarāmadhumadhureṇa śālipiṣṭaṃ; +                            payasā, udumbaraphalaudakakandakvāthena vā 
-                            nyagrodhādisvarasaparipītaṃ vā vastrāvayavaṃ yonyāṃ dhārayet | +                            śarkarāmadhumadhureṇa śālipiṣṭaṃ; nyagrodhādisvarasaparipītaṃ 
-                            athādṛṣṭaśoṇitavedanāyāṃ madhukadevadārumañjiṣṭhāpayasyāsiddhaṃ payaḥ +                            vā vastrāvayavaṃ yonyāṃ dhārayet | athādṛṣṭaśoṇitavedanāyāṃ 
-                            pāyayet, tad evāśmantakaśatāvarīpayasyāsiddhaṃ vidārigandhādisiddhaṃ vā +                            madhukadevadārumañjiṣṭhāpayasyāsiddhaṃ payaḥ pāyayet, tad 
-                            bṛhatīdvayotpalaśārivāpayasyāmadhukasiddham vā | etenopavarttate +                            evāśmantakaśatāvarīpayasyāsiddhaṃ vidārigandhādisiddhaṃ vā | 
-                            rujasu garbhaś cāpy āyyate ||<anchor xml:id="SS.3.10.57.1-n1"/></l>+                            bṛhatīdvayotpalaśārivāpayasyāmadhukasiddham vā | 
 +                            etenopavarttate rujasu garbhaś cāpy āyyate ||<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.10.57.1-n1"/></l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.57.1]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.57.1]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 4095: Line 4292:
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.57.2">                     <lg xml:id="SS.3.10.57.2">
-                        <l> vyavasthite ca garbhe gavyenodumbaraśalāṭusiddhena payasā bhojayet | +                        <l> vyavasthite ca garbhe gavyenodumbaraśalāṭusiddhena payasā 
-                            atīte lavaṇaṃ varjyābhir uddālukādīnāṃ pācanīyopasaṃbhṛtābhir upakrāmet +                            bhojayet | atīte lavaṇaṃ varjyābhir uddālukādīnāṃ 
-                            yāvanto māsā garbhasya tāvantyahāni vastyudaraśūle purāṇaguḍan +                            pācanīyopasaṃbhṛtābhir upakrāmet yāvanto māsā garbhasya 
-                            dīpanīyasaṃyuktam pāyayed ariṣṭam vā | vātātapaśramasevinyā +                            tāvantyahāni vastyudaraśūle purāṇaguḍan dīpanīyasaṃyuktam 
-                            vātopahīhītatvāt srotasāṃ līyate garbhaḥ sotikālam avatiṣṭhamāno +                            pāyayed ariṣṭam vā | vātātapaśramasevinyā vātopahīhītatvāt 
-                            vyāpadyate | tāṃ mṛdunā snehādinā krameṇopacaret | utkrosarasaṃ yavāgūñ +                            srotasāṃ līyate garbhaḥ sotikālam avatiṣṭhamāno vyāpadyate | 
-                            cālpasnehām prayacchet | kālātītasthāyini garbhaviśeṣato dhānyam +                            tāṃ mṛdunā snehādinā krameṇopacaret | utkrosarasaṃ yavāgūñ 
-                            udūkhalamusalenābhihanyāt | viṣamam vā yānāsanam upasevet | vātābhipanna +                            cālpasnehām prayacchet | kālātītasthāyini garbhaviśeṣato 
-                            eva śuṣyati garbhaḥ samātuḥ kukṣin na pūrayati | mandaṃ spandate ca taṃ +                            dhānyam udūkhalamusalenābhihanyāt | viṣamam vā yānāsanam 
-                            vṛṃhaṇīyaḥ payobhir mmāṃsarasaiś copacaret | śukraśoṇitaṃ +                            upasevet | vātābhipanna eva śuṣyati garbhaḥ samātuḥ kukṣin na 
-                            vāyunoparuddham anavaktrāntajīvam ādhmāpayaty udaran tat kadācid +                            pūrayati | mandaṃ spandate ca taṃ vṛṃhaṇīyaḥ payobhir 
-                            yadṛcchayopaśāntan naigameṣā pahṛtam iti vadanti | tam eva kadācit +                            mmāṃsarasaiś copacaret | śukraśoṇitaṃ vāyunoparuddham 
-                            pravilīyamānam āpūryamāṇam vā nāgodaram ity āhus tatrāpi līnavat +                            anavaktrāntajīvam ādhmāpayaty udaran tat kadācid 
-                            pratikāraḥ | nivṛttaprasavāyāḥ punaḥ ṣaḍbhyo varṣebhya ūrddhvam +                            yadṛcchayopaśāntan naigameṣā pahṛtam iti vadanti | tam eva 
-                            prasavatyāḥ kumāro 'lpāyur bhavati |</l>+                            kadācit pravilīyamānam āpūryamāṇam vā nāgodaram ity āhus 
 +                            tatrāpi līnavat pratikāraḥ | nivṛttaprasavāyāḥ punaḥ ṣaḍbhyo 
 +                            varṣebhya ūrddhvam prasavatyāḥ kumāro 'lpāyur bhavati |</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.57.2]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.57.2]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 4118: Line 4317:
  
                     <lg xml:id="SS.3.10.67">                     <lg xml:id="SS.3.10.67">
-                        <l> atha garbbhiṇī vyādhyutpannāvātyayec charddayen madhurāmlenānnopahitena +                        <l> atha garbbhiṇī vyādhyutpannāvātyayec charddayen 
-                            | anulomayec ca saṃśamanīyam mṛdu vidadhyāt | annapānayor iti | aśnīyāc +                            madhurāmlenānnopahitena | anulomayec ca saṃśamanīyam mṛdu 
-                            ca mṛduvīryaṅ garbbhāviruddhāṃś ca kriyāyogān vidadhīta iti ||</l>+                            vidadhyāt | annapānayor iti | aśnīyāc ca mṛduvīryaṅ 
 +                            garbbhāviruddhāṃś ca kriyāyogān vidadhīta iti ||</l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.67]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.67]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 4141: Line 4341:
                         <l> catvāro 'bhihitāḥ prāsyā arddhaślokasamāpanāḥ |                         <l> catvāro 'bhihitāḥ prāsyā arddhaślokasamāpanāḥ |
                             <caesura/>                             <caesura/>
-                             kumārāṇām vapur medhā balārogyakarāḥ śubhā iti || <unclear extent="1" +                             kumārāṇām vapur medhā balārogyakarāḥ śubhā iti || <unclear 
-                                unit="char"/></l>+                                extent="1" unit="char"/></l>
