User Tools

Sitemap
Trace: • anup-4389_nyayacandrika_sutrasthana-1

Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

Next revision		Previous revision
wiki:susrutaproject:gayadasa:cul-add-2491_nyayacandrika_sarirasthana-4 [2026/08/04 11:56] – created - external edit 127.0.0.1wiki:susrutaproject:gayadasa:cul-add-2491_nyayacandrika_sarirasthana-4 [2026/08/05 13:40] (current) – external edit 127.0.0.1
Line 3: Line 3:
         <fileDesc>         <fileDesc>
             <titleStmt>             <titleStmt>
-                <title>Transcription of Gayadāsa on Suśrutasaṃhitā Śārīrasthāna 4 from MS Cambridge CUL Add.2491</title>+                <title>Transcription MS Cambridge CUL Add. 2491</title>
             </titleStmt>             </titleStmt>
  
             <publicationStmt>             <publicationStmt>
-                <authority/> +                <p>Suśruta project, University of Alberta</p>
-                <idno/>+
             </publicationStmt>             </publicationStmt>
-            <sourceDesc> 
  
 +            <sourceDesc>
                 <msDesc>                 <msDesc>
                     <msIdentifier>                     <msIdentifier>
-                        <idno type="siglum">C</idno>+                        <placeName> 
 +                            <settlement>Cambridge</settlement> 
 +                            <country>UK</country> 
 +                        </placeName> 
 +                        <institution>Cambridge University Library</institution> 
 +                        <idno>Add. 2491</idno> 
 +                        <idno type="siglum">C4</idno>
                     </msIdentifier>                     </msIdentifier>
 +                    <msContents>
 +                        <summary>A paper manuscript in Devanāgarī script.</summary>
 +                        <msItem defective="true" n="1">
 +                            <author role="author" xml:lang="sa">Gayadāsa</author>
 +                            <title xml:lang="sa">Nyāyacandrikā</title>
 +                            <!-- rubric, incipit, explicit, and finalRubric are given as examples -->
 +                            <textLang mainLang="sa-Newa">Sanskrit in Devanagari script.</textLang>
 +                            <!-- @mainLang can be "sa-Deva", "sa-Mlym", "sa-Telu", "sa-Newa", etc. See ISO 15924 for more details. -->
 +                        </msItem>
 +                    </msContents>
 +
 +                    <physDesc>
 +                        <p resp="Jason Birch">Folio 1 missing.</p>
 +                        <objectDesc form="pothi">
 +                            <!-- @form can be "pothi", "book", scroll", etc. -->
 +                            <supportDesc material="paper"
 +                                ><!-- @material can be "paper", "industrial paper", "handmade paper", "palm-leaf", "palmyra palm-leaf", "talipot palm-leaf", "birch bark", "vellum", etc. --><!-- the following <foliation> tags are examples --></supportDesc>
 +
 +                        </objectDesc>
 +                        <handDesc>
 +                            <handNote medium="ink black" scope="sole" script="newa"/>
 +                        </handDesc>
 +                        <scriptDesc>
 +                            <scriptNote xml:id="script-ba-va"><foreign xml:lang="ba">ba</foreign>
 +                                and <foreign xml:lang="va">va</foreign> not
 +                                distinguished.</scriptNote>
 +                            <scriptNote xml:id="svarna-nasals"/>
 +                            <!-- see 
 + https://github.com/chchch/upama/issues/87#issuecomment-2357860543 -->
 +                        </scriptDesc>
 +
 +
 +                    </physDesc>
 +
 +                    <history>
 +                        <origin>
 +                            <origDate calendar="India" when="0301"/>
 +                            <!-- calendar can be "Vikrama", "Śaka", etc. Dates can be approximate or exact. -->
 +                        </origin>
 +                    </history>
 +
 +
                 </msDesc>                 </msDesc>
-            </sourceDesc> 
  
 +            </sourceDesc>
         </fileDesc>         </fileDesc>
 +
 +        <revisionDesc>
 +            <change when="2026-08-02" who="Dominik Wujastyk">Changed the filename</change>
 +            <change when="2026-08-03" who="Andrey Klebanov">xml:id="NC.3.4.94-99
 +                <list>
 +                    <item>Work on the header.</item>
 +                    <item>Copied the source description from
 +                        cul-add-2491_nyayacandrika-sarirasthana-1.txt.</item>
 +                    <item>Standardized the numbering and classification of textual divisions.</item>
 +                    <item>Proofread and corrected NC 3.4.1--3.</item>
 +                </list>
 +            </change>
 +        </revisionDesc>
  
     </teiHeader>     </teiHeader>
Line 25: Line 85:
  
         <body>         <body>
-            <div n="3" type="level1" subtype="sthāna">+            <div n="3" type="sthāna">
  
-                <head>śārīrasthānam</head>+                <div n="4" type="adhyāya">
  
-                <div n="3" type="level4" subtype="adhyāya">+                    <milestone n="33r9" unit="folio" facs="MS-image-name.jpg"/> 
 +                    <!-- @@ ADD MANUSCRIPT IMAGE NAME -->
  
 +                    <p xml:id="NC.3.4.1">
 +                        <lb n="9"/>garbhāvakrāṃtiśārī<lb n="10"/>rānaṃtaraṃ
 +                        garbhavyākaraṇasyocitatvāt | vyākaraṇaṃ vi<subst>
 +                            <del>ka</del>
 +                            <add place="below">va</add>
 +                        </subst>raṇaṃ | tat śukraśoṇitaṃ garbhāśayagataṃ prāṇi<mod type="subst"
 +                            rend="added-vowel-stroke"><del>na</del><add place="inline"
 +                            >nā</add></mod>ṃ garbhaḥ||
 +                    </p>
  
-                    <l xml:id="NC.3.4.3"> +                    <p xml:id="NC.3.4.3a"> 
-                        <label>NC.3.4.3</label> +                        <pb n="33v"/><lb n="1"/>tacca prāṇa/ na yeṣām eva bhāvānām 
-                         garbhāvakrāṃtiśārī<lb n="10"/>rānaṃtaraṃ +                        anvayavyatirekābhyāṃ anvayavyatireki ca teṣv eva prīṇābhyāṃ paribhāṣayann 
-                        garbhavyākaraṇasyovitatvāt | vyākaraṇaṃ vi<del>ka</del><add +                        āha ||<lb n="2"/><subst> 
-                            place="below">va</add>raṇaṃ | tat śukraśoṇitaṃ garbhāśayagataṃ +                            <del rend="enclosed-in-square-brackets">agniroma ity ādi</del> 
-                        prāṇināṃ garbhaḥ||<pb n="42"/>tacca prāṇā na yeṣām eva bhāvānām +                            <add place="left-margin">agnīṣoma ity ādi ||<metamark 
-                        anvayavyatirekābhyāṃ anvayavyatireki ca teṣv eva prīṇābhyāṃ +                                    function="insertion">2</metamark></add> 
-                        paribhāṣayann āha ||<lb n="2"/><del>[agniroma ity ādi]</del> +                        </subst> kutaḥ punar ādāv evāgniḥ somādi prāṇavyākaraṇam ucyate | 
-                        <add place="left-margin">agnīṣoma ity ādi ||2</add> kutaḥ +                        anaṃtaroktād garbhapratyaṃgaguṇāgaṇa<lb n="3"/>vat teṣāṃm apy agnīṣomādīnāṃ 
-                        punar ādāv evāgniḥ somādiprāṇavyākaraṇam ucyate | anaṃtaroktād +                        dharmmādharmmābhyām eva saṃyogayo<add place="above">ḥ</add> kṛ<add 
-                            garbhapratyaṃgaguṇāgaṇa<lb n="3"/> vat teṣāṃm apy +                            place="above">ta</add>tvāt | tad evaṃ pāribhāṣikāmaś ca teṣu darśayituṃ 
-                        agnīṣomādīnāṃ gharmmāgharmmābhyām eva saṃyogayoḥ kṛtatvāt | tad +                            śabdapu|<lb n="4"/>rovarttinām ivaiteṣāṃ prāṇaśabdo prayoge varttayati | 
-                        evaṃ pāribhāṣikāmaś ca teṣu darśayituṃ śabdapu|<lb n="4" +                        manasiś ceti cakāra eṣām api śarīraguṇadoṣāṇām iva dharmmā<lb n="5"/>dharmma 
-                        />narāvarttinām iva eteṣāṃ prāṇa śabdo prayogavarttayati | +                        nimittatvaṃ samuccayāya | tatrānilajalānilabhūtānāṃ agnisomamarutāṃ 
-                        manasiś ceti cakāra eṣām api śarīraguṇadoṣāṇām iva gharmmā<lb n="5" +                        devatārūpeṇādhiṣṭhitā doṣāḥ | ya<lb n="6"/>d āha || svayaṃbhūr eṣa bhavān 
-                        />gharmma nimittatvaṃ samuccayāya | tatrānilajalānilabhūtānāṃ +                        vāyur ity abhiśabditaḥ | <!-- SS 2.1.5cd --> tathā sthityutpattivināśeṣu 
-                        agnisomamarutāṃ devatārūpeṇādhiṣṭhitā doṣāḥ | ya<lb n="6"/>d āha +                        bhūtānām eṣa kāraṇam iti <!-- 2.1.7ab -->|| tathā<lb n="7"/>hy udāryo 
-                        || svayaṃbhūr eṣa bhavān vāyur ity abhiśabditaḥ | tathā sthity +                        bhaṃgavān agniḥ pācako 'nnasyahīśvaraḥ | <!-- cf. 1.35.27 --> tathā soma eva 
-                        utpattivināśeṣu bhūtānām eṣa kāraṇam iti || tathā<lb n="7" +                        >bhagavān śarīrāṃtargata āpyāyam iti iti | ta ete<lb n="8"/>svābhāvena 
-                        />hyudāryo bhaṃgavān agniḥ pācako +                        praṇayaṃtīti prāṇaḥ | śārīrā doṣā vātādayaḥ | tadaivaiteṣāṃ dhātutvam api 
-                        'nna<unclear>sya</unclear>hīśvaraḥ | tathā soma eva bhagavān +                        dadhatīti kṛtvā tathā manodo<lb n="9"/>ṣāḥ satvādīni trīṇi 
-                        śarīrāṃtargata āpyāyam iti iti | ta ete<lb n="8"/>svabhāvena +                        parasparopastaṃbhād ekībhūya prakṛtibhūtāni | praṇayaṃtīti prāṇāḥ | 
-                        praṇayaṃtīti prāṇaḥ | śārīrā doṣā vātādayaḥ | tadaiveteṣāṃ +                        paṃceṃdriyāṇi karmmajāni<lb n="10"/> cakṣurādīni rūpādigrahaṇakarmmaṇā 
-                        dhātutvam api dadhatīti kṛtvā tathā mano do<lb n="9"/>ṣāḥ satvād +                        prāṇayaṃti | evaṃ bhūtātmā kmmapuruṣo 'pi || aśeṣasyaiva karmmarāśe 
-                        īni triṇi parasparopastaṃbhād ekībhūya prakṛti bhūtāni | +                            caitanya<pb n="43"/>heturiti | prāṇayaṃti na tu ca cetanādhātur eva 
-                        praṇayaṃtīti prāṇāḥ | paṃceṃdriyāṇi karmmajāni<lb n="10" +                        prāṇanaṃ bhūtānāṃ vakṣyati hi | tad eva cetanāvasthitam iti | atra hi ṣaḍ<lb 
-                        />cakṣurādīni rūpādigrahaṇakarmmaṇā prāṇayaṃti | evaṃbhūtātmā +                            n="2"/>hetuka eva puruṣo 'dhikṛta iti satvādīnāṃ pṛthak nirdeśo nāsti |
-                        kmmapuruṣo 'pi || aśeṣasya eva karmmarāśe caitanya <pb n="43" +
-                        />heturiti | prāṇayaṃti na tu ca cetanādhātureva prāṇanaṃ bhūtānāṃ +
-                        vakṣyati hi | tad eva cetanāvasthitam iti | atra hi ṣaḍ<lb n="2"/> +
-                        hetuka eva puruṣo 'dhikṛta iti satvād īnāṃ pṛthak nirdeśo nāsti |+
                         agniṣomānilāś ca tatra bhūtagrahaṇenaiva<lb n="3"/> gṛhyaṃte |                         agniṣomānilāś ca tatra bhūtagrahaṇenaiva<lb n="3"/> gṛhyaṃte |
-                        cetanāgrahaṇeṃdriyāṇi sāmarthyād āpannasamanaso 'vyatirekeṇa +                        cetanāgrahaṇeṃdriyāṇi sāmarthyād āpannasamanaso 'vyatirekeṇa satvādīni 
-                        satvād īṃni ucyaṃte | tatra punareṣāṃ<lb n="4"/>caitanye +                        ucyaṃte | tatra punareṣāṃ<lb n="4"/>caitanye pṛthakgrahaṇena cetanādhātutvaṃ 
-                        pṛthakgrahaṇena cetanādhātutvaṃ bādhitaṃ | yathā taiṣāṃ +                        bādhitaṃ | yathā naiṣāṃ ce<subst> 
-                            ce<del>tu</del><add><unclear>ti</unclear></add>nādhātusamatvaṃ +                            <del>tu</del> 
-                        yathā pratyekakarmmanirdeśo<lb n="5"/>svayam eva ācāryo vakṣyati | +                            <add place="above">ta</add> 
-                        evaṃ mānā'pi bhūtātmanaḥ śarīrāṃtagrahaṇamokṣaṇaheturiti tadapi +                        </subst>nādhātusamatvaṃ yathā pratyekakarmmanirdeśo<lb n="5"/>svayam 
-                        prāṇayati ||<lb n="6"/> tad eva sarva eva pratyekaṃ prāṇayaṃtīti | +                        evācāryo vakṣyati | evaṃ mano'pi bhūtātmanaḥ śarīrāṃtagrahaṇamokṣaṇahetur 
-                        samudāyopy eṣāṃ vyavahāro lāghavārthaḥ paribhāṣitaḥ | jaḍas tu +                        iti tadapi prāṇayati ||<lb n="6"/> tad eva sarva eva pratyekaṃ prāṇayaṃtīti 
-                            bhūtātma<lb n="7"/>śabdena na mano abhidhatte | mānāgrahaṇaṃ +                        | samudāyo py eṣāṃ vyavahāro lāghavārthaḥ paribhāṣitaḥ | jaḍas tu 
-                        nādhīyate | tanna bhūtātmamanasorvyaktabhedāt | eṣāṃ ca prāṇatvaṃ +                            bhūtātma<lb n="7"/>śabdena na mano abhidhatte | manograhaṇaṃ nādhīyate | 
-                            pratyekaṃ<lb n="8"/>marmmanirddeśa eva pratipādatiṃ bhavam iti +                        tanna bhūtātmamanasor vyaktabhedāt | eṣāṃ ca prāṇatvaṃ pratyekaṃ<lb n="8" 
-                        | bhavati cātra | cittavātādi satvād i bhūtātmeṃdriyapaṃcake | +                        />marmmanirddeśa eva pratipāditaṃ bhavam iti | bhavati cātra | 
-                            prāṇākhyaṃ<lb n="9"/>paryabhāṣīsma +                        cittavātādisatvādibhūtātmeṃdriyapaṃcake | prāṇākhyaṃ<lb n="9"/>paryabhāṣī 
-                            puraskṛta<unclear>dvācatinā</unclear> garbhasā kevalaṃ +                        sma puraskṛtadvācatinā garbhasā kevalaṃ vāṃgapratyaṃgeṣu guṇāḥ | 
-                        vāṃgapratyaṃgeṣu guṇāḥ | dharmmadharmmātmakāṃ prāṇeṣv api cetat +                        dharmmādharmmātmakāṃ prāṇeṣv api cetat sa<lb n="10"/>mucitaṃ | prāṇeṣv api | 
-                            sa<lb n="10"/>mucitaṃ | prāṇeṣv api | agnīṣomīyatvāt garbhasya +                        agnīṣomīyatvāt garbhasya prathamam agnīṣomo nirddiṣṭo | 
-                        prathamam agnīṣomo nirddiṣṭo | tatrāṣṭādhārādheyayor ādhā<pb +                        tatrāṣṭādhārādheyayor ādhā<pb n="44"/>rasya prāgbhāvāttu 
-                            n="44"/>dhārasya prābhāvā tu ārttavaprāgbhāvenāgneḥ +                        ārttavaprāgbhāvenāgneḥ pūrvanirddeśo 'lpācatvārapūrvanipātena anaṃtaram 
-                        pūrvanirddeśo 'lpā catvāra pūrvanipātena anaṃtaram agnīṣomādi | +                        agnīṣomādi | trayo<lb n="2"/>daśamāvidhaḥ |  
-                            trayo<lb n="2"/>daśamāvidhaḥ | </l>+                    </p>
  
