Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

wiki:susrutaproject:gayadasa:nyayacandrika_sarirasthana [2026/04/26 15:40] – created - external edit 127.0.0.1wiki:susrutaproject:gayadasa:nyayacandrika_sarirasthana [2026/08/05 19:46] (current) – removed - external edit (Unknown date) 127.0.0.1
Line 1: Line 1:
-<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> 
-    <teiHeader xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">        <fileDesc> 
-            <titleStmt> 
-                <title>MS Cambridge CUL Add. 2491</title> 
-            </titleStmt> 
-            <publicationStmt> 
-                <p>Suśruta project, University of Alberta</p> 
-            </publicationStmt> 
-            <sourceDesc> 
-                <msDesc> 
-                    <msIdentifier> 
-                        <placeName> 
-                            <settlement>Cambridge</settlement> 
-                            <country>UK</country> 
-                        </placeName> 
-                        <institution>Cambridge University Library<ptr/></institution> 
-                        <idno>Add. 2491</idno> 
-                        <idno type="siglum">C</idno> 
-                    </msIdentifier> 
-                    <msContents> 
-                        <summary>A paper manuscript in Devanāgarī script.</summary> 
-                        <msItem defective="true" n="1"> 
-                            <author role="author" xml:lang="sa">Gayadāsa</author> 
-                            <title xml:lang="sa">NyāyacandrikāNyāyacandrikā</title> 
-                            <!-- rubric, incipit, explicit, and finalRubric are given as examples --> 
-                            <textLang mainLang="sa-Newa">Sanskrit in Devanagari 
-                                script.</textLang> 
-                            <!-- @mainLang can be "sa-Deva", "sa-Mlym", "sa-Telu", "sa-Newa", etc. See ISO 15924 for more details. --> 
-                        </msItem> 
-                    </msContents> 
- 
-                    <physDesc> 
-                        <p resp="Jason Birch">Folio 1 missing.</p> 
-                        <objectDesc form="pothi"> 
-                            <!-- @form can be "pothi", "book", scroll", etc. --> 
-                            <supportDesc material="paper" 
-                                ><!-- @material can be "paper", "industrial paper", "handmade paper", "palm-leaf", "palmyra palm-leaf", "talipot palm-leaf", "birch bark", "vellum", etc. --><!-- the following <foliation> tags are examples --></supportDesc> 
- 
-                        </objectDesc> 
-                        <handDesc> 
-                            <handNote medium="ink black" scope="sole" script="newa"/> 
-                        </handDesc> 
-                        <scriptDesc> 
-                            <scriptNote xml:id="script-ba-va"><foreign xml:lang="ba" 
-                                    >ba</foreign> and <foreign xml:lang="va">va</foreign> 
-                                not distinguished.</scriptNote> 
-                            <scriptNote xml:id="svarna-nasals"/> 
-                            <!-- see  
- https://github.com/chchch/upama/issues/87#issuecomment-2357860543 --> 
-                        </scriptDesc> 
- 
- 
-                    </physDesc> 
- 
-                    <history> 
-                        <origin> 
-                            <origDate calendar="India" when="0301"/> 
-                            <!-- calendar can be "Vikrama", "Śaka", etc. Dates can be approximate or exact. --> 
-                        </origin> 
-                    </history> 
- 
- 
-                </msDesc> 
- 
-            </sourceDesc> 
-        </fileDesc> 
- 
-        <revisionDesc> 
-            <change when="2026-02-12" who="Jason Birch">Transcribed f. 2r.</change> 
- 
- 
-        </revisionDesc> 
- 
-    </teiHeader> 
- 
-    <text xml:lang="sa"> 
-        <body> 
-            <div n="1" type="sthāna"> 
- 
-                <div n="1" type="adhyāya"> 
- 
- 
-                    <milestone facs="MS-ADD-02491-000-00001.jpg" n="2r" 