                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.70]</trailer>                         <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.70]</trailer>
                     </lg>                     </lg>
Line 4167: Line 4367:
                         <l>|| iti śārīrasthānaṃ samāptaṃ ||</l>                         <l>|| iti śārīrasthānaṃ samāptaṃ ||</l>
                     </lg>                     </lg>
 +
  
  
Line 4179: Line 4380:
     </text>     </text>
     <standOff corresp="#SS.3.1.1" type="Note">     <standOff corresp="#SS.3.1.1" type="Note">
-        <note target="#SS.3.1.1-n1" xml:lang="en">Witness K breaks off here, resuming only in the +        <note target="#SS.3.1.1-n1" xml:lang="en">Witness K breaks off here, resuming only 
-            second chapter of the <title>Cikitsāsthāna</title>.</note>+            in the second chapter of the <title>Cikitsāsthāna</title>.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.1.3" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.1.3" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.1.3-n1" xml:lang="en">Witnesses N and H read <foreign xml:lang="sa" +        <note target="#SS.3.1.3-n1" xml:lang="en">Witnesses N and H read <foreign 
-                >samudra ivodakaujasāṃ bhāvānām</foreign>, which is linguistically and semantically +                xml:lang="sa">samudra ivodakaujasāṃ bhāvānām</foreign>, which is 
-            implausible. It might mean "like the ocean is a support for creatures that take their +            linguistically and semantically implausible. It might mean "like the ocean is 
-            strength (<foreign xml:lang="sa">ojas</foreign>) from water." But the simile and the +            a support for creatures that take their strength (<foreign xml:lang="sa" 
-            language remain obscure and unlikely. Philipp Maas has suggested the minimal emendation +                >ojas</foreign>) from water." But the simile and the language remain 
-            to <foreign>ivodakaukasāṃ</foreign> which is compelling semantically and +            obscure and unlikely. Philipp Maas has suggested the minimal emendation to 
-            palaeographically. It relies only on the confusion of the Nepalese characters <foreign +                <foreign>ivodakaukasāṃ</foreign> which is compelling semantically and 
-                xml:lang="ne">𑐖</foreign> and <foreign xml:lang="ne">𑐎</foreign>. </note>+            palaeographically. It relies only on the confusion of the Nepalese characters 
 +                <foreign xml:lang="ne">𑐖</foreign> and <foreign xml:lang="ne" 
 +                >𑐎</foreign>. </note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.1.7" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.1.7" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.1.7-n1" xml:lang="en">We emend to the vulgate text, especially in the +        <note target="#SS.3.1.7-n1" xml:lang="en">We emend to the vulgate text, especially 
-            light of the other very rare instances of these parallels in Sanskrit literature. It is +            in the light of the other very rare instances of these parallels in Sanskrit 
-            hard to make grammatical or semantic sense of the Nepalese readings <foreign>svaṃ svaṃ +            literature. It is hard to make grammatical or semantic sense of the Nepalese 
-                svaiṣām</foreign> (or <foreign>ścaiṣām</foreign> or <foreign>scaiṣām</foreign>). +            readings <foreign>svaṃ svaṃ svaiṣām</foreign> (or <foreign>ścaiṣām</foreign> 
-            Perhaps the original reading <foreign>dhibhūtam</foreign> was first mistaken to be +            or <foreign>scaiṣām</foreign>). Perhaps the original reading 
-                <foreign>vibhūtam</foreign>. This is a plausible error since <foreign>dhi</foreign> +                <foreign>dhibhūtam</foreign> was first mistaken to be 
-            and <foreign>vi</foreign> are similar in early Nepalese orthography. Subsequently, a +                <foreign>vibhūtam</foreign>. This is a plausible error since 
-            scribe might have normalized <foreign>vibhūtam</foreign> to <foreign>vibhutvam</foreign> +                <foreign>dhi</foreign> and <foreign>vi</foreign> are similar in early 
-            in order to make sense in the light of the following list of deities. If these +            Nepalese orthography. Subsequently, a scribe might have normalized 
-            conjectures are correct, these changes must have happened very early in the +                <foreign>vibhūtam</foreign> to <foreign>vibhutvam</foreign> in order to 
-            transmission, in an ancestor manuscript of both witnesses K and H. The word +            make sense in the light of the following list of deities. If these conjectures 
-                <foreign>vibhutva</foreign> occurs in <title>Sāṅkhyakārikā</title> 42, although in a +            are correct, these changes must have happened very early in the transmission, 
-            quite different context.</note>+            in an ancestor manuscript of both witnesses K and H. The word 
 +                <foreign>vibhutva</foreign> occurs in <title>Sāṅkhyakārikā</title> 42, 
 +            although in a quite different context.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.1.7" type="Testimonia">     <standOff corresp="#SS.3.1.7" type="Testimonia">
         <note target="#SS.3.1.7-n2" xml:lang="en">Parallel to the homologies described in         <note target="#SS.3.1.7-n2" xml:lang="en">Parallel to the homologies described in
-                <title>Mahābhārata</title> 14.42.27–40, which relate ontological triples. </note>+                <title>Mahābhārata</title> 14.42.27–40, which relate ontological triples. 
 +        </note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.1.7" type="Note">     <standOff corresp="#SS.3.1.7" type="Note">
-        <note target="#SS.3.1.7-n3" xml:lang="en">The <foreign>tu</foreign> is awkward. Witnesses N +        <note target="#SS.3.1.7-n3" xml:lang="en">The <foreign>tu</foreign> is awkward. 
