Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

wiki:susrutaproject:gayadasa:nyayacandrika_sutrasthana [2026/06/12 01:04] – created - external edit 127.0.0.1wiki:susrutaproject:gayadasa:nyayacandrika_sutrasthana [2026/08/05 19:46] (current) – removed - external edit (Unknown date) 127.0.0.1
Line 1: Line 1:
-<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> 
-    <teiHeader xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> 
-        <fileDesc> 
-            <titleStmt> 
-                <title>MS Bīkāner Anup 4389</title> 
-            </titleStmt> 
-            <publicationStmt> 
-                <p>Suśruta project, University of Alberta</p> 
-            </publicationStmt> 
-            <sourceDesc> 
-                <msDesc> 
-                    <msIdentifier> 
-                        <placeName> 
-                            <settlement>Bikaner</settlement> 
-                            <country>India</country> 
-                        </placeName> 
-                        <institution>Anup Library<ptr/></institution> 
-                        <idno>4389</idno> 
-                        <idno type="siglum">B</idno> 
-                    </msIdentifier> 
-                    <msContents> 
-                        <summary>A paper manuscript in Devanāgarī script.</summary> 
-                        <msItem defective="true" n="1"> 
-                            <author role="author" xml:lang="sa">Gayadāsa</author> 
-                            <title xml:lang="sa">Nyāyacandrikā</title> 
-                            <!-- rubric, incipit, explicit, and finalRubric are given as examples --> 
-                            <textLang mainLang="sa-Newa">Sanskrit in Devanagari script.</textLang> 
-                            <!-- @mainLang can be "sa-Deva", "sa-Mlym", "sa-Telu", "sa-Newa", etc. See ISO 15924 for more details. --> 
-                        </msItem> 
-                    </msContents> 
- 
-                    <physDesc> 
-                        <p resp="Jason Birch">Folio 1r missing.</p> 
-                        <objectDesc form="pothi"> 
-                            <!-- @form can be "pothi", "book", scroll", etc. --> 
-                            <supportDesc material="paper" 
-                                ><!-- @material can be "paper", "industrial paper", "handmade paper", "palm-leaf", "palmyra palm-leaf", "talipot palm-leaf", "birch bark", "vellum", etc. --><!-- the following <foliation> tags are examples --></supportDesc> 
- 
-                        </objectDesc> 
-                        <handDesc> 
-                            <handNote medium="ink black" scope="sole" script="newa"/> 
-                        </handDesc> 
-                        <scriptDesc> 
-                            <scriptNote xml:id="script-ba-va"><foreign xml:lang="ba">ba</foreign> 
-                                and <foreign xml:lang="va">va</foreign> not 
-                                distinguished.</scriptNote> 
-                            <scriptNote xml:id="svarna-nasals"/> 
-                            <!-- see  
- https://github.com/chchch/upama/issues/87#issuecomment-2357860543 --> 
-                        </scriptDesc> 
- 
- 
-                    </physDesc> 
- 
-                    <history> 
-                        <origin> 
-                            <origDate calendar="India" when="0301">Śaka 1477 (1555 CE).</origDate> 
-                            <!-- calendar can be "Vikrama", "Śaka", etc. Dates can be approximate or exact. --> 
-                        </origin> 