-                    <l xml:id="NC.3.4.4"> +                    <p xml:id="NC.3.4.4"> 
-                        <label>NC.3.4.4</label> +                        <label>NC.3.4.4</label> prāṇasadbhāva eva śukraśoṇitasya prāṇataḥ pariṇāmena 
-                         prāṇasadbhāva eva śukraśoṇitasya prāṇataḥ pariṇāmena tvagādi +                        tvagādi saṃbhava iti | anaṃtaraṃ tvagādi vyā<lb n="3"/>karaṇaṃ kurvvan āha | 
-                        saṃbhava iti | anaṃtaraṃ tvagādi vyā<lb n="3"/>karaṇaṃ kurvvan āha +                        tasyā khalu śukraśoṇitasyetyādi | kṣīrasaṃtāni kāṣṭaṃ dṛṣṭāṃtena bahirvṛtti 
-                        | tasyā khalu śukraśoṇitasyetyādi | kṣīrasaṃtāni kāṣṭaṃ dṛṣṭāṃtena +                            śukraśoṇita<lb n="4"/>sārārabdhatvaṃ tvacāṃ bodhayaṃti | teṣāṃ 
-                        bahirvṛtti śukraśoṇita<lb n="4"/>sārārabdhatvaṃ tvacāṃ bodhayaṃti +                        bahiḥsthitatvena pratyakṣatvāt prathamarasadhātū'dhiṣṭhānatvāc ca prathamaṃ 
-                        | teṣāṃ bahiḥsthitatvena pratyakṣatvāt +                            vyāka<lb n="5"/>raṇaṃ | asāravyākaraṇaṃ vivṛṇvan āha || tāsām ity ādi | 
-                        prathamarasadhātū'dhiṣṭhānatvāc ca prathamaṃ vyāka<lb n="5"/>raṇaṃ +                        tāsām iti nirdhāraṇe ṣaṣṭhī sarvavarṇān rogādikān<lb n="6" 
-                        | asāravyākaraṇaṃ vivṛṇvan āha || tāsām ity ādi | tāsām iti +                        />chāyāmahābhūtapaṃcakena kṛtā paṃcavidhā || tad uktaṃ carake || evāmādīnāṃ 
-                        nirdhāraṇe ṣaṣṭhī sarvavarṇān rogādikān<lb n="6" +                        paṃcapaṃcānāṃ chāyāvidhilakṣaṇā a<lb n="7"/>vabhāsinī ca 
-                        />chāyāmahābhūtapaṃcakena kṛtā paṃcavidhā || tad uktaṃ carake || +                            <unclear>mapāsyā</unclear>bhrājakānāgnikṛtaṃ paṃcavidhāṃ ca chāyām iti 
-                        evāmādīnāṃ paṃcapaṃcānāṃ chāyāvidhilakṣaṇā a<lb n="7"/>vabhāsinī +                        || carakāt prabhāpy avabhāsate | tatra chāyā <lb n="8"/>prabhavayor viśeṣaḥ 
-                        ca <unclear>mapāsyā</unclear>bhrājakānāgnikṛtaṃ paṃcavidhāṃ ca +                        | prabhāva<unclear>rtma</unclear>m ākramayati | cāyā tu 
-                        chāyām iti || carakāt prabhāpy avabhāsate | tatra chāyā <lb n="8" +                            <unclear>vartma</unclear>prakāśinī | āsannālakṣate chāyābhāvikaṣṭāva<lb 
-                        />prabhavayor viśeṣaḥ | prabhāva<unclear>rtma</unclear>m +                            n="9"/>lakṣyate tasyāḥ pramāṇaṃ nirddiśan āha || sā vravīhir ity ādi || 
-                        ākramayati | cāyā tu <unclear>vartma</unclear>prakāśinī | +                        vrīhiratra yavaḥ | tānādhikārāt | yaduktaṃ ya<lb n="10" 
-                        āsannālakṣate chāyābhāvikaṣṭāva<lb n="9"/>lakṣyate tasyāḥ pramāṇaṃ +                            /><unclear>vāhyardvogradoṣṭa</unclear> iti || pradhānakalpanayā 
-                        nirddiśan āha || sā vravīhir ity ādi || vrīhiratra yavaḥ | +                        gṛhītatvāt śūkadhānyānāṃ nānābhedena pramāṇāniyamāc ca ||<pb n="45"/> evaṃ 
-                        tānādhikārāt | yaduktaṃ ya<lb n="10" +                        dvitīyādiṣv api tāsāṃ saptānām api abhipretaṃ | mānaṃ 
-                            /><unclear>vāhyardvogradoṣṭa</unclear> iti || +                            pradeśāṃta<unclear>rodi</unclear>tena saṃbaṃdhaṃ kurvvan āha ||
-                        pradhānakalpanayā gṛhītatvāt śūkadhānyānāṃ nānābhedena +
-                        pramāṇāniyamāc ca ||<pb n="45"/> evaṃ dvitīyādiṣv api tāsāṃ +
-                        saptānām api abhipretaṃ | mānaṃ +
-                        pradeśāṃta<unclear>rodi</unclear>tena saṃbaṃdhaṃ kurvvan āha ||+
                             aṃguṣṭhodara<lb n="2"/> mātra sārddhaṃ caturtha ca | carake tu                             aṃguṣṭhodara<lb n="2"/> mātra sārddhaṃ caturtha ca | carake tu
-                        kāyacikitsā siddhāṃtenaiva ṣāḍava tvacaḥ || atra +                        kāyacikitsā siddhāṃtenaiva ṣāḍava tvacaḥ || atra śalyataṃtrasiddhāṃtena 
-                        śalyataṃtrasiddhāṃtena saptaiva<lb n="3"/>tvacāṃ ca yathoditaṃ +                            saptaiva<lb n="3"/>tvacāṃ ca yathoditaṃ mānaṃ māṃsaleṣu avakāśeṣu na 
-                        mānaṃ māṃsaleṣu avakāśeṣu na punarasthipradhāneṣu lalāṭādiṣu | +                        punarasthipradhāneṣu lalāṭādiṣu | tad uktaṃ bhoje | māṃsale<lb n="4"/>ṣv 
-                        tad uktaṃ bhoje | māṃsale<lb n="4"/>ṣv avakāśeṣu yathāmānaṃ tvacāṃ +                        avakāśeṣu yathāmānaṃ tvacāṃ mataṃ | lalāṭāṃguṣṭhagaṃḍeṣu kapāleṣu 
-                        mataṃ | lalāṭāṃguṣṭhagaṃḍeṣu kapāleṣu tathālpikāḥ | +                        tathālpikāḥ | tvacapratyāsannatvekaḥ lābhā<lb n="5"/>gaṃ nirddiśan āha || </p>
-                        tvacapratyāsannatvekaḥ lābhā<lb n="5"/>gaṃ nirddiśan āha || </l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.5">                     <l xml:id="NC.3.4.5">
-                        <label>NC.3.4.5</label> +                        <label>NC.3.4.5</label> kalāḥ khalvapītyādi || kalāpi saptetyarthaḥ | tāsāṃ 
-                         kalāḥ khalvapītyādi || kalāpi saptetyarthaḥ | tāsāṃ sāmānyena +                        sāmānyena lakṣaṇaṃ | saṃkṣepeṇa darśayan āha ||<lb n="6"/>
-                        lakṣaṇaṃ | saṃkṣepeṇa darśayan āha ||<lb n="6"/>+
                         dhātvāśayāṃtaramaryādāḥ dadhatīti dhātavaḥ rasaraktamāṃsādayaḥ |                         dhātvāśayāṃtaramaryādāḥ dadhatīti dhātavaḥ rasaraktamāṃsādayaḥ |
-                        kaphapittapurīṣāny api svasthaṃ svakarmmaṇā dadhatī<lb n="7"/>ti +                        kaphapittapurīṣāny api svasthaṃ svakarmmaṇā dadhatī<lb n="7"/>ti kṛtvā | </l>
-                        kṛtvā | </l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.6-7">                     <l xml:id="NC.3.4.6-7">
-                        <label>NC.3.4.6-7</label> +                        <label>NC.3.4.6-7</label> tāsāṃm antasthitatvenāpratyakṣāṇām asti 
-                         tāsāṃm antasthitatvenāpratyakṣāṇām asti pratyupamānaṃ pramāṇaṃ +                        pratyupamānaṃ pramāṇaṃ nirddiśan āha | yathāhītyādi | etena ka<lb n="8" 
-                        nirddiśan āha | yathāhītyādi | etena ka<lb n="8"/>lāsādhita pṛtha +                        />lāsādhita pṛtha - - nādyupalaṃbhakāryeṇa viviktām avakalānām astitvaṃ 
-                        - - nādyupalaṃbhakāryeṇa viviktām avakalānām astitvaṃ sādhitaṃ +                        sādhitaṃ bhavet | tāsām upaṣṭaṃbhakaṃ<lb n="9"/>nirddiśan āha || snāyubhiś 
-                        bhavet | tāsām upaṣṭaṃbhakaṃ<lb n="9"/>nirddiśan āha || snāyubhiś +                        ceti | ādikalābhāgāḥ kalāviśeṣāḥ bhūmibhāgavat | jarāyu ārttava <lb n="10" 
-                        ceti | ādikalābhāgāḥ kalāviśeṣāḥ bhūmibhāgavat | jarāyu ārttava +                        />syodaryānalapariṇāmena kṣīrasaṃtānivat avayavastenātatān śleṣmaṇāveṣṭitān 
-                            <lb n="10"/>syodaryānalapariṇāmena kṣīrasaṃtānivat +                        dhātusaṃdhitvāt ||<pb n="46"/>kalābhāgasya saṃdhiṣu śleṣmā atas tenāveṣṭitān 
-                        avayavastenātatān śleṣmaṇāveṣṭitān dhātusaṃdhitvāt ||<pb n="46" +                        | </l>
-                        />kalābhāgasya saṃdhiṣu śleṣmā atas tenāveṣṭitān | </l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.8">                     <l xml:id="NC.3.4.8">
-                        <label>NC.3.4.8</label> +                        <label>NC.3.4.8</label> āsāṃ prathamā māṃsadharā | yayāghriyate 
-                         āsāṃ prathamā māṃsadharā | yayāghriyate māṃsaśirādayā | </l>+                        māṃsaśirādayā | </l>
  
                     <l xml:id="NC.3.4.9"/>                     <l xml:id="NC.3.4.9"/>
  
                     <l xml:id="NC.3.4.10">                     <l xml:id="NC.3.4.10">
-                        <label>NC.3.4.10</label> +                        <label>NC.3.4.10</label> dvi<lb n="2"/>tīyā raktadharā | māṃsābhyaṃtaragatā 
-                         dvi<lb n="2"/>tīyā raktadharā | māṃsābhyaṃtaragatā | asyāṃ +                        | asyāṃ śoṇitaṃ māsābhyaṃtara sāmānyena tiṣṭhati viśeṣataḥ | punaḥ śirāsu
-                        śoṇitaṃ māsābhyaṃtara sāmānyena tiṣṭhati viśeṣataḥ | punaḥ śirāsu+
                             |<lb n="3"/>yakṛtplīho ceti | </l>                             |<lb n="3"/>yakṛtplīho ceti | </l>
  
Line 151: Line 208:
  