-                        unit="digital_image"/> 
- 
-                    <pb facs="1" n="??"/> 
-                    <!-- This half folio does not appear to be 2r (next folio 
-                        is numbered 2). The shape of the folio edges do not match those of the folio 
-                        in the next image. Unfortunately, the margins are missing. So we do not know 
-                        if it was numbered or not. However, its mention of yathovāca dhanvaṃtariḥ 
-                        and hetucintām suggest it might be 1v? (and --> 
- 
-                </div> 
- 
-                <div n="2" type="adhyāya"> 
- 
-                    <l xml:id="G.3.1.2"> 
-                        <lb/><unclear reason="damage">bālo tikaṃ</unclear> kṛtaṃ 
-                        prāṇikāyaṃ tasyedaṃ hetusvala<unclear reason="faded" 
-                            >kṣa</unclear>ṇakā<unclear>rya</unclear>ciṃtayā sthānam iti|| 
-                        hetutvād iti eva viśeṣo <unclear reason="faded" 
-                        >rali</unclear><lb/>vyākhyā prakathayiṣyām<unclear>ā||</unclear> 
-                        yathovāca dhanvaṃtarir iti pratisaṃskartṛsūtraṃ|| </l> 
- 
-                    <l xml:id="G.3.1.3"> tatrādau hetuniścaṃtanam <!-- hetucintām --> 
-                        āha|| sa<unclear reason="faded">rvabhū</unclear><lb/>tānām 
-                        ityādi|| sarvabhūtāni kṛ<unclear>ty</unclear>āni utpādayaṃti| 
-                        vakṣyamāṇamahadāyāmūlatagaṃ <!-- 
-                                ? --> tasya kāraṇaṃ kiṃ tad ity 
-                        āhā <lb/> avyaktaṃ nāma || nāmaprasiddhyupasaṃgrahe|| tatra 
-                        vyaktam api yat dravyaṃ prasiddhaṃ || tena vyaktād avyaktam iti || 
-                            paramā<unclear reason="faded">tma</unclear><lb/>ny api 
-                        avyaktasaṃjñā nirastā | kiṃ tad avyaktaśabdaprasiddham ity āha| 
-                        satvarajastamolakṣaṇam iti| carake || puna<lb/>r ātmany 
-                        evāvyaktavyapadeśā|| ata eva caturviṃśatikatatvaṃ || 
-                        tasyāvyaktasya kāraṇam athāstīti darśayann āha||<lb/> akāraṇam iti 
-                        avidyamānotpattihetrur<!-- hetu --> aṣṭarūpam iti|| aṣṭau rūpāṇi 
-                        cāsya|| etā ca tā buddhi ahaṃkāraspā<lb/><unclear reason="faded" 
-                            >ñca</unclear>tanmātrāṇāṃ pṛthakkāraṇatvaṃ niṣiddhaṃ|| anye pi 
-                        pradhānasyaiva pariṇamato buddhyādīni rūpāṇīty ūcuḥ||cha|| 
-                            aṣṭa<lb/>rūpa<unclear reason="illsegible">m</unclear> ity atra 
-                        jajā|| avyaktabuddhyahaṃkārā<unclear>ḥ</unclear>|| 
-                        pañcamahābhūtānīty āha|| paṭhaṃti ca vyāsam|| <cit><quote>bhūmir āpo nalo 
-                            vā<lb/><gap reason="damaged" unit="akṣara" quantity="2"/> 
-                        <!-- yuḥ khaṃ --> mano <unclear reason="faded"> buddhir 
-                            eva</unclear> ca | ahaṃkāra itīyaṃ me 
-                                bhinnā prakṛtir aṣṭadhā||1||</quote><bibl>BhG 7.4</bibl></cit> tathāpi 
-                        <!-- i could be cancelled --> hi carake 'pi|| svādīni bu<lb/><gap 
-                            reason="damaged" unit="akṣara" quantity="4"/>sahaṃ <unclear 
-                            reason="faded">kāras ta</unclear>thāṣṭama iti|| tatra vyāsasya 
-                        manasā pratiṣṭānirddeśe na caraka<unclear reason="faded">sya 
-                            va</unclear><gap reason="damaged" unit="akṣara" quantity="4"/> 
-                        <milestone facs="MS-ADD-02491-000-00002.jpg" n="2v" 
-                            unit="digital_image"/> 
-                        <pb facs="2" n="2v"/> 
-                        <gap reason="damaged" unit="akṣara" quantity="3"/>ruṣo pa 
-                        śatabhinna darśanatvāt|| atra sarvabhūtānām ity asya bhāṣyaṃ 
-                        nirddiśann āha|| akhila<gap reason="damaged" unit="akṣara" 
-                            quantity="5"/><lb/><gap reason="damaged" unit="akṣara" 