-                    </history> 
- 
- 
-                </msDesc> 
- 
-            </sourceDesc> 
-        </fileDesc> 
- 
-        <revisionDesc> 
-            <change when="2020-01-06" who="Jason Birch">Transcribed f. 1v.</change> 
- 
- 
-        </revisionDesc> 
- 
-    </teiHeader> 
- 
-    <text xml:lang="sa"> 
-        <body> 
-            <div n="1" type="sthāna"> 
- 
-                <div n="1" type="adhyāya"> 
- 
- 
-                    <milestone facs="1325.jpg" n="1v" unit="digital_image"/> 
- 
-                    <pb facs="1" n="1r"/> 
- 
-                    <!--  <unclear>kā</unclear>śipatiṃ prakāśitaṃ | tatra yāva<unclear 
-                                reason="overwritten">ṭhi</unclear> 
-                            <subst><del rend="crossed out">a</del><add place="above" 
-                                    >ṣya</add></subst>say parīkṣāna bhavati | 
-                            par<subst><del rend="crossed out">i</del><add 
-                                    place="above">ī</add></subst>kṣita yo <space 
-                                        unit="akṣara" quantity="9"/> 
-                        <lb/>ti śiṃ<unclear>ghā</unclear> panayanīyaḥ <space unit="akṣara" 
-                                quantity="1"/>dyaḥ| upa<del rend="crossed out" 
-                                    ><unclear>?</unclear>ānaṃ</del>dīkṣānad adhikṛtya kṛto 
-                            gra<unclear>ṃtho</unclear>o dhyāyaḥ | adhikṛtya kṛte 
-                            graṃthe ity anu<lb/>vṛttau adhikṛtya ta<space unit="akṣara" quantity="1"/>sya 
-                            <space unit="akṣara" quantity="2"/> śiśu kradadhaḥ <space 
-                                unit="akṣara" quantity="1"/> sa<unclear/>etyādinā i<del 
-                                    rend="crossed out"/> nama deśakṛtigaṇa cācha||--> 
- 
-                </div> 
- 
-                <div n="2" type="adhyāya"> 
- 
-                    <l xml:id="G.1.2.1">athavā śi<lb n="4"/>ṣyopanayanam a<unclear>smi</unclear>n 
-                        vidyatap iti bhatau chaḥ <space unit="akṣara" quantity="7"/> vartanāne 
-                        madarthaḥ dhyāyānuvāka<lb/><space unit="akṣara" quantity="8"/>m anyeṣv apy 
-                        etaṃ jātīye <unclear>a</unclear>dhyayanasaṃpradānīyādiṣu cha pratāyaḥ | 
-                        <!-- 1.2.3? --> 
-                    </l> 
- 
-                    <l xml:id="G.1.2.3"> brāhmaṇakṣatriyavaiśvā <lb/>nāṃ 
-                            ma<unclear>dhye</unclear><del rend="crossed out">sa</del>mam ekatamaṃ | 
-                            an<gap reason="tape" unit="akṣara" quantity="6"/>atrānvayaḥ 
-                            āyurvedādhāyikul<unclear>oṃ</unclear> va<unclear>y</unclear>o 
-                        bālyāvasthādikaṃ | śau<lb/>caṃ śucitā| bāhyamābhyaṃtaraṃ ca|<gap 
-                            reason="tape" unit="akṣara" quantity="5"/> vā<add place="above" 
-                        >nā</add>dikaṃ | ābhyaṃtaraṃ manaḥsaṃśuddhiḥ |ācā<del rend="crossed out" 
-                            unit="akṣara" quantity="4"/> raḥ kulade<lb/>śādyanugataṃ laukikaṃ 
-                            <unclear>vi</unclear>dhānaṃ<gap reason="tape" unit="akṣara" quantity="5" 
-                        />teṃdriyapūrvikā śā<unclear/>uṇapravṛttiḥ| śaktir utsāhaśaktiḥ ba<lb/>laṃ 
-                        kriyānirvarttanakṣamatā anye<gap reason="tape" unit="akṣara" quantity="5"/>r 
-                        viparyayam āhuḥ | <unclear>dhṛ</unclear>ti<del rend="crossed out" 