                     <l xml:id="NC.3.4.12-13">                     <l xml:id="NC.3.4.12-13">
-                        <label>NC.3.4.12-13</label> +                        <label>NC.3.4.12-13</label> tṛtīyā medodharā nāma | athetareṣu sarvveṣu 
-                         tṛtīyā medodharā nāma | athetareṣu sarvveṣu saraktaṃ meda ucyate +                        saraktaṃ meda ucyate | iti | māṃsān niḥsṛtatvān me<lb n="4"/>dasaḥ raktatā | 
-                        | iti | māṃsān niḥsṛtatvān me<lb n="4"/>dasaḥ raktatā | anye tu +                        anye tu sneho medaścitāścita evaṃti | etena tṛtīyakalāyāṃ 
-                        sneho medaścitāścita evaṃti | etena tṛtīyakalāyāṃ +                        medomajjānoghriyata | iti prati<lb n="5"/> pāditaṃ | etena sthānaikatvena 
-                        medomajjānoghriyata | iti prati<lb n="5"/> pāditaṃ | etena +                        majñaḥ pṛthak kalā nāsti | na cāpi medasaḥ pṛthak snehatā | 
-                        sthānaikatvena majñaḥ pṛthak kalā nāsti | na cāpi medasaḥ pṛthak +                        paṃcasnehatvaprasaṃgāt |<lb n="6"/>vasānupṛthag eva majñaḥ | tābhyāṃ tasyāḥ 
-                        snehatā | paṃcasnehatvaprasaṃgāt |<lb n="6"/>vasānupṛthag eva +                        pṛthak avasthānāt | vasāyās tu asthnibhyo baṃdir eva sthānaṃ saivocyate | 
-                        majñaḥ | tābhyāṃ tasyāḥ pṛthak avasthānāt | vasāyās tu asthnibhyo +                            va<lb n="7"/>āsati medomajñoḥ punarasthivivarāvasthānena sthānaikyād 
-                        baṃdir eva sthānaṃ saivocyate | va<lb n="7"/>āsati medomajñoḥ +                        ekasnehakalpanaṃ | <unclear>ye</unclear>hi snehaṃ majñatrayā dadato te<lb 
-                        punarasthivivarāvasthānena sthānaikyād ekasnehakalpanaṃ | +                            n="8"/>hyasthāny eva pū<unclear>rṇṇā</unclear>ni tiktāthya snehaṃ 
-                            <unclear>ye</unclear>hi snehaṃ majñatrayā dadato te<lb n="8" +                        gṛhnaṃti | na ca tatrāśakyatvāt trayor bhedaṃ kalpayaṃti || vasāsaṃgrāhiṇas 
-                        />hyasthāny eva pū<unclear>rṇṇā</unclear>ni tiktāthya snehaṃ +                        tu vasāyā<lb n="9"/>bahiḥ sthita medaso durvijayabhajatvā tathā māṃsād eva 
-                        gṛhnaṃti | na ca tatrāśakyatvāt trayor bhedaṃ kalpayaṃti || +                        ubhayor api saṃbhavatven ekaguṇatvāt || sāmānyena udarādi<lb n="10"/>sthita 
-                        vasāsaṃgrāhiṇas tu vasāyā<lb n="9"/>bahiḥ sthita medaso +                        māsamedasor ubhayor api kvāthasnehaṃ vasām āhuḥ | ata eva atra kecid evaṃ 
-                        durvijayabhajatvā tathā māṃsād eva ubhayor api saṃbhavatven +                        paṭhaṃti || śuddhamāṃsasya yaḥ snehaḥ<pb n="47"/>sā vasā parikīrttitā || 
-                        ekaguṇatvāt || sāmānyena udarādi<lb n="10"/>sthita māsamedasor +                        tathetareṣu sarveṣu sneho medo vibhāvita iti || itareṣv iti | aśuddheṣu 
-                        ubhayor api kvāthasnehaṃ vasām āhuḥ | ata eva atra kecid evaṃ +                        māṃseṣu dhātvaṃ<lb n="2"/>taropadhātumiśreṣṭity arthaḥ | bhavati cātra | 
-                        paṭhaṃti || śuddhamāṃsasya yaḥ snehaḥ<pb n="47"/>sā vasā +                        asthimadhyasthito majjā medopyatr eva saṃsthitaṃ | tanmajjagrahaṇenaiva<lb 
-                        parikīrttitā || tathetareṣu sarveṣu sneho medo vibhāvita iti || +                            n="3"/> medasnehe pragṛhyate || </l>
-                        itareṣv iti | aśuddheṣu māṃseṣu dhātvaṃ<lb n="2" +
-                        />taropadhātumiśreṣṭity arthaḥ | bhavati cātra | asthimadhyasthito +
-                        majjā medopyatr eva saṃsthitaṃ | tanmajjagrahaṇenaiva<lb n="3"/> +
-                        medasnehe pragṛhyate || </l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.14-17">                     <l xml:id="NC.3.4.14-17">
-                        <label>NC.3.4.14-17</label> +                        <label>NC.3.4.14-17</label> caturthī śleṣmadharā nāma aṃtaḥkoṣṭhe ity ādi | 
-                         caturthī śleṣmadharā nāma aṃtaḥkoṣṭhe ity ādi | tatrāpy asyāḥ +                        tatrāpy asyāḥ purīṣa<unclear>vadhāpya</unclear>sti | tatraiva<lb n="4"/> hi 
-                            purīṣa<unclear>vadhāpya</unclear>sti | tatraiva<lb n="4"/> hi +                        ravirbhāgaiḥ puṃktidṛśya purīṣatvāt sopy atra purīṣavibhāgo agnimārutakṛtaḥ 
-                        ravirbhāgaiḥ puṃktidṛśya purīṣatvāt sopy atra purīṣavibhāgo +                        | tatrāgnikṛto vivecaya<lb n="5"/>ti | ca rasadoṣamūtrapurīṣāṇīti vacanāt | 
-                        agnimārutakṛtaḥ | tatrāgnikṛto vivecaya<lb n="5"/>ti | ca +                        koṣṭho vibhajati | tat koṣṭhāt pṛthak karoti | etāvān eva hi |<lb n="6" 
-                        rasadoṣamūtrapurīṣāṇīti vacanāt | koṣṭho vibhajati | tat koṣṭhāt +                        />koṣṭhāt yāvad avadharavasyor dhvaṃ yāvad yakṛtplīhavyavachinna 
-                        pṛthak karoti | etāvān eva hi |<lb n="6"/>koṣṭhāt yāvad +                        āmapakvādhāra ākrāṃto deśa iti pakvāśaya<lb n="7"/>stho bhavati || api 
-                        avadharavasyor dhvaṃ yāvad yakṛtplīhavyavachinna āmapakvādhāra +                        prāyeṇa purīṣasya pakvāśayasthitatvāt tam eva arthaṃ ślokato darśayan āha || 
-                        ākrāṃto deśa iti pakvāśaya<lb n="7"/>stho bhavati || api prāyeṇa +                        yakṛtaḥ sa<lb n="8"/>matādi yakṛdgrahaṇaṃ raktādhārasāmyena plīhopy 
-                        purīṣasya pakvāśayasthitatvāt tam eva arthaṃ ślokato darśayan āha +                        upalakṣaṇaṃ | yakṛt samīpānāṃ ca yadāha | sthānāny āmāgnipakvā<lb n="9"/>nāṃ 
-                        || yakṛtaḥ sa<lb n="8"/>matādi yakṛdgrahaṇaṃ raktādhārasāmyena +                        mūtrasya rudhirasya ca | hadaṃdukaḥ phuphusaś ca koṣṭhetyādi vidhīyate || 
-                        plīhopy upalakṣaṇaṃ | yakṛt samīpānāṃ ca yadāha | sthānāny +                        atrāpy uṃdukagrahaṇena tat saṃbaṃdhāt<lb n="10"/>gudayor api grahaṇaṃ | 
-                            āmāgnipakvā<lb n="9"/>nāṃ mūtrasya rudhirasya ca | hadaṃdukaḥ +                        carako 
-                        phuphusaś ca koṣṭhetyādi vidhīyate || atrāpy uṃdukagrahaṇena tat +                        koṣṭhāṃgeṣvevakṣudrāṃtrasthūlāṃ<unclear>traü</unclear>ttaragudādharagudānāṃ
-                            saṃbaṃdhāt<lb n="10"/>gudayor api grahaṇaṃ | carako +
-                            koṣṭhāṃgeṣvevakṣudrāṃtrasthūlāṃ<unclear>traü</unclear>ttaragudādharagudānāṃ+
                         pāṭhāt | tenoktaṃ yakṛ<pb n="48"/>dādi vyavachinnaṃ |                         pāṭhāt | tenoktaṃ yakṛ<pb n="48"/>dādi vyavachinnaṃ |
-                        aṃtrovāpyadharagudaparyaṃtaṃ | koṣṭha tatsamāsṛtāṇyaṃtrāṇi +                        aṃtrovāpyadharagudaparyaṃtaṃ | koṣṭha tatsamāsṛtāṇyaṃtrāṇi sārddhaṃ 
-                        sārddhaṃ trivyāmāni || udakasthaṃ vi<lb n="2"/>bhajate nirasyati +                        trivyāmāni || udakasthaṃ vi<lb n="2"/>bhajate nirasyati vibhaktaṃ karoti 
-                        vibhaktaṃ karoti śarīrāt | udakasya purīṣādhāreṣu aṃtreṣu +                        śarīrāt | udakasya purīṣādhāreṣu aṃtreṣu prādhānyāt | ata eva carake |<lb 
-                        prādhānyāt | ata eva carake |<lb n="3"/>uṃdukaḥ +                            n="3"/>uṃdukaḥ purīṣāṃtraśabdenoditaḥ | malaṃ purīṣaṃ | ata eva 
-                        purīṣāṃtraśabdenoditaḥ | malaṃ purīṣaṃ | ata eva purīṣadhareti | +                        purīṣadhareti | viśeṣaṇam asyāḥ | </l>
-                        viśeṣaṇam asyāḥ | </l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.18">                     <l xml:id="NC.3.4.18">
-                        <label>NC.3.4.18</label> +                        <label>NC.3.4.18</label> ṣaṣṭhī pittadharā nāma | <lb n="4"/>yā caturvidhaṃ 
-                         ṣaṣṭhī pittadharā nāma | <lb n="4"/>yā caturvidhaṃ catuḥprakāraṃ +                        catuḥprakāraṃ aśitādi bhedena āśayāt kaphāśayāt pracyutaṃ bhraṣṭaṃ 
-                        aśitādi bhedena āśayāt kaphāśayāt pracyutaṃ bhraṣṭaṃ +                        pakvāśayopasthitaṃ pacyamā<lb n="5"/> nāśayagataṃ || āmapakvāśayayor api 
-                        pakvāśayopasthitaṃ pacyamā<lb n="5"/> nāśayagataṃ || +                        sthānasyānyataravyapadeśaḥ | tathā hi carakaḥ || atrāmāśayo viśeṣeṇa<lb 
-                        āmapakvāśayayor api sthānasyānyataravyapadeśaḥ | tathā hi carakaḥ +                            n="6"/>pittasthānaṃ tasyaiva pakvāśayaṃ vyapadeśo pi pakvāśayagate doṣe 
-                        || atrāmāśayo viśeṣeṇa<lb n="6"/>pittasthānaṃ tasyaiva pakvāśayaṃ +                        virekārthaṃ prayojayet || tatropasthitaṃ<del>ḥ</del><lb n="7"/>prāptam 
-                        vyapadeśo pi pakvāśayagate doṣe virekārthaṃ prayojayet || +                        āgatam annaṃ dhārayatīti | abhitaḥ sāmarthyataḥ ūrdhvam āmāśayepy adhaś ca 
-                            tatropasthitaṃ<del>ḥ</del><lb n="7"/>prāptam āgatam annaṃ +                        pakvāśayepi pacati | param ayaṃ viśe<lb n="8"/>ṣaḥ | agner ūrdhvagatitvāt 
-                        dhārayatīti | abhitaḥ sāmarthyataḥ ūrdhvam āmāśayepy adhaś ca +                        jvālāsadṛśair ūṣmabhiḥ kaphāśaye<unclear>kramrsa</unclear>madhyam avapākaṃ 
-                        pakvāśayepi pacati | param ayaṃ viśe<lb n="8"/>ṣaḥ | agner +                        karoti | pittāśaye tu pi<lb n="9"/>ttoṣmalakṣyāṇā vahniḥ atyusannam annaṃ 
-                        ūrdhvagatitvāt jvālāsadṛśair ūṣmabhiḥ +                        vidhūmāṃgārajātam ivāṃśaśaktaṃ pacanīyaṃ || bhṛśaṃ pacati || pakvāśayo<lb 
-                            kaphāśaye<unclear>kramrsa</unclear>madhyam avapākaṃ karoti | +                            n="10"/> punar adhobhāgagataṃ kidṛm ūrdhvastho vahniḥ vaharagnir ivādhaḥ 
-                        pittāśaye tu pi<lb n="9"/>ttoṣmalakṣyāṇā vahniḥ atyusannam annaṃ +                        samīpasthaṃ pācyaṃ kiṃcid eva pacatiḥ | tam eva tāpaśo<pb n="49"/>ṣalakṣaṇaṃ 
-                        vidhūmāṃgārajātam ivāṃśaśaktaṃ pacanīyaṃ || bhṛśaṃ pacati || +                        pākam anilopy upavṛṃhayati | tasyāpi śoṣakaratvāt | ata eva carakepy uktaṃ 
-                            pakvāśayo<lb n="10"/> punar adhobhāgagataṃ kidṛm ūrdhvastho +                        || śoṣyamāṇasya vahni<lb n="2"/>neti || ata eva hetor atrāpi śloke 
-                        vahniḥ vaharagnir ivādhaḥ samīpasthaṃ pācyaṃ kiṃcid eva pacatiḥ | +                        anilānilāśayaprāpakaṃ koṣṭhagrahaṇaṃ || śoṣitam iti viśeṣaṇaṃ prāye <lb 
-                        tam eva tāpaśo<pb n="49"/>ṣalakṣaṇaṃ pākam anilopy upavṛṃhayati | +                            n="3"/>ṇa vātāśaye vātenaiva | āmapakvāśayayor hi viklitilakṣaṇasyaiva 
-                        tasyāpi śoṣakaratvāt | ata eva carakepy uktaṃ || śoṣyamāṇasya +                        pākasya vidyamānatvāt || tad uktaṃ || samupa<lb n="4"/>klinnadhātva<add 
-                            vahni<lb n="2"/>neti || ata eva hetor atrāpi śloke +                            place="left-margin">nna</add>m iti || āmāśayapākaprapāka iti | praśabdaḥ 
-                        anilānilāśayaprāpakaṃ koṣṭhagrahaṇaṃ || śoṣitam iti viśeṣaṇaṃ +                        ādikarmmadyotanārtha kṛ<unclear>to</unclear> pittāśaye tu || pacyamānasyeti 
-                        prāye <lb n="3"/>ṇa vātāśaye vātenaiva | āmapakvāśayayor hi +                        | pakvā<lb n="5"/>śaye śoṣyamāṇasyetyarthaḥ || bhoje 'pi | āmāśayacyutaṃ hy 
-                        viklitilakṣaṇasyaiva pākasya vidyamānatvāt || tad uktaṃ || +                        annaṃ pakvāśayam upasthitāṃ tatrāpi pākaṃ prāpnoti mārutoṣmopa<lb n="6"/> 
-                            samupa<lb n="4"/>klinnadhātva<add place="left-margin" +                        pāditaṃ || </l>
-                            >nna</add>m iti || āmāśayapākaprapāka iti | praśabdaḥ +
-                        ādikarmmadyotanārtha kṛ<unclear>to</unclear> pittāśaye tu || +
-                        pacyamānasyeti | pakvā<lb n="5"/>śaye śoṣyamāṇasyetyarthaḥ || +
-                        bhoje 'pi | āmāśayacyutaṃ hy annaṃ pakvāśayam upasthitāṃ tatrāpi +
-                        pākaṃ prāpnoti mārutoṣmopa<lb n="6"/> pāditaṃ || </l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.19">                     <l xml:id="NC.3.4.19">
-                        <label>NC.3.4.19</label> +                        <label>NC.3.4.19</label> etam evārthaṃ ślokena darśayannāha || aśitaṃ | 
-                         etam evārthaṃ ślokena darśayannāha || aśitaṃ | khāditam ity ādi +                        khāditam ity ādi || yathākālaṃ kālān atikrameṇa
-                        || yathākālaṃ kālān atikrameṇa+
                             <unclear>dā</unclear>tīkṣṇamadhya<lb n="7"/> maṃdāgniṣu                             <unclear>dā</unclear>tīkṣṇamadhya<lb n="7"/> maṃdāgniṣu
                         māśadravyagurulaghuṣūcitakālānukrameṇa kālas tu varṣādikam                         māśadravyagurulaghuṣūcitakālānukrameṇa kālas tu varṣādikam
Line 239: Line 283:
  
                     <l xml:id="NC.3.4.20-21">                     <l xml:id="NC.3.4.20-21">
-                        <label>NC.3.4.20-21</label> +                        <label>NC.3.4.20-21</label> sapta<lb n="8"/>mī śukradharānāma śukrasya 
-                         sapta<lb n="8"/>mī śukradharānāma śukrasya sarvāṃgavyāpitve +                        sarvāṃgavyāpitve upamānaṃ pramāṇaṃ darśayan āha || yathā payasītyādi ||
-                        upamānaṃ pramāṇaṃ darśayan āha || yathā payasītyādi ||+
                         dṛṣṭāṃtadvayam atrṛcaṃ mṛ<lb n="9"/>duvegapuruṣagatavyāpārasya                         dṛṣṭāṃtadvayam atrṛcaṃ mṛ<lb n="9"/>duvegapuruṣagatavyāpārasya
                         alpabāhulyasyasūcanaparaṃ ||</l>                         alpabāhulyasyasūcanaparaṃ ||</l>
  