-                            quantity="2"/>ma <unclear reason="crease">stasya</unclear> 
-                        mahadāditatvabhūtabhavanopakaraṇātmakaviśvasya bhavahetur 
-                        iti||cha|| upādānakāraṇam iti||<lb/> atha <unclear reason="faded" 
-                            >||</unclear> saṃbhavasya hetur ity ato bhavaṃti|| tatrākhila 
-                        jagadutpādakārakasya mahadādir ity arthaḥ|| tadeka<del 
-                            rend="cancelled">mi</del><lb/>ti śilopaṭṭavat sāmyāvasthāyāṃ 
-                        sthitena punas tridaṃḍavat|| ataḥ 
-                        śilākākalyaṃ<!-- śilokakalyaṃ? --> bhinnam etat vyavasthitam|<lb/> 
-                        anekeṣāṃ bahūnāṃ kṣetrajñānāṃ śarīravidāṃ karmmapuruṣāṇāṃ teṣāṃ 
-                        śarīrabhāvāya|| adhiṣṭāṇaṃ viṣayaḥ||<lb/> eteṣāṃ karmmātmakānāṃ 
-                        punaḥ parityāgam eva|| ekam anekeṣāṃ adhiṣṭānam iti|| prasrutam 
-                        upamānena saṃbaṃdaṃ ku<lb/>rvann āha||cha|| audakānāṃ bhāvānām 
-                        iti||udakabhāvāsv audakāḥ|| nadīnadasarastaḍāgaprabhṛtayaḥ|| 
-                        ānye<lb/> audakabhāvā matsyādaya ity āhuḥ|| tan na manyaṃte|| 
-                        gaṃgādyadhiṣṭānatvāt|| audakānāṃ bhāvānāṃ pradeśākhyā<lb/><unclear 
-                            reason="faded">pa</unclear>ko dṛṣṭoparsmmavatad evāvyaktaṃ 
-                        karaṇatve nādhikṛtaṃ|| sarvabhūtānāṃ kāraṇam iti vacanāt|| ātmanaḥ 
-                            puna<lb/><unclear reason="faded">r</unclear> bhūtasadbhāvina 
-                        akāraṇatvaṃ nityatvaṃ ca|| sadakāraṇavan nityam iti vacanāt|| ata 
-                        eva kṣetrajñasya paṃgvaṃdha<lb/><gap reason="damaged" 
-                            unit="akṣara" quantity="2"/>r iva saṃyogaḥ|| tad uktaṃ|| 
-                        puruṣasya darśanārthaṃ kevalyārthaṃ|| tathā pradhmanasya|| 
-                            paṃgvaṃdha<add place="inline">va</add>d ubhayor api| saṃyo <!-- gas tatkṛtaḥ sargaḥ|| Sāṅkhyakārikā 21 --> 
-                        <!--The order of the digital images is wrong here, because gas tatkṛtaḥ 
-                                sargaḥ follows from the previous half folio  --> 
-                        <milestone facs="MS-ADD-02491-000-00004.jpg" n="3r" 
-                            unit="digital_image"/> 
-                        <pb facs="4" n="3r"/> 
-                        <lb/>gā ta<unclear reason="smudged">t</unclear>kṛtā sargraḥ 
-                        <!-- sargaḥ 
-                            -->|pulliṃgasaṃjñā tatkṛta iti tat sa 
-                        yoga kṛtaḥ| saṃskṛta iti satvā<unclear>di</unclear>lakaṇaḥ| nanu 
-                        ka<lb/>smād ekasmāt anekakarmmaṇāṃ sarvvabhūtānāṃ utpāda ucyate | 
-                        anekaśaktipracitāt pra<unclear>dhā</unclear>nād kṣetrajñādhiṣṭitān 
-                        mahān utpadyate| eva kevalāt kāryabhe<lb/>dāt prajāyaṃte| 
-                        mahattatvaṃ jāyate <lb/> prakṛter buddhir jñāyate ity arthaḥ| 
-                        saiva kāryātmikāt e<unclear>va</unclear> buddheḥ karaṇaṃ| sā tu 
-                        cicchaktir nirmmanādarppaṇamūrtti<lb/>r iva rūpādyarthachāyām 
-                        anupratipadyate| samahān talliṃgam iti| talliṃgādiviśeṣaṇena 
-                        śuddhasatvānāṃ a<lb/>vadhāraṇavyavachinnamātravivekalakṣaṇam 
-                        asatyāṃ buddhiṃ nirasyati| tad uktaṃ carake| suddhasatvasya yā 
-                        suddhā<lb/> satyā buddhiḥ pravarttate| yayā bhinatty atibalaṃ 
-                        mahāmohamayaṃ tamaḥ| sarvvabhāvasvabhāvajño yayā bhavati 
-                        nispṛ<lb/>haḥ|| yogaṃ yayā sādhayati sāṃkhyaḥ saṃpadyate yayā|| 
-                        yayā nopaityahaṃkāraṃ nopāste kāraṇaṃ yayā| yayā nālaṃ<lb/>bate 
-                        kiṃcit sarvaṃ saṃpadyate yayā| yāṃti brahma yayā nityam akṣaraṃ ca 
-                        tathākṣaraṃ| <!-- ślokas  (ca.śā. 1) --> tathā punar api tatraivoktaṃ|<lb/> 