-                            unit="akṣara" quantity="2">mani</del>r ma<add place="bottom-margin" 
-                            >naḥ</add>saṃtuṣṭiḥ smṛtiḥ pūrvānubhūtasya 
-                            smara<lb/>ṇa<unclear>ṃ</unclear> | pratipattir avabodhaḥ | anuṣṭhān<gap 
-                            reason="tape" unit="akṣara" quantity="4"/>r yuktam 
-                            adhi<unclear>tu</unclear>| tatrādvayayukto dhyāyo dhikṛtatvāt dhāyoḥ 
-                        pratha<lb/>maṃ tatraidati ghā<space unit="akṣara" quantity="3"/>kṣity 
-                            āha<gap reason="tape" unit="akṣara" quantity="4"/>ravayo 
-                            vacchāsu<unclear>ci</unclear>vidyāphalāvāptaḥ | bāhyaḥ śaucayogād adi 
-                            <milestone facs="1326.jpg" n="2r" unit="digital_image"/> 
-                        <pb facs="2" n="1v"/> 
-                        <!-- no folio number. 1326.jpg --> . <lb n="1"/>gahaṇīyaḥ<space 
-                            unit="akṣara" quantity="1"/> 
-                        <unclear>1</unclear>yantaraśaucayogād ā<unclear>nu</unclear>rādhisacādhī| 
-                            ācārayogāna<gap reason="tape" unit="akṣara" quantity="4" 
-                            />praphalamaṃ<unclear>bhru</unclear>tādhanaṃyayogāt <lb/>sanmārga pava 
-                        pravartate | śaktiyogāt sadā śāstrodyogaṃ karoti| balayogāt śāstrakleśaṃ 
-                        kṣayate | te prayāty<lb/>sthāne vā<space unit="akṣara" quantity="3" 
-                        />śenagraṃvaṃ vibhurtti| dhṛtiyogād avyākulavittaśāstraṃ cintayan 
-                        prasannīkaroti|| yogād abhyasta<lb/>na vismarati pratipattyā śāstrārtham 
-                        avagachati ricyate|| <space unit="akṣara" quantity="8"/>nuśabdo jihvādibhiḥ 
-                        pra <lb/>tyekam abhisaṃbadhyate| ceṣṭā kāyaparispaṃdaḥ ato viparitaguṇaṃ 
-                        nopanayet| sa hi guṇavān atosmai deyam ity e <lb/>tāvāt eva guṇavato 
-                        dāmadyasya siddhatvāt || guṇahīṇaniṣedhasya la<space unit="akṣara" 
-                            quantity="1"/>tvāt punarvacanaṃ niyamārthaṃ viparītagu<lb/>ṇaṃ 
-                        nopanayed eva| śūdram api kṛtaguṇasaṃ<del rend="crossed out" unit="akṣara" 
-                            quantity="1">m</del>pannam anupanītam adhyāyayed ity eke|| 
-                        saṃpannaśabdaḥ kulaguṇān pratye<lb/>kaṃ saṃbadhyate| guṇā vayaḥśau<subst> 
-                            <del rend="crossed out">dhe</del> 
-                            <add place="left margin">cā</add> 
-                        </subst>de<del rend="cancelled">dhaḥ</del>śiśruguṇasaṃpannā uktāḥ| kulam 
-                        atrāyurvedādhyāyikulaṃ | yad āha cara<lb/>kaḥ|| rogabhijitiye vinā na 
-                            śiṣyādhyāyanavidhautavidyakulajagadvavātadridyaḥ<space unit="akṣara" 
-                            quantity="2"/>| sā vidyā eṣāṃte ta <lb/>dvidyaḥ| āyurvedādhyāyino 
-                        brāhmaṇakṣatriyavaiśyāḥ teṣāṃ kula jejātaṃ| adyavātadvidhād evāvṛttaṃ 
-                        <lb/>tam āyurvedādhyaya<add place="bottom margin">na</add>jām ity arthaḥ| 
-                        yeṣv eva hi brāhmaṇādīnāṃ kaścidd eva kaṃ cid eva <del rend="crossed out" 
-                            >kaṃcideva</del> viśiṣṭaṃ svakulani  
-                        <pb facs="3" n="2r"/> 
-                        <!-- 1327.jpg --> 
-                        <lb/>nānya iti| yapi śūdram api kulaguṇasampannasanupanītatīnyādikaṃ 
-                        athamaprārthavarṇavatti| te punar āyuvedo<lb/>dhyāyikulaja sa śūdrayā<space 
