This shows you the differences between two versions of the page.
| wiki:susrutaproject:gayadasa:anup-bikaner-4389_nyayacandrika_sutrasthana-2 [2026/08/04 11:56] – created - external edit 127.0.0.1 | wiki:susrutaproject:gayadasa:anup-bikaner-4389_nyayacandrika_sutrasthana-2 [2026/08/05 19:17] (current) – removed - external edit (Unknown date) 127.0.0.1 | ||
|---|---|---|---|
| Line 1: | Line 1: | ||
| - | <TEI xmlns=" | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | </ | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | </ | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | </ | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | <idno type=" | ||
| - | </ | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | (PDF has 140 pages)</ | ||
| - | <msItem defective=" | ||
| - | <author role=" | ||
| - | <title xml: | ||
| - | <!-- rubric, incipit, explicit, and finalRubric are given as examples --> | ||
| - | < | ||
| - | <!-- @mainLang can be " | ||
| - | </ | ||
| - | </ | ||
| - | |||
| - | < | ||
| - | <p resp=" | ||
| - | < | ||
| - | <!-- @form can be " | ||
| - | < | ||
| - | ><!-- @material can be " | ||
| - | |||
| - | </ | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | </ | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | and <foreign xml: | ||
| - | distinguished.</ | ||
| - | < | ||
| - | <!-- see | ||
| - | https:// | ||
| - | </ | ||
| - | |||
| - | </ | ||
| - | |||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | <!-- calendar can be " | ||
| - | </ | ||
| - | </ | ||
| - | |||
| - | |||
| - | </ | ||
| - | |||
| - | </ | ||
| - | </ | ||
| - | |||
| - | < | ||
| - | <change when=" | ||
| - | <change when=" | ||
| - | to each passage</ | ||
| - | |||
| - | |||
| - | </ | ||
| - | |||
| - | </ | ||
| - | |||
| - | <text xml: | ||
| - | < | ||
| - | <div n=" | ||
| - | |||
| - | <div n=" | ||
| - | |||
| - | |||
| - | < | ||
| - | |||
| - | <pb facs=" | ||
| - | |||
| - | < | ||
| - | reason=" | ||
| - | < | ||
| - | > | ||
| - | par< | ||
| - | place=" | ||
| - | unit=" | ||
| - | < | ||
| - | quantity=" | ||
| - | >< | ||
| - | gra< | ||
| - | graṃthe ity anu< | ||
| - | <space unit=" | ||
| - | unit=" | ||
| - | rend=" | ||
| - | |||
| - | </ | ||
| - | |||
| - | <div n=" | ||
| - | |||
| - | <l xml: | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | athavā śi<lb n=" | ||
| - | bhatau chaḥ <space quantity=" | ||
| - | dhyāyānuvāka< | ||
| - | jātīye < | ||
| - | <!-- 1.2.3? --> | ||
| - | </l> | ||
| - | |||
| - | <l xml: | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | | ||
| - | out"> | ||
| - | unit=" | ||
| - | va< | ||
| - | bāhyamābhyaṃtaraṃ ca|<gap quantity=" | ||
| - | place=" | ||
| - | quantity=" | ||
| - | kulade< | ||
| - | quantity=" | ||
| - | śā< | ||
| - | kriyānirvarttanakṣamatā anye<gap quantity=" | ||
| - | viparyayam āhuḥ | < | ||
| - | out" unit=" | ||
| - | > | ||
| - | | pratipattir avabodhaḥ | anuṣṭhān< | ||
| - | unit=" | ||
| - | dhyāyo dhikṛtatvāt dhāyoḥ pratha< | ||
| - | unit=" | ||
| - | />ravayo vacchāsu< | ||
| - | adi < | ||
| - | <pb facs=" | ||
| - | <!-- no folio number. 1326.jpg --> . <lb n=" | ||
| - | unit=" | ||
| - | < | ||
| - | ācārayogāna< | ||
| - | /> | ||
| - | pravartate | śaktiyogāt sadā śāstrodyogaṃ karoti| balayogāt śāstrakleśaṃ | ||
| - | kṣayate | te prayāty< | ||