-            and H have daṇḍas after the <foreign>tu</foreign>.</note>+            Witnesses N and H have daṇḍas after the <foreign>tu</foreign>.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.1.8" type="Note">     <standOff corresp="#SS.3.1.8" type="Note">
-        <note target="#SS.3.1.8-n1" xml:lang="en">It is tempting to emend <foreign>varga</foreign> +        <note target="#SS.3.1.8-n1" xml:lang="en">It is tempting to emend 
-            to <foreign>sarga</foreign> ``the emitted creation,'' given the use of the term in +                <foreign>varga</foreign> to <foreign>sarga</foreign> ``the emitted 
-                <title>Sāṅkhyakārikā</title> 24 et passim. However, the vulgate text and Ḍalhaṇa's +            creation,'' given the use of the term in <title>Sāṅkhyakārikā</title> 24 et 
-            commentary unanimously read <foreign>varga</foreign>. </note>+            passim. However, the vulgate text and Ḍalhaṇa's commentary unanimously read 
 +                <foreign>varga</foreign>. </note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.1.9" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.1.9" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.1.9-n1" xml:lang="en">It is unexpected to assert, as the Nepalese +        <note target="#SS.3.1.9-n1" xml:lang="en">It is unexpected to assert, as the 
-            witnesses do, that Puruṣa and Prakṛti are impermanent. Perhaps at an earlier point in +            Nepalese witnesses do, that Puruṣa and Prakṛti are impermanent. Perhaps at an 
-            the text's transmission, a scribe improperly repeated the initial alpha-privative that +            earlier point in the text's transmission, a scribe improperly repeated the 
-            is used in every other qualifier in the list. This emendation is influenced by the very +            initial alpha-privative that is used in every other qualifier in the list. 
-            similar wording of <title>Mahābhārata</title> Śāntiparvan 210.8ab: <foreign>ubhau nityau +            This emendation is influenced by the very similar wording of 
-                ....</foreign> (see note on testimonia). Note also that the sequence of qualifiers +                <title>Mahābhārata</title> Śāntiparvan 210.8ab: <foreign>ubhau nityau 
-            in the Nepalese manuscripts is different than the vulgate:+                ....</foreign> (see note on testimonia). Note also that the sequence of 
 +            qualifiers in the Nepalese manuscripts is different than the vulgate:
                 <foreign>anitya-apara-aliṅga</foreign> rather than                 <foreign>anitya-apara-aliṅga</foreign> rather than
                 <foreign>aliṅga-nitya-anapara</foreign>.</note>                 <foreign>aliṅga-nitya-anapara</foreign>.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.1.9" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.1.9" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.1.9-n2" xml:lang="en"> Note the sandhi hiatus, <foreign>-dharmiṇī - +        <note target="#SS.3.1.9-n2" xml:lang="en"> Note the sandhi hiatus, 
-                amadhya-</foreign>+                <foreign>-dharmiṇī - amadhya-</foreign>
         </note>         </note>
     </standOff>     </standOff>
Line 4242: Line 4450:
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.1.9" type="Testimonia">     <standOff corresp="#SS.3.1.9" type="Testimonia">
-        <note target="#SS.3.1.9-n4" xml:lang="en"> Cf. <title>Mahābhārata</title> Śāntiparvan +        <note target="#SS.3.1.9-n4" xml:lang="en"> Cf. <title>Mahābhārata</title> 
-            210.7cd-8ab: <foreign> anādyantāv ubhāv etāv aliṅgau cāpy ubhāv api // 7 ubhau nityau +            Śāntiparvan 210.7cd-8ab: <foreign> anādyantāv ubhāv etāv aliṅgau cāpy ubhāv 
-                sūkṣmatarau mahadbhyaś ca mahattarau /</foreign>. </note>+                api // 7 ubhau nityau sūkṣmatarau mahadbhyaś ca mahattarau /</foreign>. 
 +        </note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.1.11" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.1.11" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.1.11-n1" xml:lang="en">We read <foreign xml:lang="sa">vaidike</foreign> +        <note target="#SS.3.1.11-n1" xml:lang="en">We read <foreign xml:lang="sa" 
-            with witness N, against H and the vulgate, because <foreign xml:lang="la">lectio +                >vaidike</foreign> with witness N, against H and the vulgate, because 
-                dificilior potior</foreign>; see further discussion in the translation.</note>+                <foreign xml:lang="la">lectio dificilior potior</foreign>; see further 
 +            discussion in the translation.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.1.12" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.1.12" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.1.12-n1" xml:lang="en">According to Ḍalhaṇa (1938: 341), Gayadāsa also +        <note target="#SS.3.1.12-n1" xml:lang="en">According to Ḍalhaṇa (1938: 341), 
-            read <foreign>tato jātāni</foreign>, with the Nepalese version and against the +            Gayadāsa also read <foreign>tato jātāni</foreign>, with the Nepalese version 
-            vulgate.</note>+            and against the vulgate.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.1.14" type="Parallels">     <standOff corresp="#SS.3.1.14" type="Parallels">
Line 4262: Line 4472:
     <standOff corresp="#SS.3.1.16" type="Emendations">     <standOff corresp="#SS.3.1.16" type="Emendations">
         <note target="#SS.3.1.16-n1" xml:lang="en">We emend against the reading <foreign         <note target="#SS.3.1.16-n1" xml:lang="en">We emend against the reading <foreign
-                xml:lang="sa">kṣetrajñeṣv anityeṣu</foreign> of witnesses N and H, for the logic of +                xml:lang="sa">kṣetrajñeṣv anityeṣu</foreign> of witnesses N and H, for the 
-            the passage and following the vulgate. The character <foreign xml:lang="sa" +            logic of the passage and following the vulgate. The character <foreign 
-                >ṣva</foreign> is clear in both N and H, but a copying error from <foreign>-ṣu +                xml:lang="sa">ṣva</foreign> is clear in both N and H, but a copying error 
-            </foreign> is not inconceivable. </note+            from <foreign>-ṣu </foreign> is not inconceivable. </note>
-    </standOff> +
-    <standOff corresp="#SS.3.1.16" type="Emendations">+
         <note target="#SS.3.1.16-n3" xml:lang="en">We emend to <foreign xml:lang="sa"         <note target="#SS.3.1.16-n3" xml:lang="en">We emend to <foreign xml:lang="sa"
-                >-śarīri-</foreign> against N and H, for sense and because this is a quotation from +                >-śarīri-</foreign> against N and H, for sense and because this is a 
-                <title>Suśrutasaṃhitā</title> 1.1.22.</note>+            quotation from <title>Suśrutasaṃhitā</title> 1.1.22.</note>
     </standOff>     </standOff>
 +
     <standOff corresp="#SS.3.1.16" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.1.16" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.1.16-n2" xml:lang="en">The <foreign xml:lang="sa">ca</foreign> after +        <note target="#SS.3.1.16-n2" xml:lang="en">The <foreign xml:lang="sa">ca</foreign> 
-                <foreign xml:lang="sa">tiryagyonimānuṣadeveṣu</foreign> unnecessarily conjoins the +            after <foreign xml:lang="sa">tiryagyonimānuṣadeveṣu</foreign> unnecessarily 