-                            unit="akṣara" quantity="8"/>sarvajanā na ca gītena nirākṛtāḥ| tatprāsa 
-                            śūdravaiśya<lb/> vidhyati| deśahāritāṃyārthāgrattilalakṣaṇā<space 
-                                unit="akṣara" quantity="3"/>lyām api śiṣyaguṇasaṃpada<subst><del rend="crossed out" 
-                                        >sati</del><add place="left 
-                                            margin">mabhi</add></subst><subst><del rend="overwritten" 
-                                    >dhyāyo</del><add place="left margin">dhāya</add></subst> 
-                            upanayana<lb/>vidhiṃ vaktum āha||  
-                         
-                    </l> 
-                    <l xml:id="G.1.2.4"> upanayanīyaṃ brāhmaṇam ityādi| upanayanīyam ity arhe kṛtyaḥ 
-                        upanayanārhaṃ pūrvāditaḥ <lb/> guṇasampanna| praśasteṣu <del 
-                                rend="cancelled" 
-                            >di</del>ti<subst><del rend="overwritten" 
-                                    >di</del><add place="left 
-                                        margin">thi</add></subst>karaṇamuhūrttanakṣatreṣu tatra 
-                        ti<unclear>tha</unclear>yaḥ prati padādayaḥ| kara<del 
-                            rend="cancelled">vā</del>ṇāni vāla<lb/>vādini muhūrtās triṃśaccivādyā 
-                        aniplaaparyaṃtā| nakṣastrāṇi aśvinīprabhṛtīni| teṣāṃ 
-                        praśasta<unclear>tvaṃ</unclear> jyotiḥ<lb/>śāstr<add>ā</add>didaṃ 
-                        vacanādunneyaṃ| praśastāyāṃ diśi prācyām vā udīcyāṃ vā|| sthaṇḍilaṃ 
-                        vratasādhanapiṇḍikāṃ| agni<lb/>m upasamādhyāya saṃnnidhāne āropya 
-                        kṣavihomikena vidhineti dārvīhomaproktena kalpeta| tarta dārvīho<lb/>miko 
-                        vidhiḥ brāhmaṇānāṃ chandovidāṃ prasiddhaḥ| pratidaivatam ṛṣīś ceti cakāreṇa 
-                        ṛṣīś cety atrāpi prati<lb/>r apakṛṣyate tena prati daivataṃ pratiṛṣīn ity 
-                        arthaḥ tatra prīto bhuvatīti| brahmaṇe svāhā| prajāpataye svā<lb/>hā| 
-                        agnībhyāṃ svāhā| iṃdrāya svāhā| pratyūṣati iti dhanvaṃtaraye svāhā| 
-                        bhara<subst><del rend="crossed out" 
-                                >ṣṭā</del><del rend="cancelled" 
-                                    >dvā</del><add place="bottom 
-                                    margin">thi</add></subst>jāya svāhā ātreyāya svāhetyādi  
-                        <pb facs="4" n="2v"/>     
-                        <!-- 1328.jpg --> 
-                        <lb/> ya taṃ dvedaṃ prādhānyena gavikiṃ cavam āyurvedam api tahe saṃ 
-                        brāhmaṇādīnām api ta<space unit="akṣara" quantity="1"/> akulajānām eva 
-                        <space unit="akṣara" quantity="2"/> <lb/> bhyupagamāt| bhūḍalya punar etad 
-                        vidyā kulaja kasya kaḥ pāṭhā vakā<space unit="akṣara" quantity="1"/> detasau 
-                        śruteti pramayana anekaśā<lb/>khāśreyaṃ hy ekām ava karmmeti| carako <space 
-                            unit="akṣara" quantity="1"/> śūdro vaiśyavidhyati|daśenābhyupagatāḥ| 
-                        evam āyurvedapāṭho pi <lb/>tadyā cākaraṇ<subst><del rend="cancelled" 
-                                >o</del><add place="in line">ā</add></subst>dyagni<unclear>nsamibhi</unclear>s tu sarve 
-                        śūdrapāṭhātiprasaṃgabhuyād vāyurvedapāṭhasākṣāt pāṭho tye| tadā 