-                        <unclear reason="damaged">yā</unclear>vad utpadyate satyā buddhir 
-                        nnaitad ahaṃ yayā| naiva tanmātramativijñānaya 
-                        <!-- cf. naitanmameti vijñāya--> jñaḥ sarvvam ativarttate 
-                        <!-- ślokas  
-                                (ca.śā. 1) --> rūpādyartha 
- 
-                             
-                            <milestone facs="MS-ADD-02491-000-00003.jpg" n="3v" unit="digital_image"/> 
-                             
-                            <pb facs="3" n="3v"/> 
-                             
-                            <!-- top margin: [prakṛter mahān mahato ahaṃkāra?a trividhaḥ ?ātvi?ād 
-                                evārā? sāt iṃdriyāṇi tā ma?āt  --> 
- 
-                            <lb/> <unclear reason="damage">+ā</unclear>yāntarāśrayā punar 
-                            ahaṃkārakaraṇāt| ahaṃkāras tu kāryabuddhibheda eva yena carake 
-                            kāryabuddhiviva<lb/><unclear reason="damaged">ra</unclear>ṇenaivāhaṃkāro 
-                            pi vivṛtaḥ | tathā ca|| kāraṇāni mano buddhir buddhiḥ karmmeṃdriyāṇi ca 
-                            | buddher hi grahaṇe<lb/>ni vāhaṃkāragrahaṇāt sa tu| trividhā 
-                            vaikārikādibhedena| vaikārikādisaṃjñās tu pūrvācāryaiḥ saṃvyavahārā<lb/> 
-                            ya kṛtāḥ|| vaikārikādiṣu yato yad utpadyate tat sannirddiśann āha|| 
-                            tatra vaikārikādityādi|| tatra vaikārika<lb/>sātvikās tejaso rājasaḥ| 
-                        bhūtāditāmasaḥ| sātvikās tejāso rājasaḥ <!-- note repetition --> 
-                        bhūtāditāmasaḥ sātvikād rājasa<lb/>sahāyāt| tamomātrānuviddhāt| 
-                        ekadeśeṃdriyāṇi tallalakṣaṇāni prakāśarūpāṇi | tāny ahaṃkārād 
-                        utpannā<lb/>ni| ahaṃkārāṇīṃdriyāṇīti sāṃkhye vaidyake tu bhautikāni| tata 
-                        evaṃ pūrvāṇi <del cause="cancellation">tri</del>śrotrādīni 
-                        ghrāṇāṃtāni||<lb/> buddhīṃdriyāṇi buddher buddher <!-- repetition 
-                        -->āśrayatvāt|| teṣām karmmāśrayāṇītarāṇi vāgādīni pādāṃtāni| 
-                        ubhayātmakaṃ<lb/> mana iti| ubhayeṃdriyasvabhāvam iti| pravṛtto hi teṣāṃ 
-                        manasā sahā bhinnānām eva pravṛttā tat sa bhāvam iva vṛ<lb/> <unclear 
-                            reason="damaged" unit="3" ><!-- maybe two akṣaras and a daṇḍa 
-                            --></unclear>bhūtādir iti|| tāmasāt tejaso sahāyāt sātvamātrayānuviddhāt| tallakṣaṇāny eva mohādi  
-                             
-                        <milestone facs="MS-ADD-02491-000-00005.jpg" n="4r" unit="digital_image"/> 
-                         
-                        <pb facs="5" n="4r"/> 
-                        <lb/>lakṣaṇaṃ nirddiśann āha|| vātavarṇṇetyādi| tatra vātavedanāvarṇṇāḥ syā 
-                        vāruṇādayaḥ| pittasya varṇṇāḥ pītanīlahāri<lb/>drādayaḥ| vedanā punar 
-                        opa<subst><del>śoṣa</del><add place="top margin" 
-                                cause="kākapāda">cora</add></subst>dāhādayaḥ 
-                        <!--oṣṭhaśoṣa? There may be a correction mark above the śo of śoṣa. But the 
-                            correction is cora in the top margin, which doesn't make 
-                            sense-->|śleṣmaṇas tu varṇṇāḥ| śvetādayaḥ| vedanāḥ kaṃḍvādayaḥ| gaṃdhas 
-                        tu vāyo<lb/>r nnāsty eva| kaphasya ca viśro gaṃdho 'nukto 'pi draṣṭavyaḥ| 
-                        kaphaduṣṭe pittasya gaṃdhaṃ kuṇape pūtipūyābhe ca vakṣati<lb/> śoṇitavarṇṇam 
-                        iti| śoṇitavarmmaṃ pittavedanaṃ kuṇapagaṃdhaṃ carake | kuṇapaḥ  
-                                 
-                    </l> 
- 
- 
- 
- 
-                </div> 
-                <!-- end of chapter 2 of Sūtrasthāna--> 
-            </div> 
-            <!-- end of sthana --> 
- 
-        </body> 
-    </text> 
-    <facsimile> 
-        <graphic url="iiif.archive.org/iiif/add.2491/manifest.json"/> 
-    </facsimile> 
- 
-</TEI>