-            members of the dvandva. While rare, this usage has been observed: Wackernagel +            conjoins the members of the dvandva. While rare, this usage has been observed: 
-            1896--1964, II.1, para 70.</note> +            Wackernagel 1896--1964, II.1, para 70.</note>
-    </standOff> +
-    <standOff corresp="#SS.3.1.16" type="Notes"> +
-        <note target="#SS.3.1.16-n2" xml:lang="en"> This cites <title>Suśrutasaṃhitā</title> +
-            1.1.22.</note>+
     </standOff>     </standOff>
 +
 +
 +
 +
     <standOff corresp="#SS.3.1.19" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.1.19" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.1.19-n1" xml:lang="en">We emend <foreign xml:lang="sa">antar-</foreign> +        <note target="#SS.3.1.19-n1" xml:lang="en">We emend <foreign xml:lang="sa" 
-            to <foreign xml:lang="sa">āntar-</foreign>, following the vulgate reading for sense. And +                >antar-</foreign> to <foreign xml:lang="sa">āntar-</foreign>, following 
-            we separate <foreign xml:lang="sa">śabdaḥ</foreign> for the same reason.</note>+            the vulgate reading for sense. And we separate <foreign xml:lang="sa" 
 +                >śabdaḥ</foreign> for the same reason.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.1" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.2.1" type="Notes">
         <note target="#SS.3.2.1-n1" xml:lang="en">Witness N omits <foreign xml:lang="sa"         <note target="#SS.3.2.1-n1" xml:lang="en">Witness N omits <foreign xml:lang="sa"
-                >śārīraṃ</foreign>, which offers a clearer syntax. Note that the 1931 and 1938 +                >śārīraṃ</foreign>, which offers a clearer syntax. Note that the 1931 and 
-            editions of the vulgate text offer two different solutions to the awkward phrase.</note>+            1938 editions of the vulgate text offer two different solutions to the awkward 
 +            phrase.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.3" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.2.3" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.2.3-n1" xml:lang="en">The 1931 and 1938 editions of the SS by Ācārya +        <note target="#SS.3.2.3-n1" xml:lang="en">The 1931 and 1938 editions of the SS by 
-            have different readings at this point. <foreign xml:lang="sa">śonita</foreign> is +            Ācārya have different readings at this point. <foreign xml:lang="sa" 
-            included in the 1931 edition but omitted in the 1938 edition. There also seems to be +                >śonita</foreign> is included in the 1931 edition but omitted in the 1938 
-            some textual confusion between <foreign xml:lang="sa">granthi</foreign> and <foreign +            edition. There also seems to be some textual confusion between <foreign 
-                xml:lang="sa">gandhi</foreign> in the next passage.</note>+                xml:lang="sa">granthi</foreign> and <foreign xml:lang="sa" 
 +                >gandhi</foreign> in the next passage.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.10ab" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.2.10ab" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.2.10ab-n1" xml:lang="en"> The vulgate and Nepalese texts diverge again +        <note target="#SS.3.2.10ab-n1" xml:lang="en"> The vulgate and Nepalese texts 
-            this point. The vulgate adds a half-śloka <foreign xml:lang="sa">snigdhaṃ vāntaṃ +            diverge again this point. The vulgate adds a half-śloka <foreign xml:lang="sa" 
-                ...</foreign> that is not present in the Nepalese version. The Nepalese version then +                >snigdhaṃ vāntaṃ ...</foreign> that is not present in the Nepalese 
-            has about eleven passages that are absent in the vulgate. The vulgate's verses 3.2.11cd +            version. The Nepalese version then has about eleven passages that are absent 
-            then appears after 3.2.32. </note>+            in the vulgate. The vulgate's verses 3.2.11cd then appears after 3.2.32. 
 +        </note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.10.add1" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.2.10.add1" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.2.10.add1-n1" xml:lang="en">Although not printed in the vulgate +        <note target="#SS.3.2.10.add1-n1" xml:lang="en">Although not printed in the 
-            editions, the editor Y. T. Ācārya noted that words to this effect were present in some +            vulgate editions, the editor Y. T. Ācārya noted that words to this effect were 
-            sources (1931 ed., p. 290, note 2; 1938 ed., p. 345, note 3).</note>+            present in some sources (1931 ed., p. 290, note 2; 1938 ed., p. 345, note 
 +            3).</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.24" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.2.24" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.2.24-n1" xml:lang="en">We emend against all the manuscript witnesses. MS +        <note target="#SS.3.2.24-n1" xml:lang="en">We emend against all the manuscript 
-            H adds a Newa comma after ṛtau in the next section, suggesting that the scribe thought +            witnesses. MS H adds a Newa comma after ṛtau in the next section, suggesting 
-            that was the start of a new section of text.</note>+            that the scribe thought that was the start of a new section of text.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.25" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.2.25" type="Emendation">
Line 4322: Line 4536:
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.28" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.2.28" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.2.28-n1" xml:lang="en">Witness N inserts a misplaced folio at this +        <note target="#SS.3.2.28-n1" xml:lang="en">Witness N inserts a misplaced folio at 
-            point, image A 1267_11_67.jpg, covering SS.3.2.22bis, 23, 33, 34, 35, 30.</note>+            this point, image A 1267_11_67.jpg, covering SS.3.2.22bis, 23, 33, 34, 35, 
 +            30.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.31b" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.2.31b" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.2.31b.add-n1" xml:lang="en">Witnesses H and N make a saut du même au +        <note target="#SS.3.2.31b.add-n1" xml:lang="en">Witnesses H and N make a saut du 
-            même from <foreign xml:lang="sa">ataḥ paraṃ</foreign> at the start of 30 to the end of +            même au même from <foreign xml:lang="sa">ataḥ paraṃ</foreign> at the start of 
-            31.</note>+            30 to the end of 31.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.32" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.2.32" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.2.32-n1" xml:lang="en">Witness N is faint and written close to the +        <note target="#SS.3.2.32-n1" xml:lang="en">Witness N is faint and written close to 
-            abraded top of the folio so that superscript vowels are uncertain. Witness H has a +            the abraded top of the folio so that superscript vowels are uncertain. Witness 
-            scribal correction of the vowel <foreign xml:lang="sa">i</foreign>. The reading adopted +            H has a scribal correction of the vowel <foreign xml:lang="sa">i</foreign>. 