                     <l xml:id="NC.3.4.22-23">                     <l xml:id="NC.3.4.22-23">
-                        <label>NC.3.4.22-23</label> +                        <label>NC.3.4.22-23</label> tasyaidānīṃ sarvāṃgavyāpinā'pi harṣādibhiḥ 
-                         tasyaidānīṃ sarvāṃgavyāpinā'pi harṣādibhiḥ viśiṣṭa<lb n="10" +                            viśiṣṭa<lb n="10"/>dehasamutthitasthāpita prakarṣavarttanaṃ darśayan āha 
-                        />dehasamutthitasthāpita prakarṣavarttanaṃ darśayan āha || +                        || dvyaṃgula ity ādi | vāme tārapārśvadeśe mūtraśrotraṃ smṛtaṃ gataṃ | 
-                        dvyaṃgula ity ādi | vāme tārapārśvadeśe mūtraśrotraṃ smṛtaṃ gataṃ +                            pra<pb n="50"/>karṣeṇa pravarttate | sarvāṃgeṣu punar apakarṣaṃ ca | 
-                        | pra<pb n="50"/>karṣeṇa pravarttate | sarvāṃgeṣu punar apakarṣaṃ +                        vadaṃti | mūtraśrotrasyeva śukrapravṛttadvāreṇa ārttavam api strīṇāṃ<lb 
-                        ca | vadaṃti | mūtraśrotrasyeva śukrapravṛttadvāreṇa ārttavam api +                            n="2"/>pravarttate | </l>
-                            strīṇāṃ<lb n="2"/>pravarttate | </l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.24">                     <l xml:id="NC.3.4.24">
-                        <label>NC.3.4.24</label> +                        <label>NC.3.4.24</label> tasya ca sarvadaiva vidyamānatvepi yena hetunā 
-                         tasya ca sarvadaiva vidyamānatvepi yena hetunā garbhiṇyā ārttavaṃ +                        garbhiṇyā ārttavaṃ na dṛśyate | taṃ darśayan āha || gṛhītaga<lb n="3" 
-                        na dṛśyate | taṃ darśayan āha || gṛhītaga<lb n="3"/>rbhāṇām ity +                        />rbhāṇām ity ādi || adhaḥ pratihatam ity ādi || pravahacchalilam iva 
-                        ādi || adhaḥ pratihatam ity ādi || pravahacchalilam iva +                        nāḍīnirodhenupacīyate copari | uparyupaca<lb n="4"/>yenā'paceti nirucyate | 
-                        nāḍīnirodhenupacīyate copari | uparyupaca<lb n="4"/>yenā'paceti +                        yoṣitaś ca enām amalām ity āhuḥ | śāstrarājarāyasaṃjñaṃ mūḍhagarbhakarmmaṇi 
-                        nirucyate | yoṣitaś ca enām amalām ity āhuḥ | +                        | yadāha |<lb n="5"/>carakaḥ | jarāyu ca dehoparigataṃ 
-                        śāstrarājarāyasaṃjñaṃ mūḍhagarbhakarmmaṇi | yadāha |<lb n="5" +                        garbhaśarīrāvaguṃṭhakaṃ kṣīrasaṃtānikā sadṛśaṃ | tathāmālākhyaṃ cobhayam 
-                        />carakaḥ | jarāyu ca dehoparigataṃ garbhaśarīrāvaguṃṭhakaṃ +                            evai<lb n="6"/>tat | ārttavajaṃ rasavahanāḍī ca garbhānābhināḍīsaṃbaddhā 
-                        kṣīrasaṃtānikā sadṛśaṃ | tathāmālākhyaṃ cobhayam evai<lb n="6" +                        || tad uktaṃ bhoje || raktā jarāyur bhavati nāḍī caiva rasā<lb n="7"/>tmikā 
-                        />tat | ārttavajaṃ rasavahanāḍī ca garbhānābhināḍīsaṃbaddhā || +                        | sā nāḍī garbham āpnoti tayā garbhasya varttanaṃ || śeṣam aṃkasthānāpacitād 
-                        tad uktaṃ bhoje || raktā jarāyur bhavati nāḍī caiva rasā<lb n="7" +                        anyāt nāḍīmukhaiḥ prattyāvṛtyā<lb n="8"/>āvṛttaṃ cordhvatam aāgataṃ 
-                        />tmikā | sā nāḍī garbham āpnoti tayā garbhasya varttanaṃ || śeṣam +                        payodharau ષ<add place="bottom-margin"> abhi</add>pratidahyate | 
-                        aṃkasthānāpacitād anyāt nāḍīmukhaiḥ prattyāvṛtyā<lb n="8"/>āvṛttaṃ +                        payodharāyoṛ śukravahaśrotomūlatvāt śukravahārttavavaha<lb n="9"/>yoś ca 
-                        cordhvatam aāgataṃ payodharau ષ<add place="bottom-margin"> +                        śrotasor abhedāt | ārttavasya raktatvāt | garbhasya raktajāni koṣṭhāṃgāni 
-                            abhi</add>pratidahyate | payodharāyoṛ śukravahaśrotomūlatvāt +                        kānicad iti nirddiśan āha || </l>
-                            śukravahārttavavaha<lb n="9"/>yoś ca śrotasor abhedāt | +
-                        ārttavasya raktatvāt | garbhasya raktajāni koṣṭhāṃgāni kānicad iti +
-                        nirddiśan āha || </l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.25">                     <l xml:id="NC.3.4.25">
-                        <label>NC.3.4.25</label> +                        <label>NC.3.4.25</label> ga<lb n="10"/>rbhasya khalvity ādi || śoṇitasya ca 
-                         ga<lb n="10"/>rbhasya khalvity ādi || śoṇitasya ca yatphenabhūtau +                        yatphenabhūtau avayava<unclear>sṛjñā</unclear> -hṛdayasya vāmapārśvavarttī 
-                            avayava<unclear>sṛjñā</unclear> -hṛdayasya vāmapārśvavarttī +                        phupphusaḥ phupphuṃḍa<pb n="51"/>iti prasiddhā | śoṇita malaja ity ādi || 
-                        phupphusaḥ phupphuṃḍa<pb n="51"/>iti prasiddhā | śoṇita malaja ity +                        ikṣurasapākamalavat yaḥ śoṇitamalas tajjā uṃdukaḥ | 
-                        ādi || ikṣurasapākamalavat yaḥ śoṇitamalas tajjā uṃdukaḥ | +                            pradoṣṭo<unclear>'nnu</unclear>pra<lb n="2"/>deśaḥ | purīṣādhānaṃ 
-                            pradoṣṭo<unclear>'nnu</unclear>pra<lb n="2"/>deśaḥ | +                        uṃṇḍakaḥ | </l>
-                        purīṣādhānaṃ uṃṇḍakaḥ | </l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.26-30">                     <l xml:id="NC.3.4.26-30">
-                        <label>NC.3.4.26-30</label> +                        <label>NC.3.4.26-30</label> kṣudrāṃtragudavastisaṃbhavaṃ darśayan āha || 
-                         kṣudrāṃtragudavastisaṃbhavaṃ darśayan āha || asṛjaśleṣmaś +                        asṛjaśleṣmaś cāpītyādi | kṣudrāṃtraguda<lb n="3"/>vastiślokābhone 'pi | 
-                        cāpītyādi | kṣudrāṃtraguda<lb n="3"/>vastiślokābhone 'pi | bhṛśā +                        bhṛśā eva jihvāsaṃbhavaṃ darśayan āha || atrāsyetyādi || garbhasya 
-                        eva jihvāsaṃbhavaṃ darśayan āha || atrāsyetyādi || garbhasya +                        sarvapacyamānasya vāyu<lb n="4"/>nā tatreti tatreti hṛdaye prāṇāpānābhyāṃ 
-                        sarvapacyamānasya vāyu<lb n="4"/>nā tatreti tatreti hṛdaye +                        muhurmuhur eva praśa<unclear>u</unclear>ttiṣṭhadbhyāṃ hṛdayasyeva ādhmānāt | 
-                        prāṇāpānābhyāṃ muhurmuhur eva +                        parataṃtra pratyayācca<lb n="5"/> tad uktaṃ hiraṇyākhyor ukmabaddhasya 
-                        praśa<unclear>u</unclear>ttiṣṭhadbhyāṃ hṛdayasyeva ādhmānāt | +                        mānasya garbhasya hṛdi vāyunā | kapharaktaprasādena syāj 
-                        parataṃtra pratyayācca<lb n="5"/> tad uktaṃ hiraṇyākhyor +                            jihvākapharaktaje<lb n="6"/>ti || pūrvoktadehadūṣyānuvṛtter anyānukteś 
-                        ukmabaddhasya mānasya garbhasya hṛdi vāyunā | kapharaktaprasādena +                        ca | pūrvoktaparataṃtrobhayor eva uktatvāt | anye tu pa|ṭhaṃti | hṛdaye 
-                        syāj jihvākapharaktaje<lb n="6"/>ti || pūrvoktadehadūṣyānuvṛtter +                            pa<lb n="7"/>cyamānānāṃ mādhmā<unclear>padrukma</unclear>sākhāt | 
-                        anyānukteś ca | pūrvoktaparataṃtrobhayor eva uktatvāt | anye tu +                        kaphaśoṇitamāsānāṃ sārājihvā prajāyate || atrāpi hṛdyādhmānāt pacyamānā<lb 
-                        pa|ṭhaṃti | hṛdaye pa<lb n="7"/>cyamānānāṃ +                            n="8"/>nāṃ kaphādīnām iti saṃbaṃdhaḥ | kecid atra 
-                            mādhmā<unclear>padrukma</unclear>sākhāt | kaphaśoṇitamāsānāṃ +                        koṣṭhāṃgajihvāprasaṃgena nāśāśrota|peśīśarādyāśaya vṛkkavṛṣaṇānāṃ he<lb 
-                        sārājihvā prajāyate || atrāpi hṛdyādhmānāt pacyamānā<lb n="8"/>nāṃ +                            n="9"/>tum utpattiṃ ca paṭhaṃti || tannātiprasiddhaṃ || </l>
-                        kaphādīnām iti saṃbaṃdhaḥ | kecid atra koṣṭhāṃgajihvāprasaṃgena +
-                        nāśāśrota|peśīśarādyāśaya vṛkkavṛṣaṇānāṃ he<lb n="9"/>tum utpattiṃ +
-                        ca paṭhaṃti || tannātiprasiddhaṃ || </l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.31-32">                     <l xml:id="NC.3.4.31-32">
-                        <label>NC.3.4.31-32</label> +                        <label>NC.3.4.31-32</label> śoṇitakaphaprasādajaṃ hṛdayaṃ || tasya 
-                         śoṇitakaphaprasādajaṃ hṛdayaṃ || tasya hṛdayasyā'dho vā majjātaḥ +                        hṛdayasyā'dho vā majjātaḥ plīhā pupphu<lb n="10"/> saś ca dakṣiṇato 
-                        plīhā pupphu<lb n="10"/> saś ca dakṣiṇato yakṛtkloma ca || klomaḥ +                        yakṛtkloma ca || klomaḥ varṣabhūmiḥ | tadviśeṣeṇa cetanāsthānaṃ | 
-                        varṣabhūmiḥ | tadviśeṣeṇa cetanāsthānaṃ | caitanyāspadaṃ || +                        caitanyāspadaṃ || sāmānyena saka<pb n="52"/>lam eva śarīraṃ cetanāsthānaṃ ||
-                        sāmānyena saka<pb n="52"/>lam eva śarīraṃ cetanāsthānaṃ ||+
                         tad uktaṃ carake || vedanānām adhiṣṭhānaṃ manodehaś ca seṃdriyaḥ |                         tad uktaṃ carake || vedanānām adhiṣṭhānaṃ manodehaś ca seṃdriyaḥ |
-                            keśalomanakhāgrāṃ<lb n="2"/>taṃ maladravaguṇair vinā iti || +                            keśalomanakhāgrāṃ<lb n="2"/>taṃ maladravaguṇair vinā iti || cetanādhātu 
-                        cetanādhātu sahacaritaṃ mānā'pi rajastamo doṣaṃ hṛdi viśeṣeṇa tat +                        sahacaritaṃ mānā'pi rajastamo doṣaṃ hṛdi viśeṣeṇa tat punaruṇatvā<lb n="3" 
-                            punaruṇatvā<lb n="3"/>t | āśugamity anenaiva +                        />t | āśugamity anenaiva saphalaśarīragatam api mano viśeṣeṇa hṛdayagataṃ | 
-                        saphalaśarīragatam api mano viśeṣeṇa hṛdayagataṃ | uktaṃ hi prāk +                        uktaṃ hi prāk || tadāśrayāśrayā hi dha<lb n="4"/>manyaḥ prāṇavahāḥ prāṇeṣv 
-                        || tadāśrayāśrayā hi dha<lb n="4"/>manyaḥ prāṇavahāḥ prāṇeṣv +                        iṃdrayamanorajastamasāṃ pāṭhāt || tamasā hṛdayāvaraṇe citteṃdriyavaha 
-                        iṃdrayamanorajastamasāṃ pāṭhāt || tamasā hṛdayāvaraṇe +                        dhamanīti rodhāt || <lb n="5"/>tamo mohena cakṣurādi grāhyarūpādīnāṃ 
-                        citteṃdriyavaha dhamanīti rodhāt || <lb n="5"/>tamo mohena +                        pratijñābhāvaḥ | tathaivāṃtarmmano vahaśrotasāṃ ca tamovaraṇāt manasaḥ<lb 
-                        cakṣurādi grāhyarūpādīnāṃ pratijñābhāvaḥ | tathaivāṃtarmmano +                            n="6"/>sukhaduḥkhādi jñānābhāvaś ca | yathātra suptasya svapnajñānaṃ 
-                        vahaśrotasāṃ ca tamovaraṇāt manasaḥ<lb n="6"/>sukhaduḥkhādi +                        tathottaratra vakṣyatīti || tad uktaṃ carake || yadā tu manasaḥ<lb n="7" 
-                        jñānābhāvaś ca | yathātra suptasya svapnajñānaṃ tathottaratra +                        />klāṃte karmmātmanaḥ klamānvitāḥ | viṣayebhyo nivarttaṃte tadā svapiti 
-                        vakṣyatīti || tad uktaṃ carake || yadā tu manasaḥ<lb n="7"/>klāṃte +                        mānavaḥ | cittādikaraṇānāṃ viśeṣamayo<lb n="8"/>gaṃ ca karmmapuruṣacaitanyaṃ 
-                        karmmātmanaḥ klamānvitāḥ | viṣayebhyo nivarttaṃte tadā svapiti +                        anuvarttate iti || anekaśo vyākhyātaṃ tad uktaṃ carake | ātmanaḥ karaṇair 
-                        mānavaḥ | cittādikaraṇānāṃ viśeṣamayo<lb n="8"/>gaṃ ca +                        yāgāt ||<lb n="9"/>jñānaṃ tasya pravarttate | karaṇānāṃ ca vaimalyād ayogād 
-                        karmmapuruṣacaitanyaṃ anuvarttate iti || anekaśo vyākhyātaṃ +                        vā na varttate || iti || idānīṃ niśānidrāyāḥ bhāvahetuṃ<lb n="10"/>darśayan 
-                        tad uktaṃ carake | ātmanaḥ karaṇair yāgāt ||<lb n="9"/>jñānaṃ tasya +                        āha || asmiṃs tu tamasāvṛte ity ādi || anāvṛte punaḥ pravarttaṃte tasyaiva 
-                        pravarttate | karaṇānāṃ ca vaimalyād ayogād vā na varttate || iti +                        hṛdayasyākāraṃ da<del>''</del> rśayan āha ||<pb n="53"/>puṃḍarīkasamam ity 
-                        || idānīṃ niśānidrāyāḥ bhāvahetuṃ<lb n="10"/>darśayan āha || +                        ādi || jāgrato vikaśaty ahni svapne naktaṃ ca mīlati | svabhāvakṛtamasya 
-                        asmiṃs tu tamasāvṛte ity ādi || anāvṛte punaḥ pravarttaṃte +                        naktaṃ svapne mīlanaṃ | viparya<lb n="2"/>ye prabodha iti |</l>
-                        tasyaiva hṛdayasyākāraṃ da<del>''</del> rśayan āha ||<pb n="53" +
-                        />puṃḍarīkasamam ity ādi || jāgrato vikaśaty ahni svapne naktaṃ ca +
-                        mīlati | svabhāvakṛtamasya naktaṃ svapne mīlanaṃ | viparya<lb +
-                            n="2"/>ye prabodha iti |</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.33">                     <l xml:id="NC.3.4.33">
-                        <label>NC.3.4.33</label> +                        <label>NC.3.4.33</label> prākṛtā me nidrāṃ darśayan āha || nidrāṃ tu 
-                         prākṛtā me nidrāṃ darśayan āha || nidrāṃ tu vaiṣṇavīm ity ādi | +                        vaiṣṇavīm ity ādi | viṣṇor iyaṃ vaiṣṇavī yā sā loke nāmavi<lb n="3"/>śeṣeṇās 
-                        viṣṇor iyaṃ vaiṣṇavī yā sā loke nāmavi<lb n="3"/>śeṣeṇās te pāpmeti +                        te pāpmeti | sā hi cetaso vivekaṃ prabodhaṃ nirasya svāpakṛtam iva prabodhaṃ
-                        | sā hi cetaso vivekaṃ prabodhaṃ nirasya svāpakṛtam iva prabodhaṃ+
                         dadhātīti | sā iyaṃ janmapra<lb n="4"/>bhṛti spṛśaṃtī janmabhūtāpi                         dadhātīti | sā iyaṃ janmapra<lb n="4"/>bhṛti spṛśaṃtī janmabhūtāpi
                         yāvajjīvam evās te | tenaivam aviṣayacikitsitasya prakṛtibhūtatvāt                         yāvajjīvam evās te | tenaivam aviṣayacikitsitasya prakṛtibhūtatvāt
-                            janmakā<lb n="5"/>lajā nidrām abhidhāya maraṇakālajāṃ nidrāṃ +                            janmakā<lb n="5"/>lajā nidrām abhidhāya maraṇakālajāṃ nidrāṃ prākṛtām 
-                        prākṛtām eva nirddiśan āha || tatra yadetyādi || anabodhinītija<lb +                        eva nirddiśan āha || tatra yadetyādi || anabodhinītija<lb n="6"/>jaḍaḥ | 
-                            n="6"/>jaḍaḥ | avabodho 'navabodhaḥ | sa yasyāstīti nity ayoge +                        avabodho 'navabodhaḥ | sa yasyāstīti nity ayoge matvarthīyaḥ | saṃjñāvahāni 
-                        matvarthīyaḥ | saṃjñāvahāni cetanādhātukṛt samyak<lb n="7"/> +                        cetanādhātukṛt samyak<lb n="7"/> jātavahāni badhnāni prāṇādi vahāni sakalāni 
-                        jātavahāni badhnāni prāṇādi vahāni sakalāni śrotāṃsi | kaphaḥ +                        śrotāṃsi | kaphaḥ prabalatamaś ca tatas tena prabalatamaskṛte<lb n="8" 
-                        prabalatamaś ca tatas tena prabalatamaskṛte<lb n="8"/>cetanā +                        />cetanā śrotāni vahanirodhāt | punaraprabodhinī sānijā etās tisraḥ | 
-                        śrotāni vahanirodhāt | punaraprabodhinī sānijā etās tisraḥ | +                        tatrāsāṃ sāmānya saṃprāpti vātha mana<lb n="9"/>saḥ śarīradoṣasya hīti 
-                        tatrāsāṃ sāmānya saṃprāpti vātha mana<lb n="9"/>saḥ śarīradoṣasya +                        prācīna ekā niśā nidrā | tathāpare maraṇajanmakālabhaved veprakṛtyau 
-                        hīti prācīna ekā niśā nidrā | tathāpare maraṇajanmakālabhaved +                        svabhāvabhūtatvā| <lb n="10"/>d āsām iti | niśā janmamaraṇakālabhāvena tisro 
-                        veprakṛtyau svabhāvabhūtatvā| <lb n="10"/>d āsām iti | niśā +                        nirddiśya manasoha rūpatvāt nidrāyāḥ pratyāsatyāsanneḥ pūrvaṃ<pb n="54" 
-                        janmamaraṇakālabhāvena tisro nirddiśya manasoha rūpatvāt nidrāyāḥ +                        />manodoṣaprakṛtividroṣaṃ nirddiśan āha || tatra tamoyaṣṭīnām ity ādi..nā 
-                        pratyāsatyāsanneḥ pūrvaṃ<pb n="54"/>manodoṣaprakṛtividroṣaṃ +                        manasā mano doṣeṇa hi hṛdayaśa<lb n="2"/>kalasyava klamevamālanaṃ || tataḥ 
-                        nirddiśan āha || tatra tamoyaṣṭīnām ity ādi..nā manasā mano doṣeṇa +                        svāpas tatraiva tamo bhūyiṣṭhānāṃ punaraha svapīti bhūyo nidrāvidhiḥ | 
-                        hi hṛdayaśa<lb n="2"/>kalasyava klamevamālanaṃ || tataḥ svāpas +                            rajobhūyiṣṭhā<lb n="3"/>nām animittaṃ | rajaś calatvena kadācid ahaḥsu 
-                        tatraiva tamo bhūyiṣṭhānāṃ punaraha svapīti bhūyo nidrāvidhiḥ | +                        niśāsu vā bhavati | na bhavati | ceti madhyanidrāvadhiḥ | satvabhūyiṣṭhānām 
-                            rajobhūyiṣṭhā<lb n="3"/>nām animittaṃ | rajaś calatvena +                        a <lb n="4"/>rddharātro pūrvasmin veti | 
-                        kadācid ahaḥsu niśāsu vā bhavati | na bhavati | ceti +                        kṣīṇatamasa<unclear>stvā</unclear>ddoṣālpatā ity arthaḥ | na punar 
-                        madhyanidrāvadhiḥ | satvabhūyiṣṭhānām a <lb n="4"/>rddharātro +                        arddharātra eva | tatra pittasyoktadadyena satve <add place="right'margin" 
-                        pūrvasmin veti | kṣīṇatamasa<unclear>stvā</unclear>ddoṣālpatā ity +                            >kadye</add>na satvo<lb n="5"/>drekena prabodhaḥ | tad evaṃ pūrvābhis 
-                        arthaḥ | na punar arddharātra eva | tatra pittasyoktadadyena satve +                        tisṛbhiḥ saha ṣaḍapy ete prākṛtasvabhāvabhūtāt apratīkārā vā yogābhyāsena 
-                            <add place="right'margin">kadye</add>na satvo<lb n="5" +                            |<lb n="6"/>satvāvayavena vā pratīkārāḥ | śarīradevaprakṛtau kaphād eva 
-                        />drekena prabodhaḥ | tad evaṃ pūrvābhis tisṛbhiḥ saha ṣaḍapy ete +                        paraṃ nidrā śleṣmatamobhava iti | vacanāt | tatra vṛddhāt kaphā<lb n="7"/> t 
-                        prākṛtasvabhāvabhūtāt apratīkārā vā yogābhyāsena |<lb n="6" +                        nidrātiyogaḥ | tatraiva nidrātiyoge vamanā ca pīḍā kṣetānīti || vātaprakṛtau 
-                        />satvāvayavena vā pratīkārāḥ | śarīradevaprakṛtau kaphād eva +                        bhujagarūkṣa iti | evaṃ pittakṛtā ca<lb n="8"/>pittai | tad uktaṃ 
-                        paraṃ nidrā śleṣmatamobhava iti | vacanāt | tatra vṛddhāt kaphā<lb +                        nidrānāśā'nilātpittādibhiḥ prakṛtibhūtāpīyaṃ yāpyā || yad āha carakaḥ | 
-                            n="7"/> t nidrātiyogaḥ | tatraiva nidrātiyoge vamanā ca pīḍā +                        samapittānilakaphā | ke<lb n="9"/>cid garbhādimānavāḥ | dṛśyaṃte vātalāḥ 
-                        kṣetānīti || vātaprakṛtau bhujagarūkṣa iti | evaṃ pittakṛtā ca<lb +                        kecit pittalā śleṣmalās tathā || teṣām anāturāḥ sarve vātalādyāḥ sadā<lb
-                            n="8"/>pittai | tad uktaṃ nidrānāśā'nilātpittādibhiḥ +
-                        prakṛtibhūtāpīyaṃ yāpyā || yad āha carakaḥ | samapittānilakaphā | +
-                            ke<lb n="9"/>cid garbhādimānavāḥ | dṛśyaṃte vātalāḥ kecit +
-                        pittalā śleṣmalās tathā || teṣām anāturāḥ sarve vātalādyāḥ sadā<lb+
                             n="10"/>turāḥ | doṣā tu śayitā hyeṣāṃ doṣaprakṛtir ucyate |                             n="10"/>turāḥ | doṣā tu śayitā hyeṣāṃ doṣaprakṛtir ucyate |
-                        viparītaguṇas teṣāṃ svasvavṛtter vidhirhitaḥ | iti prakṛte<pb +                        viparītaguṇas teṣāṃ svasvavṛtter vidhirhitaḥ | iti prakṛte<pb n="55"/>r 
-                            n="55"/>r anyatra vikṛti vātādidoṣakṛtā vaikārikīnāṃ nirddiśan +                        anyatra vikṛti vātādidoṣakṛtā vaikārikīnāṃ nirddiśan āha || kṣīṇāśleṣmaṇām 
-                        āha || kṣīṇāśleṣmaṇām ity ādi | sāmarthyād adhikapittānāṃ<lb n="2" +                        ity ādi | sāmarthyād adhikapittānāṃ<lb n="2"/> matigamyate | yadāha carakaḥ 
-                        /> matigamyate | yadāha carakaḥ | vātapitte kaphe caiva +                        | vātapitte kaphe caiva kṣīṇalakṣaṇam ucyate | karmmaṇaḥ prākṛtādvātivṛddhiś 
-                        kṣīṇalakṣaṇam ucyate | karmmaṇaḥ prākṛtādvātivṛddhiś cāpi vi<lb +                        cāpi vi<lb n="3"/>rodhinām iti | yadi etena nidrānāśo 'nilātpittādity 
-                            n="3"/>rodhinām iti | yadi etena nidrānāśo 'nilātpittādity +                        apyanulomino bhavati | mānā'bhighātāt ceti cakāre<lb n="4"/>ṇābhighātajo 'pi 
-                        apyanulomino bhavati | mānā'bhighātāt ceti cakāre<lb n="4" +                        nidrānāśaḥ samuccinoti | ete eva paṃcavikṛtibhāvāḥ | etāsām 
-                        />ṇābhighātajo 'pi nidrānāśaḥ samuccinoti | ete eva +                        evopariṣṭāccikitsitaṃ ||</l>
-                        paṃcavikṛtibhāvāḥ | etāsām evopariṣṭāccikitsitaṃ ||</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.34-35">                     <l xml:id="NC.3.4.34-35">
-                        <label>NC.3.4.34-35</label> +                        <label>NC.3.4.34-35</label> e<lb n="5"/>vam evārthe ślokena dṛḍhayannāha || 
-                         e<lb n="5"/>vam evārthe ślokena dṛḍhayannāha || hṛdayaṃ +                        hṛdayaṃ cetanāsthānam ity ādi | <unclear>dihenaṃ</unclear> karmmapuruṣaṃ 
-                        cetanāsthānam ity ādi | <unclear>dihenaṃ</unclear> karmmapuruṣaṃ +                        śrameṇa tamaḥ saṃbhavādatri<lb n="6"/> vathamajāthavarudhyate | tatra 
-                        śrameṇa tamaḥ saṃbhavādatri<lb n="6"/> vathamajāthavarudhyate | +                        bhāvahetuṃ darśayannāha || nidrāhetur ity ādi | nidrāmanodoṣalakṣaṇāyās 
-                        tatra bhāvahetuṃ darśayannāha || nidrāhetur ity ādi | +                            tamo<lb n="7"/>hetuḥ tasyācarakatvāt | prabodhanasya punariṃdriyāṇāṃ 
-                        nidrāmanodoṣalakṣaṇāyās tamo<lb n="7"/>hetuḥ tasyācarakatvāt | +                        rūpādi prakāśalakṣaṇasya hetuḥ satvaṃ tasya prakāśakatvā<lb n="8"/>t | 
-                        prabodhanasya punariṃdriyāṇāṃ rūpādi prakāśalakṣaṇasya hetuḥ +                        svabhāvo hetu nidrā prabodhayor iti | -yaḥ | tasya svabhāvasyāhetutvāt | 
-                        satvaṃ tasya prakāśakatvā<lb n="8"/>t | svabhāvo hetu nidrā +                        tamaḥ satvayor anidrāprabodhayoḥ sva<lb n="9"/> bhāvenaiva hetutvaṃ |</l>
-                        prabodhayor iti | -yaḥ | tasya svabhāvasyāhetutvāt | tamaḥ +
-                        satvayor anidrāprabodhayoḥ sva<lb n="9"/> bhāvenaiva hetutvaṃ +
-                        |</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.36">                     <l xml:id="NC.3.4.36">
-                        <label>NC.3.4.36</label> +                        <label>NC.3.4.36</label> yataḥ na tu nidrātamo bhāvaivoktā tat kiṃ 
-                         yataḥ na tu nidrātamo bhāvaivoktā tat kiṃ punaruktenā ucyate | +                        punaruktenā ucyate | bodhahetusatvaprasaṃgena atha<lb n="10"/>vā nidrāyāḥ 
-                        bodhahetusatvaprasaṃgena atha<lb n="10"/>vā nidrāyāḥ svabhāvena +                        svabhāvena tama evopavādakam ity etad artham anubodhyabhāvaḥ | 
-                        tama evopavādakam ity etad artham anubodhyabhāvaḥ | +                        svāpasvāpābhāvo bodhaḥ | tatkathaṃ sva<pb n="56"/>pnasya svapnāvabodho 
-                        svāpasvāpābhāvo bodhaḥ | tatkathaṃ sva<pb n="56"/>pnasya +                        bhavatītyāha | pūrvadehānubhūtāṃ stvity ādi || <unclear>tū</unclear>gātmā 
-                        svapnāvabodho bhavatītyāha | pūrvadehānubhūtāṃ stvity ādi || +                        bhūtair upalakṣitaḥ | karmmapuruṣaḥ sva<lb n="2"/>pataḥ svapnagato yadā 
-                            <unclear>tū</unclear>gātmā bhūtair upalakṣitaḥ | karmmapuruṣaḥ +                        viṣayān sukhaduḥkheti cittena śoṣyataḥ smṛtaḥ | kathaṃ punararthānidrayā 
-                            sva<lb n="2"/>pataḥ svapnagato yadā viṣayān sukhaduḥkheti +                        grāhyāt gṛhṇā<lb n="3"/>tītyāha || manaseti manas tu sarvadevasaṃbhavāt | 
-                        cittena śoṣyataḥ smṛtaḥ | kathaṃ punararthānidrayā grāhyāt +                        sadā svapnadarśanaprasaṃga ity āha || rajoyukteneti rajasā saha<lb n="4" 
-                            gṛhṇā<lb n="3"/>tītyāha || manaseti manas tu +                        />yogaṃ gatena rajasā pravarttate artheṣu manasaḥ pravarttitatvāt | tamasā 
-                        sarvadevasaṃbhavāt | sadā svapnadarśanaprasaṃga ity āha || +                        rūpamohasya yoge 'pi ajñānāt | na ta<lb n="5"/>moyuktena nāpi satvayuktena 
-                        rajoyukteneti rajasā saha<lb n="4"/>yogaṃ gatena rajasā +                        manasaḥ satvayoge prabodhāt | mano hi purovartti sadvas tu gṛhṇāti | svapne 
-                        pravarttate artheṣu manasaḥ pravarttitatvāt | tamasā rūpamohasya +                            kimasa<lb n="6"/>dvas tu gṛhṇātītyāha || anubhūtānīti | dṛṣṭā 
-                        yoge 'pi ajñānāt | na ta<lb n="5"/>moyuktena nāpi satvayuktena +                        śrutānubhūtānāṃ smaraṇena purovarttibhūtānāṃ mivagrahaṇam ity arthaḥ ||<lb 
-                        manasaḥ satvayoge prabodhāt | mano hi purovartti sadvas tu gṛhṇāti +                            n="7"/>etā dehānubhūtagaganatalagamanādi rūpasya parigrahārthaṃ | 
-                        | svapne kimasa<lb n="6"/>dvas tu gṛhṇātītyāha || anubhūtānīti | +                        pūrvadeheti viśeṣaṇaṃ | yaccapyanena bhūtātmanā iha<lb n="8"/>dehe 
-                        dṛṣṭā śrutānubhūtānāṃ smaraṇena purovarttibhūtānāṃ mivagrahaṇam +                        gaganatalagamanādijñānabhūtaṃ tathāpi niravadhisaṃsaraṇe 
-                        ity arthaḥ ||<lb n="7"/>etā dehānubhūtagaganatalagamanādi rūpasya +                        aparamitayāramaradaity ādiṣu tadarpyanenā<lb n="9"/>nubhūtam ity arthaḥ 
-                        parigrahārthaṃ | pūrvadeheti viśeṣaṇaṃ | yaccapyanena bhūtātmanā +                        |</l>
-                            iha<lb n="8"/>dehe gaganatalagamanādijñānabhūtaṃ tathāpi +
-                        niravadhisaṃsaraṇe aparamitayāramaradaity ādiṣu tadarpyanenā<lb +
-                            n="9"/>nubhūtam ity arthaḥ |</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.37">                     <l xml:id="NC.3.4.37">
-                        <label>NC.3.4.37</label> +                        <label>NC.3.4.37</label> nirvikāraḥ ka katham ātmāsvapatītyāha | karaṇānāṃ 
-                         nirvikāraḥ ka katham ātmāsvapatītyāha | karaṇānāṃ tu vaikalyādity +                        tu vaikalyādity ādi. kenākaraṇānāṃ vaika<lb n="10"/>lyādity ādi | tamaseti
-                        ādi. kenākaraṇānāṃ vaika<lb n="10"/>lyādity ādi | tamaseti+
                         atisarvato bahiraṃtaś ca | tadvad iṃdriyāṇāṃ viṣayaṃ bhūterthe                         atisarvato bahiraṃtaś ca | tadvad iṃdriyāṇāṃ viṣayaṃ bhūterthe
-                        aṃtarmmanorthe 'pi sukhaduḥkhādau<pb n="57"/>asvapne ity upacāraḥ +                        aṃtarmmanorthe 'pi sukhaduḥkhādau<pb n="57"/>asvapne ity upacāraḥ | 
-                        | karaṇadharmmānuvṛtte caitanyamātmanaḥ | tad uktaṃ carake | +                        karaṇadharmmānuvṛtte caitanyamātmanaḥ | tad uktaṃ carake | ātmājñeḥ karaṇaiḥ 
-                        ātmājñeḥ karaṇaiḥ yogāt jñānaṃ tasya pravarttate || +                        yogāt jñānaṃ tasya pravarttate || <caesura/> iṃ<lb n="2"/>driyāṇāṃ ca 
-                        <caesura/> +                        vaikalyāt ayogādvā na varttate |</l>
-                         iṃ<lb n="2"/>driyāṇāṃ ca vaikalyāt ayogādvā na varttate |</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.38">                     <l xml:id="NC.3.4.38">
-                        <label>NC.3.4.38</label> +                        <label>NC.3.4.38</label> tatra sthāpasthadivādi prāptasya niṣedhaṃ 
-                         tatra sthāpasthadivādi prāptasya niṣedhaṃ darśayannāha || +                        darśayannāha || sarvarttuṣu ity ādi | niṣi<lb n="3"/>ddhastuti | smṛtiṣu | 
-                        sarvarttuṣu ity ādi | niṣi<lb n="3"/>ddhastuti | smṛtiṣu | tasya +                        tasya niṣiddhācaraṇe dṛṣṭāṃta dṛṣṭadoṣaṃ punaḥ paścād vakṣyati | tatra 
-                        niṣiddhācaraṇe dṛṣṭāṃta dṛṣṭadoṣaṃ punaḥ paścād vakṣyati | tatra +                            niṣiddhasyāpya<del>mra</del>sya kāle pātre ca <lb n="4"/>prāyaścittādiṣv 
-                            niṣiddhasyāpya<del>mra</del>sya kāle pātre ca <lb n="4" +                        anapratiṣedho bālādiṣu tatra bālasya sātmyatvāt | dṛṣṭena doṣaḥ | tatra 
-                        />prāyaścittādiṣv anapratiṣedho bālādiṣu tatra bālasya sātmyatvāt +                        adṛṣṭeḥ smṛtidṛṣṭe vā niṣe<lb n="5"/>dhāt | evaṃvidhādiṣv api 
-                        | dṛṣṭena doṣaḥ | tatra adṛṣṭeḥ smṛtidṛṣṭe vā niṣe<lb n="5"/>dhāt +                        dhātupṛṣṭibalakāraṇatvāt | dṛṣṭedṛṣṭepi vyādhitasya nity ākaraṇavadadoṣaḥ | 
-                        | evaṃvidhādiṣv api dhātupṛṣṭibalakāraṇatvāt | dṛṣṭedṛṣṭepi +                        tatra nity age kā<lb n="6"/>le grīṣme niṣedha | bālādiṣu punarāvasthikakāla 
-                        vyādhitasya nity ākaraṇavadadoṣaḥ | tatra nity age kā<lb n="6"/>le +                        iti yānādibhiḥ | sahasrāṃtaśabdaḥ pratyekam abhisaṃbadhyate | eṣā<lb n="7"/> 
-                        grīṣme niṣedha | bālādiṣu punarāvasthikakāla iti yānādibhiḥ | +                        matha bhuktavatāṃ tathā medaprabhṛtibhiḥ kṣīṇānāṃ tatra mārutena kṣīṇo 
-                        sahasrāṃtaśabdaḥ pratyekam abhisaṃbadhyate | eṣā<lb n="7"/> matha +                        mārutavṛddhikarśitaḥ | ajīrṇṇito divāsvā<lb n="8"/>pat | agnivṛddher 
-                        bhuktavatāṃ tathā medaprabhṛtibhiḥ kṣīṇānāṃ tatra mārutena kṣīṇo +                        avidāhor apānasya tataḥ pittakaphayor akopaḥ | muhṛtaṃ nālikādvayaṃ | 
-                        mārutavṛddhikarśitaḥ | ajīrṇṇito divāsvā<lb n="8"/>pat | +                        jāgaraṇakālād arddham arddhā<lb n="9"/>gavāpratiṣedho 'dhikasu niṣiddha eva 
-                        agnivṛddher avidāhor apānasya tataḥ pittakaphayor akopaḥ | muhṛtaṃ +                        | dṛṣṭādṛṣṭadoṣakaratvāt | tatra kālenāpi svabhāvaḥ kiṃ syāktasyopādita<lb 
-                        nālikādvayaṃ | jāgaraṇakālād arddham arddhā<lb n="9" +                            n="10"/>tvāt | ardram eva kālasvāpaḥ | kutaḥ kāraṇaṃ divā na svapyād iti 
-                        />gavāpratiṣedho 'dhikasu niṣiddha eva | dṛṣṭādṛṣṭadoṣakaratvāt | +                        | divā hi svapnapradhāne prakāśakāle nidrāmoha<pb n="58"/>svabhāvā vikārāc 
-                        tatra kālenāpi svabhāvaḥ kiṃ syāktasyopādita<lb n="10"/>tvāt | +                        ceti dvā svapyāt | tatra svapatāṃ mānaśārīradoṣadvayaṃ nirddiśan āha || 
-                        ardram eva kālasvāpaḥ | kutaḥ kāraṇaṃ divā na svapyād iti | divā +                        tatra svapatām ity ādi | a<lb n="2"/>dharmmo mānasastamohalakṣaṇakṛtaḥ 
-                        hi svapnapradhāne prakāśakāle nidrāmoha<pb n="58"/>svabhāvā +                        śārīraś ca sarvadoṣaprakopaḥ | tatra kaphapittaprakopo 'navidāhāt | 
-                        vikārāc ceti dvā svapyāt | tatra svapatāṃ mānaśārīradoṣadvayaṃ +                            vātako<lb n="3"/>paś ca srato 'varodhena mārgrāvaraṇajaḥ | tathā 
-                        nirddiśan āha || tatra svapatām ity ādi | a<lb n="2"/>dharmmo +                        rātrijāgaraṇam api doṣaṃ darśayan āha || rātrāvapītyādi || vātā |<lb n="4" 
-                        mānasastamohalakṣaṇakṛtaḥ śārīraś ca sarvadoṣaprakopaḥ | tatra +                        />dinimittā ity anena manodoṣajo dharmmo nirastaḥ |</l>
-                        kaphapittaprakopo 'navidāhāt | vātako<lb n="3"/>paś ca srato +
-                        'varodhena mārgrāvaraṇajaḥ | tathā rātrijāgaraṇam api doṣaṃ +
-                        darśayan āha || rātrāvapītyādi || vātā |<lb n="4"/>dinimittā ity +
-                        anena manodoṣajo dharmmo nirastaḥ |</l>+
  