| - | /> | ||
| - | prasannīkaroti|| yogād abhyasta< | ||
| - | avagachati ricyate|| <space quantity=" | ||
| - | pra < | ||
| - | nopanayet| sa hi guṇavān atosmai deyam ity e < | ||
| - | dāmadyasya siddhatvāt || guṇahīṇaniṣedhasya la<space quantity=" | ||
| - | unit=" | ||
| - | nopanayed eva| śūdram api kṛtaguṇasaṃ< | ||
| - | unit=" | ||
| - | saṃpannaśabdaḥ kulaguṇān pratye< | ||
| - | <del rend=" | ||
| - | <add place=" | ||
| - | </ | ||
| - | atrāyurvedādhyāyikulaṃ | yad āha cara< | ||
| - | śiṣyādhyāyanavidhautavidyakulajagadvavātadridyaḥ< | ||
| - | unit=" | ||
| - | brāhmaṇakṣatriyavaiśyāḥ teṣāṃ kula jejātaṃ| adyavātadvidhād evāvṛttaṃ | ||
| - | < | ||
| - | yeṣv eva hi brāhmaṇādīnāṃ kaścidd eva kaṃ cid eva <del rend=" | ||
| - | > | ||
| - | <!-- 1327.jpg --> | ||
| - | < | ||
| - | athamaprārthavarṇavatti| te punar āyuvedo< | ||
| - | quantity=" | ||
| - | śūdravaiśya< | ||
| - | quantity=" | ||
| - | rend=" | ||
| - | margin"> | ||
| - | > | ||
| - | upanayana< | ||
| - | <l xml: | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | | ||
| - | pūrvāditaḥ <lb/> guṇasampanna| praśasteṣu <del rend=" | ||
| - | > | ||
| - | margin"> | ||
| - | ti< | ||
| - | > | ||
| - | nakṣastrāṇi aśvinīprabhṛtīni| teṣāṃ praśasta< | ||
| - | jyotiḥ< | ||
| - | prācyām vā udīcyāṃ vā|| sthaṇḍilaṃ vratasādhanapiṇḍikāṃ| agni< | ||
| - | upasamādhyāya saṃnnidhāne āropya kṣavihomikena vidhineti dārvīhomaproktena | ||
| - | kalpeta| tarta dārvīho< | ||
| - | pratidaivatam ṛṣīś ceti cakāreṇa ṛṣīś cety atrāpi prati< | ||
| - | tena prati daivataṃ pratiṛṣīn ity arthaḥ tatra prīto bhuvatīti| brahmaṇe | ||
| - | svāhā| prajāpataye svā< | ||
| - | iti dhanvaṃtaraye svāhā| bhara< | ||
| - | rend=" | ||
| - | margin"> | ||
| - | n=" | ||
| - | <!-- 1328.jpg --> | ||
| - | <lb/> ya taṃ dvedaṃ prādhānyena gavikiṃ cavam āyurvedam api tahe saṃ | ||
| - | brāhmaṇādīnām api ta<space quantity=" | ||
| - | <space quantity=" | ||
| - | <lb/> bhyupagamāt| bhūḍalya punar etad vidyā kulaja kasya kaḥ pāṭhā | ||
| - | vakā< | ||
| - | anekaśā< | ||
| - | unit=" | ||
| - | āyurvedapāṭho pi < | ||
| - | place=" | ||
| - | sarve śūdrapāṭhātiprasaṃgabhuyād vāyurvedapāṭhasākṣāt pāṭho tye| tadā | ||
| - | vyā< | ||
| - | vāyurvedapāṭhe sākṣāt śūdragrahaṇaṃ na kṛtāṃ< | ||
| - | anulabhate| tena mardamac chūdrapāṭhātiprasaṃgadoṣo vivekāśa eva| tathā | ||
| - | <space quantity=" | ||
| - | unit=" | ||
| - | <unclear reason=" | ||
| - | śūdrajātim ity āha||< | ||
| - | palakṣaṇenālajaśūdrasya< | ||
| - | śūdrajātiniṣedhatvāt|| tadā śūdrajatim ity āha| tena hārite pi <space | ||
| - | quantity=" | ||
| - | <space quantity=" | ||
| - | unit=" | ||
| - | place=" | ||
| - | > | ||
| - | anekaśākhāśrayam ekam eva karmma saṃmato< | ||
| - | <pb facs=" | ||
| - | <!-- 1329.jpg --> | ||
| - | </l> | ||
| - | |||
| - | <l xml: | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | <!-- ?? not sure about this --> | ||
| - | <lb/> tatra bra< | ||
| - | ke cit paṭhati| anye tu kṣatriyavaiśyayor adhyāpanenādhikāro da<space | ||
| - | quantity=" | ||
| - | < | ||
| - | tasmād vijāti cādadhyāpanādhikā< | ||
| - | sākṣād vijātitvaṃ asādhāraṇa< | ||
| - | ṛtvijaṃ homadarśanāt|| <lb/> anupanayanapūrvakaṃ ca dhāpanam uktaguṇasya | ||
| - | śūdrasyāpyati| </l> | ||
| - | |||