-            here, with a feminine sentence subject, is neither the Nepalese nor the vulgate and is +            The reading adopted here, with a feminine sentence subject, is neither the 
-            almost certainly unoriginal. Without further evidence it is not possible to recover the +            Nepalese nor the vulgate and is almost certainly unoriginal. Without further 
-            oldest reading.</note>+            evidence it is not possible to recover the oldest reading.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.35" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.2.35" type="Notes">
         <note target="#SS.3.2.35-n1" xml:lang="en">Note the slightly unusual form <foreign         <note target="#SS.3.2.35-n1" xml:lang="en">Note the slightly unusual form <foreign
-                xml:lang="sa">apān-dhātu-prāyam</foreign> with the inflected genitive pl. of the +                xml:lang="sa">apān-dhātu-prāyam</foreign> with the inflected genitive pl. 
-            first member of the compound (Whitney 1250e).</note>+            of the first member of the compound (Whitney 1250e).</note> 
 + 
 +        <note target="#SS.3.2.35-n2" xml:lang="en"><foreign xml:lang="sa" 
 +                >galagoṇḍikādayaḥ</foreign> in witness H is likely to be a variant 
 +            pronunciation rather than a scribal error.</note> 
 +        <note target="#SS.3.2.35-n3" xml:lang="en">Witness N breaks off at this point and 
 +            is unavailable for the remainder of the <title>Suśrutasaṃhitā</title>.</note>
     </standOff>     </standOff>
-    <standOff corresp="#SS.3.2.35" type="Notes"> + 
-        <note target="#SS.3.2.35-n2" xml:lang="en"><foreign xml:lang="sa">galagoṇḍikādayaḥ</foreign> + 
-            in witness H is likely to be a variant pronunciation rather than a scribal error.</note> +    <standOff corresp="#SS.3.2.35.1" type="Emendation">
-    </standOff> +
-    <standOff corresp="#SS.3.2.35" type="Notes"> +
-        <note target="#SS.3.2.35-n3" xml:lang="en">Witness N breaks off at this point and is +
-            unavailable for the remainder of the <title>Suśrutasaṃhitā</title>.</note> +
-    </standOff> +
-    <standOff corresp="#SS.3.2.35.1" type="Notes">+
         <note target="#SS.3.2.35.1-n1" xml:lang="en">Witness H appears to read <foreign         <note target="#SS.3.2.35.1-n1" xml:lang="en">Witness H appears to read <foreign
                 xml:lang="sa">jāyate</foreign> but we emend to the dual.</note>                 xml:lang="sa">jāyate</foreign> but we emend to the dual.</note>
Line 4360: Line 4575:
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.45" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.2.45" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.2.45-n1" xml:lang="en">We emend H's reading <foreign xml:lang="sa" +        <note target="#SS.3.2.45-n1" xml:lang="en">We emend H's reading <foreign 
-                >āyānti</foreign> to the singular. There are two semen-carrying vessels in the +                xml:lang="sa">āyānti</foreign> to the singular. There are two 
-                <title>Suśrutasaṃhitā</title>'s anatomical theory (śārīrasthāna 9.12), not +            semen-carrying vessels in the <title>Suśrutasaṃhitā</title>'s anatomical 
-            many.</note>+            theory (śārīrasthāna 9.12), not many.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.2.57" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.2.57" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.2.57-n1" xml:lang="en">Witness H has a strange conjunct consonant after +        <note target="#SS.3.2.57-n1" xml:lang="en">Witness H has a strange conjunct 
-                <foreign xml:lang="sa">bhavanti</foreign>, followed by <foreign xml:lang="sa" +            consonant after <foreign xml:lang="sa">bhavanti</foreign>, followed by 
-                >na</foreign>. The whole looks like <foreign xml:lang="sa">sttāna</foreign>, which +                <foreign xml:lang="sa">na</foreign>. The whole looks like <foreign 
-            is not visually similar to <foreign xml:lang="sa">sattva</foreign>. We have followed +                xml:lang="sa">sttāna</foreign>, which is not visually similar to <foreign 
-            witness L, which at least make good sense.</note>+                xml:lang="sa">sattva</foreign>. We have followed witness L, which at least 
 +            make good sense.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.3.3" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.3.3" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.3.3-n1" xml:lang="en">In both Nepalese witnesses, the dental <foreign +        <note target="#SS.3.3.3-n1" xml:lang="en">In both Nepalese witnesses, the dental 
-                xml:lang="sa">na</foreign> in <foreign xml:lang="sa">anunā</foreign> is unambiguous, +                <foreign xml:lang="sa">na</foreign> in <foreign xml:lang="sa" 
-            but we have to emend to the retroflex for grammar and sense. In +                >anunā</foreign> is unambiguous, but we have to emend to the retroflex for 
-                <title>Suśrutasaṃhitā</title> sūtrasthāna 14.16, a similar phrase, <foreign +            grammar and sense. In <title>Suśrutasaṃhitā</title> sūtrasthāna 14.16, a 
-                xml:lang="sa">aṇunā viśeṣeṇa-</foreign> has the retroflex in the witnesses K and N, +            similar phrase, <foreign xml:lang="sa">aṇunā viśeṣeṇa-</foreign> has the 
-            so the emendation is certain.</note>+            retroflex in the witnesses K and N, so the emendation is certain.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.3.6.1" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.3.6.1" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.5.6.1-n1" xml:lang="en"><foreign xml:lang="sa">puṃso</foreign> (m.) +        <note target="#SS.3.5.6.1-n1" xml:lang="en"><foreign xml:lang="sa">puṃso</foreign> 
-                <foreign xml:lang="sa">bhavati</foreign> needs to be read as a separate sentence +            (m.) <foreign xml:lang="sa">bhavati</foreign> needs to be read as a separate 
-            because of the gender difference with <foreign xml:lang="sa">anāyuṣyam</foreign> +            sentence because of the gender difference with <foreign xml:lang="sa" 
-            (n.).</note>+                >anāyuṣyam</foreign> (n.).</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.3.16" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.3.16" type="Emendation">
         <note target="#SS.3.3.16-n1" xml:lang="en">We emend <foreign xml:lang="sa"         <note target="#SS.3.3.16-n1" xml:lang="en">We emend <foreign xml:lang="sa"
-                >atikarṣaṇaṃ</foreign> in witness H for sense and because of the instability of +                >atikarṣaṇaṃ</foreign> in witness H for sense and because of the 
-                <foreign xml:lang="sa">ṣa</foreign> and <foreign xml:lang="sa">ṇa</foreign> in +            instability of <foreign xml:lang="sa">ṣa</foreign> and <foreign xml:lang="sa" 
-            H.</note>+                >ṇa</foreign> in H.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.3.18" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.3.18" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.3.18-n1" xml:lang="en">We emend H's reading <foreign xml:lang="sa" +        <note target="#SS.3.3.18-n1" xml:lang="en">We emend H's reading <foreign 
-                >abhivyakte</foreign> to <foreign xml:lang="sa">abhivyakto</foreign> for sense and +                xml:lang="sa">abhivyakte</foreign> to <foreign xml:lang="sa" 
-            following the vulgate. MS H, our only witness to the Nepalese version at this point, is +                >abhivyakto</foreign> for sense and following the vulgate. MS H, our only 
-            badly damaged here and while it looks as if the akṣara is <foreign xml:lang="sa" +            witness to the Nepalese version at this point, is badly damaged here and while 
-                >kte</foreign>, it is just possible that a vertical line after the character has +            it looks as if the akṣara is <foreign xml:lang="sa">kte</foreign>, it is just 