  
                     <l xml:id="NC.3.4.39-40">                     <l xml:id="NC.3.4.39-40">
-                        <label>NC.3.4.39-40</label> +                        <label>NC.3.4.39-40</label> na jāgṛyād rātrau iti nidrāvidhiḥ | divāsvapnaṃ 
-                         na jāgṛyād rātrau iti nidrāvidhiḥ | divāsvapnaṃ ca varjjayet +                        ca varjjayet ||<lb n="5"/>ditiniṣedham iti parimitaṃ nādhikaṃ na conam iti | 
-                            ||<lb n="5"/>ditiniṣedham iti parimitaṃ nādhikaṃ na conam iti +                        anūnādhikaḥ svapnaphalaṃ darśayan āha | tathā hy arogaḥ sumanā<lb n="6"/>ity 
-                        | anūnādhikaḥ svapnaphalaṃ darśayan āha | tathā hy arogaḥ +                        ādi | anūnādhikasvapnena avidyamānā vidyamānavātapittakapharogaḥ | sumanā 
-                            sumanā<lb n="6"/>ity ādi | anūnādhikasvapnena avidyamānā +                        iti || manovikārābhā<lb n="7"/>vaḥ || nātisthūlakṛśa iti samadehaḥ 
-                        vidyamānavātapittakapharogaḥ | sumanā iti || manovikārābhā<lb +                        samasvapnatvāt | śrīmān iti || varṇānvitatvāt || kāṃtimān 
-                            n="7"/>vaḥ || nātisthūlakṛśa iti samadehaḥ samasvapnatvāt | +                            balavaṃśaktivyāyā<lb n="8"/> magamyād adhaḥ śuddhayo-tastvāt | tatra 
-                        śrīmān iti || varṇānvitatvāt || kāṃtimān balavaṃśaktivyāyā<lb +                        sthūlasyāvṛtvaṃ | medasā śukravahaśroto 'varodhāt || atikṛśasya kṣīṇa|<lb 
-                            n="8"/> magamyād adhaḥ śuddhayo-tastvāt | tatra +                            n="9"/>sya śukratvād eva samāśanajīvanaṃ samadhātutvāt 
-                        sthūlasyāvṛtvaṃ | medasā śukravahaśroto 'varodhāt || atikṛśasya +                        samāyurmānuṣapṛṣatyāḥ | </l>
-                            kṣīṇa|<lb n="9"/>sya śukratvād eva samāśanajīvanaṃ +
-                        samadhātutvāt samāyurmānuṣapṛṣatyāḥ | </l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.41-46">                     <l xml:id="NC.3.4.41-46">
-                        <label>NC.3.4.41-46</label> +                        <label>NC.3.4.41-46</label> tatra jāgaraṇasvāpayoḥ sātmībhūte|<lb n="10"/>pi 
-                         tatra jāgaraṇasvāpayoḥ sātmībhūte|<lb n="10"/>pi adoṣaṃ darśayan +                        adoṣaṃ darśayan āha || divā cetyādi || etena dṛṣṭasyālābhe manastāpe 
-                        āha || divā cetyādi || etena dṛṣṭasyālābhe manastāpe +                        iṣṭalābhavidhānaṃ | aniṣṭālābhaje<pb n="59"/>punaraniṣṭāpanayaṃ | cikitsitam 
-                        iṣṭalābhavidhānaṃ | aniṣṭālābhaje<pb n="59"/>punaraniṣṭāpanayaṃ | +                        uktaṃ | evaṃ mahācārakramadoṣam api apekṣya yathā nidānaṃ pratyanīkam 
-                        cikitsitam uktaṃ | evaṃ mahācārakramadoṣam api apekṣya yathā +                        ācaraṇīyaṃ | <lb n="2"/>drākṣārasādīnāṃ naktam upāyogena kaphakṣayādijātāṃ 
-                        nidānaṃ pratyanīkam ācaraṇīyaṃ | <lb n="2"/>drākṣārasādīnāṃ naktam +                        kaphābhivṛddhiḥ |</l>
-                        upāyogena kaphakṣayādijātāṃ kaphābhivṛddhiḥ |</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.47"/>                     <l xml:id="NC.3.4.47"/>
Line 500: Line 509:
  