-                        vyā<lb/>karaṇādy api ṛṣibhis tu sarvaśūdrapāṭhān niprasaṃgabhayād 
-                        vāyurvedapāṭhe sākṣāt śūdragrahaṇaṃ na kṛtāṃ<lb/>caitrayavidhyatideśam 
-                        anulabhate| tena mardamac chūdrapāṭhātiprasaṃgadoṣo vivekāśa eva| tathā 
-                        <space unit="akṣara" quantity="1"/>te<lb/>ṣva<space unit="akṣara" 
-                            quantity="13"/> kulajasya pāṭho bhyupagamyate| ata duḥkulīnaṃ 
-                        tyajediṣvā<lb/> <unclear reason="faded">nasahaṃ ca</unclear> palaśaṭham 
-                        ityādau vidho trijaṃ śūdrajātim ity āha||<space unit="akṣara" 
-                            quantity="4"/> palakṣaṇenālajaśūdrasya<lb/> niṣedhaḥ| yadi hiṇamānyena 
-                        śūdrajātiniṣedhatvāt|| tadā śūdrajatim ity āha| tena hārite pi <space unit="akṣara" 
-                            quantity="2"/><lb/> <space unit="akṣara" quantity="13"/>śūdrapāṭhāti<space unit="akṣara" 
-                                quantity="1"/>maṃgaḥ carake t<subst><del 
-                                        rend="cancelled">i</del><add place="in 
-                                            line">a</add></subst>chidyakulajam athavā 
-                        tadvi<lb/>dyavṛittiḥ m ity ukter anekaśākhāśrayam ekam eva karmma saṃmato<space unit="akṣara" 
-                            quantity="19"/> 
-                        <pb facs="5" n="3r"/>     
-                        <!-- 1329.jpg --> 
-                    </l>  
-                         
-                        <l xml:id="G.1.2.5"> <!-- ?? not sure about this --> 
-                    <lb/> tatra bra<space unit="akṣara" quantity="2"/>suśru śaṇāṃ varṇānām iti 
-                            ke cit paṭhati| anye tu kṣatriyavaiśyayor adhyāpanenādhikāro da<space 
-                                unit="akṣara" quantity="1"/>ṣ<unclear>ī</unclear> <lb/>vīti varṇayaṃti sthāpagaṃti 
-                            āsamāpnoti pa jātiṃ sa vā jātir ucyata iti| tasmād vijāti 
-                            cādadhyāpanādhikā<lb/>raḥ tan no āyurvedapāṭhahotiyaṃ na sākṣād 
-                            vijātitvaṃ asādhāraṇa<space unit="akṣara" quantity="3"/>prathamya  
-                            ṛtvijaṃ homadarśanāt|| <lb/> anupanayanapūrvakaṃ ca dhāpanam uktaguṇasya 
-                            śūdrasyāpyati|  
-                        </l>  
-                     
-                    <l xml:id="G.1.2.6">  
-                            tato gnitriguṇa kṣīṇikṛtya triśabdāt kriyābhyāṃ<lb/> vṛttiguṇaje 
-                        dvitricaturthāsu jātisu ca agnisākṣīdhām iti| kriyāviśeṣaṇaṃ śiṣyati| 
-                        śeṣaṇaṃvān na ca prādhā<lb/><unclear>n</unclear>yaṃ prāpnuyād vihoti 
-                        saṃbaṃdhaḥ kāmādīn hi kṣetre tatra kāmo vi<space unit="akṣara" 
-                            quantity="1"/>ṣṭastriviṣayasparśaḥ prakalpaḥ athavā śabdā<lb/>diṣu 
-                        grahapratahir vā kāmo diṣva grahapravṛttisu vidyākūlaṃ kovaḥ 
-                        parasyatyakārapūrvikā haravitejaḥ lātetha<lb/>radhagrahā mohas tu tavajñāne 
-                        mūḍhatā sā vṛttadribhiḥ kāraṇorat jñānāsaṃśayāṣiṣyāṃ jñānātveti| 
-                        mānasma<lb/>rvaproktarṣeṇotmajño jñānaṃ kāryaḥ|<space unit="akṣara" 
-                            quantity="5"/> pratipravṛttiḥ hakṣāḥ iṣṭāpi rasambāho<space unit="akṣara" 
-                                quantity="4"/> prārāṣṭyaṃ vā<lb/>tyūkṣaṇā paikubhyaṃ avadātā| 
-                        pravṛttam asatyaṃ|| asa<space unit="akṣara" quantity="7"/>ha| 