-            been destroyed. The damaged portion may have supported the word <foreign xml:lang="sa"+            possible that a vertical line after the character has been destroyed. The 
 +            damaged portion may have supported the word <foreign xml:lang="sa"
                 >bhavati</foreign></note>                 >bhavati</foreign></note>
     </standOff>     </standOff>
-    <standOff corresp="#SS.3.3.18" type="Emendation"> +    <standOff corresp="#SS.3.3.18" type="Note"> 
-        <note target="#SS.3.3.18-n2" xml:lang="en">Note the absence of sandhi between <foreign +        <note target="#SS.3.3.18-n2" xml:lang="en">Note the absence of sandhi between 
-                xml:lang="sa">māse</foreign> and <foreign xml:lang="sa">abhiprāyam</foreign>.</note>+                <foreign xml:lang="sa">māse</foreign> and <foreign xml:lang="sa" 
 +                >abhiprāyam</foreign>.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.3.20" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.3.20" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.3.20-n1" xml:lang="en">We emend to the feminine <foreign xml:lang="sa" +        <note target="#SS.3.3.20-n1" xml:lang="en">We emend to the feminine <foreign 
-                >samprāptadauhṛdā</foreign> for sense and because of symmetry with the second half +                xml:lang="sa">samprāptadauhṛdā</foreign> for sense and because of symmetry 
-            of the verse.</note>+            with the second half of the verse.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.3.22" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.3.22" type="Emendation">
         <note target="#SS.3.3.22-n1" xml:lang="en">We emend to <foreign xml:lang="sa"         <note target="#SS.3.3.22-n1" xml:lang="en">We emend to <foreign xml:lang="sa"
-                >rāja-</foreign> and <foreign xml:lang="sa">striyāḥ</foreign> for sense, following +                >rāja-</foreign> and <foreign xml:lang="sa">striyāḥ</foreign> for sense, 
-            the vulgate.</note>+            following the vulgate.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.3.31" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.3.31" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.3.31-n1" xml:lang="en">We emend the H reading <foreign xml:lang="sa" +        <note target="#SS.3.3.31-n1" xml:lang="en">We emend the H reading <foreign 
-                >niḥṣekān</foreign> to the ablative, following the sense of the passage and the +                xml:lang="sa">niḥṣekān</foreign> to the ablative, following the sense of 
-            vulgate reading.</note>+            the passage and the vulgate reading.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.3.32" type="Note">     <standOff corresp="#SS.3.3.32" type="Note">
-        <note target="#SS.3.3.32-n1" xml:lang="en">The last two sentences, which are not present in +        <note target="#SS.3.3.32-n1" xml:lang="en">The last two sentences, which are not 
-            the vulgate, paraphrase the preceding sentence and may be a gloss.</note>+            present in the vulgate, paraphrase the preceding sentence and may be a 
 +            gloss.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.3.35" type="Note">     <standOff corresp="#SS.3.3.35" type="Note">
-        <note target="#SS.3.3.35-n1" xml:lang="en">The form <foreign xml:lang="sa">śucyaḥ</foreign> +        <note target="#SS.3.3.35-n1" xml:lang="en">The form <foreign xml:lang="sa" 
-            appears to be a contraction of <foreign xml:lang="sa">śucayaḥ</foreign>, <foreign +                >śucyaḥ</foreign> appears to be a contraction of <foreign xml:lang="sa" 
-                xml:lang="la">metri causa</foreign>. It could be seen as a transfer of an <foreign +                >śucayaḥ</foreign>, <foreign xml:lang="la">metri causa</foreign>. It could 
-                xml:lang="sa">-i</foreign> stem to an <foreign xml:lang="sa">-ī</foreign> stem +            be seen as a transfer of an <foreign xml:lang="sa">-i</foreign> stem to an 
-            (Oberlies 2003: 83-84).</note>+                <foreign xml:lang="sa">-ī</foreign> stem (Oberlies 2003: 83-84).</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.4.3" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.4.3" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.4.3-n1" xml:lang="en">Gayadāsa's commentary discusses the word <foreign +        <note target="#SS.3.4.3-n1" xml:lang="en">Gayadāsa's commentary discusses the word 
-                xml:lang="sa">manas</foreign>, which is not present in the vulgate. See MS Cambridge +                <foreign xml:lang="sa">manas</foreign>, which is not present in the 
-            Add.2491, f.34r.</note>+            vulgate. See MS Cambridge Add.2491, f.34r.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.4.4" type="Testimonia">     <standOff corresp="#SS.3.4.4" type="Testimonia">
         <note target="#SS.3.4.4-n1" xml:lang="en">This is a citation from         <note target="#SS.3.4.4-n1" xml:lang="en">This is a citation from
                 <title>Cikitsāsthāna</title> 14.18.</note>                 <title>Cikitsāsthāna</title> 14.18.</note>
-    </standOff> 
-    <standOff corresp="#SS.3.4.8" type="Testimonia"> 
-        <note target="#SS.3.4.8-n1" xml:lang="en"> The word <foreign xml:lang="sa">pratāna</foreign> 
-            is normally masculine, but here and in the <title>Aṣṭāṅgasaṅgraha</title> it is neuter 
-            (As. śārīrasthāna 5.20).</note> 
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.4.8" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.4.8" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.4.8-n2" xml:lang="en">We emend to <foreign xml:lang="sa">māṃse</foreign> +        <note target="#SS.3.4.8-n2" xml:lang="en">We emend to <foreign xml:lang="sa" 
-            for sense, with the vulgate, and in the light of the of the <foreign xml:lang="sa" +                >māṃse</foreign> for sense, with the vulgate, and in the light of the of 
-                >māṃse</foreign> in 3.4.9.</note>+            the <foreign xml:lang="sa">māṃse</foreign> in 3.4.9.</note>
     </standOff>     </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.8" type="Testimonia">
 +        <note target="#SS.3.4.8-n1" xml:lang="en"> The word <foreign xml:lang="sa"
 +                >pratāna</foreign> is normally masculine, but here and in the
 +                <title>Aṣṭāṅgasaṅgraha</title> it is neuter (As. śārīrasthāna
 +            5.20).</note>
 +    </standOff>
 +
     <standOff corresp="#SS.3.4.17" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.4.17" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.4.17-n1" xml:lang="en">We emend from plurals to feminine singular, with +        <note target="#SS.3.4.17-n1" xml:lang="en">We emend from plurals to feminine 
-            the vulgate, for <foreign>kalā</foreign> and its qualifiers because of sense, because +            singular, with the vulgate, for <foreign>kalā</foreign> and its qualifiers 
-            other passages describe single <foreign>kalā</foreign>s, because +            because of sense, because other passages describe single 
-                <foreign>vibhajate</foreign> is singular and because a plural would break the +                <foreign>kalā</foreign>s, because <foreign>vibhajate</foreign> is singular 
-            metre.</note>+            and because a plural would break the metre.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.4.27" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.4.27" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.4.27-n1" xml:lang="en">We emend H's reading <foreign xml:lang="sa" +        <note target="#SS.3.4.27-n1" xml:lang="en">We emend H's reading <foreign 
-                >rugmat</foreign> because the sandhi <foreign xml:lang="sa">-km-</foreign> is +                xml:lang="sa">rugmat</foreign> because the sandhi <foreign xml:lang="sa" 
-            awkward and likely to have been corrected by a scribe. <foreign xml:lang="la" +                >-km-</foreign> is awkward and likely to have been corrected by a scribe. 