                     <l xml:id="NC.3.4.56">                     <l xml:id="NC.3.4.56">
-                        <label>NC.3.4.56</label> +                        <label>NC.3.4.56</label> vihitasyāpi rātrisvāpasya kvacinniṣedhaṃ ||<lb 
-                         vihitasyāpi rātrisvāpasya kvacinniṣedhaṃ ||<lb n="3"/>tathā +                            n="3"/>tathā divāsvapnasyāpi niṣiddhasya kvacidvidhaṃ darśayan āha || 
-                        divāsvapnasyāpi niṣiddhasya kvacidvidhaṃ darśayan āha || +                        mūrchāpittetyādi | bhramaścakragatasyeva | uktāpi nidrāta<lb n="4"/>masā 
-                        mūrchāpittetyādi | bhramaścakragatasyeva | uktāpi nidrāta<lb n="4" +                        manodoṣeṇa mūrchādiprasaṃgena | śarīradoṣeṇāpi punarabhihiteti hetunā uktā 
-                        />masā manodoṣeṇa mūrchādiprasaṃgena | śarīradoṣeṇāpi +                        yāstaṃdrāyāḥ staṃdrāyāsva<lb n="5"/>lakṣaṇaṃ nirddiśan āha || iṃdriyārtheṣv 
-                        punarabhihiteti hetunā uktā yāstaṃdrāyāḥ staṃdrāyāsva<lb n="5" +                        asaṃprāptir ity ādi | taṃdrālakṣaṇaprasaṃgena kecit klamālasyādīnām api 
-                        />lakṣaṇaṃ nirddiśan āha || iṃdriyārtheṣv asaṃprāptir ity ādi | +                            lakṣa<lb n="6"/>ṇaṃ paṭhaṃti | tanna teṣāṃ asūtritvāt |</l>
-                        taṃdrālakṣaṇaprasaṃgena kecit klamālasyādīnām api lakṣa<lb n="6" +
-                        />ṇaṃ paṭhaṃti | tanna teṣāṃ asūtritvāt |</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.57">                     <l xml:id="NC.3.4.57">
-                        <label>NC.3.4.57</label> +                        <label>NC.3.4.57</label> garbhasya vṛddho dvitīyam api hetuṃ nirddiśan āha | 
-                         garbhasya vṛddho dvitīyam api hetuṃ nirddiśan āha | rasanimittā +                        rasanimittā māturiti | viśeṣa|<lb n="7"/>garbhasyāśayādhmānanimittāt kathaṃ
-                        māturiti | viśeṣa|<lb n="7"/>garbhasyāśayādhmānanimittāt kathaṃ+
                         vakṣyamāṇenānilānalakṛtena garbhaśrotasāṃdhmānenābhino                         vakṣyamāṇenānilānalakṛtena garbhaśrotasāṃdhmānenābhino
                             viśāla<unclear>bhūrtva</unclear>ta <lb n="8"/>tvāt |                             viśāla<unclear>bhūrtva</unclear>ta <lb n="8"/>tvāt |
-                        mātrārasaparivarddhitamāsādyuchvāsaḥ | tad uktaṃ || ākāśaṃ +                        mātrārasaparivarddhitamāsādyuchvāsaḥ | tad uktaṃ || ākāśaṃ vivarddhayati 
-                        vivarddhayati |</l>+                        |</l>
  
                     <l xml:id="NC.3.4.58-59">                     <l xml:id="NC.3.4.58-59">
-                        <label>NC.3.4.58-59</label> +                        <label>NC.3.4.58-59</label> atra śrotasā nevādhmānasaṃprāptiṃ darśa<lb n="9" 
-                         atra śrotasā nevādhmānasaṃprāptiṃ darśa<lb n="9"/>yan āha || +                        />yan āha || tasyāṃtareṇetyādi | tasya garbhasyanābher mmadhye agnisthānaṃ 
-                        tasyāṃtareṇetyādi | tasya garbhasyanābher mmadhye agnisthānaṃ +                        niścitaṃ | na trayotistho vāyurādhmāpayati | te<lb n="10"/>na dyotiḥ 
-                        niścitaṃ | na trayotistho vāyurādhmāpayati | te<lb n="10"/>na +                        sthānādhmānena madhyaśroto vṛddho kathaṃ sarvato vṛddhir ity āha || kraṣmaṇo 
-                        dyotiḥ sthānādhmānena madhyaśroto vṛddho kathaṃ sarvato vṛddhir +                        sahitaścetyādi | yathā yathā |<pb n="60"/>dārayati | arddham adhas tiryak 
-                        ity āha || kraṣmaṇo sahitaścetyādi | yathā yathā |<pb n="60" +                        tathā tathā varddhayati | yathā krameṇa dāraṇāt yathā krameṇa varddhanam ity 
-                        />dārayati | arddham adhas tiryak tathā tathā varddhayati | yathā +                        arthaḥ || tad evam a<lb n="2"/>dhorddhvatiryag varddhanam ity arthaḥ | yadi
-                        krameṇa dāraṇāt yathā krameṇa varddhanam ity arthaḥ || tad evam +
-                            a<lb n="2"/>dhorddhvatiryag varddhanam ity arthaḥ | yadi+
                         sarvato varddhate |</l>                         sarvato varddhate |</l>
  