| - | <l xml: | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | tato gnitriguṇa kṣīṇikṛtya triśabdāt kriyābhyāṃ< | ||
| - | dvitricaturthāsu jātisu ca agnisākṣīdhām iti| kriyāviśeṣaṇaṃ śiṣyati| | ||
| - | śeṣaṇaṃvān na ca prādhā< | ||
| - | saṃbaṃdhaḥ kāmādīn hi kṣetre tatra kāmo vi<space quantity=" | ||
| - | /> | ||
| - | diṣva grahapravṛttisu vidyākūlaṃ kovaḥ parasyatyakārapūrvikā haravitejaḥ | ||
| - | lātetha< | ||
| - | jñānāsaṃśayāṣiṣyāṃ jñānātveti| mānasma< | ||
| - | kāryaḥ|< | ||
| - | rasambāho< | ||
| - | paikubhyaṃ avadātā| pravṛttam asatyaṃ|| asa< | ||
| - | />ha| ativānyata jñakāni satyādi< | ||
| - | unit=" | ||
| - | samya śiṣyeṣū prabhṛtiniya< | ||
| - | <l xml: | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | | ||
| - | rend=" | ||
| - | ta< | ||
| - | pā</ | ||
| - | bhavāmītyarthaḥ <pb facs=" | ||
| - | <!-- 1330.jpg --> enaḥ pāpaṃ bhavartār vidho liṅ||</ | ||
| - | |||
| - | <l xml: | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | <space quantity=" | ||
| - | ni< | ||
| - | margine"> | ||
| - | margine"> | ||
| - | > | ||
| - | margin"> | ||
| - | rend=" | ||
| - | > | ||
| - | satyam arthalābhena pratikartavyaṃ vyāśūdeṣu jāhasādayaḥ| kuniṣāḥ pakṣiṇā | ||
| - | hantā< | ||
| - | sam ity āha vidyā prakāśaka svaṃyaṃ prakāśaṃ yātīti karmakarttari | ||
| - | prayo< | ||
| - | śāstra< | ||
| - | |||
| - | <l xml: | ||
| - | < | ||
| - | < | ||
| - | tat kasamin kāle dhyeyam iti nide< | ||
| - | āha kṛṣṇāṣṭamītyādi| athavā naikastāhisādipravāhaṇaḥ dvādho di | ||
| - | pari< | ||
| - | tatphalavāptiś ca| api dveṣu ca kāleṣv adhyayanaparihārādibhiḥ darkayitum | ||
| - | ahā< | ||
| - | caturdasī| paurṇamāsīṣu nādhyeyam iti< | ||
| - | />< | ||
| - | viprānādhīyata iti ānenāpagṛhīta vyenyena pratipado viprā nādhī< | ||
| - | ābhyanupratipādāv anyec ca pragṛhīmṛ śākhā< | ||
| - | /> | ||
| - | eṣāhanī dve anyakṛtakṛtye ca sutī dve asa< | ||
| - | /> | ||
| - | hi na dvavaṃ tat punaś caturdaśī pratipad iti nyadvimokṣa <pb facs=" | ||
| - | n=" | ||
| - | <!-- 1331.jpg --> | ||
| - | < | ||
| - | unit=" | ||
| - | saṃ< | ||
| - | akālanidyuti| akāla< | ||
| - | a< | ||
| - | quantity=" | ||
| - | vṛṣṭirgṛhyate akālavṛṣṭir anṛtuvṛṣṭiḥ| nā< | ||
| - | hemantaśira< | ||
| - | vṛṣṭiḥ kālikīti| akālakarihadhoś ca ke< | ||
| - | ācakṣate| ke cid anārtavaṃ|< | ||
| - | <del quantity=" | ||
| - | svataṃtrarāṣṭrakṣitipaṭhyasvā< | ||
| - | unit=" | ||
| - | teṣāṃ vakṣaḥpīḍāḥ <space quantity=" | ||
| - | a< | ||
| - | rend=" | ||
| - | prāṇino sminn iti kṛ c< | ||
| - | rend=" | ||
| - | quantity=" | ||
| - | śakrotsavādi| utpatiḥ prāṇinā niṣṭāniś ca śrūvadhāḥ| paṃca mahābhūtānāṃ | ||
| - | pariṇāmaviśeṣaḥ anye< | ||
| - | cakṣate <unclear rend=" | ||
| - | evotpāditatvadi cayāditvāt rthe vañ< | ||
| - | anyeṣu cetyādi| te ca kāla< | ||
| - | place=" | ||
| - | vacanād evāvagaṃta< | ||
| - | quantity=" | ||
| - | < | ||
| - | <pb facs=" | ||
| - | <!-- 1332.jpg --> | ||
| - | striyāṃ sā< | ||
| - | pūtigaṃdhavaparideti datisvate| rājaś ca<space unit=" | ||
| - | <lb/> <unclear reason=" | ||
| - | unit=" | ||
| - | samahāṃtvaṃ hi labhate< | ||
| - | quantity=" | ||
| - | | ||
| - | |||
| - | </l> | ||
| - | | ||
| - | |||
| - | </ | ||
| - | <!-- end of chapter 2 of Sūtrasthāna--> | ||
| - | </ | ||
| - | <!-- end of sthana --> | ||
| - | |||
| - | </ | ||
| - | </ | ||
| - | |||
| - | </ | ||