-                >Pace</foreign> the unique occurrence of <foreign xml:lang="sa">rugma</foreign> in +                <foreign xml:lang="la">Pace</foreign> the unique occurrence of <foreign 
-            the <title>Mañjūśrīmūlakalpa</title> (Edgerton, <title>Dictionary</title>, 455). </note>+                xml:lang="sa">rugma</foreign> in the <title>Mañjūśrīmūlakalpa</title> 
 +            (Edgerton, <title>Dictionary</title>, 455). </note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.4.49" type="Note">     <standOff corresp="#SS.3.4.49" type="Note">
-        <note target="#SS.3.4.49-n1" xml:lang="en">The vulgate has an additional six verses at this +        <note target="#SS.3.4.49-n1" xml:lang="en">The vulgate has an additional six 
-            point that do not appear in witness H. Or they may be a scribal omission by a saut du +            verses at this point that do not appear in witness H. Or they may be a scribal 
-            même au même by the scribe of witness H from the word <foreign xml:lang="sa" +            omission by a saut du même au même by the scribe of witness H from the word 
-                >vinirdiśet</foreign> at the end of 49 to the same word at the end of 55. The sense +                <foreign xml:lang="sa">vinirdiśet</foreign> at the end of 49 to the same 
-            of these verses does not fit well in the context; in the eleventh--twelfth centuries the +            word at the end of 55. The sense of these verses does not fit well in the 
-            commentators Gayadāsa and Ḍalhaṇa recorded doubts about their inclusion. Further +            context; in the eleventh--twelfth centuries the commentators Gayadāsa and 
-            evidence from manuscripts that transmit early readings may clarify this issue.</note>+            Ḍalhaṇa recorded doubts about their inclusion. Further evidence from 
 +            manuscripts that transmit early readings may clarify this issue.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.4.57" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.4.57" type="Emendation">
         <note target="#SS.3.4.57-n1" xml:lang="en">We emend the final consonant <foreign         <note target="#SS.3.4.57-n1" xml:lang="en">We emend the final consonant <foreign
-                xml:lang="sa">-t</foreign> of H in <foreign xml:lang="sa">rasaguṇanimittān</foreign> +                xml:lang="sa">-t</foreign> of H in <foreign xml:lang="sa" 
-            for correct sandhi.</note>+                >rasaguṇanimittān</foreign> for correct sandhi.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.4.65" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.4.65" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.4.65-n1" xml:lang="en">We emend to the vulgate's <foreign xml:lang="sa" +        <note target="#SS.3.4.65-n1" xml:lang="en">We emend to the vulgate's <foreign 
-                >-asauhṛdaḥ</foreign> for the <foreign xml:lang="sa">Puṣpitāgrā</foreign> +                xml:lang="sa">-asauhṛdaḥ</foreign> for the <foreign xml:lang="sa" 
-            metre.</note>+                >Puṣpitāgrā</foreign> metre.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.4.73" type="Testimonia">     <standOff corresp="#SS.3.4.73" type="Testimonia">
-        <note target="#SS.3.4.73-n1" xml:lang="en">Cf. <title>Aṣṭāṅgasaṅgraha</title> Śārīrasthāna +        <note target="#SS.3.4.73-n1" xml:lang="en">Cf. <title>Aṣṭāṅgasaṅgraha</title> 
-            8.14cd: <foreign xml:lang="sa">svapne sapadmān savihaṅgamālāṃs toyāśayān paśyati +            Śārīrasthāna 8.14cd: <foreign xml:lang="sa">svapne sapadmān savihaṅgamālāṃs 
-                toyadāṃś ca ||</foreign> and <title>Aṣṭāṅgahṛdaya</title> Śārīrasthāna 3.102cd: +                toyāśayān paśyati toyadāṃś ca ||</foreign> and 
-                <foreign xml:lang="sa">svapne sapadmān savihaṅgamālāṃs toyāśayān paśyati toyadāṃś ca+                <title>Aṣṭāṅgahṛdaya</title> Śārīrasthāna 3.102cd: <foreign xml:lang="sa" 
 +                >svapne sapadmān savihaṅgamālāṃs toyāśayān paśyati toyadāṃś ca
                 ||</foreign>.</note>                 ||</foreign>.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.4.78" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.4.78" type="Emendation">
-        <note target="#SS.3.4.78-n1" xml:lang="en">All witnesses support the reading <foreign +        <note target="#SS.3.4.78-n1" xml:lang="en">All witnesses support the reading 
-                xml:lang="sa">bhāvo kṣayo</foreign>. This should be read <foreign xml:lang="sa" +                <foreign xml:lang="sa">bhāvo kṣayo</foreign>. This should be read <foreign 
-                >bhāvo 'kṣayo</foreign>, which makes no sense. </note>+                xml:lang="sa">bhāvo 'kṣayo</foreign>, which makes no sense. </note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.4.79" type="Emendation">     <standOff corresp="#SS.3.4.79" type="Emendation">
         <note target="#SS.3.4.79-n1" xml:lang="en">We have emended the reading of H,         <note target="#SS.3.4.79-n1" xml:lang="en">We have emended the reading of H,
-                <foreign>bādhate</foreign>, to <foreign>bādhyate</foreign> as the intransative use +                <foreign>bādhate</foreign>, to <foreign>bādhyate</foreign> as the 
-            of the former is not clearly attested.</note>+            intransative use of the former is not clearly attested.</note>
     </standOff>     </standOff>
 +
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.88" type="Testimonia">
 +        <note target="#SS.3.4.88-n1" xml:lang="en">The following typology is paralleled in
 +            the <title xml:lang="sa">Carakasaṃhitā</title>, Śārīrasthāna 5, v. 38 (Ācārya
 +            1941: 323--324).</note>
 +    </standOff>
 +
 +
 +
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.89cd" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.4.89cd-n1" xml:lang="en">Witness H reads <foreign
 +                xml:lang="sa">āyāsabakulam</foreign> which we take as a mistranscription
 +            of <foreign xml:lang="sa">āyāsabahulam</foreign>. Given the context, one
 +            wonders whether there is a historical connection or confusion with Hindī
 +                <foreign xml:lang="hi-Dev">ऐयाश</foreign> "debauched, lewd person."