                     <l xml:id="NC.3.4.60">                     <l xml:id="NC.3.4.60">
-                        <label>NC.3.4.60</label> +                        <label>NC.3.4.60</label> tatra kimastarada mātrādṛṣṭa na varddhana ity āha | 
-                         tatra kimastarada mātrādṛṣṭa na varddhana ity āha | dṛṣṭiś +                        dṛṣṭiś cetyā<lb n="3"/>di dhruvāṇi nityaṃ niyatamānāni |</l>
-                            cetyā<lb n="3"/>di dhruvāṇi nityaṃ niyatamānāni |</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.61">                     <l xml:id="NC.3.4.61">
-                        <label>NC.3.4.61</label> +                        <label>NC.3.4.61</label> śarīravṛddhyā cāpi kasyacid avayavasya vṛddhiṃ 
-                         śarīravṛddhyā cāpi kasyacid avayavasya vṛddhiṃ pratipādya +                        pratipādya śarīrakṣayepi kasya<lb n="4"/> cid evābhivṛddhiṃ kṛtā iti | pṛṣṭa 
-                        śarīrakṣayepi kasya<lb n="4"/> cid evābhivṛddhiṃ kṛtā iti | pṛṣṭa +                        āha || svabhāvam iti svabhāvaṃ | prakṛtihetuṃ kṛtvā svabhāvahetutetyarthaḥ 
-                        āha || svabhāvam iti svabhāvaṃ | prakṛtihetuṃ kṛtvā +                        |</l>
-                        svabhāvahetutetyarthaḥ |</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.62">                     <l xml:id="NC.3.4.62">
-                        <label>NC.3.4.62</label> +                        <label>NC.3.4.62</label> prakriya<lb n="5"/>te janyate aānayeti prakṛtiḥ | 
-                         prakriya<lb n="5"/>te janyate aānayeti prakṛtiḥ | +                        hetusvabhāvānayor yadehakṣaye 'nayor abhivṛddhiriti prakṛtisaṃyogena anyad 
-                        hetusvabhāvānayor yadehakṣaye 'nayor abhivṛddhiriti +                            a<lb n="6"/>pi prākṛtaṃ darśayan āha || tisraḥ prakṛtaya ity ādi || 
-                        prakṛtisaṃyogena anyad a<lb n="6"/>pi prākṛtaṃ darśayan āha || +                        pratyekadoṣanimittāś catasro vakṣyaṃte | prakṛtisamasamavāya<lb n="7" 
-                        tisraḥ prakṛtaya ity ādi || pratyekadoṣanimittāś catasro vakṣyaṃte +                        />nyāyena | samudāyibhyo 'nanyasamudāya iti avirodhāt ||</l>
-                        | prakṛtisamasamavāya<lb n="7"/>nyāyena | samudāyibhyo +
-                        'nanyasamudāya iti avirodhāt ||</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.63">                     <l xml:id="NC.3.4.63">
-                        <label>NC.3.4.63</label> +                        <label>NC.3.4.63</label> tāsāṃ vātādibhedena lakṣaṇaṃ darśayan āha || 
-                         tāsāṃ vātādibhedena lakṣaṇaṃ darśayan āha || śukra<lb n="8"/> +                            śukra<lb n="8"/> śoṇitasaṃyoga ity ādi || tatra svabhāvataḥ śuddhaṃ 
-                        śoṇitasaṃyoga ity ādi || tatra svabhāvataḥ śuddhaṃ bījaṃ karmmaṇā +                        bījaṃ karmmaṇā vāsamudānugarbhaṃ niṣpādayati | anilādidoṣadu<lb n="9"/>ṣṭaṃ 
-                        vāsamudānugarbhaṃ niṣpādayati | anilādidoṣadu<lb n="9"/>ṣṭaṃ +                        garbhajananāya nālam iti || śukraśoṇitaśuddhāvuktaṃ || tat katham utkaṭena 
-                        garbhajananāya nālam iti || śukraśoṇitaśuddhāvuktaṃ || tat katham +                        doṣeṇa prakṛtir ity ucyate | na hi sa <lb n="10"/>rvam eva bījadūṣaṇaṃ | 
-                        utkaṭena doṣeṇa prakṛtir ity ucyate | na hi sa <lb n="10"/>rvam eva +                        sadṛśaśaktikaṃ sakalam avayavagataṃ vā kiṃ tarhi kāraṇānāṃ 
-                        bījadūṣaṇaṃ | sadṛśaśaktikaṃ sakalam avayavagataṃ vā kiṃ tarhi +                            saṃkhyāmanā<unclear>nu</unclear>rūpacayena nā<pb n="61"/>nāvidha balaṃ 
-                        kāraṇānāṃ saṃkhyāmanā<unclear>nu</unclear>rūpacayena nā<pb n="61" +                        ca prasavāveṣayāṃcāvayavasakalaśarīragataṃ tatrālpaṃ sakalāṃ 
-                        />nāvidha balaṃ ca prasavāveṣayāṃcāvayavasakalaśarīragataṃ +                        gamanavayavagataṃ bahu vā garbhapratibaddhā <lb n="2"/>karaṇāyanālaṃ 
-                        tatrālpaṃ sakalāṃ gamanavayavagataṃ bahu vā garbhapratibaddhā <lb +                        jātyaṃdhamūkāde garbhasya darśanāt | nāvayavagatadoṣeṇa garbhapratibaṃdhaḥ | 
-                            n="2"/>karaṇāyanālaṃ jātyaṃdhamūkāde garbhasya darśanāt | +                        madhumehiṣu sarvāṃga<lb n="3"/>gatadoṣadūṣitadhātuṣu garbhadarśanāt | na 
-                        nāvayavagatadoṣeṇa garbhapratibaṃdhaḥ | madhumehiṣu sarvāṃga<lb +                        sakala śarīragatālpadoṣeṇāpi | tad uktaṃ carake | yasya yasya hy aṃ<lb n="4" 
-                            n="3"/>gatadoṣadūṣitadhātuṣu garbhadarśanāt | na sakala +                        />gāvayavasya bījabhāgo duṣṭo bhavati | tasya tasyaivāṃgāvayavasyopataptiḥ | 
-                        śarīragatālpadoṣeṇāpi | tad uktaṃ carake | yasya yasya hy aṃ<lb +                        tatra sakalāṃgagatān mahato doṣadū<lb n="5"/>ṣaṇād bījasya garbhāsaṃbhava 
-                            n="4"/>gāvayavasya bījabhāgo duṣṭo bhavati | tasya +                        eva | sakalabījabhāgavātāt tu mahatodoṣāt ṣaṃḍhaṃ | śukraṃ 
-                        tasyaivāṃgāvayavasyopataptiḥ | tatra sakalāṃgagatān mahato +                        svabhāvakarmmabhyāṃ vātādau<lb n="6"/>duṣṭamānasaḥ dṛṣṭaṃ bījārthakṛd bījaṃ 
-                            doṣadū<lb n="5"/>ṣaṇād bījasya garbhāsaṃbhava eva | +                        tatra prakṛtiruttaraṃ tatra śukraśoṇita iti vacanāt | kṛtādidoṣavacanā<lb 
-                        sakalabījabhāgavātāt tu mahatodoṣāt ṣaṃḍhaṃ | śukraṃ +                            n="7"/>c ca | dehaprakṛtiriyaṃ | tatraiva pāṃcabhautikabījātmanāṃ 
-                        svabhāvakarmmabhyāṃ vātādau<lb n="6"/>duṣṭamānasaḥ dṛṣṭaṃ +                        paṃcānāṃ mahābhūtānāṃ saṃyogasatvād ibhiḥ utkaṭai<lb n="8"/>rmmanodoṣaiḥ 
-                        bījārthakṛd bījaṃ tatra prakṛtiruttaraṃ tatra śukraśoṇita iti +                        mānasīprakṛtiḥ | sā ca brahmādi satvabhedena ṣoḍaśavidhā vakṣyate 'traiva | 
-                        vacanāt | kṛtādidoṣavacanā<lb n="7"/>c ca | dehaprakṛtiriyaṃ | +                        bhavati cātra | dvidhā kā<lb n="9"/>yamanodoṣaiḥ prakṛtiḥ kāyamānasī | tatra 
-                        tatraiva pāṃcabhautikabījātmanāṃ paṃcānāṃ mahābhūtānāṃ +                        vātādijā kāye citte satvād isaṃbhavā |</l>
-                        saṃyogasatvād ibhiḥ utkaṭai<lb n="8"/>rmmanodoṣaiḥ mānasīprakṛtiḥ +
-                        | sā ca brahmādi satvabhedena ṣoḍaśavidhā vakṣyate 'traiva | +
-                        bhavati cātra | dvidhā kā<lb n="9"/>yamanodoṣaiḥ prakṛtiḥ +
-                        kāyamānasī | tatra vātādijā kāye citte satvād isaṃbhavā |</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.64-67">                     <l xml:id="NC.3.4.64-67">
-                        <label>NC.3.4.64-67</label> +                        <label>NC.3.4.64-67</label> tatra vātādiprakṛter vikārā<lb n="10"/>kārayor 
-                         tatra vātādiprakṛter vikārā<lb n="10"/>kārayor bhedena bhinnaṃ +                        bhedena bhinnaṃ svalakṣaṇaṃ nirddiśan āha || tatra vātaprakṛtir ity ādi | 
-                        svalakṣaṇaṃ nirddiśan āha || tatra vātaprakṛtir ity ādi | durbhago +                        durbhago 'manoramākāramākāra: jā<pb n="62"/> garūkatvād i yo vihārāḥ
-                        'manoramākāramākāra: jā<pb n="62"/> garūkatvād i yo vihārāḥ+
                         sphuṭitakaracaraṇādayaḥ ākārāḥ krodhīhiṃsanaśīladaṃtanakhādīn                         sphuṭitakaracaraṇādayaḥ ākārāḥ krodhīhiṃsanaśīladaṃtanakhādīn
-                            krodhādaśana|<lb n="2"/>daśaśīla <add place="top-margin" +                            krodhādaśana|<lb n="2"/>daśaśīla <add place="top-margin">ākṛtiriti</add> 
-                            >ākṛtiriti</add> ધૃતિર્યમાત્મિકાસાdhṛtiryamātmikā sā'vidyamānā +                        ધૃતિર્યમાત્મિકાસાdhṛtiryamātmikā sā'vidyamānā yasya sa tathā dhamanīcitaḥ 
-                        yasya sa tathā dhamanīcitaḥ dhamanīśabdaḥ sādṛśyāt sthirādiṣu +                        dhamanīśabdaḥ sādṛśyāt sthirādiṣu varttate ||<lb n="3"/>tena 
-                        varttate ||<lb n="3"/>tena śirāsnāyudhamanīcitaḥ aṭanogamanaśīlaḥ +                        śirāsnāyudhamanīcitaḥ aṭanogamanaśīlaḥ | tena kāyā navasthitiruktā || 
-                        | tena kāyā navasthitiruktā || anavasthitātmeti caṃcalamana||<lb +                        anavasthitātmeti caṃcalamana||<lb n="4"/>anena māno 'navasthānaṃ | 
-                            n="4"/>anena māno 'navasthānaṃ | pralāpītyanena +                        pralāpītyanena asaṃbaṃdhavākyaśīlatvena vacanānavasthānaṃ ca | vāyor
-                        asaṃbaṃdhavākyaśīlatvena vacanānavasthānaṃ ca | vāyor+
                             vi<unclear>yadgā</unclear>imatvalāghavaṃ<lb n="5"/>ca latābhiḥ                             vi<unclear>yadgā</unclear>imatvalāghavaṃ<lb n="5"/>ca latābhiḥ
-                        vātaprakṛteḥ | svapne viyadgā<del>jā</del>mitvaṃ saṃbhrameṇa || +                        vātaprakṛteḥ | svapne viyadgā<del>jā</del>mitvaṃ saṃbhrameṇa || tāratamyeṇa 
-                        tāratamyeṇa avyavasthitam iti | asthitim iti | anava<lb n="6" +                        avyavasthitam iti | asthitim iti | anava<lb n="6"/>sthitabuddhiniyatasya 
-                        />sthitabuddhiniyatasya caṃcalacittatvāt stokaratādisaṃcaya | +                        caṃcalacittatvāt stokaratādisaṃcaya | kāyādyanavasthiteḥ | ajīna 
-                        kāyādyanavasthiteḥ | ajīna anavasthānāt pitta<lb n="7"/>prakṛtiḥ +                        anavasthānāt pitta<lb n="7"/>prakṛtiḥ ||</l>
-                        ||</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.68-71">                     <l xml:id="NC.3.4.68-71">
-                        <label>NC.3.4.68-71</label> +                        <label>NC.3.4.68-71</label> punaḥ svedaprakṣaraṇaśīlaḥ | durgraṃdhiḥ 
-                         punaḥ svedaprakṣaraṇaśīlaḥ | durgraṃdhiḥ pittasya pūtitvāt || +                        pittasya pūtitvāt || tāmraśabdena saha nakhādayaḥ pāṇitalāṃtāḥ<lb n="8" 
-                        tāmraśabdena saha nakhādayaḥ pāṇitalāṃtāḥ<lb n="8"/>pratyekam +                        />pratyekam abhisaṃbadhyaṃte | medhāvītyādinā cittaprakṛter dharmmaḥ | 
-                        abhisaṃbadhyaṃte | medhāvītyādinā cittaprakṛter dharmmaḥ | svapne +                        svapne vigṛhyāvaktāprāyeṇa paṭhanāt | prativaca<lb n="9"/>naśīlaḥ || 
-                        vigṛhyāvaktāprāyeṇa paṭhanāt | prativaca<lb n="9"/>naśīlaḥ || +                        saṃbaṃdhārthakaṃ vādinānukūlaṃ vadatīti vāci prakṛtidharmaḥ || svapnepi 
-                        saṃbaṃdhārthakaṃ vādinānukūlaṃ vadatīti vāci prakṛtidharmaḥ || +                        pittadharmmabhāvitamanāḥ kaḥ kā<lb n="10"/>dīnyeva 
-                        svapnepi pittadharmmabhāvitamanāḥ kaḥ kā<lb n="10"/>dīnyeva +                        pitta<add>pīta</add>varṇānyapi paśyati | pittasya satvabahulatvāt || 
-                            pitta<add>pīta</add>varṇānyapi paśyati | pittasya +                        bhayāsthānena praṇatiṃ gachati | apra<add place="inline"> 
-                        satvabahulatvāt || bhayāsthānena praṇatiṃ gachati | apra<add +                            <unclear>ge</unclear></add>teṣu sāṃtvanā<pb n="63"/>dikā<add place="top" 
-                            place="inline"> +                            >dānaśīlaḥ|1 </add><del>ma</del> vyathitāsya gati<add place="inline" 
-                            <unclear>ge</unclear></add>teṣu sāṃtvanā<pb n="63"/>dikā<add +                            >riti |</add>vyathitasukhaṃ samukhaṃ pākatvāt | dhāvanakteśāsatvāt | 
-                            place="top">dānaśīlaḥ|1 </add><del>ma</del> vyathitāsya +                        pīḍāvahagamanaḥ | pittakṛta<lb n="2"/> maṃgīkṛtaṃ prakṛtisvarūpaṃ yasya sa 
-                            gati<add place="inline">riti |</add>vyathitasukhaṃ samukhaṃ +                        tathā ||</l>
-                        pākatvāt | dhāvanakteśāsatvāt | pīḍāvahagamanaḥ | pittakṛta<lb +
-                            n="2"/> maṃgīkṛtaṃ prakṛtisvarūpaṃ yasya sa tathā ||</l>+
  