-                        ativānyata jñakāni satyādi<lb/>pahapaṇeti<space unit="akṣara" quantity="7"/> 
-                        tat pratyekam abhimaṃdrasyatetiṣya pravṛttim ātmani samya 
-                        śiṣyeṣū prabhṛtiniya<lb/>nn āha 
-                    </l>  
-<l xml:id="G.1.2.7">  
-    ahaṃvetyādi anyaprakāradarśī bha<add place="bottom margin">veyaṃ</add><del rend="crossed 
-        out">pra</del>kāradaṇīyāṣṭāsyā| enobhgbhaveyaṃ ta<subst><del quantity="3">yaco</del><add place="bottom margine"> 
-                pā</add></subst>pabhā<del rend="crossed out">jā</del>g bhavāmītyarthaḥ 
-     
-    <pb facs="6" n="3v"/>     
-    <!-- 1330.jpg --> 
-    enaḥ pāpaṃ bhavartār vidho liṅ||</l>  
-                     
-                    <l xml:id="G.1.2.8">                 
-                        <space unit="akṣara" quantity="7"/>tyādi|| ana śiṣyasyāture pravṛttiṃ 
-                        ni<subst><del rend="crossed out">ṣa</del><add place="top 
-                                margine">ya</add></subst>mayann ā<add place="top 
-                                    margine">ha||</add><subst><del rend="crossed out" 
-                                            quantity="1">ki</del><add place="right 
-                                                margin">dvi</add></subst>ja<lb/>guru<subst><del rend="crossed out" 
-                                                        quantity="1">va</del><add 
-                                                            place="above">da</add></subst>aridretyādi|<space 
-                                                                unit="akṣara" quantity="2"/>ṣu 
-                        satyam arthalābhena pratikartavyaṃ vyāśūdeṣu jāhasādayaḥ| kuniṣāḥ pakṣiṇā 
-                        hantā<lb/>sī patitāḥ bhṛ<space unit="akṣara" quantity="5"/>evaṃ kṛte kiṃ yaḥ 
-                        sam ity āha vidyā prakāśaka svaṃyaṃ prakāśaṃ yātīti karmakarttari 
-                        prayo<lb/>gaḥ mitrātīś cā<unclear>dyi</unclear>jātipadhasupanījanadhiṣṭho na śāstra<space 
-                            unit="akṣara" quantity="1"/>dhyeta|  
-                    </l>  
-                     
-                    <l xml:id="G.1.2.9">  
-                        tat kasamin kāle dhyeyam iti nide<lb/>dha sukhena vidhiṃ prati pādayaṃnn āha 
-                        kṛṣṇāṣṭamītyādi| athavā naikastāhisādipravāhaṇaḥ dvādho di 
-                        pari<lb/>hārādri<space unit="akṣara" quantity="1"/> prakāśyate 
-                        tatphalavāptiś ca| api dveṣu ca kāleṣv adhyayanaparihārādibhiḥ darkayitum 
-                        ahā<lb/> kṛṣṇe patneḥ 'ṣṭamī tannidhane kṛṣṇapakṣanidhane vasānna dve hamī 
-                        caturdasī| paurṇamāsīṣu nādhyeyam iti<space unit="akṣara" 
-                            quantity="2"/><lb/><space unit="akṣara" quantity="2"/>nu nādhyeyam alyaṣu 
-                        ca yeṣu viprānādhīyata iti ānenāpagṛhīta vyenyena pratipado viprā 
-                        nādhī<lb/>yate hy ābhyanupratipādāv anyec ca pragṛhīmṛ śākhā<space 
-                            unit="akṣara" quantity="3"/>vidhana iti| kṛṣṇanidhane hani nādhyayaṃ 
-                        ||<lb/> teno māvāsyā gṛhītā eṣāhanī dve anyakṛtakṛtye ca sutī dve asa<space 
-                            unit="akṣara" quantity="3"/>kāpāṃtanidhana iti sā<lb/>mīpya 
-                        antam anuvarttanīyaṃ tana tanidhanasamīpe hi na dvavaṃ tat punaś caturdaśī 
-                        pratipad iti nyadvimokṣa 
-                        <pb facs="7" n="4r"/>     