 +        </note>
 +    </standOff>
 +
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.93cd" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.4.93cd-n1" xml:lang="en">We read against witness H and with
 +            the vulgate and the mūla as recorded in MS Jaipur RORI 6838 of Gayadāsa's
 +                <title xml:lang="sa">Nyāyacandrikā</title>. This makes better sense and
 +            avoids the problematic lexeme <foreign xml:lang="sa">anusūcakam</foreign> in
 +            spite of lectio dificilior.</note>
 +    </standOff>
 +
 +
     <standOff corresp="#SS.3.5.18" type="Testimonia">     <standOff corresp="#SS.3.5.18" type="Testimonia">
-        <note target="#SS.3.5.18-n1" xml:lang="en">See Hoernle's edition and discussion of this +        <note target="#SS.3.5.18-n1" xml:lang="en">See Hoernle's edition and discussion of 
-            passage (Hoernle 1907: 218--219).</note>+            this passage (Hoernle 1907: 218--219).</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.5.49" type="Notes">     <standOff corresp="#SS.3.5.49" type="Notes">
-        <note target="#SS.3.5.49-n1" xml:lang="en">On <foreign xml:lang="sa">ghṛṣya</foreign> for +        <note target="#SS.3.5.49-n1" xml:lang="en">On <foreign xml:lang="sa" 
-                <foreign xml:lang="sa">ghṛṣṭvā</foreign>, see Oberlies (2003): 9.7.2 (p. +                >ghṛṣya</foreign> for <foreign xml:lang="sa">ghṛṣṭvā</foreign>, see 
-            283).</note>+            Oberlies (2003): 9.7.2 (p. 283).</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.9.9.add" type="Note">     <standOff corresp="#SS.3.9.9.add" type="Note">
-        <note target="#SS.3.9.9.add-n1" xml:lang="en">This verse is unique to the Nepalese version +        <note target="#SS.3.9.9.add-n1" xml:lang="en">This verse is unique to the Nepalese 
-            and is supported in witness H. It is hard to parse, partly because of the plurals in the +            version and is supported in witness H. It is hard to parse, partly because of 
-            first pāda and the singular in the second. Some transmission problem is signalled by the +            the plurals in the first pāda and the singular in the second. Some 
-            need for the emendation of H's <foreign xml:lang="sa">evās tāḥ</foreign> and <foreign +            transmission problem is signalled by the need for the emendation of H's 
-                xml:lang="sa">vahatī</foreign>.</note>+                <foreign xml:lang="sa">evās tāḥ</foreign> and <foreign xml:lang="sa" 
 +                >vahatī</foreign>.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.9.12" type="Emendations">     <standOff corresp="#SS.3.9.12" type="Emendations">
-        <note target="#SS.3.9.12.1-n1" xml:lang="en">I insert <foreign xml:lang="sa"> prāṇavahe dve, +        <note target="#SS.3.9.12.1-n1" xml:lang="en">I insert <foreign xml:lang="sa"> 
-                tayor</foreign> from the vulgate here, to make sense of the sentence and the +                prāṇavahe dve, tayor</foreign> from the vulgate here, to make sense of the 
-            corrollary in the next sentence.</note>+            sentence and the corrollary in the next sentence.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.9.12" type="Emendations">     <standOff corresp="#SS.3.9.12" type="Emendations">
-        <note target="#SS.3.9.12-n1" xml:lang="en">We emend witness H's <foreign>sevanīcheddā +        <note target="#SS.3.9.12-n1" xml:lang="en">We emend witness H's 
-                prādurbhāvo</foreign> to the vulgate's reading. Perhaps there was an eye-skip from +                <foreign>sevanīcheddā prādurbhāvo</foreign> to the vulgate's reading. 
-                <foreign>[chedā]-ā</foreign> to <foreign>[ruj]-ā</foreign>.</note>+            Perhaps there was an eye-skip from <foreign>[chedā]-ā</foreign> to 
 +                <foreign>[ruj]-ā</foreign>.</note>
     </standOff>     </standOff>
     <standOff corresp="#SS.3.10.57.1" type="Note">     <standOff corresp="#SS.3.10.57.1" type="Note">
-        <note target="#SS.3.10.57.1-n1" xml:lang="en">Passage 3.10.57 in the vulgate is split in the +        <note target="#SS.3.10.57.1-n1" xml:lang="en">Passage 3.10.57 in the vulgate is 
-            Nepalese version into two parts. In witness H, the second part of this passage appears +            split in the Nepalese version into two parts. In witness H, the second part of 
-            after 3.10.65. Witness H is partially illegible here and the text has been emended based +            this passage appears after 3.10.65. Witness H is partially illegible here and 
-            on the vulgate.</note>+            the text has been emended based on the vulgate.</note>
     </standOff>     </standOff>
 </TEI> </TEI>