                     <l xml:id="NC.3.4.72-76">                     <l xml:id="NC.3.4.72-76">
-                        <label>NC.3.4.72-76</label> +                        <label>NC.3.4.72-76</label> śleṣmaprakṛti dūrvvādīnāma<add place="inline" 
-                         śleṣmaprakṛti dūrvvādīnāma<add place="inline">nya</add>tamavarṇaḥ +                            >nya</add>tamavarṇaḥ || ārdramaśuṣkamariṣṭakaḥ kṛṣṇava<lb n="3" 
-                        || ārdramaśuṣkamariṣṭakaḥ kṛṣṇava<lb n="3"/>rṇaphalaṃ | +                        />rṇaphalaṃ | ādraśarakāṃḍamādraśara<unclear>papartha ||</unclear>subhago 
-                            ādraśarakāṃḍamādraśara<unclear>papartha ||</unclear>subhago +                        manoramākāraḥ | ata eva priyadarśanaḥ | <unclear>su</unclear>madhurapriyaḥ | 
-                        manoramākāraḥ | ata eva priyadarśanaḥ | +                            a<lb n="4"/>mlādi paṃcarasapriyaḥ || śleṣmaṇo mādhuryāt | kaṭukādīni 
-                        <unclear>su</unclear>madhurapriyaḥ | a<lb n="4"/>mlādi +                        kāmayate | evaṃ vātaprakṛtiravdhaṃ | pittaprakṛtimadhuraṃ ||<lb n="5" 
-                        paṃcarasapriyaḥ || śleṣmaṇo mādhuryāt | kaṭukādīni kāmayate | evaṃ +                        />kṛtajñaḥ cetaso dhairyatvāt na smarati | dhṛtimān vidhṛtimanasā 
-                        vātaprakṛtiravdhaṃ | pittaprakṛtimadhuraṃ ||<lb n="5"/>kṛtajñaḥ +                        niyamātmikā nityaṃ laghuktāḥ | nity ayogena<lb n="6"/>matvarthīyaḥ | 
-                        cetaso dhairyatvāt na smarati | dhṛtimān vidhṛtimanasā niyamātmikā +                        sahiṣṇuḥ sahanaśīlaḥ | alolupo alubdhaḥ | dhanavān dhanavānyuktaḥ<add 
-                        nityaṃ laghuktāḥ | nity ayogena<lb n="6"/>matvarthīyaḥ | sahiṣṇuḥ +                            place="right"> balavān</add>ubhaya ca lakṣaṇa balayu<lb n="7"/>ktaḥ | 
-                        sahanaśīlaḥ | alolupo alubdhaḥ | dhanavān dhanavānyuktaḥ<add +                            <unclear>u</unclear>jaso yogāt śāraṇagrahaṇaśīlaḥ | ciragrāhī 
-                            place="right"> balavān</add>ubhaya ca lakṣaṇa balayu<lb n="7" +                        dṛḍhavairo.gṛhītaṃ na tyajati | kepi varṇādayaḥ kāyaguṇāḥ |<lb n="8" 
-                        />ktaḥ | <unclear>u</unclear>jaso yogāt śāraṇagrahaṇaśīlaḥ | +                        />amadhurapriyatvād ayaś cittaguṇāḥ | lakṣmīvān prasannakāṃtimān mṛdaṃgo 
-                        ciragrāhī dṛḍhavairo.gṛhītaṃ na tyajati | kepi varṇādayaḥ +                        maddalaḥ | ghoṣo bhāṣaṇaṃ | raktāṃte netre<lb n="9"/> yasya | śobhanaṃ 
-                        kāyaguṇāḥ |<lb n="8"/>amadhurapriyatvād ayaś cittaguṇāḥ | +                        viviktaṃ gātraṃ yasya sa tathā | snigdhachāyaḥ | apāṃ snehaguṇatvāt | 
-                        lakṣmīvān prasannakāṃtimān mṛdaṃgo maddalaḥ | ghoṣo bhāṣaṇaṃ | +                        satvaguṇopapannaḥ | apāne sa<lb n="10"/>tvabāhulyāt | ata eva kleśakṣamaḥ | 
-                        raktāṃte netre<lb n="9"/> yasya | śobhanaṃ viviktaṃ gātraṃ yasya +                        gurūṇāṃ pūjayitā | dhārmmikasya satvaguṇatvāt | satvaguṇopapannaḥ | apā<pb 
-                        sa tathā | snigdhachāyaḥ | apāṃ snehaguṇatvāt | satvaguṇopapannaḥ +                            n="64"/>ne satvabāhulyāt | ata eva kleśakṣamaḥ | gurūṇāṃ pūjayitā | 
-                        | apāne sa<lb n="10"/>tvabāhulyāt | ata eva kleśakṣamaḥ | gurūṇāṃ +                        dhārmmikasya satvaguṇatvāt || saṃsargasannipātapra<lb n="2"/>kṛtiṃ darśayan 
-                        pūjayitā | dhārmmikasya satvaguṇatvāt | satvaguṇopapannaḥ | apā<pb +                        āha || dṛśyate prakṛtau ity ādi || etac ca āraṃbhadoṣam adhikṛtya 
-                            n="64"/>ne satvabāhulyāt | ata eva kleśakṣamaḥ | gurūṇāṃ +                        punarddoṣam iti | vistā<lb n="3"/> reṇa prāgeva vyākhyātaṃ | 
-                        pūjayitā | dhārmmikasya satvaguṇatvāt || saṃsargasannipātapra<lb +                        tanmātradoṣāraṃbheṇa svabhāvabhūtena dehinaṃ bādhyate | 
-                            n="2"/>kṛtiṃ darśayan āha || dṛśyate prakṛtau ity ādi || etac +                        sphuṭitakaracaraṇādikena do<lb n="4"/>ṣeṇa | tathā svedadaurgraṃdhyādi 
-                        ca āraṃbhadoṣam adhikṛtya punarddoṣam iti | vistā<lb n="3"/> reṇa +                        hetujaḥ vātādibhir ebhiḥ kiṃcid bādhyate | etena prakṛtiṣv api nityaṃ 
-                        prāgeva vyākhyātaṃ | tanmātradoṣāraṃbheṇa svabhāvabhūtena dehinaṃ +                            manāgāturyama<lb n="5"/>stīti abhihitaṃ | tato jātastajjāta ity anena 
-                        bādhyate | sphuṭitakaracaraṇādikena do<lb n="4"/>ṣeṇa | tathā +                        hetuvacanaḥ prakṛtiśabdo darśitaḥ | tad uktaṃ aśvavaidyake<lb n="6"/> 
-                        svedadaurgraṃdhyādi hetujaḥ vātādibhir ebhiḥ kiṃcid bādhyate | +                        sarvaprāṇabhṛto haṃti nūnaṃ kāyagataṃ viṣaṃ | tasmiṃś ca saṃcayetāta 
-                        etena prakṛtiṣv api nityaṃ manāgāturyama<lb n="5"/>stīti abhihitaṃ +                        dṛśyaṃte kṛmayo yathā | tathāviṣasamo do<lb n="7"/>ṣaprakṛtirnnātibādhate | 
-                        | tato jātastajjāta ity anena hetuvacanaḥ prakṛtiśabdo darśitaḥ | +                        kiṃcit tu bādhate eva | sā tu pratyanīkāhāreṇa nityaṃ pratikāryāt tad uktaṃ 
-                        tad uktaṃ aśvavaidyake<lb n="6"/> sarvaprāṇabhṛto haṃti nūnaṃ +                            vṛddhakāśya<lb n="8"/> pe || svadoṣa svamanācārā nṛṇāṃ prakṛtayo matāḥ 
-                        kāyagataṃ viṣaṃ | tasmiṃś ca saṃcayetāta dṛśyaṃte kṛmayo yathā | +                        || taṃ paṃcamahābhūtaprabhāvāṃ kecidāhuḥ || na sarve tatra vātapi<lb n="9" 
-                        tathāviṣasamo do<lb n="7"/>ṣaprakṛtirnnātibādhate | kiṃcit tu +                        />ttakaphais tisraḥ | anilānilajalānāṃ trayāṇāṃ bhūtānāṃ tisro 
-                        bādhate eva | sā tu pratyanīkāhāreṇa nityaṃ pratikāryāt tad uktaṃ +                        nirddeśyānukta śeṣabhūtadvayasya prakṛter lakṣaṇaṃ<pb n="65"/>nirddiśan āha 
-                            vṛddhakāśya<lb n="8"/> pe || svadoṣa svamanācārā nṛṇāṃ +                        || sthiravipulaśarīra ity ādi || pṛthivyāḥ sthairyād vaipulyāc ca | kṣamāvān 
-                        prakṛtayo matāḥ || taṃ paṃcamahābhūtaprabhāvāṃ kecidāhuḥ || na +                        iti | nity akṣamī nity āyā<lb n="2"/> matvarthīyaḥ | etad api pṛthivyāḥ
-                        sarve tatra vātapi<lb n="9"/>ttakaphais tisraḥ | anilānilajalānāṃ +
-                        trayāṇāṃ bhūtānāṃ tisro nirddeśyānukta śeṣabhūtadvayasya prakṛter +
-                            lakṣaṇaṃ<pb n="65"/>nirddiśan āha || sthiravipulaśarīra ity +
-                        ādi || pṛthivyāḥ sthairyād vaipulyāc ca | kṣamāvān iti | nity +
-                        akṣamī nity āyā<lb n="2"/> matvarthīyaḥ | etad api pṛthivyāḥ+
                         sarvaṃ sahatvāt | nā<add place="top"><unclear>mabhaḥ                         sarvaṃ sahatvāt | nā<add place="top"><unclear>mabhaḥ
-                            2</unclear></add>nāsukhair mmahadbhir iti |</l>+                        2</unclear></add>nāsukhair mmahadbhir iti |</l>
  
  
                     <l xml:id="NC.3.4.81-87">                     <l xml:id="NC.3.4.81-87">
-                        <label>NC.3.4.81-87</label> +                        <label>NC.3.4.81-87</label> ākāśasya vivekamahatve 'rthe guṇayogāt ||<lb 
-                         ākāśasya vivekamahatve 'rthe guṇayogāt ||<lb n="3"/>satvād i +                            n="3"/>satvād i guṇatodena tu cittaprakṛtinirddiśan āha || 
-                        guṇatodena tu cittaprakṛtinirddiśan āha || śaucamāstikyam ity ādi +                        śaucamāstikyam ity ādi | brahmakāyalakṣaṇaṃ | brahmasatvenotyā <lb n="4"/>di 
-                        | brahmakāyalakṣaṇaṃ | brahmasatvenotyā <lb n="4"/>di tasya +                        tasya kāma<add place="inline">ya</add>sya | etena satvakāyayor nnityam 
-                            kāma<add place="inline">ya</add>sya | etena satvakāyayor +                        anyānyāvidhāyitvam uktaṃ | śauryam ity ādi | māheṃdrakāyalakṣaṇaṃ <lb n="5" 
-                        nnityam anyānyāvidhāyitvam uktaṃ | śauryam ity ādi | +                        />sahiṣṇutety ādi vāruṇakāyalakṣaṇaṃ | madhyastham ity ādi 
-                        māheṃdrakāyalakṣaṇaṃ <lb n="5"/>sahiṣṇutety ādi vāruṇakāyalakṣaṇaṃ +                        kauverakāyalakṣaṇaṃ | mahac ca prabhavaśaktiḥ prajo|<lb n="6" 
-                        | madhyastham ity ādi kauverakāyalakṣaṇaṃ | mahac ca +                        />tyānasāmarthyā || kuverasatvānaṃtaraṃ yāmyasatve vaktavye 
-                        prabhavaśaktiḥ prajo|<lb n="6"/>tyānasāmarthyā || +                        gaṃdharvasatvābhidhānaṃ | gaṃdharvasatvaṃ yakṣasadṛśaṃ yakṣasa<lb n="7" 
-                        kuverasatvānaṃtaraṃ yāmyasatve vaktavye gaṃdharvasatvābhidhānaṃ | +                        />tvadyotanārthaṃ | prāptakārītyādinā yāmyaṃ satvaṃ brahmacaryam ity ādinā 
-                        gaṃdharvasatvaṃ yakṣasadṛśaṃ yakṣasa<lb n="7"/>tvadyotanārthaṃ | +                        ṛṣisatvaṃ | evaṃ brāhmyamāheṃdravāruṇā<lb n="8" 
-                        prāptakārītyādinā yāmyaṃ satvaṃ brahmacaryam ity ādinā ṛṣisatvaṃ | +                        />kauveragaṃdharvayāmyaṛṣisatvabhedena saptasātvikā bhedāḥ || śuddhasatvāḥ 
-                        evaṃ brāhmyamāheṃdravāruṇā<lb n="8" +                        |</l>
-                        />kauveragaṃdharvayāmyaṛṣisatvabhedena saptasātvikā bhedāḥ || +
-                        śuddhasatvāḥ |</l>+
  
  
                     <l xml:id="NC.3.4.88-93">                     <l xml:id="NC.3.4.88-93">
-                        <label>NC.3.4.88-93</label> +                        <label>NC.3.4.88-93</label> teṣv api brāhmyaṃ śuddhatamaṃ | aiśva<lb n="9" 
-                         teṣv api brāhmyaṃ śuddhatamaṃ | aiśva<lb n="9"/>ryavaṃtam ity ādi +                        />ryavaṃtam ity ādi || āsuraṃ satvaṃ raudraṃ tīkṣṇaṃ | astīyakaṃ guṇeṣu 
-                        || āsuraṃ satvaṃ raudraṃ tīkṣṇaṃ | astīyakaṃ guṇeṣu matsaraṃ | +                        matsaraṃ | eṣadhikaṃṭhabharaṃ | ekāṃtagrāhitetyā<lb n="10"/>di rākṣasaṃ 
-                        eṣadhikaṃṭhabharaṃ | ekāṃtagrāhitetyā<lb n="10"/>di rākṣasaṃ +                        satvalakṣaṇaṃ | ekāṃtagrāhitā niyamena gṛhītā yogaśīlatāḥ | utsṛṣṭā 
-                        satvalakṣaṇaṃ | ekāṃtagrāhitā niyamena gṛhītā yogaśīlatāḥ | +                            hāraśīlatetyādināpi<pb n="66"/>satvaṃ | 
-                        utsṛṣṭā hāraśīlatetyādināpi<pb n="66"/>satvaṃ | +                        <unclear>utsiṣṭā</unclear>hāraśīlatā | <unclear>utsiṣṭāhārācāriṇo bhāvaḥ 
-                            <unclear>utsiṣṭā</unclear>hāraśīlatā | +                            ||</unclear>હારાચારિણો āvokṣasāhasapriyatā || apacitaprītiḥ<lb n="2" 
-                            <unclear>utsiṣṭāhārācāriṇo bhāvaḥ ||</unclear>હારાચારિણો +                        />ભાવsāhasaprītiś cātīkṣṇam ity ādināpi sarpyasatvaṃ || krodhe sati satvena 
-                        āvokṣasāhasapriyatā || apacitaprītiḥ<lb n="2"/>ભાવsāhasaprītiś +                        lakṣitaṃ | akrodhetīsaṃ | tad uktaṃ cara<lb n="3"/>ke || akruddhaṃ śūraṃ 
-                        cātīkṣṇam ity ādināpi sarpyasatvaṃ || krodhe sati satvena lakṣitaṃ +                        akruddhaṃ bhīrum iti | asaṃvibhāgetyādinā pretatvaṃ | eteṣu ṣaṭsu sahaādayo 
-                        | akrodhetīsaṃ | tad uktaṃ cara<lb n="3"/>ke || akruddhaṃ śūraṃ +                            rājasa|ષ<lb n="4"/>bhedāḥ | </l>
-                        akruddhaṃ bhīrum iti | asaṃvibhāgetyādinā pretatvaṃ | eteṣu ṣaṭsu +
-                        sahaādayo rājasa|ષ<lb n="4"/>bhedāḥ | </l>+
  
  
                     <l xml:id="NC.3.4.94-99">                     <l xml:id="NC.3.4.94-99">
-                        <label>NC.3.4.94-99</label> +                        <label>NC.3.4.94-99</label> durmmedhastvaṃ ity ādinā paśusatvaṃ | 
-                         durmmedhastvaṃ ity ādinā paśusatvaṃ | anavasthitetyādinā +                        anavasthitetyādinā matsyasatvaṃ | satvabudhyaṃgahī netyādinā vṛkṣa<lb n="5" 
-                        matsyasatvaṃ | satvabudhyaṃgahī netyādinā vṛkṣa<lb n="5"/>satvaṃ | +                        />satvaṃ | satvabudhyaṃgahīnābhyāṃ hīnaṃ sthiraṃ ekasthānasthaṃ | ete trayas 
-                        satvabudhyaṃgahīnābhyāṃ hīnaṃ sthiraṃ ekasthānasthaṃ | ete trayas +                        tamo bahulāḥ satvabhedāḥ | eṣāṃ sthāne ciki<lb n="6"/>tsopayogitvaṃ darśayan 
-                        tamo bahulāḥ satvabhedāḥ | eṣāṃ sthāne ciki<lb n="6" +                        āha | vijñāyakāyavikṛtiriti | anurūpām ucitāṃ | tad uktaṃ bhūtavidyāyāṃ | na 
-                        />tsopayogitvaṃ darśayan āha | vijñāyakāyavikṛtiriti | anurūpām +                            vā|<lb n="7"/>caukṣyaṃ prayuṃjīta prayogaṃ devatāgṛhe | evamādy anyad 
-                        ucitāṃ | tad uktaṃ bhūtavidyāyāṃ | na vā|<lb n="7"/>caukṣyaṃ +                        api anuvarttavyāṃ dhātraparīkṣāyām api prayojanaṃ ||<lb n="8"/> tad uktaṃ 
-                        prayuṃjīta prayogaṃ devatāgṛhe | evamādy anyad api anuvarttavyāṃ +                        kāśyapena | yo yathā satvaḥ kumāraḥ <del>sya</del><add place="below-margin" 
-                        dhātraparīkṣāyām api prayojanaṃ ||<lb n="8"/> tad uktaṃ kāśyapena | +                            >syātta</add>thā satvām evāsya dhātrīm upasthāpayet | kiṃ kāraṇaṃ tad 
-                        yo yathā satvaḥ kumāraḥ <del>sya</del><add place="below-margin" +                            vipāyā<lb n="9"/>nirdhāraṇaṃ bhavati tad uktaṃ | tatraiva | 
-                            >syātta</add>thā satvām evāsya dhātrīm upasthāpayet | kiṃ +                        piśācasatvānānāryo kumāraḥ samudīkṣitanirvāṇām eva cāpnoti | tathā rā<lb 
-                        kāraṇaṃ tad vipāyā<lb n="9"/>nirdhāraṇaṃ bhavati tad uktaṃ | +                            n="10"/> kṣasasatvā ity ādi || </l>
-                        tatraiva | piśācasatvānānāryo kumāraḥ samudīkṣitanirvāṇām eva +
-                        cāpnoti | tathā rā<lb n="10"/> kṣasasatvā ity ādi || </l>+
  
-                    <trailer>iti śauśrute śārīre nyāyacaṃdrikāyāṃ paṃjikāyāṃ +                    <trailer>iti śauśrute śārīre nyāyacaṃdrikāyāṃ paṃjikāyāṃ garbhavyākaraṇaṃ <add 
-                        garbhavyākaraṇaṃ <add place="inline">||</add></trailer>+                            place="inline">||</add></trailer>
                 </div>                 </div>
             </div>             </div>

Page Tools