-                        <!-- 1331.jpg --> 
-                        <lb/>nidhanasamīpaṃ dināṃtarātītatasmiti| aho niniha<space unit="akṣara" 
-                            quantity="2"/>radravyaḥ yasmin niyantum āha| ahardvisandhyaṃhayoḥ 
-                        saṃ<lb/> dhyayoḥ samāhāraḥ dvisaṃdhyaṃty ekalavidyutatajjayitnughoṣa ity 
-                        akālanidyuti| akāla<add place="inline">sta</add>nayiituṣodho 
-                        a<lb/>kālavidyut| avidyudgrahaṇavarṣopalakṣaṇaṃ| tenāk<subst><del 
-                                rend="cancelled" 
-                                quantity="1">ī</del><add>ā</add></subst>liki vṛṣṭirgṛhyate 
-                        akālavṛṣṭir anṛtuvṛṣṭiḥ| nā<lb/> tu hemantaśira<unclear>hy</unclear>ana taduktaṃ| pauṣādicaturo māsān 
-                        smṛtā vṛṣṭiḥ kālikīti| akālakarihadhoś ca ke<lb/> cit saṃdhamameghadhvanim 
-                        ācakṣate| ke cid anārtavaṃ|<space unit="akṣara" quantity="4"/> <del 
-                            rend="crossed out" 
-                            quantity="1">ghū</del>nayintur meghaḥ 
-                        svataṃtrarāṣṭrakṣitipaṭhyasvā<lb/>svitiśca|<space unit="akṣara" 
-                            quantity="4"/> pratyekam abhisaṃbaṃdhyate| tatra balarāṣṭramaṃdalaṃ 
-                        teṣāṃ vakṣaḥpīḍāḥ <space unit="akṣara" quantity="1"/>ṣṭyān amṛtam 
-                        a<lb/>rtyadāhasthānāṃ yānaṃ hastyādi| ādyatanaṃ vadha<unclear 
-                            rend="overwritten">sthā</unclear>naṃ ahaśca <unclear>||</unclear> 
-                        prāṇino sminn iti kṛ c<subst><del 
-                                rend="cancelled" 
-                                quantity="1">ā</del><add>a</add></subst> mahotsavaḥ <lb/> 
-                        śakrotsavādi| utpatiḥ prāṇinā niṣṭāniś ca śrūvadhāḥ| paṃca mahābhūtānāṃ 
-                        pariṇāmaviśeṣaḥ anye<lb/> tu vividhaḥ <space unit="akṣara" quantity="3"/> 
-                        cakṣate <unclear rend="faint">bheṣaḥ</unclear>bhariktadivyam iti| utpātay 
-                        evotpāditatvadi cayāditvāt rthe vañ<lb/> anuktasaṃgrahārtham āha| nādhyayam 
-                        anyeṣu cetyādi| te ca kāla<subst><del rend="crossed out">visasaḥ</del><add 
-                                place="bottom margin">viśeṣāḥ</add></subst>chaṃdogānāṃ 
-                        vacanād evāvagaṃta<lb/>vyāḥ| anye dataṃtrāṃtatāṃ<space unit="akṣara" 
-                            quantity="3"/>matrāmrisyajīyajuṣṭo sukhaḥ| lapuktvā āddarūpake yo 'pi 
-                   <unclear>dri</unclear>vittapra 
-                        <pb facs="8" n="4v"/>     
-                        <!-- 1332.jpg --> 
-                        striyāṃ sā<space unit="akṣara" quantity="5"/>caṃḍrayoḥ dāraṇe 
-                        pūtigaṃdhavaparideti datisvate| rājaś ca<space unit="akṣara" quantity="8"/> 
-                        <lb/> <unclear reason="faded">śruvāyāte jasthahv</unclear>ādīnāṃ<space 
-                            unit="akṣara" quantity="10"/>rohāt paṭhati yo naraḥ| sārvatraṃ 
-                        samahāṃtvaṃ hi labhate<lb/><space unit="akṣara" 
-                            quantity="4"/>tyājariḍrivāyoṣiṣyāyaṃ upanīyo dhyāyaḥ|| 
-                       
-                            
-                        </l> 
-                         
-                     
-                   
- 
-                </div> 
-                <!-- end of chapter 2 of Sūtrasthāna--> 
-            </div> 
-            <!-- end of sthana --> 
- 
-        </body> 
-    </text> 
- 
-</TEI>